Speciale

Fotaq Andrea: Faik Konica - Esperantoja – një fantazi qesharake…

Mbështetur në studimet e gjuhëtarëve klasikë botërorë, por edhe tek autorë modernë të kohës së tij, Faik Konica depërton në këtë vepër në thelbin e vetë gjuhës, për të zbuluar mekanizmin e saj funksionues dhe vlerën e fjalës si motor i mendimit nga individi në shoqëri, brenda një gjuhe të caktuar, dhe nga një gjuhë në tjetrën në shoqëri të...

Shefqet Dibrani: Programi nacional i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit

Lidhja Shqiptare e Prizrenit, është organizata e parë patriotike e politike mbarëshqiptare, që u ngrit nga vet shqiptarët, në truallin shqiptar dhe që përfshiu të gjitha krahinat e vendit.Më 10 qershor 1878 u themelua Lidhja Shqiptare e Prizrenit, si organizatë politike e cila udhëhoqi të gjitha ato luftëra legjendare për...

Jahja Drançolli: Duke pritur hapjen e dyerve të qytetit dhe fortifikatës së Artanës!

Në ditën e sotme, më 1 qershor të vitit 1455, pas rrëthimit dyzetëditor kishte rënë Artana. Në pushtimin e saj mori pjesë dhe sulltan Mehmedi II, një ndër perandorët më të shquar të Perandorisë Osmane, i cili kishte gjunjëzuar dhe Kostandinopojën, qendrën e Perandorisë Bizantine. Atëbotë, në krye të këtij qyteti të lirë e ...

Nuhi Veselaj: Histori kabashase – punë, qendresë deri në vetëflijim

Më 14 mars 1999, pak para se NATO të fillojë me i bombardue caqet e Armatës milosheviçiane, forcat ushtarake policore serbe të Prizrenit nxituan të bastisnin Lagjen e Zekajve të fshatit Korishë dhe atë rast pa ndonjë shenjë paralajmërimi, në vend që të mbronin qytetarët...

Lutfi Alia: Ipeshkëvët e Dioqezës Shufragane të Kunavisë (1)

Në “Illyrici sacri”,vepra madhore e prelateve jezuitë Daniele Farlato (Daniel Farlato) dhe Jacobus Coletus (Jakopo Koleti), Kunavia prezantohet si trevë, “qytet” i lashtë, dioqezë shufragane me katedralen dhe shumë kisha e manastire, ku kanë shërbyer priftërinjë dhe murgjër të huaj dhe vendas...

Lutfi Alia: Esse për vendlindjen time

Vali është vendlindja ime, është gëzimi dhe krenaria e origjinës time, është pakti solemn i besës që kam lidhur me atë fole hyjnore,aty ku para 72 vitesherdha ne jetë dheqë më ligjeroi të drejtën të jem malësor kryelartë dhe kryemëvehte, që më bën të mos ndihem i larguar dhe i vetmuar në këtë botë të rrëmujëshm...

Fotaq Andrea: Katër letrat e fundit të Faik Konicës për mbretin Zog

Këto ditë, në vigjilje të datës së zezë të 7 prillit 1939, 80 vjet më parë, i pasionuari dhe hulumtuesi ngulmues i Letrave koniciane Bejdullah Destani – i cili ka botuar në Londër në vitin 2000, në bashkëpunim me të Madhin Robert Elsie, librin “Faik Konitza, Selected Correspondance, 1896-1942” –  nxori nga arkivi i tij personal dhe...

Avzi Mustafa: 110 vjetori nga Klubi dhe Abeceja Shqype e Kumanovës

Pas viteve 50 të shekullit 19, Bulgaria fillon një aktivit të gjerë të jetës shkollore në trevat Lindore sidomos kur Egzarhia bullgare doli hapëtash në skenë, kundër grekërve dhe serbëve. Meqenëse situata me shkollat greke dhe serbe nuk ishte e mirë, por edhe ato shkolla shpirtërore apo kishtare greke apo serbe...

