Mendime

Fahri Xharra: Heshtje e jonë letargjike

Fahri Xharra: Kisha Ortodokse Serbe si organizatë unike me emër kombëtar nuk ka pasur pronësinë apo juridiksionin...

Mitropolia e Karlovcit: Para vitit 1920, kishat ortodokse në territoret e Austro-Hungarisë funksiononin nën Mitropolinë e Karlovcit, e cila ishte autonome dhe nuk varej nga Beogradi. Bashkimi i këtyre kishave nën një autoritet të vetëm serb ndodhi vetëm pas krijimit të Jugosllavisë...

Fahri Xharra: Si kaluan kishat ortodokse shqiptare ne Krajina dhe me gjerë nën Kisha Serbe? (shek. XIX)

Pas vitit 1866, Austrio–Hungaria, për arsye politike,( sepse ne vitin 1830 lindi Serbia ) i dha Kishës Ortodokse Serbe (SPC) administrimin e të gjithë ortodoksëve në Kroaci, Bosnjë, Hercegovinë dhe Dalmaci.Gjatë këtij procesi:Nuk kërkohej asnjë dokument pronësie për kishat ekzistuese...

Fahri Xharra: Ndërtimi i kishave ortodokse në territore kryesisht katolike

Historia e kishave ortodokse në Kroaci, Bosnjë, Hercegovinë dhe përgjatë bregdetit Adriatik nuk fillon me Serbinë e shekujve të mëvonshëm, siç pretendohet shpesh sot. Shumica e këtyre objekteve të kultit u ndërtuan nga komunitete vllahe dhe arbërore ortodokse gjatë periudhës së mesjetës së vonë dhe të hershme moderne...

Fahri Xharra: "Albanizimi i Kosovës" – një konstrukt ideologjik serb i shekujve XIX–XX

Libra si "Albanizacija Kosova i Metohije" nuk janë studime neutrale historike. Ata janë produkte të një shkolle mendimi të formuar në epokën e nacionalizmave romantike, kur historia u shndërrua në mjet legjitimimi territorial.Termi "albanizim" është problematik në vetvete...

Fahri Xharra: Pse nuk kishte albanofobi serbe para shekullit 19-të?

Albanofobia fillon në gjysmën e dytë të shekullit XIX sepse deri atëherë nuk kishte shtet serb të konsoliduar dhe as projekt shtetëror serb për zgjerim territorial.Para shek. XIX, hapësirat e Kosovës, Maqedonisë Perëndimore dhe veriut të Shqipërisë ishin pjesë e...

Fahri Xharra: Si u "krijuan" serbët në Bosnje dhe Hercegovinë?

Serbia lindi artificialisht dhe u pranua si “shtet” në vitin 1830.Udhëzimet ruse ishin që në mënyra të ndryshme të serbizohen shqiptarët ortodoks në Bosnje, Hercegovinë, Kroaci, Mal të Zi dhe në bregdetin e Adriatikut.Në Bosnje, Hercegovinë, Kroaci dhe në bregdetin e Adriatikut jetonin shqiptarët ortodoks, si dhe vllahët e...

Fahri Xharra: Kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit e shekullit VII

Dy shtetet shqiptare, me politikën e tyre dhe akademitë e tyre heshtake, po na imponojnë harresën e lashtësisë sonë.Populli që e mohon lashtësinë e tij, e shkurton kohëzgjatjen e jetës në të ardhmen e pasigurt...

Fahri Xharra: Osit, Panonët dhe Retët në hapësirën Danub–Alpe–Karpate

Studimi i popullsive kufitare në veri dhe perëndim të Ilirisë është thelbësor për të kuptuar strukturën etnike të Evropës Qendrore para romanizimit. Midis këtyre popullsive dallohen Osi-t (Osii) në Panoninë veriore, Panonët si bërthamë ilire e pellgut danubian dhe Retët (Rhaetii) në...

Fahri Xharra: Shqiptarët katolikë dhe Serbia

Këtë që dua ta trajtoj sot nuk është e panjohur as për ne si shqiptarë e as për qarqet diplomatike të Europës. Shtypi botëror e di me saktësi qëllimin e serbëve dhe lojën e tyre me shqiptarët e të dy konfesioneve: mysliman dhe katolik. Kësaj radhe nuk do të trajtoj qëndrimin dhelpërak serb...

