Vërtetësi

Kastriot Dervishi: “Nihati” dhe 36 vjet burg në shpinë

Meqë më të mençurit se ne populli i thjeshtë vendosën se nuk kishte rëndësi të thuhej në i shkruari kishte qenë bashkëpunëtor “aktiv” apo “inaktiv”, po sjell rastin e një të dënuari politik që u dënua tre herë dhe vuajti 36 vjet heqje lirie në regjimin komunist në vitet 1950-1987. Ka shumë vjet që ka vdekur...

Kastriot Dervishi: Me "profesion spiun"

Çfarë nuk gjen në akte gjyqësore të regjimit komunist. Shpiknin edhe profesion spiuni. E këshën llafin për regjimet antipopullore, se mos kujtoni për sigurimin...

Kastriot Dervishi: Kur nuk e di mirë çfarë është komunizmi

Lena Mark Nika, lindur në vitin 1915 në Kastrat të Shkodrës, e larguar nga Shqipëria në vitin 1945 me bashkëshortin e saj ish ushtar italian, pas 30 vjetësh qëndrim në Itali, kërkoi të riatdhesohej pranë të vëllait në Divjakë. Deri në vitin 1972 ajo nuk njihej nga ambasada shqiptare në Romë. U riatdhesua në vitin 1975...

Kastriot Dervishi: Eshtrat e Sali Vuçiternit

“Si ndenji një copë herë me sytë mbërthyer nga dera e dhomës së burgut, më shtrëngoi dorën fort dhe m’u drejtua përsëri: Ti e sheh që po shuhem për ditë. Kur të vdes, more bir, mos harro atë lutjen fetare që të kam mësuar. Përsërit ato fjalë tri herë. Atëherë shpirti im do të pushojë i qetë. Një pasdite vjeshte të vitit 1949...

Kastriot Dervishi: Aktivët dhe inaktivët

Bashkëpunëtorët e Sigurimit të Shtetit (rezidentë, agjentë, informatorë dhe strehues), ndaheshin në dy grupe të mëdha: aktivë dhe inaktivë. Në grupin aktiv, pjesën dërrmuese, mbi 90% e zinin të besuarit e regjimit dhe komunistët, ata që ishin rekrutuar me dëshirë dhe mbi të cilët nuk përdorej në asnjë rrethanë detyrimi...

Kastriot Dervishi: Të kthyerit nga regjimi i bacë Enverit

Të shkretët shqiptarë që vinin nga Jugosllavia në Shqipëri. Kujtonin se do gjenin lirinë këtu. Ose përfundonin në kampet e Llakatundit, Semanit e Çermës, ose i kthenin në Jugosllavi. Statistika e mëposhtme është e pjesshme e shtetasve jugosllavë me kombësi shqiptare, të ardhur në Shqipëri, por të dorëzuar në postbllokun kufitar shqiptaro-jugosllav...

Kastriot Dervishi: “Gjergj Fishta në burg”

Si pasojë e formimit të ulët kulturor të operativëve të Sigurimit të Shtetit, brenda dosjeve që kanë arritur në ditët tona, shpeshherë mund të gjesh informacione e identitete të gabuara personash. Nuk kanë qenë korrektë as duke kopjuar të njëjtat tekste që përpilonin vetë. Sjell një rast krahasimor nga dosja e formulare nr.2383...

Kastriot Dervishi: Fashikulli për Ibrahim Rugovën në vitet 1968-1988

Sipas rregullores nr.2268, datë 19.11.1968 të Drejtorisë së Tretë, fashikulli personal çelej për të arratisurit, emigrantët ekonomikë pro dhe kundër regjimit, për qytetarët e huaj pro ose kundër regjimit që vizitonin Shqipërinë. Në grupin e këtyre të fundit, u çel edhe fashikulli për Ibrahim Rugovën...

Kastriot Dervishi: Operativët e Sigurimit plotësonin planin me dorën e majtë

Fiktivitet nuk ka pasur vetëm rrjeti sekret i Sigurimit të Shtetit (përfshi edhe rekrutimet fiktive), i cili me të dhëna të pavërtetuara mirë sot kërkohet të merret seriozisht. Punëtorët operativë të Sigurimit, duke qenë më së shumti dembelë, punën dhe takimet me agjenturën ua linin rezidentëve...

