Speciale

Mark Palnikaj: Kontributi i Skënderbeut për formimin e shtetit shqiptar

Ky fakt i njohur ndërkombëtarisht e ka spjegimin e vet krejtësisht të qartë. Skendërbeu, udhëheqës i Arbërisë dhe gjeneral ushtarak i njohur nga e gjithë Europa si “Kalorësi i Krishtërimit”, gjatë gjithë karrierës së tij ushtarake luftoi për mbrojtjen e vendit të tij dhe të vendeve të tjera europiane nga invazorët osmanë që...

Fejzulla Berisha: Dimensioni strategjik dhe ushtarak i pranisë amerikane në rajon (6)

Prania ushtarake dhe strategjike e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Evropën Juglindore, dhe veçanërisht në Kosovë, përfaqëson një nga shtyllat më të rëndësishme të arkitekturës së sigurisë euro-atlantike pas Luftës së Ftohtë. Ky dimension nuk duhet të kuptohet thjesht si vendosje fizike e forcave ushtarake...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (2)

Në trakt, një vëmendje e veçantë i kushtohej ardhjes së presidentit amerikan Ronald Reagan në Bon. Ai përshkruhej me gjuhën polemike të kohës si “kauboji Regan”, simbol i politikës agresive amerikane dhe i strategjisë së armatimit bërthamor që në sytë e demonstruesve kërcënonte paqen botërore. Në ato vite...

Fejzulla Berisha: Roli i SHBA-së në ndërtimin institucional dhe kushtetues të Kosovës (5)

Pas përfundimit të luftës në Kosovë në vitin 1999, filloi një etapë krejtësisht e re historike për popullin e Kosovës dhe për të ardhmen politike të shtetit të ri. Nga një territor i shkatërruar nga lufta, represioni dhe spastrimi etnik, Kosova u përball me sfidën më të madhe të historisë së saj moderne: ndërtimin e institucioneve...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (1)

Teksa po lëvizte disa materiale të vjetra, të strehuara dikur në heshtje nga koha dhe kujtesa, djali im, Agoni, më thirri me një ngazëllim të veçantë në zë. Në duar mbante një zarf të vjetër, të zverdhur nga vitet, sikur mbi të të kishte rënë pluhuri i një epoke të largët. Me kureshtje dhe entuziazëm më tha se gjatë rregullimit kishte...

Sabile Basha: Gratë dhe Besimi i Sovranit

Që në fillim të këtij shkrimi dua ta bëj të qartë një gjë: nuk e ndiej veten të rreshtuar nën flamurin e feminizmit, as të lidhur pas një ideologjie që ndan njerëzit në kampe të kundërta. Besimi im shkon përtej kufijve të emrave dhe përkufizimeve, ai mbështetet te barazia si një vlerë njerëzore, e pastër dhe universale...

Paulin Zefi: Kisha e Shën Mëhillit dhe Qela e Priftit në Kashnjet të Lezhës

Kisha e Shën Mëhillit ndodhet në pjesën jugore të fshatit historik të Kashnjetit (1), Njësia Administrative Ungrej, në një lokalitet të njohur nga banorët vendas si “Kodra e Qelës”. Ky toponim përfaqëson një rrafshinë të ngritur kodrinore, që arrin deri në një lartësi prej 457 m mbi nivelin e detit, duke krijuar kësisoj një pikë...

Fejzulla Berisha: Kosova si rast “sui generis” në të drejtën publike ndërkombëtare (3)

Shpallja e pavarësisë së Republika e Kosovës më 17 shkurt 2008 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të së drejtës publike ndërkombëtare dhe të marrëdhënieve ndërkombëtare. Kjo ngjarje jo vetëm që ndryshoi arkitekturën politike të Ballkanit Perëndimor, por njëkohësisht krijoi edhe...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (14)

Në përmbyllje të broshurës, autori përpiqet ta vendosë të gjithë argumentimin e mëparshëm në një kornizë të përmbledhur, duke i radhitur në mënyrë të shkurtër arsyet, shkaqet dhe pasojat e zhvillimit të dobët ekonomik të Kosovës. Në thelb, përfundimi e shtrin tezën se prapambetja ekonomike nuk ishte një gjendje...

Fejzulla Berisha: SHBA-ja dhe doktrina e ndërhyrjes humanitare në Kosovë (2)

Ndërhyrja e NATO-s në Kosovë në vitin 1999 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme dhe më komplekse në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, të sigurisë kolektive dhe të së drejtës publike ndërkombëtare. Ajo shënoi jo vetëm një kthesë të madhe në trajtimin ndërkombëtar të krizave...

Fejzulla Berisha: Ballkani pas Luftës së Ftohtë dhe rikthimi i rolit amerikan (1)

Pas përfundimit të Luftës së Ftohtë dhe shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, Ballkani u shndërrua në një nga hapësirat më të ndjeshme të sigurisë evropiane dhe ndërkombëtare. Konfliktet etnike, luftërat civile, spastrimet etnike dhe krimet kundër njerëzimit prodhuan një krizë të thellë politike, juridike dhe humanitare...

