Kulturë

Visar Zhiti: Shalli i Presidentit Rugova dhe sari i Nënë Terezës nën hijen e shpatës së Skënderbeut

Presidenti Rugova u bë bëmatari i madh i së pamundurës, sepse na dukej e pamundur atëhere një Kosovë e pavarur nga shteti federativ jugosllav, një bashkësi e panatyrshme, thoshim, ku Serbia bënte pushtuesin agresiv mbi popullin shqiptar, që kishte derdhur shumë gjak e kishte luftuar shumë për lirinë e të drejtat e veta...

Visar Zhiti: Statuja e Pjetër Arbnorit apo trashëgimia e madhërishme që la pas?

E dëshirueshme shumë, po dhe gëzueshëm normale do të kishte qenë që familja e Pjetër Arbnorit dhe miqtë, por dhe Shqipëria sot, të sillnin tortën e ditëlindjes së tij me qirinjtë me numrin 90 që do të tregonin moshën dhe ai në krye t’u frynte për t’i shuar mes haresë dhe brohërimave dhe të ngrinte gotën e verës si bashkëshort dhe prind dhe gjysh...

Visar Zhiti: Masakra e Reçakut

Ndodhi 26 vjet më parë, në natën e 15 janarit 1999, akt makabër i militarëve serbë… u vranë 45 civilë shqiptarë…Ai që lajmëroi botën për ngjarjen më tragjike të luftës në Kosovë dhe që shënjoi kthesen në ndërhyrjen ndërkombëtare për çlirim, ishte ambasadori amerikan, z. William Walker...

Visar Zhiti: Mjegull dhe poezi... nga Katedralja e Prishtinës

Shoh Katedralen e Prishtinës në mbrëmjen plot mjegull si në një ëndërr, me dy kambanoret e bukura që lartësohen si krahë drejt qiellit… dhe më vjen të marr ndër duar librin tim me poezi, “Si është Kosova”, ta shfletoj, se dua ato emocione, kur ishim andej…

Visar Zhiti: Mbi muret e kështjellës, tromba në errësirë

Nga andej sikur vjen ende zëri i Gjosho Vasijas, që na e tregon, i atij që do të bëhej nga i internuar aktor i dashur dhe me famë, teksa duket se vajton po ajo erë dimërore, jo, jo, është tromba e muzikantit të pushkatuar Gasper Çurçia, që buçet me gulshe…

Visar Zhiti: Rilindja Demokratike...

RD - britmë lirie, mendim ndryshe i beftë, vizion, emocion i Shqipërisë, që vendosi të ndryshonte, - kështu po e shikonim dhe besuam aq sa dinim…33 vjet më parë,në 5 janar 1991 doli numri i parë i gazetës së parë opozitare, që u lejua mbas një nate të gjatë diktature, më të egrës në...

Visar Zhiti: 470 vjet Meshar dhe një lutje Presidentit

Zdritje… Eh seh dasunit seh botesse saneh… Janë fjalë në gjuhën e vjetër shqipe, në atë që fliste dhe Skënderbeu dhe arbërit në trojet e tyre gjithandej. Siç e dimë. Është libri ynë i parë, u botua në vitin 1555, në 5 janar, si sot, pra 470 vjet më parë dhe e vetmja kopje që i ka shpëtuar rrebesheve të...

Visar Zhiti: Adrian Lesenciuc - 'Balada'

Një titull për një titull, që kumbon sërish madhërishëm dhe në këtë vepër, - botim i “Onufrit”, i shkrimtarit rumun Adrian Lesenciuc, i cili erdhi dhe në Tiranë në përurimin e veprës në shtëpinë muze “Kadare”, që u zgjodh me qëllim.Që në kopertinë të botimit lexohet “Një roman biografik për kompozitorin e madh rumun Ciprian Porumbescu...

Visar Zhiti: Përsëri për aq Esenin sa gjetëm dhe ndjemë ne që na vetëvranë si ai

Ne ishim eseniniane, jo se shkruanim dot si ai, por patëm diçka nga argjendi i ndjenjave kumbuese si të atij, nga zhgënjimet e thella dhe nga ajo vetëvrasje që na bënë pak nga pak e dikë më shpejt e dikë e pushkatuan menjëherë.Por Esenini gjithsesi për ne, gjenerat e mia, është një ikonë...

