Editorial

Xhelal Zejneli: Humbje e kohës politike

Ndaj partive politike shqiptare, faktori politik sllavo-maqedonas, e sidomos VMRO-ja ka zbatuar strategjinë e dobësimit të tyre. Për këtë strategji, faktori politik shqiptar duket sikur nuk ka njohuri të duhura. Thelbi i kësaj strategjie është: hapësira politike shqiptare në Maqedoni të mbetet pa mbartës të proceseve politike....

Xhelal Zejneli: Krenaria e Kombit - Distria Krasniqi

Emri yt, Distria, na përkujton publicisten dhe shkrimtaren rumune me prejardhje shqiptare, Elena Gjikën, të njohur në qarqet kulturore evropiane si Dora d’Istrian (1828-1888). Edhe emri i këtij personaliteti të shquar të periudhës së Rilindjes Kombëtare, do të na përkujtojë emrin tënd...

Xhelal Zejneli: Serbia - i vetmi shtet evropian që nuk ka pësuar asnjë transformim demokratik

Në fillim të dhjetëvjeçarit të dytë të shekullit XX, inteligjencia serbe zhvilloi një fushatë të panjerëzishme ndaj shqiptarëve. Në këtë dance macabre u përfshinë akademikët, politikanët, klerikët ortodoksë serbë dhe mediumet. Politikanët dhe intelektualët serbë të asaj kohe, nëpër kancelaritë e Fuqive të Mëdha i paraqitnin...

Xhelal Zejneli: Defansiva e faktori politik shqiptar në Maqedoni

Strategjia e Gruevskit është të shkaktojë defansivën e politikës shqiptare. Pra, në një anë i kemi kërkesat e faktorit politik shqiptar, në anën tjetër i kemi vendimet nacionaliste maqedonase, me përmbajtje antishqiptare. Faktori politik shqiptar, i ballafaquar me vendimet nacionaliste të VMRO-së, tanimë ndodhet në dy fronte...

Tetova News: Intervistë me Prof. Xhelal Zejnelin

Gjendja nuk është e mirë. askush nuk di të tregojë në janë shqiptarët ende në fazën e tranzicionit, apo e kanë tejkaluar atë. Midis partive politike shqiptare, sidomos në Shqipëri, kemi një polarizim të skajshëm, si në asnjë vend tjetër të gadishullit. Udhëheqësit politikë më të lartë të Shqipërisë, si të shumicës parlamentare...

Xhelal Zejneli: Çështja shqiptare në Maqedoni dhe faktori ndërkombëtar

Ka pasur të tillë që kanë thënë: “Maqedonia do të ndahet…” Me fjalë të tjera, Maqedonia do të ndaka më dysh: pjesa veriperëndimore – Shqipërisë, ndërkaq, ajo juglindore – Bullgarisë.  Duhet ditur se Maqedonia është e përkëdhelura e faktorit ndërkombëtar. Uashingtoni nuk do ta kishte lejuar ndarjen e Maqedonisë...

Xhelal Zejneli: Çështja shqiptare në Maqedoni - Statusi politik

Çështja shqiptare në Maqedoni duhet të shtrohet në rrugën politike demokratike dhe paqësore. Ajo mund të zgjidhet me realizimin e kërkesave të poshtëshënuara:1. Të krijohen në Maqedoni dy entitete: entiteti shqiptar dhe entiteti sllavo-maqedonas. Kufijtë e entitetit shqiptar do të...

Xhelal Zejneli: Çështja shqiptare në Maqedoni - Fillimet e një veprimi politik

Në kundërshti me parim etnik dhe historik, në Mbledhjen e Dytë ë AVNOJ-it (KAÇKJ) në Jajce të Bosnjës dhe Hercegovinës, të mbajtur më 29.XI.1943 nga komunistët jugosllavë të Titos u krijua Maqedonia. Me fjalë të tjera, ajo është kreaturë johistorike kominterniste dhe serbokomuniste, në funksion të...

Xhelal Zejneli: Bota shqiptare!

Në fillim të viteve ’90 të shekullit XX shqiptarët hynë në pluralizëm politik. Që atëherë filloi edhe faza e tranzicionit. Për arsye të caktuara, kjo fazë kalimi, edhe pas 30 vjetëve nuk ka përfunduar. Në kohën e shembjes së regjimit monist:- Shqipëria ndodhej në një shkallë të ulët të zhvillimit ekonomik...

