Etiketë: Mërgata shqiptare

Izri Rexha: Në Austri ndalohet mbajtja e shamisë në shkollat publike për vajzat nën 14 vjeç

Në Austri është miratuar Ligji për ndalimin e Shamisë të traditës islame në Shkolla Publike i cili është dashur të hyjë në fuqi që nga 20 shtatori të vitit 2025. Për shkak se ky ligj ka hyrë në fuqi disa ditë pasi ka filluar Viti Shkollorë 2025/26 nuk ka gjet zbatim vitin shkollorë që kaloi. Por në këtë Vit Shkollorë 2026/27 do të merren...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (69)

Në përmbyllje të këtij fejtoni, ndiej nevojën të theksoj se dokumentet e paraqitura në këto faqe – traktet, thirrjet, komunikatat, mesazhet, parullat dhe materialet e tjera të veprimtarisë ilegale shqiptare – nuk përfaqësojnë fundin e këtij rrugëtimi hulumtues. Përkundrazi, ato janë vetëm një pjesë e një mozaiku shumë më të madh...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (66)

Pasi përfundova shkrimin për traktet, thirrjet dhe mesazhet që mërgata shqiptare ua drejtonte bashkatdhetarëve në tubimet e shumta patriotike, si dhe për fletushkat që shpërndante kudo ku jetonte e vepronte, ndjeva se rrëfimi im ende nuk ishte i plotë. Dokumentet flisnin me gjuhën e fakteve, dëshmonin për organizimin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (64)

Mërgimi nuk është një dukuri e re në historinë e popullit shqiptar. Ai përbën një nga përvojat më të dhimbshme dhe më të qëndrueshme të fatit të tij historik. Në periudha të ndryshme, shqiptarët janë detyruar të lënë trojet e tyre jo si rezultat i një zgjedhjeje të lirë, por për shkak të pushtimeve, dhunës, përndjekjeve politike...

Sinan Sadiku: Rrëfimet e një mërgimtari

Populli ynë gjatë historisë në vazhdimësi është ballafaquar me mërgimin, kurbetin, me të gjitha pasojat që e shoqërojnë atë. Për këtë arsye, letërsia jonë, qoftë gojore, qoftë e shkruar, e ka trajtuar këtë tematike dhe është frymëzuar prej saj. Disa nga këngët dhe poezitë tona më të mira janë të motivuara nga kurbeti. Shumica e tyre...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (62)

Krahas trakteve të hartuara dhe të shpërndara në gjuhën shqipe, veprimtaria e mërgatës shqiptare në vendet e Evropës Perëndimore shtrihej edhe në përgatitjen dhe shpërndarjen e materialeve propaganduese në gjuhët e vendeve ku ajo jetonte dhe vepronte. Kjo nuk ishte një zgjedhje e rastësishme, por një strategji e menduar...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (60)

Në vijim të traktit, autorët ndalen te pasojat që, sipas tyre, prodhoi vala e represionit të ushtruar nga aparati shtetëror jugosllav pas demonstratave. Ata shprehin bindjen se udhëheqja politike në Beograd besonte se përdorimi i forcës ushtarake dhe policore do të ishte i mjaftueshëm për ta thyer rezistencën shqiptare...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (58)

Duke shfletuar me kujdes fondin e dokumenteve të lëvizjes ilegale shqiptare, ndër materialet që më tërhoqën veçanërisht vëmendjen gjendej edhe një fletë e veçantë, e cila mbante në krye emrin e gazetës ilegale "Zëri i Kosovës", të identifikuar si Organ i Rezistencës Kombëtare të Kosovës. Përmes kësaj fletushke shprehej solidariteti...

Hazir Mehmeti: Shkuan

Bashkë me retë shkoi dhe shiu Çatia e etur ngeli dëshmi Aty ku gjelbërimi  gufon E gjallë kujtimeve mbete ti Kur pranvera lulet falë Shkrihet dëbora në mall për ty Fytyrë e jote hënë mbi mal Ngushëllim i vonuar, pa kthim...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (57)

Një nga pjesët më prekëse dhe emocionalisht më të ngarkuara të kësaj thirrjeje është ajo që u drejtohet shqiptarëve të shpërngulur me dhunë në Turqi. Pas polemikave politike dhe përcaktimeve ideologjike, autorët ndryshojnë krejtësisht tonin e rrëfimit, duke iu drejtuar kësaj pjese të mërgatës me një gjuhë të ngrohtë...

