Vërtetësi

Kastriot Dervishi: Rrangallat

Shokët e magazinës së dekorit, keshën bërë një punë të mirë sot, e pasuruan materialin propagandistik. Kishin shtuar shumë figura si "heroi i popullit" shoku Spiro, shokun Mihal, etj. Për arsye të panjohura, e kishin lënë horizontal e në hije foton e "heroit të popullit" Kajo Karafili, pas fotos së "heroit të popullit" Mihal Duri, dikur përshëndetës fashist...

Kastriot Dervishi: Kryengritja e Postribës, përpjekje për rrëzimin e regjimit komunist

Më 8 shtator 1946, rreth 450 antikomunistë të armatosur filluan lëvizjen drejt Shkodrës në tre drejtime. Duke u zbardhur 9 shtatori 1946, 250 persona u grumbulluan në fushën e Shtojit dhe 200 të tjerë në Renc. Nga Postriba, lëvizja u drejtua nga Shkodra. Sulmi filloi nga verilindja dhe nga juglindja e qytetit. Beteja kryesore u zhvillua te...

Kastriot Dervishi: Makina e shkrimit që shkruante italisht

I burgosuri Ndoc Misloca tregonte se si kryehetuesi i Degës së Punëve të Brendshme Durrës, Nazmi Brinja, e kish torturuar me ditë të tëra, duke i kërkuar makinën e shkrimit me të cilën Ndoci, i shkruante letra kunatit të tij në Itali. Ndoci pohonte se letrat i shkruante me makinën e shkrimit që ndodhej në zyrën e tij, ku ai punonte...

Kastriot Dervishi: Lecka, litar dhe zinxhirë

Në komunizëm i dënuari me vendim gjykate qëndronte i izoluar në qeli, i lidhur nga duart e nga këmbët, me helmetë në kokë. Ditën e caktuar, kryesisht ora 23.30, merrej nga paraburgimi i lidhur me pranga në duar (prapa) e në këmbë. Tërhiqej me një litar 5-6 metra i gjatë. Goja i mbyllej me leckë që mos bërtiste...

Kastriot Dervishi: 100 vjet nga vrasja e gjeneral Telinit

Më 27 gusht 1923, u vra kryetari i komisionit të kufijve, gjenerali italian. Ngjarje u diskutua edhe në Këshillin Kombëtar (parlamenti) të Shqipërisë. Fillimisht foli kryeministri e më pas deputetët Luigj Gurakuqi, Hilë Mosi, Ali Këlcyra dhe Vissarion Xhuvani.  Në shenjë respekti për emrin e Telinit, Këshilli Kombëtar i Shqipërisë ndaloi punimet për 24 orë. Kryeministri Ahmet Zogu ...

Kastriot Dervishi: Kristo Zhongo dhe opozita e parë

Në historikët e Sigurimit të Shtetit për zbulimin në vitet 1945-1946 të opozitës së parë të drejtuar nga Sami Çeribashi, Qenan Dibra dhe Musine Kokalari, thuhet se rolin e madh e pati agjenti “Dara”. Duke mos pasur dokumente operative të kësaj çështjeje, ishte bërë një interpretim i gabuar. Merita e vetme e “Darës” ishte se mori...

Kastriot Dervishi: Hata në Hatanjas

Më 9.1.1965 në fshatin Hatanjas të Libofshës u gjetën të vetëvarura në barakën ku jetonin, Ganimete Arif Cuka (vitlindja 1928, në foto) dhe nëna e saj Dylbere (vitlindja 1898). Ato ishin internuar për 5 vjet, "për rrezikshmëri shoqërore" me vendimin nr.42, datë 5.10.1964 të Komisionit...

Kastriot Dervishi: Si ekzekutohej një vendim gjykate me vdekje në komunizëm

Pasi të dënuarit me vdekje nuk i falej jeta nga Presidiumi i Kuvendit Popullor, njoftohej Ministria e Punëve të Brendshme. Dega (në vitet 1974-1983 drejtoria) e Hetuesisë në MPB përgatiste urdhrin e ministrit. Pas vitit 1983 urdhrin për ekzekutimin e vendimit e përgatiste Drejtoria Zbatim Vendime Penale në MPB. Urdhri ngarkonte degën...

Kastriot Dervishi: Tragjedia e një familjeje

Në foto është Hamit Arif Myrtja nga Shkodra (1944-1976) me bashkëshorten. Historia e familjes së tij është tejet tragjike. Punonte në ndërmarrjen e peshkimit në Shkodër. Nevoja ekonomike e bëri të kërkonte arratisjen nëpërmjet liqenit të Shkodrës.Mbrëmjen e datës 31.8.1976 vjen në ndërmarrje me gruan dhe tre fëmijët e tij...

