Speciale

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (15)

Dënimi i tij i rëndë, që e dërgoi drejt një jete të tërë në burg, dëshmon se sistemi nuk ndëshkonte për krime reale, por për lidhje shoqërore, për mikpritje, për afërsi me atdhetarët. Në këtë kuptim, Azem Kadria nuk u bë viktimë e ndonjë “vepre penale”, por e frikës dhe pasigurisë së një pushteti që donte të...

Lutfi Alia: Shën Nënë Angjelina Arbërore (2)

Angjelina, vajza e vogël e princit Gjergj Arianiti Komneni dhe e Maria Muzakës u lind në vitin 1440 në Sopot, kryeqendra veriore e principatës të Arianitëve. Vitet e fëminisë dhe të adoleshencës i kaloi në Sopot, në Shpat e në Kaninë, ndërsa nga viti 1456 jetoi në Durrës me të Atin...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (14)

Në këtë kuptim, rasti i Veli Ymerit shpalos kontrastin tragjik mes profilit të një fshatari të varfër, që jetonte i tëri në punë e mund, dhe peshës së rëndë të akuzave që iu ngarkuan. Ai nuk ishte udhëheqës politik, as ideolog, por përfshirja e tij në listën e të dënuarve e bën të qartë se...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (13)

Arrestimet e lidhura me aktin e strehimit të Hasan Remnikut dhe shokëve të tij u shfaqën si një valë e qëllimshme ndëshkimi që nisi që në vitin 1948, duke shënuar një kthesë të rëndësishme në mënyrën se si pushteti e konceptonte dhe e trajtonte solidaritetin qytetar...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (12)

Ngjarja e pritës në Bistricë, e cila mori jetët e Hasan Ali Remnikut dhe shokëve të tij, u përjetua nga popullsia shqiptare e Anamoravës e më gjerë si një tragjedi e përmasave kolektive. Pas saj, mbi këtë trevë u shtri një atmosferë e rëndë, e mbarsur me frikë dhe ankth, ku çdo...

Lutfi Alia: Shën Nënë Angjelina Arbërore (1)

Në historinë e Arbërisë - Albanisë mesjetare, janë shquar shumë familje fisnike patronimike dhe prijësit e tyre kishin tituj perëndimor princ, kont, duka, markez, baron dhe tituj bizantinë arhond, sevast, sevastonkrator, protosevast, panhypersevast. Arbëria, porta lidhëse mes perëndimit e...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (11)

Në shumë prej shkrimeve të botuara deri më tani, është përhapur mendimi se Hasan Remniku me shokë ishte helmuar më parë, e më pas ishte bartur në “Pritën e Bistricës”, ku më pas u inskenua likuidimi i tij nga forcat policore dhe ushtarake jugosllave. Një pretendim i tillë ngre...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (10)

Edhe pse konspiracioni ishte ngritur në çdo nivel dhe Hasan Remniku kujdesej me fanatizëm për të ruajtur fshehtësinë, organet e UDB-së arritën të depërtonin në disa gjurmë përmes një rasti që në dukje nuk kishte të bënte fare me veprimtarinë ilegale. Arif Syla, korrieri besnik i Hasanit...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (9)

Mustafë Rushiti – i njohur me nofkën Koka – lindi në vitin 1926, në fshatin Inatoc të rrethit të Gjilanit. Ai vinte nga një familje me tradita të forta atdhetarie, ku babai i tij, një fshatar i pasur dhe i respektuar, nuk kishte pranuar kurrë copëtimin e tokave shqiptare pas vendimeve të padrejta...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (8)

Kështu, organizata e NDSH-së në Remnik u shndërrua në një shembull të gjallë se si idealet e lirisë mund të gjenin rrënjë të thella në popull, duke u mbështetur në një kombinim të disiplinës së hekurt, kontributit të përbashkët dhe përkrahjes së gjerë popullore. Ky model e bëri atë një...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (7)

Hasan Remniku me shokë dhe veprimtaria e tyre atdhetare - Pas një periudhe të mbushur me veprimtari të fuqishme patriotike nga radhët e NDSH-së, dhe pasi organet e ndjekjes i ishin vënë mbi supe me një përcjellje të gjatë, të ngushtë e të gjithanshme, lëvizja ilegale shqiptare nisi të ndiente peshën e rrethanave të reja politike...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (5)

Në rrëfimin e madh të qëndresës shqiptare, nuk mund të anashkalohet në asnjë mënyrë emri i grave që, me guxim dhe përkushtim të rrallë, mbajtën mbi supe një pjesë të rëndësishme të barrës së lirisë. Me respekt dhe nderim të thellë duhet përmendur figura e ndritur dhe madhështore e jatakes së Mulla Idriz Gjilanit – nënës Zarife Sadikut...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (4)

Në historinë e përpjekjeve për liri të shqiptarëve në Kosovë, figura e jatakut – njeriut që i jepte strehë një të përndjekuri politik – qëndron si një nga përmasat më fisnike dhe më të heshtura të rezistencës. Ky ishte njeriu i zakonshëm që, pa mbajtur tituj ose armë në dorë, mbante në supet e tij...