Xhelal Zejneli: Qiriri që nuk shuhet - Naim Frashëri

Vëllezërit Frashëri, në fund të shekullit XIX, me veprën e tyre i dhanë frymëzim e forcë lëvizjes së Rilindjes Kombëtare. Ndihmesat e tyre qenë të larmishme nga njëra-tjetra: Abdyl Frashëri (1839-1892) ishte politikan, Naim Frashëri – poet, ndërsa Sami Frashëri (1850-1904) qe ideolog dhe dijetar. Që të tre vëllezërit e fshatit

Xhelal Zejneli: Masakra e Tivarit

Gjatë kolonizimit të Kosovës në vitet ’30 të shekullit XX, pushteti i Mbretërisë Jugosllave, tokat e shqiptarëve të zonës së Gjakovës dhe të Pejës i zaptonte dhe ua ndante kolonëve malazezë. Në vitin 1941 Fuqitë e Boshtit e pushtuan Jugosllavinë. Një numër i malazezëve u kthyen apo u larguan për në Mal të Zi...

Xhelal Zejneli: Ndryshimi i historisë shpie në përsëritjen e saj

Historinë duhet ta rishikojnë, jo shqiptarët e sunduar, por sunduesit turq; pra, jo i sunduari, por sunduesi!Autoritetet e sotme të Ankarasë kërkuan prej shqiptarëve të riinterpretojnë historinë kombëtare që ka të bëjë me periudhën osmane. Me fjalë të tjera, ata kërkuan prej shqiptarëve ta ndryshojnë historinë...

Xhelal Zejneli: Kënga e lamtumirës

Të nderuar nxënës,Me “Këngën e lamtumirës” e fillon poeti anglez Bajroni (George Gordon Byron, 1788-1824) epin e vet udhëpërshkrues “Shtegtimet e Çajlld Haroldit” (Childe Harold’s Pilgrimage, 1812), në çastin dramatik kur u nda përgjithmonë nga çdo gjë angleze...

Xhelal Zejneli: Shqipëria - Zgjedhjet e 25 prillit

Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri të 25 prillit të vitit në vazhdim u realizuan në një atmosferë tejet të tensionuar. Midis Partisë Socialiste, në një anë dhe Partisë Demokratike e LSI-së, në anën tjetër, pati një polarizim të skajshëm. Fushata parazgjedhore ishte një luftë politike e ashpër, e paparë në ndonjë vend tjetër të Ballkanit...

Xhelal Zejneli: Fillimet e shkrimit shqip

Shqiptarët kanë hyrë në analet e historisë së dokumentuar në gjysmën e dytë shekullit XI. Historiani bizantin Mihaelis Ataliates (Michaelis Attaleiates) është i pari që përmendi  në “Historinë” e tij të shkruar në vitet 1079-1080 se Albanoi kishin marrë pjesë në një kryengritje kundër Kostandinopojës më...

Xhelal Zejneli: Letërsia e vjetër shqiptare

Përfaqësues të letërsisë së vjetër shqiptare janë Gjon Buzuku, Lekë Matrënga, Pjetër Budi, Frang Bardhi dhe Pjetër Bogdani.Karakteristika e letërsisë së vjetër shqiptare: Janë tekste fetare të përkthyera nga latinishtja apo italishtja; pra, nuk është letërsi origjinale; tekstet janë shkruar me shkronja latine...

Xhelal Zejneli: ''Procesi'' - kritikë e shoqërisë moderne

Romani “Procesi” është një prej veprave më të njohura gjermane të të gjitha kohëve. Kafka e shkroi në vitet 1914-1915. Romani u botua postum, në vitin 1925 dhe ishte i papërfunduar. Megjithëkëtë, e ka kapitullin përfundimtar i cili veprimin e çon deri në fund. Romanin e përgatiti për botim shoku i Kafkës...

