Speciale

Safet Hyseni: Mefailat e Zajazit

Për Mefail Shehun apo siç është i njohur në popull si Mefaili i Madh populli i Kërçovës jo që flet me admirim por ai edhe në vazhdim mbetet si fytyra më e dashur, më e adhuruar dhe më burrërore e mbar trevës së Kërçovës. Vepra i tij dhe lufta që ka bërë në mbrojtje të popullatës shqiptare, strategjia ...

Zef Ahmeti: Politika e Jashtme Shqiptare

Njohja e ndodhive historike, proceseve diplomatike janë segmente të patejkalueshme nëse dëshirojmë të jemi më afër dhe më përmbajtësor në lëndën e zgjedhur për trajtim. Natyrisht ktu nuk pretendojm të themi se, e gjitha që është këtu e shkruar është e “vërteta” e fiksuar. Qëllimi është që, mbështetur në burime, të paraqesim një pasqyrë sa më e qartë dhe e sa më ...

Arben Llalla: Kryengritja e Ilindenit ishte me karakter bullgar

Kryengritja e Ilindenit filloj më 2 gusht 1903, të dielën në mbrëmje. Kjo datë lidhet me ditën e Shën Ilias (Elias) të kalendarit Grigorian që praktikohej në atë periudhë nga besimtarët ortodoks të kishës së Pavarur Bullgare Exartia. (Në të vërtetë data e fillimit të kryengritjes është 20 Korriku me kalendarin e vjetër, por kjo datë përshtatet me datën 2 gusht të...

ILIA S. KARANXHA: IKONOGRAFIA E ADHURIMI I ZONJËS SË SHKODRËS NË VENEDIK

Zanfillat e këtij institucioni mund t'i shikojmë qysh më 21 qershor 1368 kur Këshilli i të Dhjetëve në Venedik ju lëshon lejën disa 'personave të devotçëm' për të krijuar një 'schuola' që do t'i dedikohej Shën Gallos në kishën e Shën Severit mirëpo pas disa muajsh më 1 nëntor të po atij viti leja u tërhoq. Këta të devotshëm kishin qënë drishtanë...

Fotaq Andrea: Justin Godari - “Shqipëria më 1921”

Dr. George-Samné (1877-1938) është një studiues orientalist francez, autor i disa librave dhe monografive. Në revistën e mirënjohur franceze “Correspondance d’Orient”, 15 janar 1922, nr. 277, ai bën një reçencë tepër vlerësuese dhe të mprehtë për librin e Justin Godarit “Shqipëria më 1921”, reçencë të cilën e pamë me vend ta përkthejmë ...

Fotaq Andrea: Maurice Trumbert - Në Skutari të Shqipërisë

Në janar shkurt – shkurt 1913, menjëherë pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, Maurice Trumbert, diplomat, shkrimtar, piktor, poet e muzikant francez, botoi në revistën “Revue du traditionnalisme français et étranger” reportazhin në “Skutari të Shqipërisë”, ku ndihet më së miri simpatia dhe dashamirësia e tij për “Vendin e Skipetarëve”, siç e quan ai...

Dita e fundit e dy të dënuarve me vdekje

Errësirë, heshtje, mesnatë, dhimbje, shpresë. Do të vijë vdekja apo jeta.Më 18 korrik, në birucën nr. 8 ku rrija unë, polici solli të dënuarin Rustem Dashi. Ai kishte qëndruar për 30 ditë në të njëjtën qeli me Vilsonin. E kishin çuar të kujdesej për të . Sapo më pa, Rustemi m’u afrua dhe filloi të më tregonte...

Ilia S. Karanxha: Monumenti Tarketa në katedralen e Milanos

Një farë paqartësie vërehet në literaturën shqiptare në lidhje me personin e Aleks Tarketës nga Shqipëria dhe monumentin e tij në Duomo të Milanos.Së pari duhet sqaruar se Aleks Shqiptari nuk ishte skluptor dhe asnjë monument nuk është ngritur për nder të tij në katedralen e Milanos. Sipas vetë dëshmisë të Aleksit ...