Lutfi Alia: Kongresi XVI mbarëkombëtar i pneumologjisë shqiptare

Më 24 – 25 tetor 2025, zhvilloi punimet Kongresi XVI Mbarëshqiptar i Pneumologjisë Shqiptare, aktivitet i organizuar nga Shoqatat e Pneumologëve të Shqipërisë dhe Shoqata e Pneu,ologëve të Kosovës. Pjesmarrësit në këtë aktivitet tashmë tradicional, bujtën në Durrësin e lashtë...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (3)

Pushteti i ri, në përpjekje për të konsoliduar kontrollin mbi territorin dhe për të shuar çdo lloj lëvizjeje që mund të shihej si kërcënim ndaj integritetit të Jugosllavisë federale, përdori një sërë metodash për të shtrirë frikën dhe disiplinën politike mbi shqiptarët. Ndër to, veçanërisht e rrezikshme ishte praktika e montimit të proceseve...

Paulin Zefi: Leka III Dukagjini dhe roli i tij në luftën kundër Perandorisë Osmane

Pinjolli më i shquar i familjes më të lashtë fisnike të Arbërisë, Leka III Dukagjini, i biri i Palit II Dukagjinit, i njohur edhe si "Pali i Urtë", dhe nipi i Gjergj Arianit Komnenit, mendohet të ketë lindur në vitin 1410 në "Vulpiano" ose "Ulpiana." Ky qytet nuk dihet me siguri se...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (2)

Në fjalorin e gjuhës shqipe, termi "jatak" përcaktohet si strehë për dikë, apo personi që fsheh dikë ose diçka, duke mbajtur kësisoj një konotacion të dyfishtë – njëherazi praktik dhe simbolik. Shprehje si “i bëri jatak dikujt” mbartin jo vetëm përmbajtjen e aktit të strehimit fizik, por edhe një përfshirje të thellë morale e ideologjike...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (1)

Lëvizja ilegale patriotike shqiptare, si një nga faqet më të ndritura të historisë sonë, u zhvillua në rrethana jashtëzakonisht të vështira dhe të rënda, ku çdo veprim, çdo fjalë, e deri edhe çdo mendim kundërshtues ndaj pushtetit, mund të shndërrohej në akt të dënueshëm. Ky realitet tragjik e mori trajtën më të thellë dhe...

Aristotel Mici: Kryengritja e Fierit në optikën e Dr. Jakov Milajt

Kryengritja e Fierit e 14 Gushtit 1935 tronditi themelet e mbretërisë zogiste, duke bërë bujë të madhe edhe ne botën e jashtme. Shoqata ndërkombëtare  “për mbrojtjen e të drejtave të njeriut”  dërgoi kryetarin e saj në Tiranë për të  parë në vend gjendjen dhe për të biseduar me qeveritarët e këtushëm mbi të burgosurit e Fierit...

Sabile & Tefik Basha: Praga – Udhëtim në zemrën e Evropës (3)

Ura e Karlit (Karl?v most), është jo vetëm një nga simbolet më të famshme të Pragës, por edhe një nga urat më të bukura dhe më të njohura në botë – një kryevepër që bashkon artin, historinë dhe poezinë e qytetit në një shtrirje guri mbi lumin Vltava...

Sabile & Tefik Basha: Praga – Udhëtim në zemrën e Evropës (2)

Kalaja e Pragës- Të vizitosh Pragën dhe të mos ndalosh, qoftë edhe për një orë, në Kalanë e saj madhështore, do të ishte një mëkat i pafalshëm, një boshllëk i pashpjegueshëm në kujtesën e udhëtimit. Kjo kala nuk është thjesht një monument, por zemra që rreh prej shekujsh në trupin...

Jahja Drançolli: Në kohën e Betejës së Kosovës, Kosova ishte një formacion gjeopolitik i veçantë, që kufizohej me Rassia-n (Serbinë) dhe Bullgarinë

Beteja e Kosovës në vitin 1448 konsiderohet si një nga ngjarjet më të rëndësishme historike të Mesjetës në Europën Juglindore. Deri në mesin e shekullit të 15-të, Kosova, si një formacion gjeopolitik i veçantë, kishte tërhequr vëmendjen e nxitësve të aleancës ushtarake antiosmane të udhëhequr nga János Hunyadi dhe Gjergj Kastrioti-Skënderbeu...

Sabile Basha: Avni Rrustemi dhe jehona e protestës në Tiranë

Sot, ndërsa ndodhemi në prag të tubimit protestues që do të mbahet më 17 tetor 2025 në Tiranë, në përkrahje të luftëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës që padrejtësisht po mbahen në Hagë, ndjej të njëjtën frymë që më kishte udhëhequr atëherë — frymën e dinjitetit kombëtar dhe të qëndresës...