Visar Zhiti: Dallgë tjetër që vjen nga bregu tjetër i kohës

Në një Shqipëri tjetër, kur erdhi dhe një poezi tjetër si shkulmet, nga shumë anë, nga ata që s’ishin dhe që ishin…Më e dhëmbshura, por dhe më magjepsësja mbase ishte poezia që doli nga burgjet dhe internimet, nga errësira, nga nëntoka duke ngjasuar me ringjalljen...

Visar Zhiti: Dyert e gjalla

Hapen dyer,mbyllen dyer.Dyer që na çojnë te vetja,dyer që na nxjerrin nga tjetri jashtë.Trokasin në dyerqë s’hapen,futemi në dyer,që s’ mbyllen.Dyer, gjithë ato dyer.Njëra të çon te një kujtim,tjetra te një rrezik,asgjëkundi një tjetër.Te një ngjarje që s’ka ndodhur akomatë çon një derë...

Visar Zhiti: Para ikonës së Dom Prenk Ndrevashaj

Do të doja të sillja fjalët e nderimit tim ashtu si përuljen time para ikonës plot dritë të Dom Prenk Ndrevashaj te ju, pranë kishës “Pajtorja e shqiptarëve”, që ai themeloi në Miçigan.Në seminarin që po mbani sot për Bariun e urtë shpirtëror...

Visar Zhiti: 'E Shenjta Nënë Tereza' sot midis nesh

Në historinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës vetëm 7 personalitete e kanë këtë çmim. Që në gjallje e morën vetëm Sir Winston Churchill dhe Nënë Tereza, e cila u quajt dhe “një bijë e Amerikës”...

Visar Zhiti: Të gjallë si në një muze të së shkuarës, në klinikën pa të tashme

S’arrin të bësh muze për diçka që s’ka ikur, - thuhet diku nëpër romanin e porsa dalë, “Kohëstrehim”, i shkrimtarit bullgar Georgi Gospodinov dhe unë e ndjej fort këtë sentencë, mbase nga që jam lexues shqiptar, ballkanas si dhe autori i romanit, fqinjë që ngjasojmë në fatin...

Visar Zhiti: Në Ditën e Veteranëve Amerikanë

- Keni luftuar në Vietnam? - e pyeta Mr. James-in me një lloj habie. Për herë të parë shikoja një veteran të asaj lufte, varret e tyre - po, i kisha parë dhe më parë, madje kisha shkruar dhe një poezi në Memorialin e   të rënëve në Uashington...

Visar Zhiti: Komedia Hyjnore në teatër

Në Chicago, në Athenaeum Center Theatre, pamë “Dante 360”, një udhëtim nëpër “Komedinë Hyjnore” si një përvojë gjithëpërfshirëse, shumëdimensionale, - kështu thuhej  në publicitetin që i bëhej shfaqjes. Teatër, art pamor, muzikë… dritë-hije, - shtoj unë, - vegime, zëra humnerash të përmbysura, qiellore, ujëvara ...

Visar Zhiti: Shpëtimtare është poezia

Poezia është shpëtimtare… - shkruan dhe thotë gazetaria italiane Marzia Borzi, ajo lexon poezi sidomos kur ndjehet e stresuar nga koha, - poezia m’i bën mirë shpirtit, - shpjegon, - më duhet dhe kur përfshihem nga misteret e vdekjes…  - dhe rendit librat me poezi që ka lexuar së fundmi, madje nga secili libër lexon një poezi...

Visar Zhiti: Kuq e Zi nga legjendari Lek Pervizi

Doli numri i ri i revistës “Kuq e zi”, i legjendarit Lek Pervizi, që i vetëm e përgatit në Bruksel, ku jeton e vazhdon të punojë, edhe pse tashmë i kaloi 95 vjetët.Ashtu si ai na është bërë e dashur revista “kulturore dhe euro shqiptare” - kështu e quan, që ka mbi 3 dekada që e nxjerr, është bërë ndërkaq dhe një organ mediatik i kujtesës...