Fahri Xharra: A duhej që shqiptarët ta kishin Simon Wiesenthalin e tyre?

Luftërat janë krime; kush i pushtuar e kush pushtues , kush vrasës e kush i vrarë, kushpërdhunues e kush i përdhunuar . Këto janë rregullat e luftës. Ato ndodhin dhe kanë përtë ndodhur gjithmonë, nuk ka prerje kohore ,se tani  njerëzimi e arrijti këtë apo atë niveldhe luftërat mbesin vetëm histori...

Fahri Xharra: Serbë të hershëm nuk ka pasur kurrë

Ajo që sot quhet "komb serb" është një konstrukt politik dhe ideologjik i shekullit XIX, i formësuar rreth vitit 1830, jo më herët.1. Asnjë burim antik – asnjë serbNë burimet antike greke dhe romake:Herodoti, Straboni, Ptolemeu...

Fahri Xharra: Miti i "kishave serbe mesjetare" - një rishqyrtim kritik historik dhe arkivor

Në historiografinë nacionaliste të Ballkanit Perëndimor është përhapur gjerësisht teza se kishat ortodokse mesjetare në Bosnje, Hercegovinë, Kosovë, Dalmaci dhe Kroaci përfaqësojnë dëshmi të një pranie të pandërprerë serbe që nga mesjeta. Ky artikull argumenton se ky pretendim...

Fahri Xharra: Kur flet shkenca, politika hesht

Historia e Ballkanit sot trajtohet më shumë si instrument politik sesa si fushë e kërkimit shkencor. Për prejardhjen e popujve flitet shpesh me tone të larta, por rrallë dëgjohet ajo që shkenca ka thënë shumë përpara se identitetet të shndërroheshin në mjete përplasjeje. Rasti i shqiptarëve është ndër më domethënësit...

Fahri Xharra: Stobi, qytet antik pajon - ilir

Stobi ishte një nga qytetet më të rëndësishme antike në territorin e Maqedonisë së sotme dhe një nga qendrat më të njohura urbane dhe kulturore të periudhës romake dhe paleokristiane në Ballkan. E vendosur pranë bashkimit të lumenjve Crna dhe Vardar, në afërsi të qytetit modern të Gradsko-s, Stobi kishte një pozicion strategjik që e...

Fahri Xharra: Libri nga lini

Në vitin 1848, Mihajlo Bari? (1791–1859), një zyrtar i ulët kroat në Kancelarinë Mbretërore Hungareze, dha dorëheqjen nga posti i tij dhe ndërmori një udhëtim në disa vende, përfshirë edhe Egjiptin. Gjatë qëndrimit në Aleksandri, ai bleu një sarkofag që përmbante një mumje femre, si suvenir i udhëtimeve të tij. Bari? e ekspozoi mumjen në shtëpinë e tij në Vjenë...

Fahri Xharra: Avala e Beogradit një kodër skordiske

Pra, prezenca e keltëve në Avallë dihet. Aty ishte një kështjellë të cilën më vonë romakët e përdorën si kullë vrojtimi.Edhe në kohen e keltëve, skordiskëve, ortodoksisë shqiptare,osmanëve çfrytëzohej me qëllime të ndryshme...

Fahri Xharra: Një perlë e re e autorit të "Misionit rus"

Qasje mbi romanin e Ibrahim Kadriut "Zbritje në dekada", që i kthehet temës shumë të përfolur mbi "konvertimin" e rusëve në klerikë myslimanë, në hoxhallarë, për qëllime të errëta në mesin e shqiptarëve.Me qëllim të konkretizimit më të saktë të shkrimit, që i kushtohet veprës të IbrahimKadriut përmes të cilës na...

Fahri Xharra: Në detin ilirik të Adriatikut zbulohet një rrugë e shtruar që daton para shtatë mijë viteve

Një rrugë e ndërtuar para 7000 vitesh u gjet në fundin e Adriatikut, në brigjet e Kroacisë. Ky zbulim monumental po hap një kapitull të ri në studimet e civilizimit të Neolitikut dhe të infrastrukturës së transportit në kohërat parahistorike...

