Etiketë: kujtesa historike

Gjon Keka: Heroinat e Shkëmbit të Vajës na flasin edhe sot

Shkëmbi i Vajës është vetëm një pjesë e gjithë asaj toke të përgjakur të Iliro-Arbërisë nga pushtuesi barbar otoman, sidomos pas vdekjes së engjëllit mbrojtës dhe udhëheqësit të bekuar, kryetrimit, vizionarit, strategut e patriotit arbëror Gjergj Kastrioti (Skënderbeut). Se populli ynë ka vuajtur përgjatë historisë dhe e ka larë pemën e tij të lirisë me gjak, kjo dëshmohet nga historia, e cila është dëshmitarja më e mirë për ta parë...

Lekë Mrijaj: Beteja e Kosovës 1389 - Kontributi shqiptar sipas prof. Qerim Dalipit

Punimi i shkencor  i prof. Qerim Dalipit, “Beteja e Kosovës (1389) dhe kontributi i shqiptarëve”, nuk duhet kuptuar thjeshtë si një artikull historik mbi një betejë të largët mesjetare, por si një ndërhyrje shkencore në një nga nyjat më të ndjeshme të kujtesës historike ballkanike. Beteja e Kosovës e vitit 1389, e zhvilluar në truallin e Kosovës, nuk mbeti vetëm ngjarje ushtarake; ajo u shndërrua në mit, kujtesë...

Albert Vataj: Moikom Zeqo, i shumëdituri, i vlerti i veprave krijuese dhe hulumtuese

Ai nuk është prej 6 vitesh, por vepra e tij e vëllimshme, puna e tij ngulmëtare, e epërmja e shpirtjes krijuese, janë në kohjen tonë, thesar dhe testament. E megjithatë, e vërshimshmja e së sotmes narciziste ka lënë të pakohë dikënd të kujtohët për të. Dhe, sot ai është një i ikur i dritur, që dot nuk mundi ta linte në ne të ndezur diellin e mirënjohjes dhe kujtesës...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (12)

Ai theksonte se përkundër gjithë asaj dhune, heroizmi i radhëve patriotiko-revolucionare shkëlqeu qartë dhe u bë i dukshëm për të gjithë. Ishte heroizmi i njerëzve të zakonshëm — studentëve, vajzave, djemve dhe punëtorëve — që dilnin në rrugë jo me armë, por me guximin për të kërkuar të drejtën e tyre. Në këtë përshkrim, demonstratat e vitit 1981...

Tahir Bezhani: Përurim librash të autorit Ragip Ballata

Me iniciativën e Drejtorisë për RKS e në bashkëpunim me Shoqatën e Intelektualëve “Jakova” në Gjakovë, sot,( 12.06.2026), në sallën solemne të Pallatin të kulturës “Asim Vokshi në Gjakovë, si dhe në kuadër të  ditës së Çlirimit të Kosovës, u përuruan dy libra të autorit tani të njohur për lexuesit anekënd vendit, z. Ragip Ballata, një studiues i dëshmuar që pesë dekada...

Mikel Gojani: Një roman me realizëm të fortë dhe ngarkesë emocionale

Letërsia dhe publicistika shqiptare kanë njohur shumë autorë që me përkushtim kanë kontribuar në ruajtjen dhe pasurimin e kulturës kombëtare. Ndër ta zë një vend të rëndësishëm shkrimtari, publicisti dhe studiuesi mirditor Gjon Marku, i cili me krijimtarinë e tij ka lënë gjurmë të dukshme në letërsinë, publicistikën dhe studimet kulturore shqiptare...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët nuk duhet të lejojnë përmbysjen e sistemit të vlerave

- Shqiptarët janë pasardhës të ilirëve dhe janë një ndër popujt më të lashtë të gadishullit; - Gjuha shqipe është bijë e ilirishtes dhe është një ndër gjuhët më të vjetra të Evropës; - Shqipja i takon familjes së gjuhëve indoevropiane (indogjermane) dhe është gjuhë e veçantë, d.m.th. nuk ka motër. Të tilla janë edhe greqishtja dhe armenishtja...

