Speciale

Pajazit Hajzeri: Plejada e personaliteteve të shquara Arbërore në brigjet e Adriatikut Lindor dhe Perëndimor gjatë shek. XV

Shekulli i XV, për popullin shqiptar ishte një goditje dhe fatkeqsi e madhe kombëtare. Fushatat luftarake shumëvjeçare të pushtuesve osmanë, rrënuan dhe shkatërruan gati çdo gjë në Arbëri. Pushtuesit osman dogjën dhe shkatërruan fshatra e qytete të lulëzuara, grabitën pasuritë e popullit, vranë njerëzit e pambrojtur...

Andrea & Muka: Më në fund, Skënderbeu i Belinit mes shqiptarëve, zbulim i rrallë historik

Nuk është ëndërr, as zhgjëndërr, por është thjesht realitet. Realitet i pastër, bindshëm i qartë para syve tanë! Ja ku kemi sot, më në fund, portretin real, origjinal, katërcipërisht autentik të KryeHeroit tonë Gjergj Kastrioti, portretin e të madhit Skënderbe nga i madhi Gentile Bellini, piktori i famshëm i Rilindjes italiane e europiane...

Saimir Lolja: Karl Patsch - Ilirët

Ky libërth i vyer ribotohet pas 83 vjetësh. Me këtë rast së pari përcillet një nderim për Profesorin Karl Patsch të Universitetit të Vjenës më 1923, i cili analizon me pasion e hollësi të mahnitshme Ilirët legjendarë, pa iu munguar atyre edhe qortimet e nevojshme...

Themi J. Tushe: Kryengritja e Libofshës së Myzeqesë e vitit 1603, që pasoi Kuvendin e Dukagjinit

Lufta heroike e Popullit Shqiptar kundër okupatorëve barbar turq, fuqisë më të madhe të asaj kohe, ishte tepër e gjatë  dhe e lavdishme. Ajo filloi qysh me betejën e madhe të Savrës më 18 shtator 1385, që u zhvillua kundër 10 mijë jeniçerëve turq, të thirrur tradhëtisht nga princi i Durrësit Karl Topia...

Nue Oroshi: 80 vjet nga masakra serbe e Rogovës dhe injorimi i kësaj masakre

Masakra që ka ndodhur në prillin e vitit 1941 ku u masakruan shqiptarët katolik të 8 fshatrave të Komunës së Gjakovës është Masakra më e madhe gjatë luftës së dytë botërore në Komunën e Gjakovës. Deri më tani kjo masakër ka mbetur e mbuluar me mister dhe thuaje në pluhurin e harresës nga ana e instutucioneve shkencore...

Pajazit Hajzeri: Figura e Gjergj Kastriotit Skënderbeu tek autorët kroatë

Padyshim që figura e Gjergj Kastriotit Skënderbeu është ajo më markantja në gjithë historinë e mesjetës së vonë dhe asaj moderne, jo vetëm për shqiptarët por edhe për gjithë popujt e Ballkanit Perëndimor dhe Europës Perëndimore.Ti bësh një përshkrim figures së Gjergj Kastrioti Skënderbe...

Albert Zholi: Historia e rrallë kur thahej këneta e Maliqit, ku vdiqën 63 të dënuar politikë

Këneta e Maliqit është një ngjarje historike e cila i referohet së ashtuquajturës "organizatës sabotatore" në tharjen e kënetës së Maliqit në vitin 1946. Për tharjen e saj u angazhua një grup inxhinierësh, si: Abdyl Sharra, Kujtim Beqiri, Vasil Mano dhe Zyrika Mano. Ata u ekzekutuan nga pushteti popullor i asaj kohe si spiunë...

Fatbardha Demi: Mrekullia e mbijetesës së një kombi (2)

Teza e origjinës dhe vijushmërisë atlantido-pellazge e Kombit Arbër është vërtetuar nga studiues shqipetarë dhe të huaj. Kundërshtimi që vihet re për çdo botim lidhur me «tezën pellazge», pa sjell fakte shkencore, i ngjan egërsisë së një qeni, që i bindet vetëm padronit të tij. Sipas ligjeve universale, Shkenca i bindët vetem...

Pajazit Hajzeri: Trashëgimia dhe Diversiteti Kulturor në Rajonin e Mitrovicës

Qyteti i Mitrovicës, ndodhet në udhëkryqin e ndikimeve helene, romake, orientale e europiane, duke bërë të mundur që këtu të gërshetohen një varg kulturash të popujve e të traditave të ndryshme, pra gërshetim i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur...

