Kulturë

Albert Vataj: Albert Ajnshtajn, dukuria tokësore

Sot 136 vite të shkuara datëlindi jo një një njeri por një fenomen. Bota do të mbamend në rrugëtimin e vet pakherë ngjarje të përmasave të këtilla. Rroku në gjurmimin e gjenialitetit një dukuri humane që mbeti një ...

Albert Vataj: Zanafilla e Ditës së Verës

Dita e Verës është një festë me origjinë të lashtë pagane . Ajo është festë arbëreshe e trashëguar në veçanti nga qytetarët e VALM-it Elbasanit (Skampa e lashtësisë) dhe festohet më 14 mars.Festimi kryhet në nderim të natyrës së bukur shqiptare dhe bimësisë që ...

Vataj: Martin Camaj, shërbestari vullnetmirë i shqipes

Sot 23 vite më parë do të shuhej një prej pishtarëve më kulmues të shqipshkrimit. Një zemër e tretun tuj shndrit u ndal për me lan mbasvedi, vullnesën e mirë të endun me përkujdesin që diti vetëm ai për me e...

Albert Vataj: Zgjimi nga të shtënat kobzeza

Më 11 mars të vitit 1948  shkodranët u tmerruan nga lajmi që erdhi pas krismave të Zallit të Kirit. Flijoheshin këtë ditë për Krishtin e për Shqipërinë, Imzot Frano Gjini, Atë Mati Prendushi e Atë Çiprjan Nika, Monsinjor Nikollë Deda...

Albert Vataj: Luigj Gurakuqi, 90-vjetori i vrasjes

Në mbrëmjen e 2 marsit të vitit 1925, sonte 90 vite më parë ekzekutohet Luigj Gurakuqi, hartuesi dhe nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë, poeti, arsimtari, tekstologu, gjuhëtari, diplomati, deputëti dhe ministri i Financave të qëverisë së asokohëshme...

Albert Vataj: Viktor Hygo, shenjtori i humaniz

Sot 213 vite më parë datëlindi Viktor Hygoi, ati i kombit francez, shenjtori i humanizmit tragjik, ai, kreatura shkrimore e të cilit e ngjizur prej tharmit thellësisht ndjesore, arritën të mbulonin të gjitha gjinitë letrare, nga lirika ...

Albert Vataj: Rrëzimi i një busti

Sot 24 vite më parë, më 20 shkurt 1991, protestues në Tiranë rrëzuan shtatoren e diktatorit Enver Hoxha. Ngjarja ndodhi mes një gjendje të tensionuar politike, studentët ishin hedhur në grevë urie duke kërkuar heqjen e emrit të Enver Hoxhës nga universiteti i tyre...

Albert Vataj: Pakohja e gjithmonshme e lirikut tragjik

Sot mbushen 9 vite, që atë ditë të cergët shkurti të vitit 2006, ditë kur u këput të gjallët e lirikut tragjik Frederik Rreshpja. Në 66-vitet e jetës së tij, siç e pohuar më 1998-ën: "... kam qenë gjithmonë i braktisur. Kam kaluar ...

Albert Vataj: Shën Valentini, dashuria triumfoi mbi paganizmin

14 Shkurti është tashmë një traditë e jetësimit festiv. Eshtë kjo ditë, kjo festë që ka udhëtuar gjatë me njerëzimin, kjo kremte e hyjshme e cila ka ndezur dëshirime, ka zgjuar vullnete pozitive dhe përflakur pasione. Puthje, lule, dhurata e duar që shtrëngojnë njëra-tjetrën, janë peizazhi që mbush...

Albert Vataj: Azem Shkreli, pena dhe parmenda

Mos u bëj poet nëse s'mund të lindësh/me secilin varg, të lindësh me secilën fjalë./Ngrehu mbi veten në do t'rrokësh frerët e erërave,/të shkelësh shpërgajt e mërisë dhe shtrëngatat e gjakut tënd./N'se dashurohesh...

Albert Vataj: Çarls Dikens, gjeniu

Librat e tij, si pakkujt tjetër, priteshin me padurim dhe lexoheshin si tekstet e librave të shenjtë. Peridha viktoriane do ta kosideronte atë si më përfaqësuesin më të denjë. Një popullaritet si ai mund ta gëzonte përgjatë...

Albert Vataj: Pjetër Arbnori - 80-vjetori i lindjes

Një burrë shtatshkurtër, me kokën që e mban ulur sikur numëron hapat që hedh, kalon hyrjen kryesore të godinës trekatëshe; sendërgjon një përshëndetje që merr formë përmes zërit që i kumbon prej zhguallit të një...