Visar Zhiti: Plagët janë si foletë e kujtesës

Jemi të gëzuar që sot ju përuroni shtëpinë tuaj të re. Falenderoj nga zemra për ftesën, ndërkaq pranoni urimet e mia, vijnë si nga qielli si ne me avion. Gëzuar!Shtëpia e Shqiptarit, - me Kanunin e lashtë, - është e Zotit dhe e mikut, edhe shtëpia juaj e re ashtu do të jetë, por dhe e kulturës tonë dhe e gjuhës shqipe, e ardhmërisë…

Visar Zhiti: Tre poetët e një dite

13 tetor. Risjell këtë shkrim, që përkujton 3 datëlindje poetësh, nën shenjën e djallit, - kam thënë në mënyrë metaforike.Tetori, kur nisin dhe bien gjethet, në traditën tonë të re ishte dhe Muaji i Letërsisë, nga që lidhet me jetët e vdekjet e disa prej shkrimtarëve të mëdhenj të letrave shqipe, kështu duam të themi...

Visar Zhiti: Kush është gjysmë ëndërra tjetër e Fatos Arapit?

U bënë vite që poetin Fatos Arapi nuk e shohin më rrugëve të Tiranës, - kisha shkruar, - dhe vërtet ndjehet mungesa, por jo e poezisë së tij, ajo është…Mua më duket se Fatos Arapin e ndjenin dhe pemët trotuareve, ku ai ecte shkujdesshëm, me pak nxitim kur ishte vetëm dhe ëndërrimtar, po aq njëlloj, megjithëse...

Eda Agaj Zhiti: Kronika e një Çmimi, Camaiore 2024, fitues Visar Zhiti

Çmimi letrar për poezinë, “Camaiore - Francescco Belluomini”, që jepet ndër vite në Itali, është i njohur dhe i rëndësishëm, sipas kritikëve, është institucioni i vlerësimit që i kushtohet t?r?sisht veprave m? të mira, të botuara në Itali, jo vetëm të autorëve italianë, por dhe poetëve nga bota...

Visar Zhiti: Në Kalendarin e Atjonit - 8or

Kështu do ta shkruante muajin e ri siç u pëlqen të rinjve, që i përzjejnë  numrat me shkronjat dhe në një fjalë, po edhe ndjesitë me guximin, siç përzjen ngjyrat vjeshta e dytë - siç do ta quante gjyshi i tij tetorin.Në Kalendarin e Atjonit, poshtë datave si dritare në radhë...

Visar Zhiti: Në Pallatin e Skënderbeut...

Patjetër që do të shkonim në Pallatin e Skënderbeut, sa herë vijmë në Romë e vizitojmë dhe kur na tha Floriana, u nisëm menjëherë.Zbritëm shkallët e Quirinale-s, ku është Presidenca e Italisë dhe dolëm në “Vicolo Scanderbeg”.- Është rruga e parë në Romë që i vihet emri i një të huaji, - thashë dhe dolëm në atë që quhet edhe sot...

Visar Zhiti: Në Romë, kur po shuhej At Zef Pllumi

Një ditë si kjo e fundshtatorit do të ishte dhe dita e fundit e At’ Zef Pllumit.E kishin shtruar në spitalin “Gemelli” në Romë, ishte pak larg, e kujtoj kur e vizitova, punoja në ambasadën tonë, e gjeta ashtu të drobitur, po tretej si një qiri, sa kishte vuajtur në ferrin e burgjeve të diktaturës, por edhe pse 83 vjeç dhe...

Visar Zhiti: Ajo drejton Katedrën Albanologjike në Universitetin e Napolit

I di arritjet e saj, punimet, ia çmoj bashkë me modestinë, ajo hulumton dhe zbulon pa bërë zhurmë, ia lë veprës të flasë… kështu po thoshim.Miqësia jonë me Blerina Sutan është e hershme, nd?rsa dëshira për t’u takuar - përherë e re...