Lutfi Alia: Dioqeza e Kunavisë

Në Iliri, krishtërimi u përhap me Apostullin Pal, si e thekson në letrën e tij të vitit 58 e.s, ku shkruan: "Nga Jeruzalemi deri në Iliri, kam predikuar ungjillin e Krishtit" (Letra Romakeve 15; 19). [1] Pra, pa mëdyshje, kisha iliro-arberoro është apostolike. Këtë rrethanë historike e theksojnë ...

Vladimir Haxhiraj: Qendrat arkeologjike dhe qytetërimi antik & mesjetar në trevën e Vlorës

Për të shkruar një histori të vërtetë të kombit më të lashtë jo vetëm në kontinent, por dhe më gjerë, është e domosdoshme  pavarësia politike e institucioneve  studimore dhe veçanërisht paanshmëria partiake e studiuesëve. Në fushën e albanologjisë domosdoshmëri është mosndërhyrja e politikës...

Vebi Xhemaili: Roli i gazetës Zani i Sharrit dhe kontributi i saj në mbrojtje të Shqipërisë së Bashkuar

Me  fillimin e Luftës së Dytë Botërore Shqiptarët e “banovinës së Vardarit”, kërkuan bashkim me Shqipërinë.  Rretanat politike ishin të volitshme në favor të nacionalizmit shqiptarë që kishte përgatitur popullin për bashkim me Shqipërinë. Në këto rrethana politike, kur u shkatërrua sistemi i borgjez jugosllav në prill të vitit 1941...

Fatbardha Demi: Dëshmitari dardan i Manastirit të Deçanit

Arsyeja e emërtimit ”dardan” është për t´i qëndruar besnik faktit historik se, kur u përurua Manastiri dhe ka jetuar dëshmitari ynë (shek14-të), ky objekt fetar ndodhej në trevën e  Dardanisë, emërtim i përdorur deri në shekullin e 19-të.  Ky fakt bazohet mbi dokumentet ...

Vebi Xhemaili: Krerët e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare - Kundër Kryengritjes së Ilindenit'

Por edhe sot shtrohet pyetja pse shqiptarët mysliman dhe krerët e saj më të njohur nuk morën pjesë në Kryengritjen e Ilndenit, pasi ata ishin të bindur se kjo kryengritje ishte kundër interesave të tyre nacionale. Prandaj krerët shqiptarë jo vetë që e injoruan këtë kryengritje por edhe e luftuan...

Vebi Xhemaili: Fillimi i demonstratave në Tetovë dhe grisja e flamurit kombëtar

Pas Plenumit të katërt edhe në republikën “Popullore” të Maqedonisë gjatë muajit nëntor të vitit 1968 Kuvendi Republikan i Maqedonisë formalisht kishte lejuar përdorimin e “lirë ” të flamujve të kombësive, ku hynin edhe shqiptarët. Meqë flamuri nuk u ngrit dhe nuk u përdor askund gjatë festës së 29 Nëntorit...

Joe DioGuardi: Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Shok me të mëdhenjtë e më të mëdhenjëve

Nga viti 1443, kur Kështjellës së Bardhë të Krujës iu kthye triumfalisht, e deri në shtratin e vdekjes në Lezhë, në vitin 1468, Skënderbeu la pas një trashëgimi të paharrueshme të heroizmit të madh në mbrojtje të lirisë. Gjergj Kastrioti, jetoi dhe vdiq për ato që ai besonte me tërë qenien të ishin vlera të shenjta të besimit, virtytit...

Avzi Mustafa: Rreth mbiemrit dhe vdekjes së Josif Bagerit

Perandoria Osmane me reformat e Tanzimatit kishte deklaruar se të gjithë kombësive do tu lejohet lirisht të ushtronin gjuhët e tyre në institucionet arsimore dhe fetare   me përjashtim të shqiptarëve. Banorët e truallit shqiptar thirreshin  turq, arnaut, kaurr, latin, por kurrë me emrin e tyre të vërtetë. Këtu gjithsesi duhet të shtohet se ...