Kastriot Dervishi: Ja si njoftohej lirimi i Havzi Nelës nga Reparti nr. 311 Qafë Bari

Ja si njoftohej lirimi i Havzi Nelës nga Reparti nr. 311 Qafë Bari. Përfundimisht u lirua më 16.12.1986 me plotësim kohe. Mbiemrin ia shkruanin keq...

Kastriot Dervishi: Buka e misrit, derrat dhe fshatari në komunizëm

Gjatë viteve (për disa) të “ndritura” të komunizmit, fshatari ynë hante bukë gruri vetëm tre muaj në vit. Buka e misrit për fshatarin ishte një lloj përzierje e keqe me mbetje byku, shumë e fortë. Krejt pa cilësi dhe pa shije, ajo lloj buke bënte që fshatari të synonte gjithnjë i sfilitur të blinte bukë në qytet. Në një fshat të jugut vjen një ditë një...

Kastriot Dervishi: Havzi Nela për diktatorin - “Kryepadron me zagarë”

Më 26.4.1967 Havzi Nela u arratis në Jugosllavi së bashku me bashkëshorten. U kthye nga jugosllavët dhe u arrestua më 26.4.1967. Gjykata Popullore e Shkodrës me vendimin nr.25, datë 22.5.1967, e deklaroi fajtor dhe e dënoi me 15 vjet burgim e me konfiskimin e pasurisë. U dërgua fillimisht për të vuajtur dënimin në Repartin...

Kastriot Dervishi: Ekzekutimi i poetëve Genc Leka e Vilson Blloshmi

Më 17 korrik 1977 u ekzekutuan poetët Genc Leka dhe Vilson Blloshmi. Ata bënin pjesë në radhët e familjeve kundërshtare të regjimit komunist.-Genc Leka (1941-1977) ishte vënë në përpunim të organeve të Sigurimit të Shtetit prej vitit 1959. U arrestua më 31.8.1976....

Kastriot Dervishi: Zenel Shehu dhe njeriu i ri

Me kërkesë të aleatëve anglo-amerikanë, më 30.4.1952 hynë në Shqipëri diku nga zona e Kolonjës dhe përfunduan deri në zonën e Bulqizës, Zenel Shehu dhe Tahir Premçi. Misioni i tyre ishte informativ për të mësuar se si ishte gjendja në vend dhe jo sikurse është paraqitur se do organizonin kryengritje, etj. Zbulimi i Zenelit...

Kastriot Dervishi: Xhaxhai i Vilsonit

Hasan Selman Blloshmi (1926-1982), u dënua dy herë nga regjimi komunist dhe vuajti në vitet 1946-1965 dhe 1977-1982 mbi 18 vjet heqje lirie. Herën e parë u dënua për lidhje me “diversantin Bardho Leka” (“bashkëpunim me banda të armatosura”), gjetja e një gazete “Flamuri i lirisë” (“agjitacion e...

Kastriot Dervishi: 157 persona të vdekur në kampin e Tepelenës në vitet 1949-1953

112 raste vdekjesh janë regjistruar me aktet e kohës, ndërsa 45 të tjera janë mundur të sigurohen nga deklarimet e familjarëve. Nga listimi i emrave përkatës, rezulton se kanë vdekur gjithsej 157 persona, të cilët njihen me emrat e tyre...

Kastriot Dervishi: Radisti dhe polici

Në filmin “Gracka” është një skenë në të cilën radisti Refik (aktori Guljem Radoja), del nga qelia duke sulmuar rojen, por vritet pak metra larg objektit ku rrinte. Në fakt, bëhet fjalë për 30 vjeçarin Tahir Sulejman Premçi dhe ngjarja është krejt tjetër. Në vitin 1945 duke qenë ushtar në Gjirokastër, u arratis në Greqi...

Kastriot Dervishi: Ibrahim Çela dhe Koço Brisku

Më 1.9.1946, Ibrahim Çela nga Murrësi i Elbasanit mundi të arratisej nga Burgu i Elbasanit me disa të burgosur të tjerë, duke marrë 5 pushkë e një automatik. Qëndroi dy vjet i arratosur deri sa më 29-30 prill 1948 në Vidhas Mallkas, së bashku me dy vëllezërit e tij që u vranë, u përplas me forcat...

Kastriot Dervishi: Spiro Aristidh Nasho

U lind më 20.3.1942 në Sarandë. Vdiq më 16.6.2012 në vendlindje. Ishte një nga të dënuarit e procesit të katërt të revoltës së Spaçit të vitit 1973, madje i pari që vuajti më shumë vite heqje lirie te ai grup. Vuajti gjithsej në vitet 1958-1963 dhe 1967-1990, 28 vjet, 6 muaj, 15 ditë heqje lirie...

Kastriot Dervishi: "Mos t'i pushkatojmë para kampit"

Të njëjtën ditë që katër martirët e revoltës së Spaçit u dënuan me vdekje, Presidiumi i Kuvendit Popullor diskutoi dhe refuzoi faljen e jetës së tyre. Merrte pjesë në diskutim edhe kryetari i Gjykatës së Lartë, Aranit Çela. Drejtonte mbledhjen kryetar Haxhi Lleshi...

