Speciale

Qazim Namani: Si u detyruan shqiptarët për të ndërruar fenë

Me pushtimin e trevave shqiptare nga P. Osmane, fillon edhe procesi i islamizimit të popullatës shqiptare. Në shkulte XV e XVI, disa qytetar për ta ruajtur pasurinë e tyre dhe për të fituar poste në P. Osmane, e pranuan fenë islame. Deri kah mbarimi i shekullit XVI, islamizimi ishte i përkufizuar te një...

Skënder Hoxha: Toponime të krahinës së Dushkajës në dritën e kërkimeve etimologjike

BARDHANIQ-i. - Emri i katundit BARDHANIQ të Dushkajës është antroponim i toponimizuar dhe s’ka dyshim se prejardhja e tij është nga baza ilire Bardus. Shih për këtë, për antroponimin BARDH ka kohë që është pranuar mendimi i dijetarëve, si i P. Kretschmerit, i F. Nopcses, i M. Lambertcit, i...

Qazim Namani: Konservimi i Kështjellës së Artanës gjatë viteve 2015-2017

Punët konservuese dhe restauruese të kryera në kalanë e Artanës,nga viti 2015 deri më 2017, janë bërë me fonde të Këshillit të Evropës dhe nën mbikëqyrjen e UNESCO-s. Hartimi i projektit për konservim e restaurim është bërë nga kompania kroate “Omega Engineering”, ndërsa punët ishin kryer nga firma...

Qazim Namani: Gjurmë të Xehetarisë në Ulpianë

Vendbanimi i Ulpianës u zhvillua rrënzë kodrinave të pasura me minerale të Malësisë së Gallapit dhe tokës pjellore të fushës së Kosovës.Kodrinat xehetare pranë Ulpianës u formuan si rezultat i erupsioneve vullkanike në kohë shumë të hershme. Si rezultat i ftohjes së masës së ...

Qazim Namani: Vushtrria vendlindja e çetnikut Živko Gvozdi?

Kronisti osman Evlija Çelebiu gjatë udhëtimeve të tij nëpër trevat shqiptare në mesin e shekullit XVII, ka lënë disa të dhëna me interes për vendbanimet dhe popullatën shqiptare në Kosovë.  Çlebiu kur e përshkruan rrjedhën e Lumit Gnalab, (Lab) thotë se rridhte prej Albanie, dhe përmes qytetit të Mitrovicës...

Sinan Gashi: Vepra e parë për Historinë Shqiptare

Libri i historisë shqiptare që mban titullin “T’nno?unat e Sc?8pniis” shkruar prej gni Gheghet ?i don vênnin e vet (pseudonim), e botuar në Skenderie (Aleksandri) më 1898, është vepër e rëndësisë së veçantë: se është libri i parë i kësaj natyre dhe se është autori i parë që ka këso njohurish për gjenin shqiptar...

Qazim Namani: Shqiptari ortodoks nga Prishtina dhe pjesëmarrja e tij në vrasjen e shqiptarëve gjatë viteve 1912-1914

Sava Petrovic Germija, ka lindur në afërsi të Prishtinës, afër Malit të sotëm të Gërmisë. Sava e kishte kryer shkollën e mesme serbe, në qytetin e Prishtinës. Pas kryerjes së shkollës së mesme në Prishtinë, ai i kishte vijuar, edhe dy vite të gjimnazit në qytetin e Shkupit dhe të Selanikut. Sava ishte shkolluar në frymën...

Qazim Namani: Kisha e familjes Boletini nuk është serbe

Kur bëjmë fjalë për kishën e familjes së Boletinëve në fshatin Boletin, na ofrohen burime të ndryshme shkencore. Të dhënat e trashëguara te popullata autoktone shqiptare flasin për një kishë të vogël, që njihet si kishë shqiptare, por që sipas literaturës së vonshme serbe, atë kishë kinse e paska ndërtuar një serb...

Kujtim Mateli: Interesimi i institucioneve shkencore franceze për Dodonën pellazge dhe kontributi i kërkuesit shkencor Gilles De Rapper

Autori i parë francez më i rëndësishëm që e kërkoi Dodonën në të gjithë territorin e Epirit deri në Tomorin e Beratit, ka qenë Francois Pouqueville, (konsull i Francës pranë Ali Pashë Tepelenës në Janinë, në vitet 1804-1813). Ai shkroi një nga veprat më të rëndësishme të tij “Voyage de la Greece” në katër...