Visar Zhiti: Brenda mureve të Vatikanit

Emocion i bukur të shëtisje brenda mureve të Vatikanit, të përshëndetëshe si dikur me rojet zviceriane të gardës, hapat kumbonin mbi gurë ashtu si dhe rrahjet e zemrës, ja, “Santa Marta”, ku banon dhe Papa Françesku, aty rrinte dhe para se të zgjidhej papë, përballë vezullimet e mermerta të portave të larta të Bazilikës, ndërkaq me mikun tonë, Gjergj Ndoci...

Visar Zhiti: Nga Michelangelo te Mitoraj

Në këtë pasdite të vonë romane donim të shihnin sërish Moisiun e Michelangelo-s dhe Gjon Pagëzorin e Igor Mitoraj-it, i dinim ku ishin këto dy statuja të famshme, në cilat kisha dhe po nxitonim që t’i gjenim hapur.Dhe vërtet Bazilika “San Pietro in Vincoli” po mbyllte portat, por Eda...

Visar Zhiti: Në Milano, rrugë që rrjedhin nga duart e mia

Takimi u bë në shtëpinë muze të poetit dhe piktorit Emilio Tadini, mes pikturave të tij dhe relikeve si vepra arti. Ishin mbledhur bashkë italianë dhe shqiptarë, poetë, gazetarë, dashamirës të poezisë, kishin ardhur dhe nga larg, bashkëvuajtës të Visar Zhitit, miq të burgut, etj, sepse përurohej libri i ri i tij...

Visar Zhiti: Lahuta në aeroport

Në aeroportin “Nënë Tereza” në Tiranën tonë, në mjediset ku presin për të fluturuar, më bëri përshtypje njëra nga sallat, “Lahuta”.Nëpër tryeza udhëtarët e qiellit gjerbnin kafe, ndokush hante, më tej edhe dremitej, ende më tej ishin  raftet e librarisë, botime të reja, që, teksa i shikoja...

Visar Zhiti: Ari i mbuluar i Musinesë

Në Tiranë Biblioteka “Musine Kokalari” është përgjatë Bulevardit “Gjergj Fishta”, pa “Àtë” përpara emrit, por gjithsesi ndjej një gëzim solemn të brendshëm, përzjerë me dhimbje kur kaloj andej.Ndanë bibliotekës, te nënkalimi i pallati aty qe krijuar një si shitore rruge, tregtoheshin veshje, etj, dhe gruaja që shiste...

Visar Zhiti: Në ditën e Shenjtes Nënë Tereza, në Tiranë

Në qiellin e Tiranës tonë, kur avioni filloi të ulej për në aeroportin që mban emrin e Shenjtes “Nënë Tereza”, po prisja që zëri i stjuardesës - shoqërueses së fluturimit- të thoshte jo vetëm që ju kujtojmë bagazhet, por dhe që sot është dita e shenjtërimit të Nënë Terezës...

Visar Zhiti: Libra për Dom Shtjefën Kurtin dhe qirinj nga Kosova

Do të më jepte librat për Dom Shtjefën Kurtin menjëherë sa të kthehej nga Kosova, se do të sillte prej andej qirinj me fytyrën ikonike të Domit.Dhe ashtu u bë. Takimi me z. Nikolin Kurti ishte i shpejtë dhe mallëngjyes për mua: në rrugë, ku ai zbriti nga taksia sa për pak dhe do të ikte po me atë taksi se qëllimi i tij ashtu...

Visar Zhiti: I madhi përkthyesi ynë i Dantes, Pashko Gjeçi

Pasi lashë Firencen e Dantes, erdha në shtëpi, në Tiranë me diçka danteske brenda vetes dhe po doja të shfletoja Veprën e tij Hyjnore, e kam edhe në gjuhën e tij, dhe në gjuhën time.Në shqip na e solli madhërishëm Pashko Gjeçi. Dhe ai ka ferrin e vet, të rëndë, që e sfidoi, - madhërishëm, do them...

Visar Zhiti: Çështje dëshirash

Qielli këtuështë me re të bardha dëshirash.Zogj apo kryqepo fluturojnë? Të njëjtë qenkan këtu.Nëpër tjegullat e qytetit të vjetërjanë endur engjëj. E ndjeva.  I pashë në ëndërr.Në mëngjes dyshemetëishin plot me sibila...

1 2 3 4 5
Në Fokus