Speciale

Lutfi Alia: Vizita e Gjergj Kastriotit Skenderbeu në Itali, dhjetor 1466 - janar 1467

Trashëgimia historike gjashtë shekullore e jetës dhe e veprës legjendare të Gjergj Kastriotit Skenderbeut, Princi i Matit, Zoti i Dibrës dhe i Krujës, nga viti 1444 Dominus Albaniae – Zoti i Albanisë dhe krye-komandant i ushtrisë shqiptare, strategu ushtarak dhe diplomati i shquar, ka arrijt në ditët tona me tërë...

Avzi Mustafa: Pandemia dhe kriza arsimore në Maqedoninë e Veriut

Arsimi dhe edukimi për çdo komb në botë është një ndër faktorët kryesor të mbijetesës së tij. Më ardhjen e pluralizmit ,edhe në vendin tonë edhe ne iu gëzuam mundësisë se do të bëjmë transformime të thella demokratike edhe në sistemin arsimor. Por, kjo nuk ndodhi, ashtu siç ne synonim dhe dëshironim...

Qazim Namani: Lotë dhe kujtime te varri i babës

Një shqiptar i lindur në fillim të shekullit XX, tërë jetën kishte punuar murator guri. Me punën që bënte kishte pasur shumë dëshirë, që ti shkollojë fëmijët e tij. Vet kur kishte qenë fëmijë, nuk kishte pasur shkolla për fëmijë shqiptarë.Fqinjët që i kishte pasur shqiptar, ishin serbizuar dhe me ta nuk...

Qazim Namani: Si u asimiluan ortodokset shqiptar në dekadat e fundit të shekullit XIX

Gjyshi im i lindur në vitin 1909-2004, në Prapashticë, komuna e Prishtinës, kishte në kujtesën e tij shumë rrëfim interesante, për të kaluarën e popullit tone.Unë sot po e shkruaj një rrëfim, që ai e kishte dëgjuar në odën e tij në mes të dy luftërave botërore. Këtë rrëfim ai e kishte dëgjuar në atë...

Lutfi Alia: Leonardo De Martino, Rilindasi i harruar

Aktiviteti i urdh?rit françeskan n? trojet tona, vazhdoi t? intensifikohet n? shekullin XIX. Krahas misionit apostolik, françeskan?t kontribuan n? rizgjimin e ndjenjave komb?tare, n? hapjen e shkollave shqipe dhe p?r funksionimin e tyre hartuan tekste m?simore, fjalorë italisht – shqip...

Pajazit Hajzeri: Gjendja agrare në Arbëri sipas burimeve bizantine

Punimi “Gjendja agrare në Arbëri sipas burimeve bizantine" është një temë e cila sjell ndër vete disa probleme të përgjithshme si të ekonomisë, shoqërisë, pronës etj, në trevat Iliro – Arbërore.Të dimë për gjendjen ekonomike në Arbëri gjatë mesjetës, duhet t'i referohemi kryesisht burimeve bizantine dhe tek autorët bizantinë...

Fotaq Andrea e Dritan Muka: Ikonografi skënderbegiane - Portretet origjinale të Heroit Kombëtar

Nisur nga ideja madhore e Prof. Kristo Frashërit që Skënderbeu “nuk është thjesht udhëheqës i luftës çlirimtare... por është nismëtar i shtetit kombëtar, strateg, burrë shteti, faktor ndërkombëtar, ligjvënës, administrator, njeri”1, kohët e fundit përherë e më shumë po flitet për një degë të veçantë të shkencave albanologjike...

Ilia S. Karanxha: Marin Beçikemi dhe inkuzicioni

Të flasësh për Marin Beçikemin nuk mjafton ta shikosh  thjesht si një nga  humanistët e kohës  që ja  dedikoj jetën  autorëve të antikitetit. Ai ishte njëkohësisht  poet, orator, historianin, profesor në  universitetin  më të shquar të Europës  e mbi të gjitha  një  aktivist  me penë e  armë  në dorë për të luftuar kundër robërisë otomane...

Namani & Sallahu: Mërgata dhe roli i saj në zhvillimin e arsimit dhe kulturës shqiptare gjatë viteve 1970-2000

Në fillim të viteve të 70-ta, të shekullit XX, për shkak të kushteve të vështira ekonomike e sociale, filloj shkuarja e shqiptarëve nga Ish Jugosllavia, për punë të përkohshme në shtetet e ndryshme të perëndimit.Shkuarja e kësaj vale të emigracionit shqiptar, krijoj kontakte dhe bashkëpunim me emigracionin e...

