Etiketë: rezistenca kombëtare

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (59)

Në zarfin e përmendur më sipër nuk gjendeshin vetëm fletushka apo parulla të shpërndara nga organizatat ilegale shqiptare, por edhe një numër traktesh të hartuar nga veprimtarët e mërgatës shqiptare, të cilët, larg atdheut, vazhdonin ta mbanin të gjallë idealin e lirisë dhe të çlirimit kombëtar. Pjesa më e madhe e këtyre...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (58)

Duke shfletuar me kujdes fondin e dokumenteve të lëvizjes ilegale shqiptare, ndër materialet që më tërhoqën veçanërisht vëmendjen gjendej edhe një fletë e veçantë, e cila mbante në krye emrin e gazetës ilegale "Zëri i Kosovës", të identifikuar si Organ i Rezistencës Kombëtare të Kosovës. Përmes kësaj fletushke shprehej solidariteti...

Asllan Dibrani – Luani: Amaneti i gurëve të Arbërit

Mos thuaj se ky gur është i heshtur, se guri i Arbërit ka gojë e kujtesë; nën myshkun e shekujve ruan një emër, nën plagët e kohës ruan një besë. Ai i ka parë agimet ilire, kur dielli përkëdhelte altarët e lashtë, kur shqipja fluturonte mbi male të lira dhe njeriu i kësaj toke e quante veten zot në vatër...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (55)

Thirrja hapet me një titull të shkurtër, por jashtëzakonisht mobilizues: "Të gjithë në miting protestues!". Që në fjalët e para, dokumenti nuk lë hapësirë për pasivitet apo indiferencë. Ai është konceptuar si një apel i drejtpërdrejtë drejtuar ndërgjegjes kombëtare të çdo shqiptari në mërgim, duke i ftuar ata të lënë mënjanë dallimet...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (43)

Në planin historik, ky apel dëshmon për një nivel të lartë organizimi dhe vetëdijeje politike të mërgatës shqiptare në fillim të viteve tetëdhjetë. Në një kohë kur regjimi jugosllav përpiqej të zhdukte gjurmët e represionit dhe të impononte heshtjen, shqiptarët në mërgim ndërtonin një rrjet të gjerë dokumentimi...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (37)

Në mesin e një morie dokumentesh, procesverbalesh, korrespondencash dhe materialesh të ndryshme që hedhin dritë mbi veprimtarinë e lëvizjes kombëtare shqiptare, më ra në dorë edhe një fletë e veçantë, në dukje e thjeshtë, por me një vlerë të jashtëzakonshme historike. Nuk ishte një deklaratë politike, as një trakt ideologjik dhe as një raport...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (36)

Pas thirrjes “Rroftë Kosova e lirë!”, e cila përfaqësonte idealin më të lartë politik dhe kombëtar të shqiptarëve të asaj kohe, parulla vazhdonte me një tjetër mesazh të shkruar me shkronja të mëdha e të dukshme, sikur të dëshironte të vuloste përfundimisht frymën e saj mobilizuese...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (35)

Siç e kam theksuar edhe më parë, demonstratat dhe tubimet e mërgatës shqiptare nuk ishin thjesht grumbullime protestuese, por shndërroheshin në skena të gjalla të ndërgjegjësimit kombëtar. Në çdo manifestim, krahas thirrjeve dhe fjalimeve, shpërndaheshin trakte, ngriheshin pankarta dhe mbaheshin parulla që pasqyronin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (30)

Në vazhdim të komunikatës, pas paraqitjes së programit politik, të qëndrimeve ideologjike dhe të objektivave strategjike, autorët ndaleshin edhe te çështjet organizative dhe te mesazhi që dëshironin t’i përcillnin opinionit ndërkombëtar. Këto pika përbëjnë një dëshmi të rëndësishme të përpjekjeve të lëvizjes për të ndërtuar jo vetëm një organizatë të qëndrueshme politike, por edhe një mekanizëm...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (21)

Në zarf gjendeshin edhe trakte të tjera, më të gjera dhe më të ngarkuara me përmbajtje, të cilat shtriheshin në pesë apo gjashtë faqe tekst. Ato nuk ishin thjesht fletë të zakonshme propaganduese, por dokumente që bartnin brenda tyre ide, qëndrime dhe mesazhe të hartuara me kujdes, të destinuara për të zgjuar vetëdijen...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (20)

Në figurën e Jusufit, Kadriut dhe Bardhoshit, atdheu nuk ishte një ide abstrakte. Ishte Kosova e plagosur, ishte populli që vuante, ishin minatorët, studentët dhe familjet shqiptare që jetonin nën frikë e shtypje. Dhe ata kishin zgjedhur ta donin atë atdhe jo me fjalë boshe, por duke e vënë jetën në shërbim të tij. Por traktshkruesit shkonin edhe më tej. Ata shkruanin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (13)

Qëllimi i këtyre demonstratave nuk paraqitej vetëm si revoltë politike, por si mision moral për ta informuar opinionin ndërkombëtar mbi atë që po ndodhte në Kosovë. Trakti kërkonte që populli gjerman dhe bota perëndimore të mësonin për “masakrat fashiste” të regjimit titist të Beogradit dhe të bashkëpunëtorëve të tij në...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (10)

Trakti kujtonte me mall, respekt dhe admirim edhe fjalët e tyre atdhetare, të cilat kishin lënë gjurmë të pashlyeshme në ndërgjegjen e mërgatës shqiptare. Sa kuptimplota dhe frymëzuese ishin ato shprehje! Fjalët e tyre nuk paraqiteshin si slogane të zakonshme politike apo si thirrje të zbrazëta propagandistike, por si...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (9)

Në mesin e gjithë atyre fletëve të zverdhura nga koha, mes trakteve, thirrjeve dhe apelëve që mbanin ende erën e një epoke të trazuar, gjeta edhe një trakt tjetër, të mbushur me një frymë të fortë qëndrese dhe krenarie kombëtare. Ai nuk ishte thjesht një tekst politik; ishte një zë që vinte nga thellësia e mërgimit shqiptar, një...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (1)

Teksa po lëvizte disa materiale të vjetra, të strehuara dikur në heshtje nga koha dhe kujtesa, djali im, Agoni, më thirri me një ngazëllim të veçantë në zë. Në duar mbante një zarf të vjetër, të zverdhur nga vitet, sikur mbi të të kishte rënë pluhuri i një epoke të largët. Me kureshtje dhe entuziazëm më tha se gjatë rregullimit kishte...

Në Fokus