Lutfi Alia: Flamuri i dinastisë Kastrioti

Në shekujt e mesjetës, Albania përjetonte qytetërimin perëndimor në tërë rrafshet e zhvillimeve politike, ekonomike dhe shoqërore; respironte kulturë europiane, ishte pjesë integrale e Europës. Aleks Buda vërente: “Gjatë Mesjetës, Albania ishte e zhvilluar në nivele me ...

Lutfi Alia: Flamuri apo flamujt e Gjergj Kastriotit?

Në shekujt e mesjetës, Albania përjetonte qytetërimin perëndimor në tërë rrafshet e zhvillimeve politike, ekonomike dhe shoqërore; respironte kulturë europiane dhe ishte pjesë integrale e Europës.Aleks Buda vërente: “Gjatë Mesjetës, Albania ishte e zhvilluar në ...

Fotaq Andrea: Shqiptarët, një popull poet

Në datat 19-24 nëntor 2018, u mbajt në Strasburg, konsideruar si kryeqyteti i Europës, Takimi Botëror i Poezisë, organizuar nga Shoqata Mo-Zar (Mots-Arts), në bashkëpunim me Forumin Botëror të Demokracisë (Këshilli i Europës), me Bashkinë e Qytetit të Strasburgut si dhe me pjesëmarrje poetësh, shkrimtarësh e ...

Lutfi Alia: Himariotët në Regjimentin Maqedono-Ilir të Mbretërisë së Napolit (2)

Historia e mesjetës dëshmon si per eksodet e shumta, ashtu dhe per mobilizim të albanezëve në ushtritë e disa shteteve europiane, si në mbretëritë e Napolit, të Spanjës, të Francës, të Austrisë, të Bohemisë, në repub-likat e Vendikut, të Maltës, të Gjenovës, të Pizës, të San Marinos ...

Lutfi Alia: Himariotët në Regjimentin Maqedono-Ilir të Mbretërisë së Napolit (1)

Arbereshi Papàs Andrea Filia, më 12 qershor 1764, në relacionin dërguar Rev. Papàs Paolo Parrino, rektori i Seminarit Albanezo – Grek të Palermos, krahas informacioneve për gjendjen e albanezëve të përqëndruar në Kapitanata të Pulias, tregon dhe për mobilizimin ...

Lutfi Alia: Kongresi II i Fakultetit të Mjekësisë Dentare - Tiranë

Më 9 – 10 nëntor 2018, në Tiranë zhvilloi punimet Kongresi II i Fakultetit të Mjekësisë Dentare i Univer-sitetit Mjekësor.Ky kongres, me tematikë aktuale: “Qasje të reja ndërdisiplinare në reabilitimin oral dhe të përgjithshëm”, ishte evenimenti i dytë ...

Skënder Blakaj: Kontributi shqiptar i Papë Albanit, përfshirë kryeveprën “Illyricum Sacrum” dhe Gjergj Kastrioti Skënderbeu

Me personalitetet dhe familjet e mëdha të origjinës shqiptare të jashtë atdheut, që i dhanë e i japin nam Shqipërisë, shpesh mburremi shumë edhe kur i njohim fare pak.  Për familjen Albani të Urbinos në Itali pothuaj të gjithë që shkruajnë për ta, po edhe ata vetë, e sidomos...

Frrok Kristaj: Lezha - vend i shenjtë i shtetësisë shqiptare

Vepra madhështore e Gjergj Kastriotit - Skënderbeut, përkatësisht kontributi i tij në çështjen arbëroro-shqiptare - në bashkimin kombëtar, në themelimin e shtetit gjithëshqiptar e shumëçka tjetër, por edhe kontributi i tij në mbrojtjen e vendit, në mbrojtjen e ...

Nikë Gashaj: Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Shqipëria në Konferencën e Paqes në Paris 1919-1920

Menjëherë pas hyrjes së SHBA-së në luftë, në prill të vitit 1917, diplomacia amerikane ka filluar përgatitjet për marrëveshjen e paqes së pasluftës. Ideja për formimin e një trupi punues, i cili do të bënte një studim në detaje për të gjitha çështjet dhe eventualisht do të ...