Albert Vataj: Ikja e pakohë e Skënder Drinit

Në agun e 16 dhjetorit 2014, pas një kome disaditore ka ndalur zemra e shkrimtarit Skënder Drini. Shërbim i reanimator i Qendrës Spitalore Universitare "Nënë Tereza" nuk ka mundur ta mbajë në jetë zemrën ...

Albert Vataj: Pjetër Bogdani, kryemjeshtri i shqipes

Plot 325 vite më parë, më 6 dhjetor 1689 vdiq në Prishtinë nga epidemia e murtajës, kryemjeshtri mrekullibërës i shqipes, i themelti i përpjekjeve ngadhnjyese të zërit dhe shpirtit shqiptar, tharmi i shpërthimeve të ...

Albert Vataj: Ndre Mjeda, liriku buzëhollë

Prej sod, 148 vite ma parë lindi në Shkodër, Dom Ndre Mjeda. Ma i bylbylshmi za qi ka lmue kandjen e këndimit e kumtimit. Kangën e zashme të amshtit dhe kandës kurrkush nuk mujti me e ligjëru me atë amë hyjnie...

Sot 143 vite ma parë lindi At Gjergj Fishta

“Fishta asht nji Homer shqiptar. Ai nuk asht vetëm nji poet i madh kombëtar. Ai asht nga ma të mëdhajt në botë. E randsishme asht që ai të njihet prej saj”, kumton nji prej shërbestarëve të kishës dhe shqiptarizmës, At Zef Valentini ...

Sot 103 vjet më parë lindi Migjeni

Albert Vataj - Sot 103 vjet më parë më 13 tetor 1911 lindi në Shkodër, Migjeni, shërbestari më i zashëm i kushtrimit të gulçeve të shpirtit vikitës, drita më e vetëtimshme e njatyne syve t’zverdhun prej lëngatës e t’groposun prej lodit e mundimit.Ai kje zani që u plazmoi në eter si një bubullimë...

Albert Vataj: Nënë Tereza, e pazevëndësueshme

Tash 104 vite më parë, më 26 gusht 1910, lindi në Shkup të Shqipërisë, asokohe nën pushtimin otoman, Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, e njohur si Nënë Tereza, humanistja shpresëdhënëse ndaj të varfërve, të sëmurëve, të ...

Albert Vataj: Van der Weyden, piktori i larmisë

550 vjet më parë vdiq piktori belg Rogier van der Weyden (1399 ose 1400 - 18 qershor 1464). Veprat e tij përbëhej kryesisht nga tematika biblike, triptik fetar dhe afreske. Të pakta janë punët e këtij piktori jashtë korrnizës biblike. Kësosh mbeten disa porosi. Italia dhe Spanja kanë qenë atdheu...

Albert Vataj: Gjermania, një botëror dhe një mirënjohje

Ashtu si çdo Kupë e Botës, FIFA dhe vendi organizator përballen me sfida dhe përgjegjësi të mëdha. Vendi pritës i 32 përfaqësueseve të finaleve të këtij kompeticioni, që ishte padyshim më i rëndësishmi futbollistik, merr mbi vete përmbushjen ose së paku përafrimin e standarteve. Por rruga për ...

Albert Vataj: At Shtjefën Gjeçovi, martiri dhe shërbestari

Sot 140 vite më parë lindi në Janjevë të Kosovës, 11 km largPrishtinës, Shtjefën Gjeçovin, një ndër gurthemelet më të njimendë të vetëdijestonë kombëtare. Ai ishte dha një kontribut të vyer jo vetëm si një klerik ...

Albert Vataj: Puthja, zjarri i stuhishëm i ndjenjave

Është i pari dhe zjarrvënësi i gjithë qenësisë sonë fizike. Trupin e pushtojnë të dridhurat, sytë mbyllen dhe një energji e furishme përshkon rrufeshëm kurmin e mishit që sakaq ka filluar të marrë zjarr.Është pragu ku takohen të gjitha dashuritë dhe ku thyhen zemrat...

Albert Vataj: Kushtruesi Pashko Vasa

Sot 122 vite më parë, më 29 qershor të vitit 1892 ndal së jetuari në Bejrut të Libanit, si Guvernator, Vaso Pashë Shkodrani. Ai lindi në qytetin e Shkodrës më 17 shtator 1825. I ati quhej Mhill Gjokë Vasa, kurse e ëma...

Albert Vataj: Plumbat që shpërbënë katër perandori

Më shumë se 20 milionë njerëz u desh t’i paguajnë me jetën e tyre dy të shtënat e një nacionalisti serb në mesditën e 28 qershorit të 1914-ës, tash 100 vite më parë. Plumbat që qëlluan për vdekje princin trashëgimtar ...