Namani & Sallahu: Fortifikimet në anën e majtë të Lumit Llap - gjurmët arkeologjike në fshatin Majac

Zhvillimi i jetës urbane në luginën e Lumit Llap, gjatë periudhave të ndryshme historike, pa dyshim se u diktua nga pozita gjeo-strategjike, toka bujqësore dhe pasuritë minerale që i ka kjo zonë e Dardanisë qendrore.Fortifikimet e ndërtuara në krahun e majtë të rrugës Prishtinë-Besianë, pa dyshim se e krijonin sistemin...

Qazim Namani: Trashëgimia e jonë kulturore në rrezik

Në vitin 2005, këta gurë u zbuluar, pas rrënimit të hajatit në xhaminë e vjetër të fshatit Gërmovë, komuna e Vitisë.Në viti 2010, për herë të parë, i kam publikuar këta gurë në gazeta dhe në portalin zemrashqiptare.net.Citat marrë nga shkrimi im: Dy gur me mbishkrime që u zbuluan në...

Pajazit Hajzeri: Monumentet dhe vlerat trashëguese në Mitrovicë dhe rrethinë

Pozita gjeografike e Kosovës në përgjithësi dhe e Mitrovicës në veçanti, ishte udhëkryq i ndikimeve helene, romake, orientale e europiane, e bëri të mundur që këtu të gërshetohen një varg kulturash të popujve e të traditave të ndryshme, me traditën kulturore ekzistuese vendase dhe asaj të ardhur...

Lutfi Alia: Pasardhësit e Vrana Kontit në Itali

Dinastia e Kastriotëve ka dhënë kontribute të shquara jo vetëm në historinë e Shqipërisë, por dhe të Italisë e më gjërë në vendet e tjera europiane. Në Itali, pasardhësit e dinastisë Kastrioti, janë me prejardhje nga dy degë, e para nga pjestarët e familjes të Gjergj Kastriotit me Andronika Ariantiti Komnena...

Pajazit Hajzeri: Historiku i mbrojtjes institucionale të monumenteve

Termi monument, në kuptimin bashkëkohor, emërton, krahas realiteteve të tjera, edhe veprat arkitekturore apo ndërtimore me vlera të dyfishta historiko-kulturore, të cilat si të tilla mbrohen me ligj. Koncepti monument, me përmbajtjen e mësipërme kuptimore, është krahasimisht i ri në jetën kulturore të Kosovës...

Lutfi Alia: Vizita e Gjergj Kastriotit Skenderbeu në Itali, dhjetor 1466 - janar 1467

Trashëgimia historike gjashtë shekullore e jetës dhe e veprës legjendare të Gjergj Kastriotit Skenderbeut, Princi i Matit, Zoti i Dibrës dhe i Krujës, nga viti 1444 Dominus Albaniae – Zoti i Albanisë dhe krye-komandant i ushtrisë shqiptare, strategu ushtarak dhe diplomati i shquar, ka arrijt në ditët tona me tërë...

Avzi Mustafa: Pandemia dhe kriza arsimore në Maqedoninë e Veriut

Arsimi dhe edukimi për çdo komb në botë është një ndër faktorët kryesor të mbijetesës së tij. Më ardhjen e pluralizmit ,edhe në vendin tonë edhe ne iu gëzuam mundësisë se do të bëjmë transformime të thella demokratike edhe në sistemin arsimor. Por, kjo nuk ndodhi, ashtu siç ne synonim dhe dëshironim...

Qazim Namani: Lotë dhe kujtime te varri i babës

Një shqiptar i lindur në fillim të shekullit XX, tërë jetën kishte punuar murator guri. Me punën që bënte kishte pasur shumë dëshirë, që ti shkollojë fëmijët e tij. Vet kur kishte qenë fëmijë, nuk kishte pasur shkolla për fëmijë shqiptarë.Fqinjët që i kishte pasur shqiptar, ishin serbizuar dhe me ta nuk...

Qazim Namani: Si u asimiluan ortodokset shqiptar në dekadat e fundit të shekullit XIX

Gjyshi im i lindur në vitin 1909-2004, në Prapashticë, komuna e Prishtinës, kishte në kujtesën e tij shumë rrëfim interesante, për të kaluarën e popullit tone.Unë sot po e shkruaj një rrëfim, që ai e kishte dëgjuar në odën e tij në mes të dy luftërave botërore. Këtë rrëfim ai e kishte dëgjuar në atë...