Sabile & Tefik Basha: Praga – Udhëtim në zemrën e Evropës

Një shoqe dikur më patë thënë- udhëtimet kanë një magji të veçantë, qofshin nën dritën e diellit apo në freskinë e mëngjesit të ftohtë, gjithmonë duken të bukura. Sot e kuptoj se kishte të drejtë, sepse edhe unë e ndjej njësoj. Nuk ka rëndësi nëse duhet të zgjohem herët për të zënë avionin...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (48)

Së bashku me të, këtë përballje heroike e ndanë Zarife Bahtir Jashari, Feride Mecini-Jashari dhe Adile Bahtiri Jashari, gra që me vendosmërinë e tyre sfiduan jo vetëm armët dhe granatat, por edhe vetë konceptin e nënshtrimit dhe të frikës. Ato ishin më shumë se nëna e bashkëshorte, ishin simbol i nderit dhe...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (47)

Zahidja ishte bija e Shaban Gecit nga Llausha e Drenicës, një familje me emër të madh dhe të nderuar në atë trevë. E lindur në vitin 1924, ajo ishte e vetmja motër mes katër vëllezërve — Ramadanit, Sinanit, Sokol dhe Osman Gecit — burrave të njohur për trimëri dhe ndershmëri. Familja Geci njihej në gjithë Drenicën...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (46)

Gjatë kohës që isha e angazhuar në mbledhjen e materialeve për të përkujtuar dhe dokumentuar jetët dhe veprat e grave dëshmore të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, vëmendjen time e tërhoqi posaçërisht emri i Yllka Domit. Ky emër i thjeshtë, por i ngarkuar me domethënie, bart me vete imazhin e një vajze të bukur dhe të pafajshme...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (45)

Xhevë Krasniqi (Lladrovci) lindi në vitin 1955 në fshatin Drenoc të Malishevës, një mjedis që nuk ishte thjesht vendlindja e saj, por edhe vatër e një tradite të thellë atdhedashurie dhe rezistence. Ajo ishte bijë e një familjeje me rrënjë të thella patriotike, ku ideali i lirisë nuk ishte...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (44)

Kështu, Valdete Jashari nuk mbetet thjesht një viktimë e pafajshme e dhunës barbare, por ngrihet në kujtesën kolektive si vashëza trime, një emër që përfaqëson heroizmin e brezit më të ri të shqiptarëve dhe amanetin e pashlyeshëm të gjakut të derdhur për liri. Prania e saj në altarin e lirisë është...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (43)

Në kronikën e lavdishme të familjes Jashari, një vend të veçantë zë figura e Selvete Hamëz Jasharit, dëshmores së re që mishëron ndërthurjen e ndritur të rinisë, ëndrrës dhe sakrificës. Selvetja lindi më 3 prill 1977 në Prekaz të Ultë, një fshat që do të bëhej simbol i pavdekshëm i rezistencës dhe i identitetit kombëtar shqiptar...

Syrja Etemi: Kisha paleokristiane manastirore e Shën Thanasit

Rreth gjysmë ore ecje nga fshati Leshkë dhe Sllatinë, përgjatë rrugës që të çon drejt fshatit Breznë, ndodhet Manastiri i Vjetër, shumë i dëmtuar, i kushtuar Shën Thanasit. Ai ndodhet në një vend të rrafshët të rrethuar me lisa dhe drunj të tjerë gjetherënës. Dikur ky manastir ka qenë një qendër shpirtërore...

Lutfi Alia: Prof. Luan Tashi në artet pamore, muzikore dhe në studimet historike

Luan Tashi është lindur më 25 shkurt 1965 në Prishtinë, qyteti ku kaloi fëmijërinë dhe kreu shkollën fillore dhe të mesme. Që në moshë të re, shfaqte ndjeshmëri të veçantë në fushat e artit. Një nga përjetimet e hershme e njëkohësisht më të paharruara të tij, lidhet me 28 marsin...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (42)

Të shkruash për nënë Sala Sheremet Dervishi-Jashari do të thotë të ndalesh mbi figurën e një gruaje shqiptare që nuk ishte thjesht pjesëmarrëse e kohës së saj, por një simbol i gjallë i rezistencës, i qëndresës dhe i përkushtimit të palëkundur ndaj aspiratës për liri dhe bashkim kombëtar. Jeta e saj ishte një...

Sabile Basha: Gratë Shqiptare – Shtylla të Qëndresës Kombëtare (41)

Sabrije Zymer Jashari lindi më 1 janar 1976, në Prekazin e Ulët – një vend që do të bëhej më vonë emblemë e qëndresës dhe e sakrificës kombëtare shqiptare. Ajo ishte bija e Zymerit dhe e Hamides, të cilët kishin krijuar një familje të madhe dhe të bashkuar, ku vlerat e dashurisë...

Sabile Basha: UÇK-ja, këmba e zgjatur e NATO-s dhe dimensioni universal i lirisë

Sot, rrugët e Sheveningenit në Hagë u mbushën me zërat e protestës, një protestë që nuk ngrihej vetëm kundër një padrejtësie të vetme, por kundër një padrejtësie shumë më të madhe se ajo që shihej në sipërfaqe. Përtej mureve të burgut të Hagës, nuk janë thjesht disa individë...

4 5 6 7 8
Në Fokus