Ilia Karanxha: Binomi Portret - Biografi në Shek. XV-XVI

Mbetet një fakti i mirënjohur  që ikonografia kastriotiane lindi dhe u zhvillua në ambientin e kulturës rilindase të humanizmit italian e atij evropian. Kështu çdo studim në lidhje me fillimet e zhvillimin e kësaj ikonografie nuk mund të veçohet e të realizohet jashtë këtij ambienti. Në këto kushte del nevoja të hidhet...

Izet Duraku: Dëshmorët e Luftës së Lumës

Ndonëse ekziston një listë e dëshmorëve të kësaj lufte, madje një pjesë e tyre janë shpallur si të tillë, lista e plotë e tyre ende nuk është hartuar. Nuk është hartuar gjithashtu as lista rrëqethëse e humbjeve njerëzore shkaktuar nga masakrat e ushtrisë serbe më 1913, për të...

Ilia Karanxha: Fillimet e Historiografisë Kastriotiane

Vepra "Përmbledhje e jetës dhe fitoreve të Gjergj Skënderbeut…" ka qënë dhe vazhdon të mbetet një vepër shumë e rallë që për shekuj me radhë ka qenë jashtë vëmendjes të bibliografëve dhe studiuesve të shumtë që janë marrë me historiografinë apo bibliografinë kastriotiane. Një ksombël i vetëm i kësaj vepre rruhet sot në...

Klajd Kapinova: Jeruzalemi në qendër të jetës kombëtare dhe shpirtërore të popullit hebre

Jeruzalemi, ka qëndruar në qendër të jetës kombëtare dhe shpirtërore të popullit hebre që kur mbreti David e bëri atë kryeqytet të mbretërisë së tij në 1003 pes. Qyteti mbeti kryeqyteti i dinastisë Davidike për 400 vjet, derisa mbretëria u pushtua nga Babilonasit...

Lutfi Alia: Arbërit nga Piqerasi, themeluesit e Villa Badessa

Pas vdekjes të Gjergj Kastrioti Skenderbeu dhe pasi ranë Kruja (15 qershor 1478) dhe Shkodra (4 janar 1479)  dy bastionet e fundit të rezis-tencës heroike të popullit tonë kundër hordhive barbare osmane, ambasa-dori i Venedikut Tommaso Malpiero dhe Sulltan Mehmeti II - Fatihu, më 5 korrik 1479 firmosën aktin e pushtimit...

Qazim Namani: Kontributi i Shqiptarëve për Shpëtimin e Hebrenjëve gjatë Luftës së Dytë Botërore

Pas pushtimit të Jugosllavisë nga Gjermanët në Luftën e Dytë Botërore shumë hebrenj nga viset veriore u shpërngulën në viset e Maqedonisë, Kosovës dhe të Dalmacisë që ishin në kontroll të Italianëve. Bazuar në regjistrimin e popullatës  mes dy luftërave e gjerë në vitin 1941 në Kosovë jetonin 92 familje të hebrenjve...

Dorian Koçi: Shtegtimi i Bajronit në mendimin intelektual shqiptar

Fundi i shekullit të XVIII do të përmbante një ngjarje të madhe në aspektin kulturor, për afrimet midis Perëndimit dhe Lindjes. Ekspedita e Egjiptit, e ndërmarrë nga gjenerali i ri ambicioz Napoelon Bonaparti më 1798, përveç ekspansionit ushtarako-ekonomik, do të zgjonte dhe interesimin e madh për Lindjen dhe kulturat e saj...

Saimir Lolja: Ligji grek nuk ka lidhje me arvanitët vendas myslimanë

Pjesa jugore e Shqipërisë së Poshtme thërritet nga shqiptarët me emrin Çamëri. Për të ndeshet edhe emërtesa perandorake romake Epir-us e shekujve I - IV e.s. e marrun prej shprehjes gjeografike në Shqip “Tokat E Pirit” duke i ngjitur prapashtesën perandorake romake perëndimore -us. Rrënojat E Pirit, qytetit arban shumë të ...

Fazli Maloku: Jehona e krismës së armëve të Rexhep Malës dhe Nuhi Berishës ishte jehona e lirisë

Viti 1983, është i njohur tashmë për arrestime i shumë grupeve ilegale të cilat vepronin anëekënd trojeve shqiptare të pushtuara nga Jugosllavia, me fjalë tjera, ishte viti më i tmerrshëm për shqiptarët nga represaljet e dhunimet masovike, sidomos ndaj studentëve e të rinjve shqiptarë. Pushteti pushtues...