Bajram Çeliku – Bali: Kërçova nën sundimin e Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene

Iku pushtuesi turk, dhe erdhi ai serb, edhe më i zi se ai turk, rrëfente gjyshi. Shtypja dhe masakra nga më të egrat që i kishte përjetuar populli shqiptar, digjeshin shtëpi, vriteshin burra, gra, pleq e fëmijë. Shqiptarët e pushtuar iu gëzuan shpalljes së pavarsisë në Vlorë nga Ismail Qemali, por hordhitë serbo barbare mësynë trojet...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (13)

Teksti me titull “Vullkani i protestës” ndërton një figurë të fuqishme për të shpjeguar gjendjen shoqërore dhe psikologjike të shqiptarëve të Kosovës në një realitet ku pabarazia, shtypja dhe shfrytëzimi nuk ishin thjesht nocione teorike, por përvoja konkrete që depërtonin në jetën e përditshme. Metafora e “vullkanit”...

Sabile Basha: Zgjedhjet, liria dhe e ardhmja demokratike e Kosovës

Më kthehet shpesh në kujtesë ajo kohë e zgjedhjeve të para parlamentare, si një faqe e hapur rishtas në historinë tonë politike, ku çdo gjë dukej ende e brishtë, por e mbushur me shpresë dhe kujdes të veçantë. Ishte një periudhë kur fjala kishte...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (12)

Në trajtesën “Propaganda shoviniste e Beogradit nxit urrejtjen në mes punëtorëve”, vëmendja vendoset mbi një mekanizëm të njohur të pushtetit politik, përdorimin e propagandës për ta zhvendosur konfliktin nga sfera e problemeve reale sociale dhe ekonomike te sfera e përplasjes etnike...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (11)

Në punimin me titull “Kushtet e vështira të punës rrezikojnë shëndetin dhe jetën e punëtorëve”, vëmendja përqendrohet te një dimension thelbësor i realitetit social-ekonomik, fakti se puna, e cila në parim duhet të garantojë dinjitet, siguri dhe...

Sabile Basha: Në emër të çlirimtarëve dhe kohës që nuk fal

Idhulli im, gjyshja ime e dashur, ishte si një dritë e ngrohtë që nuk shuhej kurrë në kujtesën time. Zëri i saj kishte një butësi të rrallë, por brenda atyre fjalëve të thjeshta fshihej një mençuri që vetëm vitet dhe zemra e pastër mund ta lindin. Ajo më thoshte shpesh: “Nono, njerëzit që nuk kanë gjëra të mira për të të dhënë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (10)

Në punimin “Humbjet ekonomike – barrë e rëndë për punëtorët” paraqitet një panoramë e kthjellët e varfërisë strukturore dhe e shtrenjtimit të vazhdueshëm të jetesës, të cilat, në fund të viteve ’80, po shndërroheshin në përvojë të përditshme...

Sabile Basha: Aeroplanin që e prisja të zbriste në oborrin tonë të vogël

Kur isha e vogël, qielli i fshatit tim Koretin, ishte për mua si një faqe e kaltër dhe e pafund, ku rrallëherë shkruhej ndonjë shenjë e pazakontë. Vetëm ndonjëherë, shumë rrallë, mbi atë hapësirë të qetë shfaqej ndonjë aeroplan, dhe ardhja e tij dukej si një ngjarje e veçantë, pothuajse si një festë e papritur në mes të ditës...

Nexhmije Mehmetaj: Në Gjenevë u kujtuan dëshmorët e kombit dhe rruga e gjatë drejt lirisë

Në një atmosferë të mbushur me emocion, kujtesë historike dhe ndjenjë të thellë kombëtare, më 8 maj 2026, Shoqata Komuniteti Shqiptar në Gjenevë organizoi një mbrëmje përkujtimore kushtuar 5 Majit – Ditës së Dëshmorëve të Kombit...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (9)

Në panoramën e përvojave shoqërore të shqiptarëve në ish-Jugosllavi, kurbeti shfaqet si një nga plagët më të thella, më të gjata dhe më të dhimbshme, jo vetëm në kuptimin ekonomik, por edhe në atë njerëzor, kulturor dhe identitar. Ai nuk përkufizohet thjesht si lëvizje e lirë e individëve drejt vendeve të punës...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare ( 8 )

Në punimin me titull domethënës “Papunësia – sëmundje e pashërueshme në shoqërinë jugosllave”, papunësia në Kosovë paraqitet jo si një luhatje e zakonshme e tregut të punës, por si një gjendje kronike, e përsëritur dhe e rrënjosur thellë në strukturën ekonomike e politike të Kosovës. Autori e trajton këtë fenomen si pasojë

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (7)

Në pjesën vazhduese të broshurës me titull “Humbjet në ekonomi – dukuri të krizës së thellë” theksohej se një nga shenjat më të dukshme të krizës së rëndë ekonomike në Kosovë ishte rritja e humbjeve në shkallë të gjerë. Kjo diagnozë nuk lidhet vetëm me menaxhimin e përditshëm të ndërmarrjeve apo me luhatje të përkohshme të

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (6)