Kastriot Dervishi: Halil Vukali nga Kosova i shkruante Enver Hoxhës - Më mirë të vdes

Halil Vukali nga Kosova i shkruante Enver Hoxhës më 16.6.1961 nga Reparti nr.313 ku ndodhej i paraburgosur, që të mundësonte të kurohej se po vuante shumë. Ishte me TBC dhe me probleme prej më shumë se dy vjetësh. Duke kujtuar se E.Hoxha nuk dinte gjë si trajtoheshin shqiptarët që vinin nga Jugosllavia...

Kastriot Dervishi: Semani, kampi i degjenerimit njerëzor

Xhaferr Mehmeti ishte një shqiptar i Kosovës që bëri gabimin e jetës dhe erdhi në Shqipëri në kohën e regjimit komunist, internacionalist dhe antikombëtar të E.Hoxhës. përfundoi kampeve dhe burgjeve. Kur vuante dënimin në Repartin nr.319 Vlorë, i pezmatuar nga ajo që kishte hequr...

Kastriot Dervishi: Një foto dhe një histori e rrallë

Në foto janë Sara Blloshmi (1904-1975) dhe Alfred Ashiku (1916-1962), gjatë kohës së verës në një plazh të paidentifikuar. Sara u largua pas lufte me bashkëshortin e saj britanik Vandeleur Robinson, ndërsa farmacisti Alfred Ashiku u arrestua më 16.5.1947. U akuzua se kishte pasur dijeni për “organizatën tradhtare...

Kastriot Dervishi: Hajriu

Hajriu i vitlindjes 1918 kishte qenë 23 vjet bashkëpunëtor i Sigurimit në vitet 1949-1972. E kish nisur aktivitetin pas kryengritjes së Zhapokikës në Tepelenë. Ishte shpërblyer gjithsej me 200 kg misër dhe 2400 lekë.Në vitin 1972, partia e ekspozoi në popull aktivitetin e tij si...

Kastriot Dervishi: "Do rrëzonin me forcë pushtetin popullor"

Petrina Alarupi (djathtas) ishte vetëm 17 vjeç kur u arrestua më 16.5.1947 si "pjesëtare e një grupi të fshehtë që do përmbyste me forcë pushtetin popullor". ajo u dënua në një proces me tre vajza të tjera: Kaliro Simoni (23 vjeç), Marika Dhima (19 vjeç), Merita Sokoli (23 vjeç)...

Kastriot Dervishi: “Ja vdekje-ja liri”

Luan Burimi vuajti 22 vjet, 2 muaj, 4 ditë burgim të pandërprerë në vitet 1968-1991. Midis të tjerash në hetuesinë kur u ridënua për pjesëmarrje në revoltën e Spaçit të vitit 1973 deklaronte: “Sulë Manokut (kryetarit të Degës Zbatim Vendime Penale - shënim) i kam thënë (se) po na trajtoni si kafshët, po na...

Kastriot Dervishi: Beso Gega dhe “dita e parë e lirisë”

Kur Gjirokastra “u çlirua” më 18.9.1944 gjëja që parë që kërkuan komunistët të bënin ishte arrestimi i kryetarit të bashkisë, farmacistit Beso Gega, të cilin e gjetën në banesë. Pas disa ditësh mësuan se i kërkuari ndodhej në shtëpinë e Mehmet Dervishit. Atë natë, më 23.9.1944, Beso Gega u...

Kastriot Dervishi: Dallimi midis vuajtjes në burg dhe në kamp pune të detyruar

Një vendim gjykate i vitit 1960, dënon një të pandehur për tradhti ndaj atdheut (tentativë arratisjeje), e detyron të paguaj shpenzimet gjyqësore dhe avokatin e caktuar kryesisht. Bie në sy ndarja qysh në vendim e mënyrës së vuajtjes së dënimit, 10 vjet në burg (izolim) dhe 10 vjet në...

Kastriot Dervishi: Kleriku

Atë Pjetër Mëshkalla (1901-1988) në një foto thuajse të panjohur. Atij iu privua liria në vitet 1946-1960 dhe 1967-1977. Herën e dytë u dënua për një letër që i dërgoi më 5.4.1967 kryeministrit Mehmet Shehu si protestë për mbylljen e institucioneve fetare. Në letër midis të tjerash shkruante...