Kastriot Dervishi: Miladin Popoviçin, themeluesin e PKSH-së, e vrau Organizata Shqiptare Irredentiste

Për regjimin komunist të Shqipërisë, Haki Taha që vrau Miladin Popoviçin, ishte një “shovinist shqiptar kosovar”. Për hakmarrje, ky regjim vrau vëllain e Hakiut, Qemal Tahën, në Sauk më 27.3.1946, ndërsa më pas përhapte fjalë se Miladinin “e vrau UDB-ja”. Miladini ishte person me rëndësi sepse kishte zgjedhur Enver Hoxhën...

Kastriot Dervishi: "Të dëbohen kosovarët"

Dëbimi nga një vend është një masë e skajshme me shije tepër të hidhur. Përveç keqtrajtimit me burg, internim e poshtërim që iu bë shqiptarëve që erdhën nga Jugosllavia e kërkuan strehim politik në Shqipëri, u përdor edhe dëbimi. Kjo sjellje e pabesë e regjimit antikombëtar të E. Hoxhës...

Kastriot Dervishi: "Peshoj 49 kilogramë"

Sulejman Sulejmani, shqiptar nga Kosova, ardhur në Shqipëri në vitin 1957 sepse “nuk pëlqente politikën shoviniste e antimarkiste të grupit të Titos”, ishte vendosur në Seman, atje ku patia degdiste me neveri e pa respekt shqiptarët e Kosovës. Në prill 1961, shkruante ndër të tjera Kryeministrisë mbi hallin e tij...

Kastriot Dervishi: Udhëtimi i Ismail Qemal Vlorës nga Stambolli në Vlorë dhe disa çështje të mëvetësisë

-2 nëntor 1912, niset nga hotel "Pera" në Stamboll nëpërmjet Detit të Zi dhe mbërrin në Kostancë të Rumanisë.-5 nëntor 1912, në Bukuresht.-10 nëntor 1912 në Vjenë.-12 nëntor 1912 në Budapest.-19 nëntor 1912 në Triste, prej nga niset me anije...

Kastriot Dervishi: “Nuk ishte konsumuar gota e parë”

Shaqir Dushku nga Ferizaj, banues në Tiranë e më pas i internuar në Kotë të Vlorës, u dënua dy herë për arsye politike nga regjimi komunist, duke vuajtur gati 14 vjet heqje lirie. Herën e parë, në vitin 1962, gjykata arsyetonte se fjalët kundër udhëheqjes i kishte thënë pa e konsumuar tërësisht gotën e parë të rakisë ose birrës...

Kastriot Dervishi: Sako Murat Protoduari

Sako Murat Protoduari (1910-1982) me "uniformën" e të burgosurit. U arrestua më 15.3.1977 dhe vdiq gjatë vuajtjes së dënimit në Repartin nr.309 Ballsh, duke u varrosur në Panahor. Vdiq në moshën 72 vjeçare...

Kastriot Dervishi: Disa pseudonime të komunistëve gjatë luftës

Çdo komunist ka pasur pseudonim partie. Jo vetëm për vitet e ilegalitetit të partisë, por edhe në kohën kur kishin pushtetin, ata përdornin pseudonime. Punonjësit e Arkivit të PPSH-së i mblodhën pseudonimet e kohës së luftës dhe i përfshinë në një tekst të brendshëm. Binte në sy fakti i...

Kastriot Dervishi: Mark Gjergj Shllaku

Një foto e panjohur më parë e Mark Shllakut (1917-1949), drejtues i një organizate që veproi në aspektin ndërgjegjësues agjitativ, kryesisht nëpërmjet trakteve, kundër regjimit komunist. U arrestua më 9.8.1948, dënua me vdekje dhe u ekzekutua në shkodër më 30.10.1949...

Kastriot Dervishi: U vra duke luftuar kundër tyre komunistëve

Hysen Llulla (1926-1951), anëtar i organizatës antikomuniste Bashkimi Kombëtar, personi që hodhi dinamitin në legatën sovjetike në Tiranë më 19.2.1951. Pasi organizata u zbulua rastësisht në fund të shkurtit 1951, Hyseni nuk ra në dorë të njerëzve të regjimit...

Kastriot Dervishi: “Mkati”, një pseudonim i goditur

Ishte tërhequr bashkëpunëtor i Sigurimit më 25.3.1949. Pseudonimi që iu vu do i shkonte asaj që do bënte. Më 16.7.1960 ishte ngritur në kategorinë e agjentit dhe më 10.5.1971 shërbente si rezident. Për një kohë të gjatë shërbeu si punonjës policie në vitet 1954-1966. Nga të dhënat e tij, në vitin ...

3 4 5 6 7
Në Fokus