Kadri Tarelli: Letërsi që flet, këndon e dëgjon shqip

Pak ditë më parë, në fillim Qershori, 2026, doli në qarkullim libri “Ka ndodhur e do të ndodhë”. Ese. Publicistikë. 5, të shkrimtares së mirënjohur vlonjate Vilhelme Vrana Haxhiraj. Me këtë libër të fundit plotësohet seria e 72 librave, të botuara në 30 vjet krijimtari, që nga viti 1996-2026. Përjetohet e shijohet si letërsi që flet, këndon dhe dëgjon shqip...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (10)

Trakti kujtonte me mall, respekt dhe admirim edhe fjalët e tyre atdhetare, të cilat kishin lënë gjurmë të pashlyeshme në ndërgjegjen e mërgatës shqiptare. Sa kuptimplota dhe frymëzuese ishin ato shprehje! Fjalët e tyre nuk paraqiteshin si slogane të zakonshme politike apo si thirrje të zbrazëta propagandistike, por si...

Isuf B. Bajrami: Shqiptari nuk ka nevojë të ngrihet në piedestal, sepse është i ngritur nga vetë natyra

"Bukën n'strajcë e shpi senjurin, Dyshek tokën, jastek gurin." At Gjergj Fishta Janë vetëm dy vargje. Dy rreshta të shkruar më shumë se një shekull më parë. Por në to gjendet një histori që nuk mund të përmblidhet as në qindra faqe librash. Në to gjendet portreti i një populli të tërë. Gjendet shqiptari. Sot dëgjojmë shpesh zëra që kërkojnë të na bindin se duhet të...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (5)

Shkruhej se Fazli Grajçevci, bashkë me revolucionarë të tjerë shqiptarë, kishte kërkuar me këmbëngulje dhe pa u trembur që popullit shqiptar në Jugosllavi t’i njihej e drejta e Flamurit Kombëtar. Sot kjo kërkesë mund të duket e thjeshtë, pothuajse elementare. Por në atë kohë ajo ishte një akt i madh guximi dhe sfide...

Lazim Miftari: Unë jam kujtesari

Nga shpellat e heshtura dal unë, Kujtesari, me çelësin e lashtë, me gjakun në sy. Pa shpatë, pa mburojë, por me zjarrin e fshehtë që ndez gurin dhe zgjon eshtrat e vjetra...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (3)

Vëllezërit Gërvalla dhe Kadri Zeka – shtyllat e demonstratave shqiptare në mërgim - Sot, kur lexohen këta rreshta, ato duken si një përzierje e dhimbjes, idealizmit dhe guximit njerëzor. Në to dëgjohet jehona e një kohe kur demonstrata ishte më shumë se protestë — ishte akt besnikërie ndaj atdheut, ndaj të rënëve dhe ndaj shpresës se...

Mihal Gjergji: Udhë nuk ka

Në Spaç, është thinjur dheu Qershia e gjaktë është tharë, ndoshta nga dhimbja Nga lotët, edhe gurët janë çarë...

Meçan Hoxha: Shqiptaria - motiv qëndror i krijimtarisë së Hytbi Tarellit

Në bibliotekën e studios sime është dhe libri i Kadri Tarellit: ”Hytbi Tarelli, mjeshtër i penelit dhe daltës”. E shfletoj shpesh sepse në të karikohem me shqiptari artistike. Sot vendosa që ndjesitë e mia t’i ndaj dhe me të tjerë, sepse dhe personazhi i këtij libri, madje lënda e këtij libri na kushtohet të gjithë ne shqiptarëve kudo ndodhemi...

Bajram Çeliku – Bali: Kërçova nën sundimin e Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene

Iku pushtuesi turk, dhe erdhi ai serb, edhe më i zi se ai turk, rrëfente gjyshi. Shtypja dhe masakra nga më të egrat që i kishte përjetuar populli shqiptar, digjeshin shtëpi, vriteshin burra, gra, pleq e fëmijë. Shqiptarët e pushtuar iu gëzuan shpalljes së pavarsisë në Vlorë nga Ismail Qemali, por hordhitë serbo barbare mësynë trojet...

Visar Zhiti: Dy revoltat e majit, kur ne u ngritëm…

…filloi paraditen e një dite pa emër, pse pa emër, ishte 21 maj dhe quhet dita e revoltës së të burgosurve të Qafë-Barit, po ja, nga që ditët në burg janë tepër njëlloj, si uniformat e burgut, me vija, ditët kështu, netët si uniformat e zeza të policëve. Brenda telave me gjemba dukej sikur kishte shenjtorë të sfilitur dhe djaj të...

Në Fokus