Kulturë

Albert Vataj: Pse 8 Marsi është Dita Ndërkombëtare e Gruas?

Historia e kësaj dite nuk është thjesht një festim, por një kujtesë e fuqishme për betejat dhe sakrificat e grave në mbarë botën.Gjithçka zuri fill në agimin e viteve 1900, kur gratë punonin në kushte të tmerrshme, me orë të gjata, paga qesharake dhe pa asnjë të drejtë politike. Ato nuk mund të votonin...

Albert Vataj: Urim për Mësuesit

Mësues, asnjë shërbesë nuk e bekoi jeton tonë, më shumë se mëkimi i shpirtit tuaj me dritëPavarësisht... çdo ngadhënjimi që ju duhet për të përmbushur misionin tuaj, mbeteni më të dinjitetshmit e betejave të dritës ndaj errësirës, të qëllimit ndaj të së pamundurës...

Albert Vataj: Zef Serembe, poeti arbëresh i dramës ekzistenciale

Zef Serembe është një ndër figurat më të ndritura të poezisë arbëreshe, një poet lirik që e përjetoi artin e tij si një shprehje të dhimbjes së brendshme dhe idealit të tij për lirinë dhe dashurinë. I përndjekur nga fatkeqësitë personale dhe zhgënjimet historike, ai krijoi një poezi të mbushur me ndjenja të thella, me një...

Albert Vataj: Një vepër që dëshmon mbi harmoninë dhe marrëdhënien simbiotike të muzikës me artin visual

Skulptura "La Musique, hommage à Claude Debussy" (1932), krijuar nga Aristide Maillol, është një vepër që flet për lidhjen e thellë ndërmjet muzikës dhe skulpturës, si dhe për mënyrën si arti mund të ndjekë ndryshimet e epokave. Maillol, pas një periudhe të vështirë me Bourdelle, mori përgjegjësinë në vitin 1929...

Albert Vataj: Skënderbeu i Ardian Pepës, një strateg lufte, i ngjitur në fronin e një prijësi legjendar

Nga të gjithë jetësimet artistike, të emrit, jetës dhe veprës së Gjergj Kastrioti – Skënderbeut, ndoshta më imponuesja është ajo e një prijësi, e simbolizuar nga ajo që përfaqëson shtatorja e vendosur në Lezhë, përballë Memorialit të Skënderbeut, vepër e skulptorit Ardian Pepa, e inauguruar më 2 mars 2025, në kremtim të 581-vjetorit të Besëlidhjes...

Albert Vataj: Mrekulli e familjes në botën e mahnitshme të gjigandëve me shpirt të butë në natyrën e egër

Kjo foto është postuar nga National Geographic, ku tregohet një familje elefantësh që po fle. "Kjo shkrepje mahnitëse ajrore është realizuar nga Agjencia e Lajmeve Xinhua / CCTV, duke nxjerrë në pah lidhjet e forta familjare dhe sjelljen sociale të këtyre gjigantëve të butë...

Albert Vataj: Përvjetori i kalimit në amshim të një dishepulli

Asht 20 shkurt 1946...kur Atë Anton Harapin po e çonin drejt pushkatimit. Nuk binte asnjë kambanë e Kishave ku ai kishte kremtuan Meshën e Shenjtë e predikuar Fjalën jetëdhënëse të Zotit.Ndërsa shkonte udhës, të cilën ai po e bënte për të fundit herë, kujdesej që zhguni rregulltar e meshtarak që bante...

Albert Vataj: Rrëzimi i një busti dhe pamundësia e ndërtimit të një shprese

Kush prej atyre që më 20 shkurt 1991 ndodhej në sheshin e përballjes, të asaj fitoreje që dukej e pakthyeshme, nuk e pati shpresuar se rrëzimi i bustit të diktatorit Enver Hoxha do të shënonte fillimin e një epoke të re? Të gjithë u përfshinë nga entuziazmi i asaj dite të paharrueshme, një triumf që duhej të...

Albert Vataj: Kosovë, 17 vjet, sod më 17 t’shkurtit, që zgjatoftë motet, n’ymrin tand e gazmimin tem!

E sodme që tregon se 17 vjet nuk janë pak, për me tregu se më 17 të muajit të dytë të vjetit, mujm me besu se e meritojmë; gjakun e derdhun, jetët e blatume n’themelet e lirisë, mundin e hekat, vajet e kujat, lëngimet e lëndimet, plagët e vragat, shpinë e kallun e kullën e shemun, tokën...