Xhelal Zejneli: Dita Ndërkombëtare e Grave

Në Gjermani, në një pllakat për Ditën ndërkombëtare të grave, të datës 8 mars 1914 shkruan:„Këndej, me të drejtën e femrës për të votuar. Dita e grave, 8 marsi 1914. Grave, të cilat si punëtore, nëna dhe qytetare e plotësojnë detyrën e vet, të cilat tatimet e veta duhet t'ia paguajnë, si shtetit ashtu edhe komunës, për shkak të paragjykimeve...

Xhelal Zejneli: Qiriazët

Babai Dhimitër Qiriazi, me profesion zdrukthëtar dhe nëna Maria kishin dhjetë fëmijë, shtatë djem dhe tri vajza: Tashko, Konstandini, Gjerasimi, Gjergji, Naumi, Kristo, Pandeli, Fanka, Sevasti dhe Parashqevi. Manastiri i asaj kohe ishte një qytet me përbërje etnike të përzier. Megjithëkëtë, Qiriazët i ruajtën...

Xhelal Zejneli: Mësonjëtorja e Parë Shqipe e Korçës

Zgjimi i identitetit kombëtar dhe i kulturës së Rilindjes ndër shqiptarët në këtë periudhë ishte i lidhur ngushtë jo vetëm me veprimtarinë politike dhe botuese, por edhe me përpjekjet për shkollë në gjuhën shqipe.Të tria sferat kulturore në të cilat ndahej Shqipëria, kishin sjellë me vete sisteme të ndryshme shkollash fillore të huaja...

Xhelal Zejneli: Udhëzime të caktuara për të shkruar një hartim apo një ese shkollore

Hartimi është punë krijuese që bëjnë nxënësit si detyrë me shkrim për të shprehur bukur dhe drejt mendimet e tyre për një temë të caktuar. Hartimi mund të jetë letrar, krijues, përshkrues, ritregues. Kemi hartim klase, hartim shtëpie. Në hartim mund të shtjellohet një temë e lirë.Eseja është artikull i...

Xhelal Zejneli: Përdorimi i shkronjave të mëdha (II)

Emërtimet gjeografike e territoriale-administrative, si edhe emrat e tjerë të vendeve shkruhen me shkronjë të madhe:Adriatiku, Joni, Labëria, Luma, Mirdita, Myzeqeja, Sazani, Gjakova, Prizreni, Ulqini, Presheva, Bujanoci, Medvegja, Manastiri etj.Pjesët përbërëse të një emërtimi ...

Xhelal Zejneli: Përdorimi i shkronjave të mëdha

Emrat e përveçëm shkruhen me shkronjë të madhe. Për shembull: Gjergj Kastrioti, Nënë Tereza, Ismail Kadare, Faik Konica, Fan Noli, Gjergj Fishta, Lasgush Poradeci, Eqrem Çabej (babai i gjuhës shqipe), Adem Demaçi (simboli i qëndresës në Kosovë), Ibrahim Rugova, Adem Jashari, Ilir, Gresa, Rina, Rona, Ferid Murad...

Xhelal Zejneli: Paulo Cuelho - Alkimisti

Paulo Kuelho (Paulo Cuelho) lindi më 24 gusht 1947 në Rio-de-Zhanejro (Rio de Janeiro) të Brazilit. Ndoqi shkollën fetare të jezuitëve. Kur ishte tinejxher, i tha së ëmës se dëshiron të bëhet shkrimtar. Ajo ia ktheu: “Babanë e ke inxhinier, njeri logjik dhe të arsyeshëm, me koncept të definuar për botën...

Xhelal Zejneli: Vizioni kafkian i metamorfozës së botës

Franc Kafka, kritiku i heshtur i të gjitha skemave qytetëruese dhe letrare, në letrën e 27 janarit të vitit 1904 shkruan se do të duhej të lexoheshin vetëm ata libra që vërsulen mbi ne, që na shkaktojnë dhimbje dhe huti, librat që mu si sëpata, e copëtojnë akullin në vetëdijen tonë.Nëse piktori norvegjez Edvard Munç...

Xhelal Zejneli: ''Procesi'' Kafka

Pa kurrfarë dyshimi, Franc Kafka është një prej shkrimtarëve botërorë, më të rëndësishëm dhe më largpamës të shekullit XX. Romani “Procesi” është pjesë e pandarë e artit letrar modern. Ka studiues që thonë se për një “Proces” autentik, duhet t’u kthehemi dorëshkrimeve burimore...