Qazim Namani: Promovimi i trashëgimisë kulturore dhe zhvillimi i turizmit në Kosovë

Kosova si vend i pasur me burime të trashëgimisë kulturore dhe historike i ka mundësitë  e veta për  një zhvillim, që  mund të çojë në ndryshimin e rolit të turizmit edhe në zhvillimin ekonomik të vendit. Kosova është e njohur për një numër të madh të monumenteve të trashëgimisë kulturore dhe natyrore ...

Qazim Namani: Veshja e grave shqiptare në rajonin e Medvegjës

Krahina etnografike e Medvegjës shtrihet në pjesën veri-lindore të Malësisë së Galabit. Malësia e Galabit ruan gjurmë të lashta të civilizimit me tradita të pasura të kulturës materiale dhe shpirtërore të popullatës autoktone dardano-arbërore.Kostumet e veshjes së grave...

Qazim Namani: Gjurmët arkeologjike në qytetin e Kassovës

Rajoni i Malësisë së Galabit shtrihej në mes të qyteteve të zhvilluara në kohën ë antikitetit Nishit dhe Ulpianës. Nga burimet e autorëve antik kuptojmë se në këtë rajon jetonte fisi i njohur dardan Galabroi. Gjatë kohës së sundimit romak në këtë rajon rrëzë kodrinave të pasura me minerale u ndërtuan disa qytete të...

Qazim Namani: Gjurmët arkeologjike në Gjytetin e Marecit me rrethinë

Fortifikimet në territorin e Kosovës së sotme janë ndërtuar që në kohët e hershme të shoqërisë njerëzore, respektivisht në epokën e bronzit. Këto ndërtime u kushtëzuan për tu mbrojtur nga sulmet e fiseve të ndryshme qe vinin për të plaçkitur dhe zaptuar territore.Kulina e Krilevës apo siç quhet...

Fotaq Andrea: Paqë e qetim qiellor për Njeriun e përplotë Moikom

Ishte i pashtershmi shqiptar në omnishkencë, me përkushtim e angazhim intelektual e patriotik të klasit të lartë, kundër politikës politiciene të intrigave, politikës blozë, haxhiqamiliste, klanore e bajraktare. Ishte i drejtpërdrejtë në intervista të gjalla plot kritikë konstruktive, ishte Njeri i lartë i shoqërisë...

Qazim Namani: Gjurmët arkeologjike në fshatin Peshter dhe Brus

Gjurmët e para të veprimtarisë së shfrytëzimit të mineraleve në rajonin e Ulpianës, Prishtinës dhe të Janjevës  na çojnë në mileniumin e tretë para erës sonë në brigjet e lumit të Graçanicës me rrethinë. Formacionet e shkëmbinjve silicor (të quajtur gurgacë) që kanë veti të copëtohen për...

Qazim Namani: Gjurmët arkeologjike dhe historike në rrethinën e Janjevës

Gjurmë të qytetërimit në këto anë datojnë që nga periudhat e hershme parahistorike, për të vazhduar në antikë e sidomos në mesjetë që janë dëshmuar me gjetje  të shumta të monedhave, arte-fakteve  dhe mbetjeve të shumta tjera arkeologjike...

Qazim Namani: Servia emër rajoni në shërbim dhe jo emër etnie

As komb dhe as etni Serbe nuk ka ekzistuar në mesjetë! Serbia u krijua si entitet politik në shekullin e XIX duke e asimiluar popullsinë shqiptare dhe vllahe.Serbët e sotëm kurrë nuk kanë pasur shtet, as identitet etnik, para shekullit XIX – Servia emër rajoni në shërbim dhe jo emër etnie...

Qazim Namani: Arbërorët dhe udhëtimet e Gjergj Kastriotit nëpër vendbanimet e Artanës

Në trevat veriore të Dardanisë antike gjatë shekullit XV, nën udhëheqjen e despotit të Mysisë dhe princave tjerë të krishterë u organizuan një varg kryengritjesh kundër pushtimit osman. Për  këto ngjarje Marin Barleti shkruan se në ato vite Gjergj Brankoviqi ishte...