Albert Vataj: Dija, dielli përpushës i shpirtit të një gruaje

Më sinqerisht dhe më dashamirësisht se kushdo tjetër, gratë më kanë bindur për magjinë e fjalës, për fuqinë shndërruese të përjetimit që sjell gërmëzimi i zërit të shpirtit.Ato lexojnë më shumë, sepse ndjejnë dhe përjetojnë më thellë, më pastër, më zjarrtë. Ato e thithin fjalën si një frymëmarrje të dritës, e shndërrojnë në flakë përfytyrimin...

Albert Vataj: “Krishti Largohet nga Pretoriumi”, solemniteti i rrugës drejt Kryqit, i Hyut drejt mbretërisë qiellore

“Krishti Largohet nga Pretoriumi”, largohet nga gjyqi fars, nga barbaria dhe mundimet, largohet duke rendur ashtu sfidues përmes teatralitetit dramatik të gjithë atyre spektatorëve, të cilët dolën nga Bibla për të hyrë në histori, dhe nga histori për t’u përjetësuar në art. Krishti është i larë...

Albert Vataj: Për gratë e thjeshta dhe të rralla

Ato, gartë, janë të gjitha të jashtëzakonshme, janë motivim dhe besim, arsye dhe qëllim, por ka ndër ta disa, që të qënit të zakonshme dhe të thjeshta, i dallon nga të tjerat, për një hir që u buron nga shpirti, për një shprehi të ëmbël, që është e skalitur në portretin e tyre të fisëm...

Albert Vataj: Isabella Rossellini, gruaja e hirshme dhe shpirti i bukur i blatuar natyrës

Isabella Rossellini, përveçse një aktore dhe modele e famshme, është gjithashtu një ambientaliste e pasionuar dhe një mbrojtëse e natyrës. Ajo ka treguar një dashuri të thellë për botën e kafshëve dhe ka kombinuar këtë pasion me artin dhe shkencën në mënyra unike...

Albert Vataj: Shkodër, mall pata e shpirtje kam për kyt zjarm, diellin e dritimit të tan dëshirave qi m’ndezin

Fjalë, n’se shkon me dritën n’vendlindjen teme, ma ndez nji diell atje ku dita beh e tamëlt n’syt e mallit, n’vezillimin e njatyne syve qi koha ka strukun thellë. N’se merr krahë zogjsh e pend resh, mi shpalo ato kthjellime qi derdhen rrjedhjeva qi i’a njomin buzën e vërshimeve qi ia nezin...

Albert Vataj: “Lamtumira” me një puthje e babait me djalin, pikëllimi në kryeveprën e Guillou

E pikturuar në vitin 1892, "Lamtumirë" (i njohur gjithashtu si "Adieu") nga Alfred Guillou, është një përshkrim tronditës i një skene tragjike detare. Kjo vepër arti e fuqishme, vaj në kanavacë, shquhet për intensitetin e saj emocional dhe portretizimin e detajuar të luftës për...

Albert Vataj: Si u ngrit kurthi francez për vrasjen e legjendës shqiptare, Isa Boletini në Podgoricë?

Ai që bëmat e tij trimërore do ta kthenin në legjendë, ai që priu përfaqësinë kosovare në mëvetësimin e Shqipërisë më 28 nëntor 1912, ai që refuzoi një post ministror në qeverinë e Ismail Qemalit, ai që s’u çarmatos në Londër u pre në besë në Podgoricë dhe diti të vdiste siç vdesin trimat. Ai ishte Isa Boletini...

Albert Vataj: Si u lidh zemra e njeriut me dashurinë?

Ne e shohim simbolin e njohur kudo - në mesazhe me tekst, shenja, ëmbëlsira, veshje dhe më shumë. Por ne gjithashtu e dimë se zemra e vërtetë nuk i ngjan asaj. Historiania Marilyn Yalom na tregon se si organi anatomik u bë simboli që ne të gjithë e njohim sot....

Albert Vataj: Gjergj Kastrioti - Skënderbeu, kreshta më e lartë e vetëdijes sonë kombëtare

Ai, vepra dhe emri i të cilit do të shndërrohej në legjendë, do t’i përkiste përjetësisë, siç ishte dhe mbeti të gjallët e tij nga më të zëshmit kushtrime të ekzistencës sonë në histori.Ishte 17 janari i vitit 1468, kryezoti i Arbërisë do të ndërroi jetë në moshën 63-vjeçare në vitin e 24 të mbretërimit...