Sevdail Hyseni: Altina Sulejmani diplomon me sukses të shkëlqyer në University of Greenwich në Londër

Diplomimi me sukses në Fakultetin Ekonomik të University of Greenwich në Londër, është një histori që tejkalon suksesin individual. Ai, është një dëshmi e fuqisë së dijes, e përkushtimit dhe e lidhjes së pandërprerë me rrënjët shqiptare, duke u shndërruar në krenari për familjen, Tërnocin, Luginën e Preshevës dhe gjithë mërgatën shqiptare...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (56)

Në vazhdim, dokumenti merr karakterin e një apeli të përgjithshëm kombëtar. Autorët u bëjnë thirrje të gjithë atyre që ndihen shqiptarë të marrin pjesë në mitingjet protestuese të organizuara në qytetet kryesore të Evropës Perëndimore. Në këtë mënyrë, protestat nuk paraqiten vetëm si tubime politike të diasporës...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (54)

Edhe thirrja për protestën dhe demonstratën e organizuar në Bruksel ishte ndër dokumentet më domethënëse që hasa gjatë hulumtimeve të mia në arkivin e materialeve të ruajtura ndër vite. Kur e mora në duar atë fletë të zverdhur nga koha, krijova përshtypjen se po prekja jo vetëm një dokument të zakonshëm, por një...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (53)

Në përmbyllje të thirrjes, organizatorët i jepnin marshit protestues edhe një dimension të thellë ceremonial, moral dhe kombëtar, duke njoftuar se, pas përfundimit të protestës, pjesëmarrësit do të drejtoheshin drejt varreve të dëshmorëve për t’i nderuar me lule dhe kurora. Ky veprim nuk paraqitej si një gjest...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (52)

Njëkohësisht, përmes përkujtimit të Rexhep Malës dhe Nuhi Berishës, autorët synonin të përcillnin një mesazh të fuqishëm mobilizues për mërgatën shqiptare. Ata kërkonin që sakrifica e tyre të mos mbetej vetëm pjesë e kujtesës historike, por të shndërrohej në burim frymëzimi për vazhdimin e përpjekjeve politike dhe...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (51)

Me një ndjenjë përgjegjësie shkencore dhe me kujdes të veçantë vazhdoja të shfletoja dosjen me dokumente, duke e ditur se çdo fletë e saj mund të përmbante një dëshmi të re për historinë e rezistencës shqiptare. Çdo dokument që dilte para syve të mi kërkonte vëmendje të plotë, sepse përtej fjalëve të shkruara fshiheshin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (50)

Me një ndjenjë përgjegjësie shkencore dhe me kujdes të veçantë vazhdoja të shfletoja dosjen me dokumente, duke e ditur se çdo fletë e saj mund të përmbante një dëshmi të re për historinë e rezistencës shqiptare. Çdo dokument që dilte para syve të mi kërkonte vëmendje të plotë, sepse përtej fjalëve të shkruara fshiheshin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (49)

Pas kësaj analize politike dhe thirrjeve mobilizuese, dokumenti vazhdon me një pjesë të veçantë, të titulluar me shkronja të mëdha “NJOFTIMI”. Vetë përdorimi i këtij titulli tregon se autorët synonin të kalonin nga argumentimi politik në dhënien e informacionit konkret për një veprimtari të organizuar. Megjithatë, edhe kjo...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (48)

Në këtë frymë, autorët theksojnë se shtrirja dhe vazhdimësia e lëvizjes popullore ishin argumentet më të forta për të dëshmuar se kërkesat e shqiptarëve nuk lindnin nga manipulimi i disa individëve apo grupeve të veçanta, siç përpiqej t'i paraqiste propaganda zyrtare jugosllave. Përkundrazi, ato ishin shprehje e një pakënaqësie të...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (47)

Thirrja hapet me fjalët e thjeshta, por jashtëzakonisht domethënëse: “Vëllezër dhe motra në mërgim!”. Ky adresim nuk ishte zgjedhur rastësisht. Ai mishëronte frymën e unitetit kombëtar dhe lidhjen shpirtërore që lëvizja ilegale përpiqej ta ruante ndërmjet shqiptarëve të Kosovës dhe bashkatdhetarëve të tyre të shpërndarë...

Florim Zeqa: Mos e humbni trenin e fundit për shpëtim?!

Unë asnjëherë deri më sot, nuk e kam mbështetur keq-qeverisjen e vendit pavarësisht kush ka qënë në pushtet, sikurse që nuk i kam mbështetur pazaret e pista politike për interesa personale të kujtdo qofshin ato. Si rezultat i kastës së dështuar politike LDK-ja ka rrëshqitur në vendin e tretë dhe me tendencë të rënjes edhe më poshtë se kaq!...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (46)

Gjatë viteve të hulumtimeve të mia në arkiva të ndryshme, kam pasur rastin të ndeshem me një numër të madh dokumentesh të dorës së parë, të cilat përbëjnë dëshmi autentike të një periudhe ndër më të ndërlikuarat të historisë sonë kombëtare. Secili prej këtyre burimeve arkivore, qoftë një raport administrativ...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (45)

Një pjesë tjetër e formularit i kushtohej fazës së ekzekutimit të dënimit. Me saktësi shënohej se ku do të vuante dënimin personi i dënuar dhe në cilin institucion korrektues do të transferohej. Kjo nuk ishte thjesht një e dhënë administrative, por një element me rëndësi të madhe historike, sepse burgjet ku dërgoheshin të...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (44)

Pas këtij udhëzimi të hollësishëm, të mbushur me argumente, këshilla dhe thirrje për organizim, Komiteti i Përkohshëm Drejtues i Lëvizjes për Republikën Shqiptare në Jugosllavi (LRSHJ) nuk u mjaftua vetëm me orientime teorike. Për ta bërë këtë aksion sa më të organizuar dhe sa më funksional, ai bashkëngjiti edhe një dokument...