Qazim Namani: Politikat ruse për sllavizimin e popullatës shqiptare gjatë viteve 1700-1912/13

Në shekullin XVII përveç Austrisë dhe Venedikut në skenën politike kundër P. Osmane doli edhe Rusia. P. Osmane në këtë kohë ishte në luftë me Austrinë, Venedikun dhe Rusinë. Në marrëveshjen e Karllovcit 1699, u arrit paqja për 25 vite në dëm të P. Osmane. Me lidhjen e këtij traktati P. Osmane ju lëkundën...

Nikë Gashaj: Kryengritja e Malësisë së Mbishkodrës - 1911

Nisemi nga njohja e historisë politike se Kryengritja e Malësisë së Mbishkodrës  e vitit 1911 iu imponua fuqishëm historiografisë shqiptare. Kryengritja e Malësisë së Mbishkodrës si dhe gjithë që e përcolli atë u bë objekt shkrimesh e analizash të bashkëkohësve, të huajve që përcollën për së...

Qazim Namani: Kryengritjet shqiptare 1826-1832 nën udhëheqjen e Mustafa Pashë Bushatliut

Pashallarët shqiptar dhe ushtarët e tyre mercenar me myslimanizmin e tyre arritën të bëheshin pronar të timareve dhe të zënë pozita të larta në P. Osmane.Klasa feudale i takonte kombësisë osmane. Në trevat shqiptare një pjesë e popullatës, por edhe raja, ishin të përkatësisë etnike shqiptare...

Lutfi Alia: Tetë medaljone me portretin e Gjergj Kastriotit Skënderbeut të Shek. XV

Në shekujt e mesjetës, populli ynë përjetoi qytetërimin perëndimor, respiroi kultu-rën europiane dhe ishte e mbetet pjesë integrale e Europës. Eqerem Çabej shkruan: “Dalmacia dhe Albania e më pas Ishujt Jonikë, janë vendet, që u hapën direkt e më tepër ndaj influencës kulturore të perëndimit...

Qazim Namani: Familja Gjinolli dhe sundimi i tyre në qytetin e Vrajës

Gjatë shekullit XVIII dhe fillim të shekullit XIX, Pashallarët shqiptar qeverisnin si gjysmë të pavarur, e kishin ushtrinë e tyre, mirëpo dhe shpesh herë i harxhonin potencialet e tyre ushtarake, duke luftuar mes veti, për grabitje të pronës, dhe territoreve të njëri tjetrit...

Qazim Namani: Luftërat ballkanike dhe pushtimi i trojeve shqiptare deri në Durrës nga ushtria serbe gjatë vitit 1912

Për shtrirjen e shqiptarëve edhe në pjesën qendrore të Serbisë gjatë shekullit XVIII e XIX, gjejmë burime të shkruara edhe nga autorët serbë ( Shih Fig, 1). Duke ditur se në këtë periudhë nuk kishte popullatë turke që jetonin nëpër qytetet e Ballkanit, mund të pohojmë se pjesa dërrmuese e banorëve ...

Qazim Namani: Cila është e vërteta për prejardhjen kombëtare të hulumtuesit Atanasije Urosheviqit

Atanasije Urosevici, i lindur me 14 tetor të vitit 1898, në qytetin e Gjilanit, dhe ka vdekur në Beograd. Me datën 17 tëtor të vitit 1992, vetëm 3 ditë pasi i mbushi plotë 94 vite jetë.Në burimet serbe thuhet se: Atanasije Urosevici ishte një gjeograf, antropogjeograf dhe etnolog serbë, i cili ka dhënë një kontribut të madh...

Saimir Lolja: Përjetësia e gjuhës shqipe që nga fillimi

Në fillim, njeriu ka një gjuhë dhe pastaj e len...gjuhën ose jo. Gjuhë natyrore shqip domethënë të përdorësh gjuhën në gojë për të shqiptuar fjalët. Përjetësia e Shqipes (Speech, ang.) gjuhës shqipe qëndron tek fjalët e saja që janë në vetvete shprehje fjalore, pjesë fjalie ose fjali të shkurtra. Edhe gjuha...

Sabile Basha: Josif Bageri dhe karakteri kombëtar i gazetës “Shqypeja e Shqypenis” 87

Njëra ndër gazetat me shkrime më demokratike të kohës së Rilindjes sonë Kombëtare padyshim se ishte  gazeta “Shqypeja e Shqypenisë”, e cila ishte botuar në Sofje të Bullgarisë. Gazeta në fjalë kishte filluar të botohej që nga 18 maji i vitit 1909 e deri më 2 prill 1911. Fillimisht kishte filluar të botohej në...