Lutfi Alia: Poeti arbëror Mikel Marullo Tarkaniota

Paolo Xhiovio (Giovio – Jovius), Ipeshkëv katolik, historian, mjek, biograf dhe muzeologu i famshëm italian, në veprën e botuar në vitin 1546: “Lëvdata për njerëzit e shquar, me portretet e vërteta … Elogia veris clarorum virorum imaginibus apposita. Quae in musaeo ioviano Comi spectantur. Addita in calce operis Adriani Pont...

Qazim Namani: Masakrat në fshatin Prapashticë sipas burimeve historike dhe rrëfimeve nga familjarët e mi

Prapashtica gjashtë herë, e djegur brenda shekullit XX, me mbi 1000 banorë të vrarë, dhe të masakruar nga forcat ushtarake serbe.Perandoria Osmane, në vitin 1839, me reformat e tanzimatit, e bëri identifikimin e popullit me religjionin. Pas ndarjes së popullatës në milete, ishin planifikuar projekte ,për asimilimin e popullit shqiptar...

Qazim Namani: Kisha në Boletin është katolike shqiptare

Ndarja zyrtare midis të krishterëve të lindjes, e të perëndimit, ndodhi në vitin 1054, për arsye të rivalitetit kulturor dhe gjeopolitik, midis anës lindore të perandorisë romake, (Bizantit), dhe Evropës Perëndimore që fliste latinisht, (Romës).Deri në vitin 1582, të gjitha festat e krishtera...

Fatbardha Demi: Dy shekuj gjenocid mbi shqiptarët

Më 24 maj 1999 nisi sulmi ajëror , i Organizmit më të fuqishëm ushtarak botëror, NATO (Organisation du traité de l'Atlantique Nord-OTAN), mbi forcat dhe objektet ushtarake serbo-malazeze. Që të vihej në lëvizje një organizëm i tillë ndërkombëtar i 28 shteteve europiane, në rradhët e cilëve...

Fazli Maloku: UDB-ja jugosllave në nxitjen e vëllavrasjes tek shqiptarët në trojet e tyre

Ditë e shtunë e vjeshtës së vitit 1955. Në mëngjesin e hershëm të kësaj dite me riga shiu e sqotë, dy krisma pushkësh tronditën jo vetëm familjen time, por edhe gjithë lagjën e më larg. Nëna ime bërtiti me sa zë që kishte: "Kuku, e vranë Mehmetin"! Isha vetëm shtatë vjeç. Nëna para unë prapa saj vrapuam në...

Fatbardha Demi: Mrekullia e mbijetesës së një kombi

Duke filluar nga shekulli i XVIII-të, u bënë studimet e para mbi origjinën e shqipëtaro-arbërve dhe të gjuhës së tyre nga etërit arbëresh të Italisë. Ata e lidhnin këtë popullsi me fiset e miteve të Luftës së Trojës dhe perëndive të Olimpit. Në shekullin e XX, Petro Zheji (Shqipja dhe Sanskritishtja)  e zgjeroi fushën e shkencave që...

Andy Apolloni: Kryengritja e Karatoprakut të Myzeqesë e vitit 1840

Myzeqeja mbeti vazhdimisht gjatë tërë historisë vendi i kryengritjeve, luftrave të mëdha dhe betejave legjendare.Ndaj kësaj treve u sulën me tërbim të gjithë okupatorët e huaj romak, grek, sërb, bullgar, francez, turq e tjerë, me ushtritë e tyre nga më grabitqare, për ti rrëmbyer popullit...

Ismail Aliu: Si e shpalosën flamurin kombëtar vendasit e mi më 1968

Ishte viti 1968, atëherë isha nxënës i shkollës fillore dhe si kisha mbushur akoma 15 vjet. Para dyerve të mëdha të shtëpisë sime të vjetër, por të fortë ende, vazhdimisht mblidheshin burrat e lagjes sime e sidomos ata të afërmit e mi më të rritur. Aty bisedonin deri sa binte fare mbrëmja dhe gati nuk shihnin njëri tjetrin...