Në vijim të trajtimit të tij, autori e zhvendos vëmendjen nga mekanizmat e shpërndarjes dhe akumulimit drejt një panorame më të gjerë, ku kriza shfaqet si gjendje e përgjithshme e sistemit. Ai shkruan për krizën ekonomike që, sipas tij, e kishte kapluar Jugosllavinë në tërësi, por që u ndje me intensitet të veçantë në

Bajram Çeliku - Bali: Kërçova gjatë Perandorisë Osmane

Gjatë luftërave që zhvilluan turqit kundër Fiseve Ilire në Ballkan, të gjitha Trojet Tona Etnike ranë nën sundimin e rëndë otoman. Edhe Kërçova e pësoi po të njëjtin fat, por ishte halë në sy për ushtrinë turke, që përmes territorit të sajë të vazhdoheshin fushatat ushtarake pushtuese në drejtim të Shqipërisë

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (5a)

Duke u mbështetur në të dhënat zyrtare, autori e materializon argumentin e tij mbi shpërndarjen sekondare jo me formulime të përgjithshme, por me tregues të matshëm që synojnë ta bëjnë të prekshme peshën reale të detyrimeve federative mbi ekonominë e Kosovës. Ai thekson se pjesëmarrja e mjeteve të ndara nga të

Bajram Çeliku – Bali: Historia është histori

Lexues të nderuar, historia është histori, dhe faktet janë fakte. Historia e popullit shqiptar i ka rrënjët që nga lashtësia e largët, edhe atë nga pellazgët, që sipas shumë historianëve të lashtë kanë jetuar në brigjet e detit Mesdhe, konkretisht nga Egjipti, në brigjet e Azisë së vogël, Turqia e sotme në brigjet e Detit të Zi, Bregdetit Adriatik

Sabile Basha: Prof. Ymer Berisha – përmendorja që mungon në Prishtinë

Sa herë që i bie udhëve të Prishtinës, më pushton një ndjenjë e heshtur mungese, sikur këto rrugë, këto sheshe dhe këto hapësira të qytetit mbartin mbi vete një zbrazëti që nuk mund të fshihet lehtë. Është një mungesë që nuk lidhet vetëm me gurin, bronzin apo mermerin, por me kujtesën, me mirënjohjen dhe me detyrimin

Lazim Miftari: Festa e Shën Gjergjit në traditën shqiptare

Festa e Shën Gjergjit (6 maj) përbën një nga fenomenet më të qëndrueshme rituale në hapësirën kulturore shqiptare, i dokumentuar nga shekulli XIX deri në ditët tona. Ky artikull e trajton festën jo thjesht si një traditë fetare, por si një strukturë sinkretike shumështresore, e përbërë nga shtresa para-kristiane

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (5)

“Shpërndarja sekondare” paraqitet si punimi pasues që, sipas autorit, meriton vëmendje të veçantë, sepse e zgjeron analizën nga mekanizmat e shpërndarjes që veprojnë në vetë aktin e prodhimit e të çmimeve (shpërndarja primare), drejt atyre mekanizmave që funksionojnë pas krijimit fillestar të të ardhurave-pra, në fazën e

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (4)

Në punimin “Fondi – lak në fytin e ekonomisë së Kosovës”, autori e zhvendos vëmendjen nga mekanizmat e përgjithshëm të investimeve te një instrument i posaçëm institucional, i cili—sipas interpretimit të broshurës—është përdorur si mjet i dyfishtë, në pamje të jashtme si politikë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (3)

Në pjesën e titulluar “Struktura e rëndë ekonomike e Kosovës”, e ndërton argumentin mbi një premisë themelor- raporti i qendrës politike të Beogradit ndaj Kosovës paraqitet si i ngarkuar me armiqësi dhe i orientuar kundër interesave shqiptare, çka—sipas autorit—nuk mbetet vetëm...

Dorian Koçi: “Gratë tona” dhe roli i Veli Hashorvës (1920)

Pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore dhe krizës së madhe politike që kishte përfshirë vendin e sapo dalë nga Lufta e Madhe,  Shqipëria ndodhej në proces rindërtimi institucional dhe identitar. Ngjarje të rëndësishme kombëtare si mbajtja e Kongresit të Lushnjës (janar 1920) dhe Lufta e Vlorës...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (2)

Në punimin “Strategjia e politikës ekonomike”, autori anonim e vendos analizën e tij në një kornizë historiko-politike që nis nga viti 1945 e në vazhdim, duke e trajtuar politikën ekonomike jo si sektor teknik i planifikimit, por si instrument pushteti. Në këtë qasje, ekonomia dhe politika...

Albert Zholi: Dea e Butrintit – zëri i qytetërimit mbi rrënojat e luftës

Në brigjet e jugut shqiptar, në qytetin antik të Butrintit, (ngjitur me fshatin Vrinë) historia dhe miti ndërthuren në një figurë që i tejkalon kufijtë e kohës: DEA. Ajo nuk është vetëm një skulpturë e lashtë, por një simbol i gruas së bukur, të ditur dhe largpamëse – një figurë që mishëron...

2 3 4 5 6
Në Fokus