“Spiun i Sigurimit”, Rakipllari fiton gjyqin me Frrok Çupin

Gazetari Robert Rakipllari fiton gjyqin për shpifje me botuesin Frrok Çupi. Ky i fundit e kishte paditur Rakipllarin pas deklaratave të tij në emisionin “Open”, por Gjykata e ka shpallur të pafajshëm për akuzën e ngritur.Më 15 qershor 2021, në Gjykatën e Tiranës u depozitua ankimi i Çupit i cili kërkoi ndjekjen penale dhe deklarimin...

Kastriot Dervishi: Internimi i Musine Kokalarit

Para lirimit të saj nga burgu, për Musine Kokalarin u mor vendimi i internimit. Ajo ishte arrestuar më 23.1.1946 si pjesëtare e grupimit opozitar Koalicionit Demokratik dhe u dënua me 20 vjet heqje lirie. Ishte parashikuar që ajo do lirohej më 6.9.1961, kur në fakt u lirua më 8.10.1961 nga Punëtoria Qendrore e Artizanatit në Tiranë...

Kastriot Dervishi: U vranë në kufi më 23 gusht 1990, populli reagoi

Si pasojë, u vranë:-Petrit Bashkim Ajdini nga Korça, 26 vjeç-Artur Xhevahir Kërcelli nga Korça, 25 vjeç-Niko Stefan Joti nga Erseka, 24 vjeç-Safet Irfan Rrapo nga Erseka, 31 vjeç...

Kastriot Dervishi: 1989/Letra anonime

Populli ynë heroik gjithnjë i ka pasur qejf letrat anonime. Kënaqej teksa nxinte jetën e tjetrit, por sidomos kur nuk vinte emër. Lumturia në fshehtësi ishte e madhe. Një letër e shkruar më 25.12.1989 i drejtohej Komitetin Qendror të PPSH-së të ishte vigjilent e të merrte masa. Rasti u verifikua nga organet e pushtetit...

Kastriot Dervishi: Kur fliste populli para "drejtësisë"

Gjyqet popullore që zhvilloheshin në kinema, menca, mjedise të hapura, etj, kishin karakter masiv, në proces merrte pjesë edhe populli. Juridikja, ideologjikja dhe popullorja, përziheshin me njëra-tjetrën. Në kujtimet e Bedri Blloshmit, për nisjen e gjyqit ndaj poetëve, më...

Kastriot Dervishi: 29 korrik 1913, dita e formimit të shtetit shqiptar

Në tetor 1912 nisi lufta e parë ballkanike, prej së cilës pothuaj i gjithë territori europian i Perandorisë Osmane u pushtuar nga ushtritë ballkanike, serbe, bullgare, greke, malazeze. Territori shqiptar u pushtua gati i gjithë, përjashto trekëndëshin Vlorë-Berat-Kavajë. Për këtë arsye...

Kastriot Dervishi: Faleminderit SHBA

“Në datën 28 korrik mund t'i dorëzoni ministrit të Jashtëm të Shqipërisë (Pandeli Evangjeli-shënim) një njoftim me shkrim për njohjen de jure të Shqipërisë nga Shtetet e Bashkuara. Kur të njoftoni njohjen, mund të deklaroni se Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka patur parasysh faktin që...

Kastriot Dervishi: Një fletë nga ditari i Vilson Blloshmit

45 vjet më parë, diktatura komuniste, një zinxhir kriminal parti-sigurim-hetuesi, në të cilin gërshetoheshin lufta e klasave, zilia, smira, ligësia, poshtërsia, përfundoi vrasjen e poetëve Vilson Blloshmi dhe Genc Leka. Eshtrat e tyre u gjetën pas vite kërkimi nga Bedri Blloshmi...

Kastriot Dervishi: Vilson Blloshmi dhe Genc Leka

Sot, ora 19.00, në kuadër të javës përkujtimore të 45-vjetorit të ekzekutimit të poetëve Vilson Blloshmi dhe Genc Leka, Instituti për Studimin e Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, çel një ekspozitë fotografike. Në të do ekspozohen foto nga jeta e dy poetëve, faksimile dokumentesh dhe plumbi i gjetur gjatë procesit të...

