Etiketë: Kosova Republikë

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (38)

Në mesin e dokumenteve arkivore që pata mundësinë të shqyrtoj, gjeta edhe një material me vlerë të veçantë historike. Bëhej fjalë për tekstet e parullave të hartuara në gjuhën gjermane, të cilat ishin planifikuar të shpaloseshin gjatë marshimit protestues. Në pamje të parë, ato mund të duken vetëm si slogane të përkthyera në...

Milazim Zeqiraj: Dita kur foli Kosova

Thirrja e brezave, Kosova Republikë, sakrificë e larë me gjak. - Me 2 korrik 1990, dryri nga frika mbylli derën, muret u pushtuan, por jo zëri...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (24)

Një vend të rëndësishëm zë edhe çështja e pasurive të Kosovës. Traktshkruesi argumenton se resurset natyrore dhe ekonomike të vendit duhet t’i shërbejnë zhvillimit të popullsisë vendase dhe jo të shfrytëzohen në mënyrë të padrejtë. Kjo kërkesë pasqyron një nga debatet më të rëndësishme të kohës mbi raportet...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (23)

Në këtë frymë, traktshkruesi i drejtohet proletariatit, inteligjencës përparimtare, rinisë revolucionare dhe forcave patriotike të të gjitha republikave jugosllave. Kjo thirrje përmban një mesazh të rëndësishëm: ai kërkon solidaritet dhe mirëkuptim, jo armiqësi. Sipas tij, shqiptarët nuk duhet të shihen si kundërshtarë të popujve të tjerë, por si një popull që kërkon ato të drejta që i konsideron legjitime dhe të...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (21)

Në zarf gjendeshin edhe trakte të tjera, më të gjera dhe më të ngarkuara me përmbajtje, të cilat shtriheshin në pesë apo gjashtë faqe tekst. Ato nuk ishin thjesht fletë të zakonshme propaganduese, por dokumente që bartnin brenda tyre ide, qëndrime dhe mesazhe të hartuara me kujdes, të destinuara për të zgjuar vetëdijen...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (20)

Në figurën e Jusufit, Kadriut dhe Bardhoshit, atdheu nuk ishte një ide abstrakte. Ishte Kosova e plagosur, ishte populli që vuante, ishin minatorët, studentët dhe familjet shqiptare që jetonin nën frikë e shtypje. Dhe ata kishin zgjedhur ta donin atë atdhe jo me fjalë boshe, por duke e vënë jetën në shërbim të tij. Por traktshkruesit shkonin edhe më tej. Ata shkruanin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (17)

Dhimbja për ta ishte e thellë, sepse ata ishin pjesë e një brezi që jetonte mes mallit për atdheun dhe shpresës për liri. Dhe kur ranë, dukej sikur një copë e shpirtit shqiptar u rrëzua bashkë me ta. Por edhe në vdekje, ata mbetën simbol i lidhjes së fortë mes Kosovës dhe mërgatës — një lidhje që nuk mund ta këpuste as dhuna, as frika dhe as vrasjet politike...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (16)

Në përvjetorin e demonstratave studentore, atyre ditëve të zjarrta që një vit më parë kishin tronditur themelet e heshtjes së imponuar në Kosovë, zemra e mërgatës shqiptare rrihte me të njëjtin ritëm dhimbjeje dhe krenarie si zemra e atdheut të robëruar. Larg vendlindjes, në qytetet e huaja të Evropës, shqiptarët e mërguar nuk mund të gjenin qetësi. Netët e tyre ishin të mbushura me ankth, ndërsa mendimet...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (15)

E megjithatë, përkundër gjithë kësaj dhune dhe errësire, populli shqiptar nuk e humbi besimin. Në shpirtin e tij mbeti e ndezur një dritë që nuk mund ta shuanin as burgjet, as kërcënimet, as frika. Rinia shqiptare vazhdoi të qëndrojë krenare, me ballin lart dhe me një vendosmëri që buronte nga bindja se liria është më e fortë se shtypja. Ata e dinin se dinjiteti nuk falet nga pushtetet, por...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (14)

Që në fillim të veprimtarisë së saj patriotike, mërgata shqiptare nuk u mjaftua vetëm me shpërndarjen e trakteve dhe thirrjeve në gjuhën shqipe, të cilat synonin të zgjonin ndërgjegjen kombëtare të bashkatdhetarëve të shpërndarë nëpër botë. Ajo e kuptonte se drama e Kosovës nuk mund të mbetej e mbyllur vetëm brenda rrethit shqiptar, dhimbja dhe kërkesa për liri duhej të dëgjoheshin edhe nga popujt e tjerë...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (10)

Trakti kujtonte me mall, respekt dhe admirim edhe fjalët e tyre atdhetare, të cilat kishin lënë gjurmë të pashlyeshme në ndërgjegjen e mërgatës shqiptare. Sa kuptimplota dhe frymëzuese ishin ato shprehje! Fjalët e tyre nuk paraqiteshin si slogane të zakonshme politike apo si thirrje të zbrazëta propagandistike, por si...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (3)

Vëllezërit Gërvalla dhe Kadri Zeka – shtyllat e demonstratave shqiptare në mërgim - Sot, kur lexohen këta rreshta, ato duken si një përzierje e dhimbjes, idealizmit dhe guximit njerëzor. Në to dëgjohet jehona e një kohe kur demonstrata ishte më shumë se protestë — ishte akt besnikërie ndaj atdheut, ndaj të rënëve dhe ndaj shpresës se...

Në Fokus