Kulturë

Albert Vataj: Poetika e fjalës

Fjala, njajo e skalituna n'tehun e nji vetëtime, qi me çaste shpërthimi na mbush, ku pahena e ndehena...Fjala, njaja qi loti e njom.N'zjarm gjaku e prush, e me afsh e mbush.Njaja, qi n'dishrim nepet, si n'prehnin e nji andrrimi...

Albert Vataj: Androniqi Zengo Antoniu, e magjishmja e penelatave të ndezura në pikturën shqiptare

Edhe pse ajo u shfaq si piktore e peizazhit dhe punoi si ikonografe, preferencat e saj për bukurinë e trupit njerëzor, duke qenë piktorja e parë e nudos femërore dhe mashkullore në Shqipëri, si dhe mospëlqimi i kanonit të realizmit socialist, me shumë gjasë u bë shkak jo...

Albert Vataj: Kush ishte Nicolaus Copernicus

Më 26 prill 1514 Nikolaus Kopernikus bën vëzhgimet e para të planetit Saturn. Sot ajo që ka arritur Kopernikus pesë shekuj më parë, nuk është më shumë se një fakt, por kjo nuk mund ta zbresë atë njeri të madh nga kreshta e krenarisë ku qëndron vepra monumentale e atyre që...

Albert Vataj: Një letër dashurie nga mërgimi, Viktor Hygo për Zhulieta Drouet

Ishte viti 1851, Louis-Napoléon Bonaparte sapo kishte organizuar një grusht shteti, i cili përfundoi në shpërbërjen e Asamblesë Kombëtare Franceze dhe rithemeloi Perandorinë Franceze. Viktor Hygo, një njeri i dashur i popullit dhe kritik i vendosur i Napoleonit III, u bashkua me të tjerët për të nisur një rebelim, por shpejt kuptoi se...

Albert Vataj: Dita Botërore e Bletëve

Dita Botërore e Bletës korrespondon me një ndikues të rëndësishëm të bletarisë. Anton Janša, i cili në shekullin e 18-të ishte pionier i teknikave moderne të bletarisë në vendlindjen e tij Slloveni, ishte një nga njerëzit e parë që ndihmoi në sjelljen e rëndësisë së bletëve në mjedisin botëror...

Albert Vataj: Ernest Koliqi, qëndrestari i paepur i rrëmeteve politike, dishepulli i dijes dhe apostull i risive

Ai do të ishte në kryeradhën e vepruesve vullnetmirë, të cilët kremtuan në botëkuptimin e kohës dhe grishën në mbamendjen e brezave, visaret e njëmendta të traditës dhe vlerave shpirtnore të shqiptarëve. Qëndruesi i paepur i stuhive politike. I keqkuptuar dhe i anatemuar, kësisoj, prej...

Albert Vataj: Dita Botërore e Uiskit

Nëse jeni miq me Jack dhe Jim dhe i kaloni fundjavat me Jameson dhe Johnnie, atëherë Dita Botërore e Uiskit do të ketë një rëndësi të veçantë për ju.Uiski është një nga pijet ikonike të adhuruesve të vërtetë të alkoolit dhe është themeli i disa prej pijeve më të...

Albert Vataj: Libri, dhurata që do ju mbetet testament

Më 17 maj të vitit të shkuar, Bujar Hudhri, botuesi i “Shtëpia Botuese Onufri”, lançon në rrjetin social Facebook, atë që ai e ka quajtur “Ëndërr 30-vjeçare”, veprën e plotë të Ismail Kadare, një nga botimet më dinjitoze të ardhura nga një shtëpi botuese në Shqipëri. Për të apasionuarit e librit dhe jo vetëm...

Albert Vataj: Sakrifica heroike e grave suljote

Arti, në veçanti piktura ka qenë zëri më i fuqishëm që bota ka dëgjuar për sakrificën sublime të grave suljote, për atë guxim të pashembullt dhe emblematik, i tillë sa ka kapërcyer nga e vërteta në legjendë, nga kujtesa e kohës në kujën e përjetimit shprehës artistik...