Kolë Tahiri: Nik-mengjajtë e Mërturit (III)

Çudi! Nuk mbahet mend trolli i Nik Mengjës, i cili duhej të ishte ruajtur pa tjetër, por jo! Mendja t’a do që votra e trollit të këtij burri duhet të ketë qenë në ndonjë vend në qender të katundit si p.sh, aty afër Kishës, diku në trojet e sotme të shtëpisë së Lush Baftisë ose në tro-llin e Qerim Ndout, në Koder-madan. Egziston mundësia që edhe diku aty afër shtëpisë së Mark Dedës...

Ilia S. Karanxha: Për mëmëdhenë - motoja e një atdhetari në një studim monumental

Në prill të këtij viti, në kuadrin e 100-vjetorit të shpalljes së Pavarsisë, studjuesi i mirënjohur Prof. Asc. Dr. Thanas L. Gjika, i dha publikut shqiptar studimin monografik Mihal Grameno – jeta dhe vepra 1871-1931(500 f.), botuar në shtypshkronjën Milenium i Ri – Durrës prej shtëpisë botuese DDS me redaktor gjuhësor Halim Malokun.Nga njëra anë figura e kulluar e një atdhetari si Mihal Grmanoja dhe nga ana tjetër pena e një studiuesi ...

Kolë Tahiri: Nik-mengjajtë e Mërturit (II)

Midis pleqnive të shumëta, që duhet të ketë bërë ky kanun-venes (ligj-venes) permenden, vetem disa të viteve të fundit të jetës së tij :Në një katund të Dukagjinit (Shalë) një person kishte qitë pushkë për mik, por i kerkohej, sipas nje varrianti të kanunit të pergjigjej per njeriun e vrarë ( « ai qe qet per mik e çon gjakun te shpija e vet »,- thuhet në një normë te kanunit...

Ilia S. Karanxha: Kryepeshkopi i Durrësit Pal Andrea Engjëlli

Të shkruash për jetën e veprën e kryepeshkopit të Durrësit Pal Engjëlli në vështrim e parë, për bollëkun e dokumentave që e citojnë, duket si diçka e thjeshtë mirëpo po të kemi paraysh se kjo biografi mplekset në formë violente me veprimtarinë falsifikuesve të nipërve e stërnipërve të tij gjatë shekullit të XVI-XVII çështja paraqitet e vështirë e komplekse. Bile deri në...

Kolë Tahiri: Nik-mengjajtë e Mërturit (I)

Nik Mengja mbetet një nder burrat ma zamadh të Fisit të Mërturit. Urtësia dhe mençuria e tij kane rrugetuar, në gojën e popullit, ne mjegullnajen e moteve per me se tre shekuj pander-prerje. Me nje «jetegjatesi»te tille do te krenoheshin edhe filozofet e medhenj. Mendohet, se Nik Mengja ka lindur ne çerekun e fundit te shekullit XVII-te dhe ka mbijetuar, po-thuajse tere shekullin XVIII-te. Ne çdo gojedhene ...

Fotaq Andrea: Justin Godart, një mik i madh i kombit shqiptar

Në qershor 2006, me rastin e 50 vjetorit të vdekjes së Justin Godarit, një shesh në Paris mori emrin e tij, duke nderuar kështu figurën e Atij që është quajtur me cilësimin më domethënës e të veçantë: “I Drejti i Kombeve”. Po kush është konkretisht “I Drejti i Kombeve” Justin Godar, kjo figurë e shquar historike e Republikës III Franceze, dhe ç’përfaqëson ai për vetë ne shqiptarët?...

Mërgim Korça: A mund të shkruhet historia duke mohuar e duke shfytyruar fakte?

Ësht’e qartë se kritika, në masën thuajse tërësore, nuk mirëpritet. Kjo pak por e sigurtë. Kurse me historianët, reagimi i tyre kalon pastaj në skaje shumë të pakëndëshëm dhe ABC-ja e përgjigjeve të tyre është “ Si ka mundësi që, me sa dijmë né, filani as nuk është historian por ...”. Pa dashur të bëj krahasime me shkencat egzakte ku dy disiplinat nuk për-puthen, por në lëmín’e shkencave shoqërore, në nivelin nga më mesatarët ...