Albert Vataj: Çdo ditë n'Shkodër, nadja asht nji zgjim i andshëm t'amëlcimi

Asht nadje heret nan Rozafat. Përlotem tue e mallnue e përpëlitem tue ju lut ditës që dehet andjes s'shndritshme qi e miklon.Drita m'gjen tue nduk gjinin tand, Shkodër loce, tue pi tamlin e gufimeve t'legjendës, e tue u nguc krahnorit drituem gurëve ku asht murue shenjtnimi i nanës e naltimi...

Albert Vataj: Dashuria pa epsh, nga OSHO, te mënyra se si ne e kuptojmë dhe e përjetojmë dashurinë

Mënyra se se OSHO i qaset filozofisë mbi epshin dhe dashurinë, del në pah dallimi i thellë midis dy formave të energjisë, asaj seksuale dhe shpirtërore, e cila e trajtuar në praktikën e përçuesit të elektricitetit, mund të bëjmë krahasimin mes nulit dhe fazës...

Albert Vataj: Qëndresa ndaj çdo vështirësie, na ka mësuar se si të ndeshemi në çdo betejë dhe të fitojmë çdo luftë

Ernest Hemingway shkroi dikur: "Mësimi më i vështirë që më është dashur të mësoj si i rritur, është nevoja e pamëshirshme për të vazhduar, pavarësisht se sa i copëtuar ndihem brenda."Kjo e vërtetë është sa e papërpunuar dhe universale. Jeta nuk pushon kur zemrat tona janë të rënduara, mendjet tona...

Albert Vataj: Elvis Presley, një mbret i muzikës që kumtoi shëmbëllimin e një gjenerate ndryshesash të hovshme

Ai lindi për të mbetur në memorien e muzikdashëve dhe jo vetëm, një legjendë. Një ikonë e muzikës, aktrimit dhe e modës. Një kumt i hireve dhe sharmit mashkullor, cilësi që vetëm e yshti për më lart yllin e tij. Elvis Presley kumtoi shëmbëllimin e një gjenerate. Krejtçka sendërton kreshtën...

Albert Vataj: Shkenca shpjegoi se pse kujtesa jonë dëmtohet me kalimin e kohës

Pse i harrojmë gjërat?Së pari, formimi i kujtimeve të reja bën që të vjetrat të zbehen dhe të zhduken. Me kalimin e kohës, kujtimet që nuk rikthehen apo përsëriten përfundimisht humbasin.Arsyeja e dytë është ndërhyrja. Kur keni dy kujtime që janë të ngjashme me njëra-tjetrën, ato fillojnë të përplasen dhe...

Albert Vataj: Boris Pasternak, shembulli unik i fuqisë së penës përballë makinerisë së censurës dhe persekutimit

Boris Pasternak, një nga shkrimtarët më të njohur rusë të shekullit të 20-të, është ndoshta më i njohur për romanin e tij Doktor Zhivago (1957), i cili u bë një vepër emblematike e letërsisë ruse. Romani, i vendosur gjatë Revolucionit Rus dhe pasojat e tij, eksploron në mënyrë të ndërlikuar temat e...

Albert Vataj: Patër Anton Harapi, kleriku që bëri kaq shumë për atdheun dhe u ekzekutua si armik i tij

Sot 137 vite më parë më 5 janar 1888 lindi në Shirokë të Shkodrës, biri i Loros dhe i Çiles, Anton Harapi. I ati merrej me peshkim, të cilin e kishte traditë. Në fëmijëri bashkëmoshatarët e thërrisnin në emrin e pagëzimit, Gaspër. Që në moshë të re hyri në Kolegjin e Jezuitëve dhe më pas në Kolegjin Françeskan...

Albert Vataj: Druhena, se duhena... hyjshëm

- Ti je si një lule, i tha dhe buza ju dridh. U ndi n'faj. Rrxoi syt përdhe, thue se kishte pranue me bjerr vedin n'andjen dhe padurimin, për me i than njato fjalë qi kishte kohë qi i përtypte nëpër mendime. Edhe ajo, krejt n'flak ishte ndez, ban be se i kishin hedh mbi njat hir nji perde t'ngjyme n'nji perëndim pranvere...