Albert Vataj: Poezia 'Drekë malsorësh' e Martin Camajt, histori gjakmarrjeje

“Drekë malsorësh” është një poezi, e cila jo vetëm përfaqëson forcën poetike, me të cilën Martin Camaj, ju qas shqipshkrimit dhe këndimit ndër ne, t’frymun gjallnimit ndër male, shkrepave e shitime zanash, dhanun trazimshëm t’kodeve t’rrepta zakonore, ku gjakmarrja asht e themelta e të drejtës më lyp drejtësi dhe nder...

Albert Vataj: Tradita zadrimore, etnosi mahnites i ngjyrave, bukurise dhe sharmit

Vetë hyjnitë kanë zbritur nga Olimpi dhe... duke prekur të gjallët e një shpirti drite dhe ngjyrash kanë ngjizur, po, atë, më të shkëlqimten epje të stolisjes për eposin e shpirtrave dhe lindjen e një tradite. Larushia e ngjyrave dhe harmonia e melodishme e këtij kremtimi veshjeve...

Albert Vataj: Librat dhe miqtë

Ishte një kohë që si librat edhe miqtë, jam përpjekur t’i përzgjedh. Por shumë shpejt ndryshuan gjërat, miqtë ishin atë që më zhgënjyen të parët. Ndoshta puna shkoi deri te shpirttrazimi. Ishte kjo periudhë kur më mbeti të përzgjedh librat dhe të merrem fare pak me miqtë. Zëvendësuan njëri-tjetrin, përkohësisht...

Albert Vataj: Dita Botërore e Librit, dita e magjisë së fjalës

A e keni humbur ndonjëherë veten në një libër vetëm për të gjetur një pjesë të shpirtit tuaj? Imagjinoni të zhyteni në faqe që ju transportojnë në botë të tjera dhe të takoni personazhe që ndihen si miq të vjetër. Çdo kthesë e faqes sjell një aventurë dhe mësim të ri, duke formësuar pikëpamjen tuaj për botën përreth jush...

Albert Vataj: Ibrahim Kodra, ai që zbuloi në pikturë “sekretin e madh të papërshkrueshëm të alkimistit”

Vepra e Kodrës, gjendet në të gjithë botën, galerinë prej 6000 punësh të tij përbëjnë visaret e çmuara në muze, galeri, e koleksione private. Vepra e tij është pasuri botërore dhe kombi ynë nderohet me të.Ekspozon së bashku me Picasso, Dufy, Dali, Modigliani...

Albert Vataj: Monica Bellucci, gruaja e suksesshme e kinemasë dhe modës

Ajo nuk është më e bukura prej të gjithë grave, por ajo mbetet më joshësja, më ngasësja prej të gjithave. Diçka prej hiri mistik rrezaton prej saj, syve, buzëve, trupit. Ajo dukshëm ka diçka brenda vetes kaq të sofistikuar dhe kaq joshëse. Nuk janë vetëm fotografët, kamerat dhe truket e imzhit, ato që e ndezin me kaq epsh dhe ngasje femrën tek...

Albert Vataj: Faktet që na ndihmojnë të njohim më mirë gjeniun e çuditshëm të fizikës, Albert Ajnshtajn

A e quani me vlerësim mikun tuaj ‘Ajnshtajn’, për cilësitë e tij gjeniale? Nëse po, atëherë nuk jeni i vetmi që e bëni këtë. Njerëzit në mbarë botën nderojnë miqtë dhe të njohurit e tyre me titullin “Ajnshtajni”, për shkëlqimin e papërlyer dhe mendjen gjeniale të personit. Ndërsa mund të ketë shumë...

Albert Vataj: Miq poetë!

Me përulësinë e një ndjenje respekti të epërm dhe një konsiderate që e fisnikëron një marrëdhënie, duke e sublimuar atë deri në caqet e shpërblimit hyjnor, ju lutem të më pranoni të ndaj me ju një mendim, i cili qëndron në themel të këtij komunikimi dhe gjithëasaj nevoje, për ta pranuar njëri-tjetrin dhe bashkëndarë...

Albert Vataj: Lamtumira e magjikut të "Realizmit Magjik", Gabriel Garsia Markez

Gëzofsh Kosovë! Me faqe të bardhë e dinjitet! Dje në Këshillin e Europës ishte një ditë e lume për ty. 131 deputetë të Asamblesë Parlamentare votuan që Ti të anëtarësohesh në këtë forum të lartë ndërkombëtar për të drejtat e njeriut, demokracionë dhe sundimin e ligjit në Europë, me seli në Strasburg të Francës...