Frank Shkreli: Përballë protestave në Tiranë dhe krizës së demokracisë, kujtojmë Profesor Arshi Pipën

Më 20 korrik 1997, në Washington, u shua fizikisht një nga personalitetet më të mëdha të mendimit shqiptar të shekullit XX. Por vdekja nuk mund ta heshtte Arshi Pipën. Përkundrazi, me kalimin e viteve, zëri i tij është bërë edhe më aktual, ndërsa veprat dhe paralajmërimet e tij marrin një peshë të re në një Shqipëri që ende nuk...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (43)

Në planin historik, ky apel dëshmon për një nivel të lartë organizimi dhe vetëdijeje politike të mërgatës shqiptare në fillim të viteve tetëdhjetë. Në një kohë kur regjimi jugosllav përpiqej të zhdukte gjurmët e represionit dhe të impononte heshtjen, shqiptarët në mërgim ndërtonin një rrjet të gjerë dokumentimi...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (42)

Në mënyrë domethënëse, dokumenti nuk ndalet vetëm te vetë të burgosurit. Ai tërheq vëmendjen edhe te pasojat e rënda që arrestimet politike sillnin për familjet e tyre. Shumë prej tyre mbeteshin pa burimin kryesor të të ardhurave, duke u përballur me varfëri, izolim dhe vështirësi të mëdha ekonomike. Për këtë arsye...

Shefqet Dibrani: Portreti letrar dhe artistik i një vajze të suksesshme

Valbonë Dibrani-Hajdari, e lindur në Gërdoc të Llapit, përfaqëson një gjeneratë që është formuar në kufirin mes vendlindjes dhe mërgimit, mes kujtesës dhe përpjekjes së vazhdueshme për të mos dështuar në një realitet të ri. Historia e saj është pjesë e asaj vale të madhe njerëzore, kur fëmijët shqiptarë janë detyruar ta ndërpresin...

Florim Zeqa: Çelësi i ringritjes së LDK-së në dorën time, jo të klanorëve!

Për ta kuptuar hipokrizinë e klanorëve në LDK mjafton ta analizoni vetëm këtë element: ata që aktin e dorëheqjes së Lumirit e kthyen në mocion votëbesimi, të njëjtët po e kërkojnë mocionin e ri per "shkarkimin" e tij!...

Florim Zeqa: Me besim në Zot dhe elektorat për ringritjen e partisë!

LDK dikur ishte krenaria, shpresa dhe besimi i qytetarëve të Kosovës, tani është kthyer në farsë politike të cilës nuk i beson më askush në Kosovë! Si t'i besohet një subjekti politik që mbahet peng nga klanet dhe grupet e interesit, të cilat po e dëmtojnë të ardhmen e shtetit!...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (38)

Në mesin e dokumenteve arkivore që pata mundësinë të shqyrtoj, gjeta edhe një material me vlerë të veçantë historike. Bëhej fjalë për tekstet e parullave të hartuara në gjuhën gjermane, të cilat ishin planifikuar të shpaloseshin gjatë marshimit protestues. Në pamje të parë, ato mund të duken vetëm si slogane të përkthyera në...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (36)

Pas thirrjes “Rroftë Kosova e lirë!”, e cila përfaqësonte idealin më të lartë politik dhe kombëtar të shqiptarëve të asaj kohe, parulla vazhdonte me një tjetër mesazh të shkruar me shkronja të mëdha e të dukshme, sikur të dëshironte të vuloste përfundimisht frymën e saj mobilizuese...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (35)

Siç e kam theksuar edhe më parë, demonstratat dhe tubimet e mërgatës shqiptare nuk ishin thjesht grumbullime protestuese, por shndërroheshin në skena të gjalla të ndërgjegjësimit kombëtar. Në çdo manifestim, krahas thirrjeve dhe fjalimeve, shpërndaheshin trakte, ngriheshin pankarta dhe mbaheshin parulla që pasqyronin...

Asllan Dibrani – Luani: Musë Musa – vullnetari i UÇK-së, humanitari dhe patrioti që ia fali tokën Kishës shqiptare

Në historinë e popullit shqiptar ka njerëz që nuk kërkojnë zhurmë, por lënë gjurmë. Ka burra që nuk flasin shumë për veten, por veprojnë në heshtje për kombin, për fenë, për njerëzit dhe për të ardhmen. Një ndër këto figura që meriton nderim të veçantë është padyshim Musë Musa – një emër që bashkon në vetvete luftëtarin e lirisë...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (32)

Një element i rëndësishëm i kësaj pjese të “Kushtrimit” është përpjekja për ta paraqitur demonstratën si zërin e atyre që nuk mund të flasin vetë. Demonstruesit nuk paraqiten si individë që mbrojnë interesat personale, por si përfaqësues të një populli të tërë që kërkon rikthimin e të drejtave të mohuara. Në këtë kuptim...

1 2 3
Në Fokus