Vildan Sharra: Historia hyjnore e dardanëve

Historine e shkruajne fitimtaret. E kane shkruar dhe do ta shkruajne. Por te mundurit e ruajne dhe e tregojne historine,te vertete,ashtu si ka ndodhur. Historia nuk blihet , shitet apo vidhet. Historia eshte prone e askujt...

Fotaq Andrea: Medaljoni varëse kameo me portretin e Skënderbeut, vepra e parë artistike për Heroin Kombëtar

I dashur Prof. Luti, i dashur mik,Studimi juaj “Medaljoni – varëse (cammeo) me portretin e Gjergj Kastriotit” në British Museum të Londrës”, botuar në VOAL, qershor 2018, sillte të dhëna të reja me mjaft interes për këtë vepër artistike nga më të hershmet e më të bukurat me portretin e Skënderbeut...

Lutfi Alia: Kongresi X i Pneumologjisë shqiptaro-kosovare

Më 5 – 6 tetor 2018, në qytetin e Pejes në Kosovë, zhvilloi punimet Kongresi X i Pneumologjisë, aktivitet shkencor i përbashkët i Shoqatës të Pneumologëve të Shqipërisë dhe i Shoqatës të Pneumologëve të Kosovës...

Fotaq Andrea: Enigma e shpatës së tretë “ensis” të Skënderbeut, e më tej...

Astolphe de Custine, shkrimtar e diplomat francez, ndërmori më 1830 një udhëtim nëpër Kalabri, duke njohur nga afër fshatrat arbëreshe të këtij rajoni, e sidomos mjerimin e tyre të madh, kur banorët detyroheshin t’u shisnin udhëtarëve të huaj - për një cape...

Fotaq Andrea: Sekretet e vulës sekrete të Skënderbeut... e më tej

E nisim këtë shkrim me një episod të bukur gjatë takimit tonë me grupin e veteranëve frankofonë shqiptarë në Strasburg, prill 1998, ardhur në kryeqytetin europian në kuadrin e veprimtarive të Frankofonisë shqiptare për të vizituar Alzasën dhe institucionet ...

Lutfi Alia: Medaljoni i Kastriotit në koleksionin Voltolina

Koleksioni i medaljoneve të Piero Voltolina, me portretin e Gjergj Kastriotit, deshmojnë se janë prodhuar në vitet kur Gjergji ishte Zot i Albanisë dhe kryekomandant i ushtrisë arbërore.Medaljoni i dytë me portretin ...

Lutfi Alia: Kastrioti në familjen e Stefë Curanit

Gjergj Kastrioti Skenderbeu ishte një ndër figurat më të shquara europiane të shekullit XV. Roli i tij si Zot i Albanisë dhe kryekomandant i ushtrisë arbërore, kontributi në organizmin e rezistencës dhe zhvillimin e luftës ...

Lutfi Alia: Medaljoni i Gjergj Kastriotit me nr. 67

Medaljoni i tretë me portretin e Gjergj Kastriotit, i renditur me numër 67 në veprën e Piero Voltolina, është prodhuar në Romë.[5]Në skedën historike Voltolina shkruan:Giorgio Castriota Scanderbegvs ...

Lutfi Alia: Varëse me portretin e Kastriotit në Londër

Cammeo (kameo), me portretin e Gjergj Kastriotit i punuar në gur Onyx, në varëse me mbështetëse të artë, prodhim i shekullit XV, ndodhet në British Museum në Londër.Ky medaljon u hodh në internet dhe u bë për herë të ...

Sabile Basha: Adem Demaçi - 'Gjarpinjtë e gjakut'

Edhe pse pushtetarët jugosllavë u munduan që ta izolonin më shumë se tri dekada nga zhvillimet letrare bashkëkohore veprën artistike të Adem Demaçit, megjithatë ajo ishte bërë pjesë e vlerave letrare, edhe pse ishte e ndaluar ...

29 30 31 32 33
Në Fokus