Lutfi Alia: Leonardo De Martino, Rilindasi i harruar

Aktiviteti i urdh?rit françeskan n? trojet tona, vazhdoi t? intensifikohet n? shekullin XIX. Krahas misionit apostolik, françeskan?t kontribuan n? rizgjimin e ndjenjave komb?tare, n? hapjen e shkollave shqipe dhe p?r funksionimin e tyre hartuan tekste m?simore, fjalorë italisht – shqip...

Pajazit Hajzeri: Gjendja agrare në Arbëri sipas burimeve bizantine

Punimi “Gjendja agrare në Arbëri sipas burimeve bizantine" është një temë e cila sjell ndër vete disa probleme të përgjithshme si të ekonomisë, shoqërisë, pronës etj, në trevat Iliro – Arbërore.Të dimë për gjendjen ekonomike në Arbëri gjatë mesjetës, duhet t'i referohemi kryesisht burimeve bizantine dhe tek autorët bizantinë...

Fotaq Andrea e Dritan Muka: Ikonografi skënderbegiane - Portretet origjinale të Heroit Kombëtar

Nisur nga ideja madhore e Prof. Kristo Frashërit që Skënderbeu “nuk është thjesht udhëheqës i luftës çlirimtare... por është nismëtar i shtetit kombëtar, strateg, burrë shteti, faktor ndërkombëtar, ligjvënës, administrator, njeri”1, kohët e fundit përherë e më shumë po flitet për një degë të veçantë të shkencave albanologjike...

Ilia S. Karanxha: Marin Beçikemi dhe inkuzicioni

Të flasësh për Marin Beçikemin nuk mjafton ta shikosh  thjesht si një nga  humanistët e kohës  që ja  dedikoj jetën  autorëve të antikitetit. Ai ishte njëkohësisht  poet, orator, historianin, profesor në  universitetin  më të shquar të Europës  e mbi të gjitha  një  aktivist  me penë e  armë  në dorë për të luftuar kundër robërisë otomane...

Namani & Sallahu: Mërgata dhe roli i saj në zhvillimin e arsimit dhe kulturës shqiptare gjatë viteve 1970-2000

Në fillim të viteve të 70-ta, të shekullit XX, për shkak të kushteve të vështira ekonomike e sociale, filloj shkuarja e shqiptarëve nga Ish Jugosllavia, për punë të përkohshme në shtetet e ndryshme të perëndimit.Shkuarja e kësaj vale të emigracionit shqiptar, krijoj kontakte dhe bashkëpunim me emigracionin e...

Ilia Karanxha: Binomi Portret - Biografi në Shek. XV-XVI

Mbetet një fakti i mirënjohur  që ikonografia kastriotiane lindi dhe u zhvillua në ambientin e kulturës rilindase të humanizmit italian e atij evropian. Kështu çdo studim në lidhje me fillimet e zhvillimin e kësaj ikonografie nuk mund të veçohet e të realizohet jashtë këtij ambienti. Në këto kushte del nevoja të hidhet...

Izet Duraku: Dëshmorët e Luftës së Lumës

Ndonëse ekziston një listë e dëshmorëve të kësaj lufte, madje një pjesë e tyre janë shpallur si të tillë, lista e plotë e tyre ende nuk është hartuar. Nuk është hartuar gjithashtu as lista rrëqethëse e humbjeve njerëzore shkaktuar nga masakrat e ushtrisë serbe më 1913, për të...

Ilia Karanxha: Fillimet e Historiografisë Kastriotiane

Vepra "Përmbledhje e jetës dhe fitoreve të Gjergj Skënderbeut…" ka qënë dhe vazhdon të mbetet një vepër shumë e rallë që për shekuj me radhë ka qenë jashtë vëmendjes të bibliografëve dhe studiuesve të shumtë që janë marrë me historiografinë apo bibliografinë kastriotiane. Një ksombël i vetëm i kësaj vepre rruhet sot në...

Klajd Kapinova: Jeruzalemi në qendër të jetës kombëtare dhe shpirtërore të popullit hebre

Jeruzalemi, ka qëndruar në qendër të jetës kombëtare dhe shpirtërore të popullit hebre që kur mbreti David e bëri atë kryeqytet të mbretërisë së tij në 1003 pes. Qyteti mbeti kryeqyteti i dinastisë Davidike për 400 vjet, derisa mbretëria u pushtua nga Babilonasit...

