Editorial

Xhelal Zejneli: Teoria e kombit kosovar është antishqiptare

Kohët e fundit në hapësirën shqiptare në Ballkan paraqiten do ide, sipas të cilave shqiptarët nuk qenkëshin një komb por dy a më shumë sish. Fatmirësisht, numri i atyre që thonë se ndërmjet shqiptarëve të Shqipërisë dhe shqiptarëve jashtë saj, ka dallime të caktuara, është tejet i vogël dhe numërohet në gishta...

Xhelal Zejneli: Arsimi shqiptar në Maqedoninë e Veriut - Reforma e mundshme

Gjimnazeve dhe shkollave të mesme profesionale u prin arsimi fillor. Matja ndërkombëtare e njohurive të nxënësve të moshës 15-vjeçare, e njohur si testim PISA, ka të bëjë me plan-programet mësimore të arsimit fillor. Nga 80 vendet e testuara Maqedonia e Veriut zë vendin e katërt në botë nga fundi...

Xhelal Zejneli: Kosova dhe qëndrimi nebuloz i fuqive perëndimore

Në pesë vjetët e fundit, Kosova është njohur vetëm prej katër shteteve. Që kur e shpalli pavarësinë, Kosovën e njohën 117 shtete të botës. Gati gjysma e tyre, pavarësinë e saj e njohën në vitin e parë të shpalljes së pavarësisë, në vitin 2008. Nga vendet e Ballkanit Perëndimor, pavarësinë e saj nuk e kanë njohur Serbia dhe Bosnja e Hercegovina...

Xhelal Zejneli: A paraqet Marrëveshja e Ohrit zgjidhje të drejtë për çështjen shqiptare në Maqedoni

Në Marrëveshjen e Ohrit, ndërmjet tjerash thuhet: “Sovraniteti dhe tërësia tokësore e Maqedonisë si dhe karakteri unitar i shtetit janë të pacenueshëm dhe duhet të ruhen. Për çështjet etnike nuk ka zgjidhje territoriale”.Fjalia e fundit e parimit të sipërthënë ka këtë kuptim: “Çështja shqiptare në Maqedoni nuk është çështje...

Xhelal Zejneli: Gogol apo Hohol

Invadimi i përtashëm i Rusisë në Ukrainë e vuri këtë vend në qendër të vëmendjes. U rrit interesimi edhe për gjuhën dhe kulturën ukrainase. Kohët e fundit disa mediumeve të huaja iu kujtua tregimtari dhe komediografi ukrainas-rus Nikollaj Vasileviç Gogol (1809-1852). Por ky nuk është preteksti...

Xhelal Zejneli: Shembja e Murit të Berlinit

Muri i Berlinit (gjerm.: Die Berliner Mauer) ka qenë një barrierë e gjatë rreth 160 km e cila e ka ndarë Berlinin perëndimor nga ai lindor dhe nga territori përreth i republikës Demokratike Gjermane. E ndërtoi pushteti i Gjermanisë Lindore, propaganda e të cilit këtë objekt e quajti “Mur mbrojtës...

Xhelal Zejneli: Xhejms Xhojs - Uliksi (II)

Xhejmz Xhojsi (James Augustine Aloysuis Joyce, Dublin, 2 shkurt 1882 – Cyrih, 13 janar 1941) është prozator dhe poet irlandez. Konsiderohet shkrimtar i rëndësishëm i periudhës së modernizmit evropian. Lindi më 2 shkurt të vitit 1882, si fëmija i parë i një familjeje të shtresës së mesme me pikëpamje katolike. Pas lindjes së tij, e tërë familja...

Xhelal Zejneli: Xhejms Xhojs - Uliksi

“Uliksi” (Ulysses, 1922) është një prej romaneve më të rëndësishme të shekullit XX. Autori flet për njeriun e rëndomtë dhe për përpjekjen e tij për ta kapërcyer dhe për ta ndryshuar banalitetin e jetës. Mënyra tradicionale e rrëfimit apo e narracionit shndërrohet në fishekzjarr virtuoz të stilit që...