Victor Frobin: Shqipëria, dekania e racave, dhe më e vogla e shteteve

Pas shekujsh harrese, Shqipëria zë befas vendin e parë në aktualitetin botëror. Dhe siç do ta shohim, sa çështje e ndërlikuar dhe e ngatërruar që qenka kjo çështja shqiptare!“Ne jemi të gjithë të barabartë përpara Shqipërisë!” - më deklaroi në veçanti e mirëkuptim një diplomat, tek i cili e pashë të urtë e të arsyeshme të shkoja të konsultohesha me të përpara se t’i hyja kësaj monografie. “Historianë, gjeografë, etnologë, diplomatë, ne futemi të gjithë brenda së njëjtës kategori: sepse ne nuk njohim asgjë - asgjë fare - rreth këtij vendi dhe rreth banorëve të tij!”...

Fehmi Kelmendi: Invazioni Osman dhe manipulimet pansllaviste kundër kombit shqiptar

Pas kësaj ngjarjeje turqit depërtuan pa pengesa drejt veriut duke pushtuar vende pas vendesh. Viset e okupuara shqiptare prej turqve përfshiheshin në një Elajet që quhej i Rumelisë, me qendër në Manastir. Ejaleti ndahej në vilajete, vilajeti në sanxhaqe, sanxhaku në kazaja dhe kazaja në nahije. Shqipëria kishte katër vilajete: i Kosovës, Manastirit, Janinës dhe Shkodrës me një sipërfaqe gjithsej prej 116 mijë km katrorë. Gjendja e tillë nuk ...

Arif Kutleshi: Dr. Franz Baron Nopcsa – Shqipëria Katolike e Veriut

Kur të kujtosh se Shqipëria nuk është shumë më larg nga bregdeti i frekuentuar nga turistët , -dalmatin, se sa Esztergomnga Budapeshti, pothuajse habitesh nga sa pak njerëz deri tash është vizituar pjesa malore e këtij vendi. Mungesa e komfortit dhe imazhi i keq, janë pengesat, që shumicën e vizitorëve e detyrojnë ta anashkalojnë Shqipërinë. Fakti, që këtu mbretëron mungesa e komfortit, askush tash s´mund ta mohojë, por që nga ana tjetër, një vizitë në pjesën katolike të Veriut do të ishte më e rrezikshme se sa një...

Fatmira Biçaku: Një vështrim për figurën e Skënderbeut me rastin e 100 vjetorit të pavarësisë së Shqipërisë

Fitorja e parë e Skenderbeut në betejën e Torvjollit, i dha forcë, emër e lavdi Dibrës e Shqipërisë si një ndër betejat më të ashpra , më të egra. Ajo u zhvillua në Dibër me epiqendrën e saj në Çidhën më 29 Qershorit 1444. Sikurse e kanë përcaktuar qartë dhe studjues e historian të tjerë vendin e zhvillimit të betejës së Torviollit dhe vend lokalizimin e saj. Edhe bindjet tona janë të padiskutueshme se beteja e Torvjollit është zhvilluar në Dibrën e Poshtme dhe epiqendra e saj ka qenë në Kastriot, me qëllimin që të ...

Halim Purellku: Shtrirja e kryengritjes shqiptare kundër-osmane e vitit 1912 në vilajetin e Manastirit

Përgatitjet për fillimin e kryengritjes shqiptare kundër-osmane, kishin filluar që në dimrin e vitit 1911/1912. Shqiptarët në Kosovë asokohe kishin filluar të punonin, veç tjerash, edhe për formimin e një Komiteti të kryengritjes, i cili do të drejtonte organizimin dhe zhvillimin e saj.) Ideja për një kryengritje kombëtare kundër-osmane gjeti mbështetje edhe ndër shqiptarët e vilajetit të Manastirit. Më 20 janar të vitit 1912, qe organizuar një miting në Dibër, në të cilin u shtrua kërkesa që po ata të drejta që iu ...