Ilmi Veliu: Milo dhe Nano thonë se nëna e Kastriotit ishte serbe!

I përshëndes ata që pranojnë se nëna e Kastriotit ishte shqiptare po edhe dy ,,shkencëtarët,, e famshëm; grekun Paskal Milo dhe serbin Mustafa Nano. Olsi Jazexhi e anëshkaluam sepse ai te kisha serbe ne Kosovë ishte fotografuar duke përshëndetur me tre gishta, ashtu si pershendesin serbet...

Mid’hat Frashëri: Vlora më 1912 dhe 1920

Vlorë, një emër paskëtaj i lidhur me historinë e Shqipërisë; me lidhje të zgjidhshme.Dy data 1912 dhe 1920, dy ngjarje, dy flakë. E dyta plotësoi të parën, e mbaroi, e forcoi, i dha shkëlqim, e bëri të vërtetë, reale, e shpëtoi prej mjegullës dhe dyshimit. E para i hapi udhë të dytës, po e dyta i dha trup..

Fotaq Andrea: 19 vjet më parë, shuarja e një Njeriu të lartë fisnik, Jusuf Vrionit

Është e vështirë të shkruash për mbresa dhe vite të shkuara, mbërthyer në kuadrin e tyre të caktuar historik, politik e shoqëror, ku përfshihet një pjesë e mirë e jetës sonë, sidomos vitet më të ethshme të rinisë profesionale. Është e vështirë, sepse, ndonëse nga një pikëpamje ato mund të cilësohen...

Sinan Gashi: Shtegtimi një dorëshkrimi

Njëqind vjet iu desh rrugëtimit të dorëshkrimit të romanit "Pengu i kaçakëve" të shkrimtarit tonë Gjerasim Qiriazi, për të komunikuar me lexuesin e kombit të vet. Madje - madje për këtë vepër as që dinte kush deri në ditët e vona, por përmendeshin të dhënat e tjera për aktivitetin e rrallë të tërë familjes Qiriazi...

Xhemaledin Salihu: Ndryshimet administrative territoriale në Republikën Popullore të Serbisë, 1834-1954

Ka nevoja imperative gjeografike dhe ekonomike. Kjo ishte e qartë: lugina e Moravës dhe Vardarit janë një tërësi gjeografike, në to patjetër duhet të ndërtohet një shtet. Në këte duhet kërkuar edhe at synimin, i cili është zhvilluar në Serbinë e Moravës, që ajo të shtrihet dhe të zgjërohet kah Jugu, në Luginën e Vardarit...

Fotaq Andrea: Hasan Prishtina - Një Shqipëri, pa shqiptarët e Kosovës do të ishte një trup pa shpirt

I ndodhur në Romë në vitet 1919-1920, Hasan Prishtina, para se të vihej në krye të dërgatës së Komitetit "Mbrojtja Kombëtare e Kosovës" në Konferencën e Paqes në Paris, i dërgon në Lozanë të Zvicrës, patriotit Sotir Kolea dy telegrame në gjuhën frënge që i japim të përkthyera për herë të parë për publikun e gjerë...

Fotaq Andrea: Fillesë e një korrespondence të gjatë e të rregullt me Moikomin

I dashur Moikom,Sigurisht që ma ke dërguar me shumë dashuri librin tënd me vizatime "Metaforat memece",duke më nderuar ndër të parët miq e shokë, sapo e botove më 2014.Libri më la mbresa të thella dhe më kujtohet shumë mirë se si më nxiti atë vit që ta thelloja edhe unë teknikën time të vizatimit me...

Sinan Gashi: Tre arkitektë gjenialë shqiptarë të përmasave botërore

Edhe në lëmin e arkitekturës, krijuesit shqiptarë kanë dëshmuar, me veprat e tyre nëpër botë, se janë personalitete gjeniale, duke mbetur veprat e tyre shëmbëllesë e jashtëzakonshme e aftësisë krijuese si dhe e vlerave estetike tejkohore.Ndër të tillët do radhitur Arkitekt Sinanin...

26 27 28 29 30
Në Fokus