Xhelal Zejneli: Dialogu i Brukselit po shndërrohet në punë Sizifi

BE-ja i heq vizat për serbët e Kosovës që posedojnë pasaporta të Serbisë - Për të udhëtuar në zonën e lëvizjes së lirë, Shengen (Schengen), serbëve të Kosovës u nevojiteshin viza. Këshilli i BE-së mori vendim për t’ia hequr regjimin e vizave qytetarëve të Kosovës që posedojnë pasaporta serbe të lëshuara...

Xhelal Zejneli: Zhan-Pol Sartri

“Mos e burgosni Volterin!” – gjenerali Sharl Dë Gol, me rastin e arrestimit të Sartrit gjatë protestave studentore në Sorbonë, në maj të vitit 1968.Zhan-Pol Sartri (Jean-Paul Charles Aymard Sartre, Paris, 21 qershor 1905 – Paris, 15 prill 1980) është romancier, filozof, dramaturg dhe kritik. Është themelues i ekzistencializmit ateist...

Xhelal Zejneli: Teknika e përroit të ndërgjegjes në letërsi

Romani “Uliksi” (Ulysses, 1922) i prozatorit dhe poetit irlandez Xhejmz Xhojs (James Joyce, Dublin, 1882 – Cyrih, 1941) konsiderohet sot si një prej shembujve më të mirë të zbatimit të teknikës së përroit të ndërgjegjes në letërsi.Në teorinë e letërsisë, përroi i ndërgjegjes ose rrjedha e ndërdijes...

Xhelal Zejneli: Gabriel Garsia Markez - Njëqind vjet vetmi

“Njëqind vjet vetmi” (spanjisht - Cien años de soledad) është roman i shkrimtarit kolumbian Gabriel Garsia Markez (Gabriel García Márquez, 1927-2014), të botuar në Spanjë në vitin 1967. Vepra korri sukses të jashtëzakonshëm dhe është përkthyer në shumë gjuhë të botës. Kjo vepër paraqet...

Xhelal Zejneli: Individi përballë forcave të territ

Njërën prej veprave më të njohura gjermane të të gjitha kohëve, romanin “Procesi” Kafka e shkroi në vitet 1914 dhe 1915. Romani u botua psthum (pas vdekjes), në vitin 1925. U botua i papërfunduar. Megjithëkëtë, e përmban kapitullin përfundimtar që e çon veprimin deri në fund. Romanin e përgatiti për shtyp shoku i Kafkës, shkrimtari Maks Brod...

Xhelal Zejneli: Duke pritur Godonë – Metaforë e tragjedisë njerëzore

Analiza e veprës – Drama “Duke pritur Godonë” e romancierit dhe dramaturgut irlandez, kryesisht të shprehjes franceze, Semjuel Beket (Samuel Beckett, 1906-1989) u shkrua në vitet 1947-1948, ndërsa u botua në vitin 1952. U shkrua në gjuhën frënge. Më pas u përkthye  në anglisht. Përbëhet prej dy akteve...

Xhelal Zejneli: ''I huaji'' - Metaforë e tjetërsimit njerëzor

“I huaji” është vepra më e njohur e Alber Kamysë (Albert Camus, 1913-1960). Ajo i ka sjellë famë botërore. Kjo vepër shënoi një epokë të re në letërsi. Pasqyroi një vështrim nihilist dhe negativ mbi botën, vështrim pa rrugëdalje, të paraqitur në mënyrë të përkryer me figurën e personazhit kryesor të veprës – Mersosë. Është vepër e absurdit...

Xhelal Zejneli: Pseudo-akademikët serbë për shqiptarët

Kryetari i Akademisë Mbretërore Serbe Jovan Cvijiq (1865-1927) ishte një pseudoshkencëtar. Shumë segmente të studimeve të tij, sot e kësaj dite shfrytëzohen si “arsyetim shkencor” i politikës serbomadhe. Cvijiqi angazhohej për zgjerimin territorial të Mbretërisë së Serbisë në drejtim të jugut, në territoret shqiptare...

Xhelal Zejneli: Kush si votoi lidhur me Rezolutën për Gjenocidin në Srebrenicë

Në seancën e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju-Jork u miratua propozimi që 11 korriku të shpallet “Ditë ndërkombëtare e përkujtimit dhe e shënimit të gjenocidit të vitit 1995 në Srebrenicë”. Prej gjithsej 193 shteteve, për aprovimin e Rezolutës  votuan 84 shtete. Kundër ishin 19 shtete...