Albert Vataj: Koha për lamtumirën e vitit që ikën dhe mirëseardhjen e vitit që vjen

Fundi i një viti nuk është thjeshtë flakja në kosh e hedhurinave të kalendarit që na shoqëroi ditë pas dite, por edhe ndarja me e përgjithmonshme me çdo gjë që erdhi me të dhe largohet njëherash, për t’i lënë vendin të tjera mundësive dhe projekteve, të tjerë spovash dhe ngulmimesh për të mbërritur përmes synimeve...

Albert Vataj: NASA bën histori duke iu afruar Diellit si kurrë më parë

Shkenca ka hedhur një tjetër hap të guximshëm në eksplorimin dhe zotërimin e universit. Dielli, ylli ynë jetëdhënës ka qenë dhe ka mbetur përgjatë gjithë historisë njerëzore një grishje dhe ambicie, deri dje ku NASA do të mund të afrohej këtij përbindëshi prej zjarri më pranë se kurrë...

Albert Vataj: Ikja pa kthim e Fan Nolit

Më 27 dhjetor të vitit 1924, Fan Noli, i shoqëruar nga një personel prej mbi 70 vetash, përfshi ministrat e qeverisë së tij, i hypën anijes në Vlorë, kalon ngushticën e Otrantos dhe mbërrin në Brindizi. Më 30 dhjetor, Fan Noli shkoi në Romë dhe në takime me zyrtarë të qeverisë italiane dhe gazetarë, shprehu...

Albert Vataj: "Shkodra Elektronike", “Prometeu” që do të çojë “Zjerm”-in e shpirtit shqiptar në Eurovision 2025

Shkodra e muzikës, e mjeshtrave të mëdhenj të pentagramit, e poetëve dhe e këngës, rikthehet me një tjetër fitore në historinë e festivaleve të këngës në RTSH. Ka qenë grupi, Shkodra Elektronike, magjia e dyshes, Beatriçe Gjergji dhe Kolë Laca dhe “Zjerm”, kënga që u shpall fituese e edicionin e 63-të të Festivalit të Këngës në RTSH...

Albert Vataj: Krishtlindja, Ardhja e Hyjshme që na gjen duke pritur të rilindim

Krishtlindja është më shumë sesa një moment në kalendarin liturgjik; ajo është një ftesë për të rilindur, për të rigjetur thelbin tonë më të vërtetë dhe për të përqafuar një jetë të ndriçuar nga dashuria dhe shpresa, mirënjohja dhe besimi, devocioni dhe përkushtimi, përzemërsia dhe falja. Ardhja e hyjshme e Jezusit...

Albert Vataj: Çështja 'Parashqevi Simaku', kur teprimi i kalon caqet dhe glorifikimi shndërrohet në anatemë

Kam shkruar për Parashqevi Simakun, me zellin e një nostalgjie dhe admirimin e një ikone, atëherë kur askush, as më fanatikët e kësaj doktrine që po u bie kambanave të kremtes si për mort, nuk e vuri ujin në zjarr, nëse ajo jetonte në një stacion treni, siç pretendohet, e braktisur nga shëndeti, fati, bashkëshorti, djali, lavdia...

Albert Vataj: Sa Promete ka mbetur në shpirtin tonë prej zjarri?!

Miti i Prometeut në është thjeshtë një cak që na kthen pas, por është një thirrje që na zgjon në të sotmen e të kuptuarit të tij, në atë kohëshmëri ku njeriu gjen nevojën për të hyrë në përmasat e mëdha të aktit sublim të dhurimit të zjarrit.Ai, Prometeu, përfaqëson shpirtin e rebelimit kundër limiteve dhe...

Albert Vataj: Diplomacia, një nga armët e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu në përballjen me osmanët

Plot 560 vite më parë një dokument i datës 14 dhjetor të vitit 1464, që ruhet në arkiva të Republikës së Venedikut, hedhë dritë për hamendjet e përkohshme të Republikës së Venedikut, dhe Dukatit të Milanos për tu bërë shok i luftërave të Gjergj Kastriotit-Skënderbeut. Dokumenti në...

Albert Vataj: Ne jemi ky çast i vetëm hyjnimi, dhe... një det me puthje... dhe dallgë

Ndoshta ajo ishte puthja e parë dhe e fundit, por ishte mundësia e artë për ta mbushur veten me ty, për t'i dhënë dëshirimit një dimension etern, për të guxuar ta mbushësh veten me shpërthimin që krijoi jetën, dhe dritën e vezullimt që diellon në çdo prekje e prehje dëshirimi...

5 6 7 8 9
Në Fokus