Albert Vataj: Gëzuar Fitër Bajramin!

Sot, duart e nevojës janë ngritur drejt qiellit për të pranuar shpërblimin e devocionit dhe besimit. Me përulësinë e shërbesës dhe lartësinë e adhurimit, shpreheni me zemër e me shpirt, afrojeni me vullnet dhe gatishmëri, atë që Zoti i mëshirshëm dhe begatues në ju ka hedh si farë tolerance, mirësie dhe dashurie...

Albert Vataj: Pablo Picasso, gjeniu i sprovave të kurajshme, hovi i shpenguar i sublimitetit në art

Pakkush në historinë e artit ka mundur të rrok në vetvete kaq heroike njeriun e sprovave estetike, të turlillojshme, fataliste dhe marroke, sa ç’ngulmoi t’ia qëmtojë pranisë në art, Pablo Picasso.Pablo Picasso u lind më 25 tetor 1881 në Málaga të Spanjës...

Albert Vataj: Aleksandër Moisiu - Njeriu është fenomeni më i lartë dhe më i rëndësishëm i botës

Kush i ka filluar me të fillimet e punës së tij, si i kam jetuar unë, kush ka patur përpara pengesë mbi pengesa, ai duhet të admirojë për së tepërmi energjinë e Moisiut. Ai e di se çfarë do të thotë të mos dorëzosh armët në rrethana të tilla...

Albert Vataj: Lotët e dhimbjes biblike në art, "Shkëputja nga Kryqi", një nga kryeveprat e Rogier van der Weyden

"Shkëputja nga Kryqi" është një pikturë e artistit flamand, Rogier van der Weyden. Pretendohet se vepra është realizuar në vitin 1435. Pas një vargani të gjatë peripecishë të poseduesit të saj, aktualisht ajo ndodhet në Museo del Prado, Madrid. Në këtë vepër të të mirënjohurit Rogier van der Weyden...

Albert Vataj: Buzët, petalet drithëruese të epshi, ato që na shpërblyen me shenjtërinë e puthjes

Buzët! Janë ato petale drithëruese që epshi i ngre lart, atje ku ngjizen rrufetë, atje ku gjithçka e jona prej shkëmbi dhe llave shndërrohet në frymë.Nëse po kërkonit një udhë nga mund të kaloni për të mbërritur në galaksi të tjera dhe… sfilitja ka reshtur në shpirtin tuaj gjetjen e këtij shtegu, ndoshta duhet të...

Albert Vataj: Biblioteka e parë publike, ku lexoheshin libra të lidhur me zinxhirë

Siç mund ta dini, librat në mesjetë ishin tepër të pakta dhe të çmuara. Çdo libër, pasi sigurohej në rrugë të ndryshme, shpesh të blerë me shuma të majme, kopjohej me kujdes me dorë, disa prej të cilave të shoqëruar me ilustrime, që kërkonte mijëra orë punë të kualifikuar. Umberto Eco te...

Albert Vataj: Historia e malësorit që jetonte në shpellë

Shumë nga ju e kanë parë këtë foto, por pak publikues e kanë trajtuar të detajuar historinë e kësaj fotoje dhe jetën e këtij burri me pamje të ashpër dhe jetë sfiduese. “Malësor, me të cilin u njohëm në shpellën sipër Lumit të Shalës dhe që na këndoi kënga për Durgut Pashën” shkruan shkrimtarja amerikane Rose Wilder Lane...

Albert Vataj: E florinjta dehëse dhe hiret joshëse të grave në pikturën “Një natë vere” të Albert Moore

Deri në vitet 1880 Moore kishte krijuar një reputacion si një piktor i bukurisë abstrakte, pa përmbajtje poetike, lëndë të dukshme dhe kuptim simbolik të kapshëm nga perceptimi idilik. “Një natë vere”, e cila në aspektim e kompozimit ka vendosjen e shkujdesur të katër grave, katër figurat të ngarkuara...