Xhelal Zejneli: Teksti përfundimtar i Rezolutës për Srebrenicën

Propozimi përfundimtar i Rezolutës së KB-ve për gjenocidin në Srebrenicë u harmonizua dhe iu dorëzua kryetarit të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.“Pas shumë konsultimeve inkluzive, Propozimi përfundimtar i Rezolutës ‘Dita ndërkombëtare e...

Xhelal Zejneli: Çështje gramatikore

FJALA DHE PJESËT E SAJ  – Fjalët mal, det, di përbëhen vetëm prej një pjese që quhen rrënjë. Rrënjës mund t’i shtohen parashtesa, prapashtesa dhe mbaresa, që ndryshe quhen morfema ndajshtesore. Pjesët përbërëse të fjalës ndryshe quhen morfema. Morfemat ndahen në morfema...

Xhelal Zejneli: Zgjedhjet parlamentare në Maqedoninë e Veriut - 8 maj 2024

Zgjedhjet parlamentare në Maqedoninë e Veriut të mbajtura më 8 maj të vitit 2024 ishin të njëmbëdhjetat me radhë, që nga pavarësimi i këtij vendi në vitin 1991.Më 8 maj 2024 u mbajt edhe raundi i dytë i zgjedhjeve për kryetar shteti. U ndeshën, kandidatja e mbështetur nga VMRO-ja, Gordana Silanoska Davkova si dhe kandidati...

Xhelal Zejneli: Kosova në prag të pranimit në Këshillin e Europës

Më 16 prill 2024, deputetët e Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, me shumicën e dy të tretave  e aprovoi raportin e deputetes greke Dora Bakojani (Dora Bakoyannis, 1954- ) me të cilin Komitetit të Ministrave të Këshillit të Evropës i rekomandohet që ta pranojë aplikimin e Kosovës për t’u bërë anëtare e kësaj organizate...

Xhelal Zejneli: Zgjedhjet Presidenciale në RMV - 24 prill 2024

Zgjedhjet presidenciale të datës 24 prill 2024 janë të shtatat me radhë që nga pavarësimi i Maqedonisë (RMV-së).Në zgjedhjet presidenciale nuk pati probleme. Me ndonjë përjashtim të papërfillshëm, ato u realizuan sipas rregullave demokratike...

Xhelal Zejneli: Xhorxh Gordon Bajroni

Xhorxh Gordon Bajroni (George Gordon Noël Byron, Londër, 1788 – Missolonghi/Greqi, 1824), ose shkurtimisht Lordi Bajron, është poet anglez, me prejardhje skoceze. Rrjedh nga një familje aristokrate. U shkollua në shkolla elite. Në moshën 24-vjeçare trashëgoi titullin e lordit dhe hyri në Dhomën...

Xhelal Zejneli: Kush si votoi në Asamblenë Parlamentare lidhur me pranimin e Kosovës në KE

Më 16 prill të vitit 2024, rreth orës 20, Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës në Strasburg, me 131 vota “për”, i dha dritë të gjelbër anëtarësimit të Kosovës në këtë organizatë. Të pranishëm në votim ishin 171 anëtarë të AP të KE-së.Para se të shkohej në votim, delegatët i hodhën poshtë amendamentet e delegacionit serb...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe orientimi i tyre

- Duhet të forcojnë dhe të ngrenë në nivel më të lartë arsimimin;- Duhet t’i intensifikojnë veprimet e veta për t’i luftuar dukuritë negative në shoqëri - veprimet e paligjshme, trafikimin e qenieve njerëzore, të armëve, të lëndëve narkotike, korrupsionin, pasurimin brenda natës, partizimin dhe politizimin e institucioneve publike...

Xhelal Zejneli: Lidhja e Lezhës e vitit 1444

Kuvendi i Lezhës apo Lidhja Shqiptare e vitit 1444 nënkupton bashkimin e parë politiko-ushtarak mbarëshqiptar i njohur në historinë e Shqipërisë. U krijua me vendimin e Kuvendit që u mbajt në qytetin e Lezhës më 2 mars 1444. Kuvendi u thirr me nismën e Gjergj Kastriot (14051468). Në Kuvendin e Lezhës morën pjesë princa të shquar shqiptarë. Midis tyre ishin Gjergj Arianiti...