Kastriot Dervishi: Musineja dhe reparti i Rrëshenit

Për të kuptuar më mirë idiotësitë e dosjeve formulare (agjenturiale-operative) të Sigurimit, në të cilat hidheshin të dhëna për objektet, si dhe hartoheshin planet e përpunimit të tyre, mjafton të lexohet kjo faqe. Dy bashkëpunëtorë, “Piktori” dhe “Lisi”, në vitin 1975 informonin Musine Kokalari...

Kastriot Dervishi: 'E dogji kosovari'

Një fat të keq pati edhe i riu Shuaip Isa Hoxha (Hoxhiq), nga një fshat afër Tivarit, i cili u burgos në moshën 24 vjeçare në vitin 1954 dhe u lirua në vitin 1991 kur ishte 61 vjeç. Pasi doli në vitin 1973 nga burgimi i parë, e dërguan për të punuar në fermën e Tepelenës. Këtu nuk ndenji më shumë se dy vjet sepse e arrestuan duke e...

Kastriot Dervishi: Nga Torontoja e Kanadasë në Kuç të Vlorës dhe në burg

Mustafa Maliq Bylyshaj, i vitlindjes 1910, nga Nivica e Tepelenës u arratis nga Shqipëria në Greqi në vitin 1952. Dy vjet më vonë, me ndihmën e një bashkëfshatari u vendos në Toronto të Kanadasë. Punonte në një restorant atje. I yshtur nga propaganda e kohës, se gjoja Shqipëria kish ndryshuar dhe malli ...

Kastriot Dervishi: Njeriu i mirë Tomor Aliko

Këto ditë u nda nga jeta një nga qëndresëtarët tipikë ndaj diktaturës komuniste, Tomor Aliko (1925-2022), i cili vuajti rreth 17 vjet heqje lirie. Në gjithë këto vite të demokracisë, Tomori nuk reshti së punuari për të dokumentuar krimet komuniste, duke koleksionuar foto e shkruar histori...

Kastriot Dervishi: Pushkatimi i opozitës së parë

Më 3.7.1946 u ekzekutuan anëtarët e Koalicionit Demokratik (emrat në foton bashkëlidhur), opozitës së parë shqiptare që përbëhej nga grupet monarkiste, të rezistencës dhe ai socialdemokrat. Të ekzekutuarit u përkisnin dy grupeve të para. Në procesin e madh të zhvilluar në Tiranë bënin pjesë edhe opozitarë të tjerë që morën dënime të...

Kastriot Dervishi: Vizita te 'popujt vëllezër të Jugosllavisë', çelikosi miqësinë dhe vëllazërimin

Kryeministri i Shqipërisë Enver Hoxha vizitoi Jugosllavi më 23 qershor – 2 korrik 1946. Nuk la cep pa bredhur, me përjashtim të viseve shqiptare. Me të mbërritur në aeroportin e Beogradit, nuk e mbajti dot gëzimin që ndjente. Ja një pjesë e fjalës së E.Hoxhës:“Të dashur popuj vëllezër të Republikës Federative të Jugosllavisë...

Kastriot Dervishi: Hashim Toplica

“Unë nuk jam armik, por shihni mirë se kjo do të jetë diçka e UDB-së që ne të futemi në dyshim. Unë jam mik i Shqipërisë, jugosllavët më kanë vrarë vëllain, nuk kam si pajtohem me ta”.Deklarim i Hashim Toplicës në dënimin e parë të vitit 1950. Erdhi në Shqipëri në moshën 36 vjeçare, u dënua tre herë dhe...

Kastriot Dervishi: 1946/Dekorim si vrasës

Një prej atyre që organizoi qëndresën ishte edhe Mark Gjomarkaj (emri shkruhet edhe Mark Gjon Markaj).Shtabi antikomunist, 19 veta ishte nisur për lëvizje brenda Mirditës. Në mëngjesin e datës 13 qershor 1946, shtabi ra në pritë të komunistëve. Beteja zgjati shumë orë. Mark Gjomarkaj u plagës rëndë. Korrieri i tij u vra...

4 5 6 7 8
Në Fokus