Xhelal Zejneli: Antidrama

Antidrama ose drama e absurdit është drejtim në krijimtarinë dramatike që u paraqit në Francë në vitet ’50 të shekullit XX. Përfaqësues të dramës së absurdit ishin dramaturgu francez me prejardhje rumune Ezhen Jonesko (Eugéne Ionesco, 1912-1994), romancieri dhe dramaturgu...

Xhelal Zejneli: Anton Pavlovich Chekhov - Drama impresioniste

Anton Pavloviç Çehovi është novelist dhe dramaturg rus. Lindi në Tanganrog, Rusi, më 29 janar 1860. Vdiq në Badenweiler të Gjermanisë, më 15 korrik 1904. Njihej me pseudonimin Antosha Çehonte. Me profesion ishte mjek dhe letrar. Nga llojet letrare që i krijoi janë dramat dhe tregimet e shkurtra...

Xhelal Zejneli: Zëri universal kundër totalitarizmit - Ismail Kadare

Kadareja nuk ka qenë as shkrimtar oborri, as eksponent i regjimit dhe as konformist. Përkundrazi, ai ka qenë disident i heshtur. Kudo në veprat e tij, regjimin diktatorial e sulmon në formën e alegorive. Vepra e tij duhet të vlerësohet nga një pikëpamje tërësisht letrare, pra me kritere estetike...

Xhelal Zejneli: Gustave Le Bon - Psikologjia e turmës

“Psikologjia e turmës: Studim i mënyrës së zakonshme të të menduarit” (Psychologie des foules, 1895) është vepër e autorit legjendar Gystav Lë Bon. Nga shumë studiues, kjo vepër konsiderohet si një ndër librat më të mëdhenj të të gjitha kohëve. Në saje të vlerave të veta të vërtetuara, ajo ka tërhequr një...

Xhelal Zejneli: Psikologjia e turmës

Hoze Ortega y Gaset (Jose Ortega y Gasset) është më i njohuri filozof spanjoll i shekullit XX. Ka lënë pas vetes një opus tejet interesant. Me shkrimet e veta ka prekur një numër të madh temash që e preokupojnë njeriun modern. ka lindur në vitin 1883. I ka përjetuar të gjitha ngjarjet e rëndësishme që e kanë...

Xhelal Zejneli: Gjinia dramatike

Në antikitet, llojet dramatike – tragjedia dhe komedia - shkruheshin në vargje. Sot shkruhen në prozë. Në vargje i shkruan tragjeditë, Eskili, Sofokliu dhe Euripidi. Aristofani (445-385 para erës sonë) komeditë e veta i shkruante në vargje. Njëzet shekuj më vonë, edhe Shekspiri tragjeditë e veta i shkruante në vargje...

Xhelal Zejneli: Oportunizmi i intelektualëve dhe politika

Shpesh pyesin: Ku janë intelektualët? Pse heshtin ata? Ka raste kur thonë: Intelektualët nuk përfillen sa duhet prej partive politike. Ka raste kur thonë se partitë politike nuk i përfillin intelektualët e mirëfilltë, për arsye se strukturat udhëheqëse të partive drejtohen prej njerëzve me aftësi...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe politika

Pluralizmi në hapësirat shqiptare filloi në vitin 1991. Që atëherë e deri më sot, hapësirat shqiptare ndodhen në fazën e tranzicionit. Tranzicioni në Kosovë filloi pas çlirimit të saj nga pushtuesit serbë. Shtetet e konsoliduara si Sllovenia dhe Kroacia, ka kohë që kanë dalë nga tranzicioni. Ato janë bërë edhe pjesë të...

Xhelal Zejneli: Kosova dhe qëndrimi nebuloz i BE-së

Dialogu midis Kosovës dhe Serbisë në Bruksel është duke u shndërruar në bisedime apo në negociata ndërmjet dy palëve.Qëndrimi i qendrave politike ndërkombëtare të vendosjes – Brukselit dhe Uashingtonit lidhur me zhvillimin e dialogut midis Prishtinës dhe Beogradit, është në kundërshti dhe në kolizion...

7 8 9 10 11
Në Fokus