Xhelal Zejneli: Liri, të kërkuam ndër shekuj

Sundimi i të huajve, sidomos sundimi serbomadh, i ka shkaktuar plagë të madhe popullit shqiptar. Për të mbijetuar në këto kodra të Ballkanit, nga gjiri i popullit lindën Micë Sokola. Duke u përballur ndër shekuj me stuhi dhe furtuna, Kosova martire u shndërrua në metaforë të qëndresës...

Xhelal Zejneli: Ferma e Lepujve

Që të mos hetohej se ishte vonuar në punë, Remi i shpejtoi hapat nëpër korridor. Me të hyrë në zyrë pa mbi tryezën e punës do letra. I kaloi nëpër duar për t’u ndalur te njëra prej tyre. Ishte nënshkruar nga shefi i Sektorit të njoftimit. Selia e Forumit të Gjahtarëve vlonte nga entuziazmi. Emërimin e njërit prej tyre...

Xhelal Zejneli: Zëri universal kundër totalitarizmit - Ismail Kadare

Kadare krijoi një vepër me karakter universal, por që rrënjët i ka thellë në tokën shqiptare. Veprat e tij janë pasqyrim i peripecive të jetës politike shqiptare. Ai është zëri universal kundër totalitarizmit...

Xhelal Zejneli: Në testimin PISA ndër të fundit, përse!?

Që nga fillimi i pluralizmit, në Maqedoni është folur për reforma në arsim. Deri më sot nuk është bërë kurrfarë reformë. Reforma s’do të bëhen as sot e tutje. Reformat duhet t’i bëjnë institucionet e arsimit. Këto institucione nuk dinë t’i bëjnë reformat, nuk kanë aftësi, nuk janë të përgatitura...

Xhelal Zejneli: PISA 2022

Hulumtimi PISA 2022 është cikli i tetë i hulumtimit PISA në të cilin marrin pjesë 81 vende. Lëmi kryesor i testimit është njohuria matematikore, ndërsa njohuritë në fushën e shkencave të natyrës dhe të leximit janë lëmenj dytësor të testimit. Në këtë cikël të hulumtimit testohet edhe lëmi inovativ: të menduarit kreativ i nxënësve...

Xhelal Zejneli: Letërsia hispanoamerikane

Kur flitet për letërsinë hispanoamerikane duhet pasur parasysh faktin se ajo është zhvilluar në njëzet shtete të cilët përdorin gjuhën spanjolle; secila prej këtyre shteteve e ka letërsinë e vet, me specifikat e veta që e dallojnë prej letërsive të tjera. Për këtë arsye, letërsia hispanoamerikane nuk është aq lehtë të përfshihet dhe të paraqitet si një tërësi organike...

Xhelal Zejneli: Shpallja e Pavarësisë - Akt me rëndësi historike

Fitoret e shteteve ballkanike i detyruan Fuqitë e Mëdha të rishikonin vendimin e tyre për të mos lejuar ndryshimin e status quo-së në Ballkan, në të mirë të aleatëve ballkanikë. Patriotët shqiptarë që ndodheshin jashtë atdheut vendosën të ndërmerrnin një veprim të ri politik, krahas atij të...

Xhelal Zejneli: Alfabeti i Gjuhës Shqipe - Kongresi i Manastirit

Shqipja e shkruar dokumentohet që nga shekulli XIV me alfabetin latin. Autorët e shekujve XVI dhe XVII përdorën alfabetin latin, të plotësuar me pesë shkronja cirilike. Po këtë alfabet, të plotësuar me ndonjë shenjë greke, e përdorën edhe shkrimtarët arbëreshë. Duke...

Xhelal Zejneli: Krijimi i Shtetit të Izraelit

Shteti i Izraelit (hebraisht: Medinat Yisrael) është emërtimi zyrtar i vendit. Historia moderne e tij fillon në shekullin XIX kur fillon zgjimi i vetëdijes kombëtare të hebrenjve. Në rrethana ndërkombëtare të reja, pas dy luftërave botërore, kjo do të sjellë krijimin e shtetit të ri në Lindjen e Afërt....

2 3 4 5 6
Në Fokus