Albert Vataj: Prenk Jakova, gjeniu tragjik

Sot 97-vite më parë, më 27 qershor të vitit 1917 lindi Prenk Jakova, themeltari i operas shqiptare. "Mrika" dhe "Gjergj Kastrioti-Skënderbeu" janë kësodore dëshmimi i këtij akti sublim. “Mrika” ishte opera e parë në ...

Albert Vataj: “Bukë e krypë e zemër” në Tropojë

“Do të jesh të dielën për në Bajram Curri”. Ishte ky mesazhi që kolegu im Mina Hysa më dërgonte në Facebook. “Jemi të ftuar nga presidenti i Unionit Artistik të Kombit Shqiptar, Azgan Haklaj në “Sofra Dardane ...

Albert Vataj: Vajza që dëshmoi mizorinë naziste

Ajo ishte vetëm 13 vjeç kur do të niste të shkruante “Ditari i Anne Frank”, një prej rrëfenjave më origjinale, një prej mundësive më të pazakonta që bota do të kishte të shikonte me sytë e një fëmije, harbimin absurd të ...

Albert Vataj: 168 vjet më parë lindi Frashëri

Plot 168 vjet më parë lindi në Frashër të Përmetit, më 25 maj 1846, Naim Frashëri, poeti, atdhetari, mendimtari dhe veprimtar i shquar i arsimit e i kulturës shqiptare, rilindësi i shuqar.Naim Frashëri u shqua edhe për poezinë meditative, nisi në shqipet poezinë...

Albert Vataj: 77 vite më parë lindi Serafin Fanko

Si sot 77 vite më parë, 24 maj 1937, datëlindi Serafin Fanko, aktor, regjisor, skenograf dhe kostumograf, një prej ikonave të “Migjenit” kësaj magje ku u gatuan përvoja dhe personazhe, tipa dhe karaktere, ku erdhën në jetë kryevepra të autorëve shqiptar dhe të huaj. Serafin Fanko ishte padyshim ...

Albert Vataj: Mëkatoj me vullnesë shenjtnimi

Në ma t’shndritmin yllka derdh kjo natë, kurmin tand.Njaj purtek i lakuriqtë, syve t’mi kridhet,si hana që kotet mes ledhave t'gjetheve Përpushen jena dëshirave t’zjarmta,këtë natë shigjetu prej Kupidësh...

Albert Vataj: Lamtumira e Gabriel Garsia Markez

Ndahet nga jeta shkrimtari Gabriel Garcia Marquez. Pas një kaplimi prej më shumë se dy vitesh nga Alzheimer, shkrimtari i madh kolumbian, Gabriel Garcia Marquez ka ndërruar jetë në moshën 87-vjeçare në shtëpinë e tij në Mexico City. Burime të afërta familjare kanë konfirmuar lajmin e trishtë...

Albert Vataj: Charlie Chaplin, gjenialiteti i një komiku

Sot 125 vjet më parë lindi Charlie Chaplin, një prej personazheve më të rëndësishme të filmit pa zë. Komiku më i spikatur dhe pantomima më therëse që kishte shpuar ndërgjegjen e një gjenerate. Loja, karakteret dhe personazhet që jetësoi ai ishin dhe mbeten emblematike në historinë ...

Albert Vataj: Ditëlindja e Leonardo da Vinci-t

Ai lindi, si sot 562 vjet më parë, dhe ishte i patëdytë në madhështinë e tij. Është fjala për Leonardo da Vinci, i cili lindi më 15 prill 1452 në Ankiano të Vinçit dhe u shua në moshë 67-vjeçare, më 2 maj 1519 në Kështjellën e Kluks të Ambuazit. E ç’nuk ishte ai; arkitekt, shpikës, inxhinier, piktor e ...

Albert Vataj: Mirënjohje për mësuesit

Në këtë 7 mars, ngucem prej një dëshire të zedhshme e yshtem prej një zani që m’përpush prej ndërkohjesh t’largta, me kumtu mirënjohje teme ma t’përunjur për ata që duke u kujdes për ditunimin na e dhanë, me toksoren e tyne ngadhënjimtare, shenjtnimin...

Albert Vataj: Vivaldi, dishepulli që u bë Hy

Muzika asht e vetmja gja hyjnore që ka zbrit nga qielli. Kësisoj, jo tjetërqysh, mundena me e shiju Vivaldi e krejt atë kolanë të pambarimtë dishëpujsh të hyjnores në muzikën klasike. Tekështu mundet me u përjetu këtë mjeshtra të muzikës, këto magjistar të ndjenjave delicate...

13 14 15 16 17 18
Në Fokus