Baki Ymeri: Shenjtërimi i Kishës ''Më Një Ditë'' ku u mbajt mesha e parë shqipe

Në bazë të agjencisë së lajmeve Stiri.rol.ro, autori Costin Ni?u boton artikullin „Kisha Shën Nikolla „Dintr-o Zi”, 310 vjet të ekzisencës”, ku përveç autoriteteve të larta fetare rumune, në ballë me Kryepishkopin Daniel, Pariarku i Rumanisë, dhe një publiku të panumërt, morën pjesë edhe ambasadori i Shqipërisë, zt. Sami Shiba, ministri-këshilltar i ambasadës shqiptare, Dr. Luan Topçiu (ambasadori i ardhshëm i Shqipërisë në Bukuresht), si dhe themeluesi i Bashkësisë Kulturore të Shqiptarëve të Rumanisë, Dr. Xhelku Maksuti...

Bedri Tahiri: Milosh Kopiliqi - Heroi q? sfidoi historin?

Trimi i parë drenicas që njeh historia, padyshim, është Milosh Nikollë Kopiliqi. Ishte luftëtar dhe prijës i njohur, si edhe pasanik i madh, i cili posedonte prona të shumta e t? begata në Kopiliq të Drenicës heroike. U martua me vajzën e car Lazarit, dhe kur osmanët u vërsul?n këtej Dardaneleve, u lidh me koalicionin e krishter? antiturk...

Kujtim Mateli: Përpjekje për lokalizimin e Dodonës dhe pranimi i vendndodhjes së saj në jugperëndim të Janinës

1.2-1. Përpjekjet për ta kërkuar Dodonën në afërsi të Janinës dhe jo në ndonjë vend tjetër, janë përcaktuar nga disa ndikime:a) Dodona ka lulëzuar edhe në kohën e sundimit molos në Epir. Përderisa qendra politike dhe ushtarake e Molosisë ishte Pasaroni, kërkuesit e saj nuk mund ta përfytyronin qënien e Dodonës përtej kësaj hapësire...

Shefik Shkodra: Shkolla fillore ‘’Selami Hallaçi’’ dhe mësuesi Ilmi

Herën e fundit, më 1912, pas Pavarësisë së Shqipërisë dhe pas braktisjes së tokave evropiane nga Perandoria Osmane, trevat shqiptare, pjesa më e madhe mbetën pa kurrfarë të drejte njerëzore, pra, tash nën okupimin e serbëve. Pas Luftës së Dytë ...

Avzi Mustafa: Ecuritë e arsimit fillor shqip në Kërçovë e rrethinë

Rrjedhat e zhvillimit të arsimit shqip në Kërçovë kanë qenë të kushtëzuara nga rrethanat kulturore, shoqërore dhe politike, herë-herë të penguara nga faktorët e ndryshëm...

Neki Babamusta: 26 Marsi 1990 - Vullkani që tronditi komunizmin në Shqipëri

Në vitin 1950-52 vazhdoja studimet në Shkodër në shkollën pedagogjike 2 vjeçare me program të avancuar. Drejtor kishim z. Shaban Arra, figurë e nderuar e arsimit tonë ...

Fitim Rifati: Traktati i Shën Stefanit dhe reagimet e shqiptarëve

Ndryshimi i ekuilibrit të forcave në Evropë u shkaktua si pasojë e Krizës Lindore (1875-1878), e cila përfshinte përmbysjen e sundimit osman në Rumeli (pjesën evropiane ...

Fritz Radovani: Dishmon atdhetari Kolonel Faik Quku...

Familja Quku asht e njohun në Shkoder per Burra Atdhetarë dhe si e tillë asht nder familjet ma të persekutueme nga rregjimi diktatorial komunist. Një nga Burrat që...

Ilmi Veliu: Letra e Skënderbeut e 31 tetorit 1460 dërguar princit të Tarentit, Johan Antoni

Fort i kthjellti princ e zotëri i nderuar, mora letrën e zotërisë tuaj, dhe mënyra se si ju shkruani, më shumë më çuditi se sa do të më hidhëronte. Thoni se, pasi më njihni për njeri ...

Ilia S. Karanxha: Familja Breu në zanafillat e ikonografisë kastriotiane

Studimet albanollogjike mbi ikonografinë e Skëndërbeut prej vitesh i kanë dhënë një peshë të madhe problemeve që lidhen me portretin e parë e me saktë me portretin ...

42 43 44 45 46
Lajme Popullore