Sylejman Morina: Arbneshët e Zemunikut i ruajtën mbiemrat, por jo identitetin

Kur shkruhet e flitet  për arbneshët e Zarës, zakonisht mendohet për Arbanasin  (Arbëneshin), ndërsa për  Arbneshët e Zemunikut dhe Plloçës nuk shkruhet ose përmendën vetëm  sipërfaqësisht.Në fakt Arbneshët e Zemunikut përmenden kur është  fjala  për  të shpërngulurit  e parë që  ishin  vendosur në  Zemunik, 14 km nga ...

63 martirët e klerit katolik të vrarë nga regjimi komunist, 1944-1949

Krimet politike janë referuar në kuptim të ligjit nr.7514, datë 30.9.1991, i ndryshuar, për pafajësinë, amnistinë dhe rehabilitimin e ish të dënuarve dhe të përndjekurve politikë. Të gjithë klerikët e mëposhtëm, plotësojnë të gjitha përcaktimet e këtij ligji. Janë shënuar emrat që lumnohen dhe ato që kanë munguar...

Jusuf Buxhovi: Të vazhdohet misioni historik

Me moton për liri, barazi dhe demokraci dhe në saje të përfshirjes të gjitha shtresave shoqërore dhe politike në të, Lidhja Demokratike e Kosovës, e themeluar më 23 dhjetor 1989 nga brezi i intelektualëve që mori përgjegjësinë për fatet e vendit në rrethanat vendimtare, kur Kosovës iu mor autonomia me dhunë nga Beogradi...

Faik Konica: Shqipëria dhe Turqit

Artikull i botuar në organin parisian “La libre Parole”, 25 dhjetor 1895.Ngjarjet e Armenisë, nxitur nga intrigat angleze, e kanë shmangur disi vëmendjen nga çështja shqiptare, po aq interesante për Francën, duke qenë se Shqipëria është vendi ku luhen intrigat italiane.Kemi marrë letrën e mëposhtme, autori i së cilës...

Jusuf Buxhovi: Viktor Majeri, Gazmend Zajmi dhe Fehmi Agani

Rruga e themelimit të Lidhjes Demokratike të Kosovës  si dhe dokumentet partiake (nga idetë e deri te formulimet) pa mëdyshje se lidhen edhe me rolin e disa personaliteteve të kohës, ndër të cilët gjithsesi duhet përmendur publicistin e njohur gjerman Viktor Majer, asokohe korrespodent i gazetës së njohur gjerman...

Jusuf Buxhovi: ''Rilindja'', ''Elida'' dhe porosia për themelimin e partisë politike

Lajmi që së shpejti gazetarët dhe shkrimtarët e njohur nga radhët e “Rilindjes” do të themelonin një parti politike shqiptare, nuk kishte nevojë të jepej në gazetë. Mjaftonte që në kafiterinë “Elida”, ku rëndom silleshin pjesa më e madhe e gazetarëve dhe shkrimtarëve, të gjuhej një si thashetheme, gjoja si në besim...

Jusuf Buxhovi: Ibrahim Rugova midis realitetit dhe ikonës

Historia nuk do të ishte histori  po qe se nuk do t’i kishte aktorët e saj të përhershëm, të cilët, megjithatë, në të  mbesin  të prekshëm.I tillë  shfaqet edhe dr. Ibrahim Rugova, lideri i lëvizjes së kundërvënies civile ndër më të mëdhatë dhe ndër më të fuqishmet  mbi bazat institucionale dhe më vonë edhe president i parë i Kosovës...

Qazim Namani: Familja shqiptare që gjatë Luftës së Dytë Botrore e strehoi hebreun Ahim Kohen

Kontributi i shqiptarëve për shpëtimin e hebrenjve gjatë luftës së dytë botërore është vlerë kombëtare që duhet kultivuar.Sipas rrëfimeve të Ruzhdi Behlulit (1940), baba i tij Sadik Sadiku (1902-1996) i lindur në fshatin Novosellë, komuna e Bujanocit, është njëri nderë shqiptarët që bëri shumë, për shpëtimin e një të riu hebre...

Qazim Namani: Prishtina sipas shkrimeve të oficerit serb Milivoj J. Nikolajevi? dhe historianit osman Sylejman Kylçes

Milivoj J. Nikolajevi?, u lind në vitin 1861 në qytetin e Beogradit. Në moshën nëntëmbëdhjetë vjeçare, ai u regjistrua në Shkollën e Ulët të Akademisë Ushtarake dhe tre vjet më vonë ai u bë zyrtarisht anëtar i ushtrisë serbe. Si ushtarak i ri ai në vitin 1889 udhëtoi nëpër trevat veriore shqiptare...

24 25 26 27 28
Në Fokus