Lutfi Alia: Arbërit nga Piqerasi, themeluesit e Villa Badessa

Pas vdekjes të Gjergj Kastrioti Skenderbeu dhe pasi ranë Kruja (15 qershor 1478) dhe Shkodra (4 janar 1479)  dy bastionet e fundit të rezis-tencës heroike të popullit tonë kundër hordhive barbare osmane, ambasa-dori i Venedikut Tommaso Malpiero dhe Sulltan Mehmeti II - Fatihu, më 5 korrik 1479 firmosën aktin e pushtimit...

Qazim Namani: Kontributi i Shqiptarëve për Shpëtimin e Hebrenjëve gjatë Luftës së Dytë Botërore

Pas pushtimit të Jugosllavisë nga Gjermanët në Luftën e Dytë Botërore shumë hebrenj nga viset veriore u shpërngulën në viset e Maqedonisë, Kosovës dhe të Dalmacisë që ishin në kontroll të Italianëve. Bazuar në regjistrimin e popullatës  mes dy luftërave e gjerë në vitin 1941 në Kosovë jetonin 92 familje të hebrenjve...

Dorian Koçi: Shtegtimi i Bajronit në mendimin intelektual shqiptar

Fundi i shekullit të XVIII do të përmbante një ngjarje të madhe në aspektin kulturor, për afrimet midis Perëndimit dhe Lindjes. Ekspedita e Egjiptit, e ndërmarrë nga gjenerali i ri ambicioz Napoelon Bonaparti më 1798, përveç ekspansionit ushtarako-ekonomik, do të zgjonte dhe interesimin e madh për Lindjen dhe kulturat e saj...

Saimir Lolja: Ligji grek nuk ka lidhje me arvanitët vendas myslimanë

Pjesa jugore e Shqipërisë së Poshtme thërritet nga shqiptarët me emrin Çamëri. Për të ndeshet edhe emërtesa perandorake romake Epir-us e shekujve I - IV e.s. e marrun prej shprehjes gjeografike në Shqip “Tokat E Pirit” duke i ngjitur prapashtesën perandorake romake perëndimore -us. Rrënojat E Pirit, qytetit arban shumë të ...

Fazli Maloku: Jehona e krismës së armëve të Rexhep Malës dhe Nuhi Berishës ishte jehona e lirisë

Viti 1983, është i njohur tashmë për arrestime i shumë grupeve ilegale të cilat vepronin anëekënd trojeve shqiptare të pushtuara nga Jugosllavia, me fjalë tjera, ishte viti më i tmerrshëm për shqiptarët nga represaljet e dhunimet masovike, sidomos ndaj studentëve e të rinjve shqiptarë. Pushteti pushtues...

Lutfi Alia: Poeti arbëror Mikel Marullo Tarkaniota

Paolo Xhiovio (Giovio – Jovius), Ipeshkëv katolik, historian, mjek, biograf dhe muzeologu i famshëm italian, në veprën e botuar në vitin 1546: “Lëvdata për njerëzit e shquar, me portretet e vërteta … Elogia veris clarorum virorum imaginibus apposita. Quae in musaeo ioviano Comi spectantur. Addita in calce operis Adriani Pont...

Qazim Namani: Masakrat në fshatin Prapashticë sipas burimeve historike dhe rrëfimeve nga familjarët e mi

Prapashtica gjashtë herë, e djegur brenda shekullit XX, me mbi 1000 banorë të vrarë, dhe të masakruar nga forcat ushtarake serbe.Perandoria Osmane, në vitin 1839, me reformat e tanzimatit, e bëri identifikimin e popullit me religjionin. Pas ndarjes së popullatës në milete, ishin planifikuar projekte ,për asimilimin e popullit shqiptar...

Qazim Namani: Kisha në Boletin është katolike shqiptare

Ndarja zyrtare midis të krishterëve të lindjes, e të perëndimit, ndodhi në vitin 1054, për arsye të rivalitetit kulturor dhe gjeopolitik, midis anës lindore të perandorisë romake, (Bizantit), dhe Evropës Perëndimore që fliste latinisht, (Romës).Deri në vitin 1582, të gjitha festat e krishtera...

21 22 23 24 25
Në Fokus