Etiketë: historia e Kosovës

Gjon Keka: Haxhiqamilët e sotëm duan të nxisin vëllavrasje

Haxhiqamilët e sotëm duan të nxisin vëllavrasje në tokën e larë me gjak të Dardanisë europiane U ringjall Haxhiqamili me cubat e tij në Kosovë, por të gjithë e dinë se si përfunduan ata. O Zot, nëse je diku dhe fryma jote gjendet në Dardani, shpëtoje atdheun tim nga...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (69)

Në përmbyllje të këtij fejtoni, ndiej nevojën të theksoj se dokumentet e paraqitura në këto faqe – traktet, thirrjet, komunikatat, mesazhet, parullat dhe materialet e tjera të veprimtarisë ilegale shqiptare – nuk përfaqësojnë fundin e këtij rrugëtimi hulumtues. Përkundrazi, ato janë vetëm një pjesë e një mozaiku shumë më të madh...

Blerim Latifi: Vushtrria, 1671 dhe 2026 - Historia që po përsëritet

Viti 1671. Dioqezën e Shkupit e viziton Shtjefën Gaspri. Ai ka për detyrë të hartojë një relacion për Romën mbi gjendjen e katolikëve në këtë dioqezë, e cila përfshinte territoret që sot janë Kosova dhe Shkupi me rrethinë. Në Prishtinë, ai mëson se katolikët e mbajnë meshën në fshehtësi të plotë, në shtëpi...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (62)

Krahas trakteve të hartuara dhe të shpërndara në gjuhën shqipe, veprimtaria e mërgatës shqiptare në vendet e Evropës Perëndimore shtrihej edhe në përgatitjen dhe shpërndarjen e materialeve propaganduese në gjuhët e vendeve ku ajo jetonte dhe vepronte. Kjo nuk ishte një zgjedhje e rastësishme, por një strategji e menduar...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (57)

Një nga pjesët më prekëse dhe emocionalisht më të ngarkuara të kësaj thirrjeje është ajo që u drejtohet shqiptarëve të shpërngulur me dhunë në Turqi. Pas polemikave politike dhe përcaktimeve ideologjike, autorët ndryshojnë krejtësisht tonin e rrëfimit, duke iu drejtuar kësaj pjese të mërgatës me një gjuhë të ngrohtë...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (54)

Edhe thirrja për protestën dhe demonstratën e organizuar në Bruksel ishte ndër dokumentet më domethënëse që hasa gjatë hulumtimeve të mia në arkivin e materialeve të ruajtura ndër vite. Kur e mora në duar atë fletë të zverdhur nga koha, krijova përshtypjen se po prekja jo vetëm një dokument të zakonshëm, por një...

Fejzulla Berisha: Kosova – nga shekujt e pushtimit deri te Republika e Pavarur

Historia e Kosovës përfaqëson një nga proceset më komplekse të Evropës Juglindore, ku ndërthuren trashëgimia historike, e drejta ndërkombëtare, gjeopolitika dhe aspirata e një populli për liri e vetëvendosje. Rrugëtimi i saj nga një territor i administruar nga perandori dhe shtete të ndryshme deri në shpalljen e...

Dom Fran Sopi: Drama shqiptare e lirisë së besimit në Pashallëkun e Prizrenit

Libri “Relacion Sinoptik – Rreth ngjarjeve të ndodhura në Pashallëkun e Prizrenit nga data 26 gusht 1866 deri më 6 mars 1868”, i hartuar nga Dario Bucciarelli, Arqipeshkëv i Shkupit me seli në Prizren, dhe i përgatitur për botim nën kujdesin e studiuesit Mark Palnikaj, është një ndër dëshmitë më të rëndësishme dokumentare...

Hamza Halabaku: Ngjarjet historike nuk durojnë as minimizim, por as hiperbolizim

Dita e ngjarjes historike të 2 korrikut të vitit 1990, kur u miratua Deklarata Kushtetuese e Kosovës, po i afrohet 40-vjetorit, por ende po ka raste që disa autorë shkrimesh edhe po i ngatërrojnë datat kur nga deputetët e legjislaturës së vitit 1990, që në atë kohë quheshin delegatë, u miratua Deklarata Kushtetuese dhe Kushtetuta...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (53)

Në përmbyllje të thirrjes, organizatorët i jepnin marshit protestues edhe një dimension të thellë ceremonial, moral dhe kombëtar, duke njoftuar se, pas përfundimit të protestës, pjesëmarrësit do të drejtoheshin drejt varreve të dëshmorëve për t’i nderuar me lule dhe kurora. Ky veprim nuk paraqitej si një gjest...

Blerim Latifi: Sulmi rus dhe gardhi i Maliq Pashës rreth Prishtinës

Në vitin 1807, konsulli francez në Janinë, François Pouqueville, gjatë një udhëtimi nëpër Kosovë, kaloi edhe në qendrën kryesore të saj, Prishtinë. Atje ai pa diçka të çuditshme. Sundimtari i qytetit kishte urdhëruar hapjen e një hendeku të madh rreth tij dhe ngritjen e një gardhi po ashtu të madh me ferra...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (37)

Në mesin e një morie dokumentesh, procesverbalesh, korrespondencash dhe materialesh të ndryshme që hedhin dritë mbi veprimtarinë e lëvizjes kombëtare shqiptare, më ra në dorë edhe një fletë e veçantë, në dukje e thjeshtë, por me një vlerë të jashtëzakonshme historike. Nuk ishte një deklaratë politike, as një trakt ideologjik dhe as një raport...