Albert Vataj: Grua, ti je vetë poezia

Kur lindi fjala, poezia kishte populluar botën, ti hyjnoje në këtë bekim, frymoje në gjithçka e pulsoje te çdo trill. Nga Kopështi i Edenit deri në lirikat flakatare të Petrarkës, mistikën e buzëqeshjes së Xhokondës, gjithësinë e çdo shkrepëtime të Rrugës së Qumështit...

Albert Vataj: Sara Breedlove, si u bë nga asgjëja, gruaja e parë milionere

Portreti i Sara Breedlove është ai një gruaje të jashtëzakonshme, i një vullneti që mposhti çdo pengesë, për të kurorëzuar një shpresë dhe besim si mbretëreshën e të pamundurave. Fati, ndoshta më shumë se çdo pasion dhe përkushtim, e ngjitën në qiellin e famës këtë grua me zemër të madhe, këtë shpirt të paepur...

Albert Vataj: Hiri i bukurisë së gruas, liria e magjepsjes që mbeti e “ngujuar” në shkëmb

Koha ka ndalur. Daltat dhe çekanët kridhen përdhe mbi copëza gurësh dhe pluhur shkëmbi, si armët në fushëbetejë. Mjeshtri fshin djersën dhe lëshohet në ëndje i rraskapitur. Mijëra goditje mbi shkëmb, ofshamë e drithërima, prekje dhe prehje të gurta, që e ndezin në çdo frymëmarrje, e...

Albert Vataj: Zoti pastë mëshirë për ne!

Çdo shërbim është një mall që i ofrohet kundërvleftës për ta përfituar. Por jo çdo mall është shërbim i interesit tonë, më shumë se një mundësi, që dikush të bëhet i pasur, shumë i pasur, aq sa t’ia lejojë vetes të marrë në dorë fatin tonë dhe të bëjë me të ç’të dojë...

Albert Vataj: History.com - Nënë Tereza, nëna e të braktisurve të fatit

Nënë Tereza ishte një murgeshë katolike, themeluese e Urdhrit të Misionarëve të Bamirësisë, një organizatë që u shërben më të varfërve të popullsisë së botës. Një shqiptare, e lindur në Maqedoninë e sotme, ajo jetoi dhe punoi në Indi për gati shtatë dekada dhe u bë shtetase e atij vendi me pasion dhe devocion që tejkalon çdo shembull shërbestarie...

Albert Vataj: Sepse ti je grua e adhuruar, nënë shenjtnesh...

Ti dëshiruese e çasteve të lartësuara në altar, guxo të besosh se gjithçka që është gatitur deri në adhurim, për t'ju shndërruar në shkreptimën më të dritshme të lumturisë, është brenda jush.Nëse ti heziton të jepesh, më ç'të drejtë shpreson, se diçka është e tillë përulëse dhe skllave e çdo nënshtrimi...

Albert Vataj: Luigj Gurakuqi ma i epërmi shëmbëllim i kombtarizmës, qytetarisë, dijes dhe përkushtimit

I pashoq ishte ai në vlerat e nalta të qytetarisë dhe dijes, kombtarizmës dhe përkushtimit. “Shqiptar i vlefshëm” do të mëtonte kësisoj At Gjergj Fishta. “Pionier i qytetërimit” ishte përcaktimi i klerikut, politikanit dhe veprimtarit të letrave, Fan Noli. Padër Anton Harapi për Gurakuqin do të...

Albert Vataj: “Lufta ime për Kosovën” e Rexhep Shahut, është lufta që u bë me fjalë dhe me zemër

Janë shkruar jo pak libra për epopenë e luftës ngadhënjimtare për mëvetësi të Kosovës. Filma dhe dokumentar, orë pafund emisionesh televizive, janë transmetuar. Shirita magnetofoni që e përqarkojnë globin, kanë përcjellë zërin e buçimës çlirimtare. Kanë folur dëshmitarë okularë, janë rrëfyer fatkeqë që kanë parë me...

Albert Vataj: Dashuria si dëshirim epshi

Sikur nesër një grua t'ia kushtojë dashurinë e saj vetëm një burri të ndershëm dhe punëtor, sikur të ishte e mundur që burri të dashuronte vetëm gruan e dëlirë, ne do të shihnim me plot ngazëllim kopulime të fuqishme shprese dhe mrekullimi, teksa përtërihet familja njerëzore gjatë një brezi, do të shihnim burra...

8 9 10 11 12
Në Fokus