Fahri Xharra: Nëntë mijë vjet histori pellazge

Cili është më i vjetër, Shasi i Ulqinit i 365 kishave apo Shasi Matera në Puglia të Italisë? Këtu fshihet diçka e madhe. Këtu historia është shumë e pa besë ndaj nesh.Shasi në Matera është i vetmi vend në botë ku njerëzit mund të jetojnë dhe jetojnë po aty ku jetonin para ardhësit..

Fahri Xharra: Fisnikëria shqiptare- Balshajt dhe Uk Branku

Fisnikët shqiptarë Balshaj (ose Balshët) ishin një dinasti e rëndësishme në Mesjetë, e cila sundoi pjesë të Shqipërisë, Malit të Zi dhe Kosovës në shekujt XIV-XV. Në burimet historike, mbiemri i tyre fillimisht përmendet si Balsha, ndërsa më vonë, nga spekulimet e popave rus u quajten Balsic...

Fahri Xharra: Kur lindën prapashtesat 'iç' në Malin e Zi?

Në fakt, mbiemrat Iliq dhe Visarjonoviq në emrat e Vladimir Iliç Leninit dhe Josif Visarionoviç Stalinit nuk janë mbiemra, por patronime—emra që tregojnë emrin e babait, një traditë tipike ruse.Në rusisht, patronimi formohet nga emri i babait + prapashtesën...

Fahri Xharra: Romanovët e Rusisë e sllavizuan Malin e Zi

Dinastia Romanov e Rusisë tregoi interes për Malin e Zi që nga shekulli XVIII, kur Perandoria Ruse filloi të luante një rol të rëndësishëm në Ballkan si mbrojtëse e popujve sllavë ortodoksë kundër Perandorisë Osmane. Ky interes u rrit gjatë shekujve XIX-XX, sidomos në kontekstin e politikës...

Fahri Xharra: A e dini që gjuha shqipe po rrezikohet nga krimi i organizuar?

Unë nuk jam gojëtar e as shkrimtar, as gjuhëtar e as shkencëtari gjuhës ;por e flas atë sepse kështu më fliste im at dhe ashtu i flas edhe tim bir. "Bota që kur është zënë, Shqipëria gjallë ka qenë, pellazge u thoshin më parë, më së fundi Shqiptar, gjuha që e flisnin perënditë atë e flisnin dhe pellasgjitë, atë e kanë...

Fahri Xharra: Kleopatra afrikane, greke apo maqedonase? Ja si qëndron e vërteta

Dy studime përballë njëri- tjetrit për një temë që ende hap debat, pavarësisht gjithë studimeve që i janë bërë dhe kjo është çështja e origjinës së Kleopatrës.Këto studime kundërshtohen fortë pasi historia akoma nuk është treguar dhe faktet janë mbi tavolinë, e gjithsecili merr atë që e mendon se...

Fahri Xharra: Pse Serbët i urrejnë shqiptarët katolikë?

E rikujtoj thënjen e Z. Edit Durham: "Nuk më befasonte që serbët e urrenin islamin por u ngrina kur e pashë që ata e urrenin edhe kishën tjetër të Krishterë. Nuk e pritja që katolikët shqiptarë ishin më shumë të urryer nga sllavët se sa myslimanët (E. Durham, Londër 1920)...

Fahri Xharra: Bizanti në dobësimin e vet e krijoi Perandorinë Osmane

«Osmanët nuk donin mënyrën e tyre (të jetesës), ata pëlqenin çdo gjë të huaj dhe kishin një kompleks inferioriteti të thellë. Në pamundësi për të krijuar diçka të tyre osmanët kopjuan gjithçka nga të tjerët; ata morën fenë nga arabët, talleshin me gjuhën e tyre turke duke përdorur një përzierje të arabishtes dhe persishtes, sistemin...

Fahri Xharra: Për hoxhën e ndershëm Rifat Jashari, fjalët më të mira!

Duke  u bazuar në shkrimin e mrekullueshëm të Gazmend Kajtazit : “Hoxha 100 vjeçar nga Kosova, kur fëmijët vinin në xhami, tinëz ua mësosha alfabetin shqip” desha të thurri disa fjalë fjalë falemnderimi për këtë njeri të fesë te cilit askush nuk ia turbulluar mendjen që gjeneratve të reja t`iu meson fenë...

1 2 3 4 5
Në Fokus