Gjon Keka: Dardania është toka e lashtë e dardanëve

Dardania është toka e lashtë e dardanëve si .p.sh: Konstantinit të Madh, martirëve Shën Florit dhe Laurit, Gjergj Kastriotit të Madh, Pjetër Bogdanit të Madh,Idriz Seferit të Madh, Nënë Terezës së Madhe, të martirëve, dëshmorëve të fundit të lirisë, Ibrahim Rugovës ...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (36)

Pas thirrjes “Rroftë Kosova e lirë!”, e cila përfaqësonte idealin më të lartë politik dhe kombëtar të shqiptarëve të asaj kohe, parulla vazhdonte me një tjetër mesazh të shkruar me shkronja të mëdha e të dukshme, sikur të dëshironte të vuloste përfundimisht frymën e saj mobilizuese...

Lekë Mrijaj: Historia e Kosovës nuk mund të mbetet peng i askujt, as i heshtjes institucionale dhe akademike

Sapo më ra në sy opinioni i z. Jusuf Buxhovi, i cili, siç shihet qartë, ka bërë një trajtim të drejtë, të guximshëm dhe të nevojshëm të një çështjeje që nuk mund dhe nuk duhet të anashkalohet. Në opinionin e tij në gazetën Koha të datës: 30. Qershor 2026 me titullin përmbjajtësor: "Ka akademik që ka marrë deri në 7 mijë euro në muaj e s'kemi një...

Fejzulla Berisha: Kur historia thërret emrat e mëdhenj: Ibrahim Rugova, Adem Jashari dhe Hashim Thaçi

Historia e kombeve njeh periudha të rralla kur fati i një populli vendoset në momente të jashtëzakonshme historike. Janë ato çaste kur vendimet politike, guximi qytetar, sakrifica njerëzore, vizioni i liderëve dhe përgjegjësia morale ndaj së ardhmes bashkohen për të përcaktuar drejtimin e një kombi...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (29)

Nga këndvështrimi historik, këto tri pika programore përfaqësojnë një dokument me rëndësi të veçantë për studimin e lëvizjes ilegale shqiptare në fillim të viteve tetëdhjetë. Ato pasqyrojnë përpjekjen për të ndërtuar një organizatë të unifikuar, për të mobilizuar shqiptarët brenda dhe jashtë vendit, si dhe për të artikuluar në...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (25)

Në mesin e materialeve propaganduese që gjeta në zarfin e trakteve, hasa edhe në një trakt të veçantë, i cili tërhoqi menjëherë vëmendjen time si për përmbajtjen ashtu edhe për përmasat e tij. Ndryshe nga shumica e trakteve të kohës, të cilat zakonisht përbëheshin nga një ose dy faqe të shkruara shkurt e qartë, ky dokument...

Lazim Miftari: Ushtari i lirisë – UÇK

Ngrihet mali, thërret kushtrimi, ushtari del me shpirt të zjarrtë, flamuri valon si flakë amshimi, luftëtari fuqinë në gjoks e bartë. - Mos harro, bir, besën e kombit, ruaje flamurin si gjak në dorë, sytë e saj, në krrokama t'korbit, lotët i derdhte të ftohtë si borë...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (17)

Dhimbja për ta ishte e thellë, sepse ata ishin pjesë e një brezi që jetonte mes mallit për atdheun dhe shpresës për liri. Dhe kur ranë, dukej sikur një copë e shpirtit shqiptar u rrëzua bashkë me ta. Por edhe në vdekje, ata mbetën simbol i lidhjes së fortë mes Kosovës dhe mërgatës — një lidhje që nuk mund ta këpuste as dhuna, as frika dhe as vrasjet politike...

Fejzulla Berisha: Bostoni – kryeqendra e diplomacisë shqiptare në Amerikë dhe tempulli i elitës akademike botërore

Vizita jonë në Boston nuk ishte thjesht një udhëtim kulturor apo akademik. Ajo përfaqësonte një kthim simbolik në njërën prej qendrave më të rëndësishme të historisë shqiptare në diasporë dhe, njëkohësisht, në një nga kryeqendrat e mendimit juridik, diplomatik dhe akademik botëror. Falë veprimtarëve të kombit tonë, patëm...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (1)

Teksa po lëvizte disa materiale të vjetra, të strehuara dikur në heshtje nga koha dhe kujtesa, djali im, Agoni, më thirri me një ngazëllim të veçantë në zë. Në duar mbante një zarf të vjetër, të zverdhur nga vitet, sikur mbi të të kishte rënë pluhuri i një epoke të largët. Me kureshtje dhe entuziazëm më tha se gjatë rregullimit kishte...

Në Fokus