Speciale

Qazim Namani: Serbizimi i familjes Gjaka në fshatin Shillovë të Gjilanit

Procesi i asimilimit të popullatës shqiptare dhe vllahe në Gadishullin Ilirik është temë e pa hulumtuar dhe e pa trajtuar sa duhet në aspektin shkencor.Puna hulumtuese në terren ofron mundësitë që sa më shumë të mblidhen gjurmët e trashëgimisë kulturore, materiale e shpirtërore,dhe kujtesa...

Gjekë Gjonaj: Në 72-vjetorin e pushkatimit të Dedë Nikë Nikollaj

Nuk është i vogël numri i trieshjanëve të cilët  u arrestuan, u  torturuan , u burgosën dhe u pushkatuan nga regjimi  totalitar i komunizmit në Shqipëri  dhe në ish - Jugosllavi.  Numri i   saktë i këtyre   të pushkatuarve për motive politike deri më sot nuk  dihet, sepse  këto shifra asnjëherë nuk...

Qazim Namani: Raportet e Mustafa Pashë Bushatliut me Rusinë sipas historiografisë serbe

Pas vendimit të sulltan Mahmutit II, për reforma ushtarake në Perandorinë Osmane me16 korrik 1826, ku shuhen formacionet e jeniçerëve në tërë perandorinë, u shfaqen mospajtime në mesin e shumë pashallëqeve, dhe filluar kryengritje kundër P. Osmane. Në kohën e këtyre reformave, në Shqipërinë e veriut si vezir i madh...

Lutfi Alia: Papa Klementi XI (Gjon Françesk Albani)

Më 8 dhjetor 1700, n? krye t? Selis? s? Shenjt? u zgjodh Papa Klementi XI (Giovanni Francesco Albani). I ati, Karl Albani (1623 – 1684), ishte pasardh?s i familjes s? vjet?r fisnike e Mikel Laçit, kapidanit t? Kurbinit, i cili kishte sh?rbyer n? radh?t ushtris? t? Gjergj Kastriotit...

Qazim Namani & Emin Sallahu: Oxhaku në shtëpinë e fortifikuar të Fazli Bllatës

Shtëpia e Fazli Bllatës gjendet në fshatin Rashan, të komunës së Mitrovicës. Kjo shtëpi e ndërtuar me një teknikë të lartë të ndërtimit në një kodrinë piktoreske që shtrihet diku rreth 500m në anën e djathtë prej shkollës së fshatit pasqyron vlerat etno-kulturore të rajonit...

Qazim Namani: Falsifikimet e hartës së atlasit të V. M. Coronelli-t të botuar më 1689 në Venedik

Në njërën nga hartën e botuar në atllasin e V. M. Coronelli-t të botuar në Venedik më 1689, i gjejmë disa toponime për disa vendbanime në rrethinën e Prishtinës, dhe hidronime  për proçkat, të cilat derdhen në lumin e sotëm Sitnica. Përveç këtyre toponimeve në këtë hartë e gjejmë edhe Fushën e Caasovës...

Avzi Mustafa: Prof. Dr. Xhevat Gega model njeriu, pedagogu e shkenctari

Është një fakt i pamohueshëm se figurat e mëdha të tabanit kombëtar asnjëherë nuk zbehen, por me kalimin e kohës rrezatojnë edhe më tepër. Një figurë e tillë emblematike mbetet edhe profesori, Xhevat Gega, një emër i shquar i arsimit tonë kombëtar.Për profesorin Xhevat Gega kisha dëgjuar shumë herët nga...

Qazim Namani: Gjurmë të mbishkrimeve në gurë në territorin e Dardanisë Qëndrore

Mbretëria e Dardanisë, padyshim se kishte arritur një shkallë të lartë të zhvillimit, ekonomik e kulturorë gjatë shekullit IV e deri në shekullin e I-rë para erës sonë. Burimet e deri tanishme na e bëjnë të ditur, se gjatë kësaj periudhe në Dardani ishte e zhvilluar xehetaria dhe përpunimi i metaleve. Dardanët...

Lutfi Alia: Legjenda e të Bukurës të Liqenit të Valit

Në fshatin tim të lindjes Vali, tregohet një legjendë e ardhur nga lashtësitë pagane, një legjendë me ngjashmëri impresionante, ose më saktë, një variant i miteve të Artemisa - Diana – Zana-Thana dhe i amazonave, nimfave, orëve dhe shtojzovalleve. Këtë legjendë, në vitin 1968 e ka transkriptuar mësuesi i apasionuar Abdulla Keta...

Kastriot Dervishi: Si u sollën eshtrat e Ismail Qemal Vlorës në Vlorë

Ismail Qemal Vlora (1844-1919), ndërroi jetë në Itali më 24.1.1919. Trupi pa jetë i tij iu soll në Vlorë, ndërsa ceremonia e varrimit u zhvillua më 12.2.1919. U varros në Kaninë, pranë eshtrave të Ferit pashë Vlorës.Vite më vonë, çështja e mirëmbajtjes së varrit të tij dhe kthimit në një...

Fotaq Andrea & Dritan Muka: “Skënderbeu” i Gentile Belinit, me diellin në ballë e në sy, simbol i krenarisë sonë kombëtare

Prezantimi ynë për herë të parë i portretit të Skënderbeut nga Gentile Belini në muajin maj të këtij viti, pikërisht në këtë forum të mirënjohur mbarëkombëtar “Zemra shqiptare” - zemra jonë, gjeti që në fillim, me plot dashuri e ngrohtësi, miratimin e fuqishëm dhe të menjëhershëm...

Qazim Namani: Rrënimi i kishës katolike në fshatin Keqekollë

Në qendër të fshatit Keqekollë, përkatësisht në lokalitetin e quajtur, "Konaku i Jonuzit", në anën e djathtë të rrugës dhe përroit,  në lagjen e Qelajve, ka gjurmë të një vendbanimi mesjetar. Gjurmë të vendbanimit mesjetar, janë hasur edhe në anën e majtë, në përroin tjetër që e ndanë lagjen e Qelajve me lagjen e Kurtajve...

Qazim Namani: Falsifikimet dhe gënjeshtrat serbe për veshjet popullore!

Kombi serbë u formua në shekullin 19, duke u bazuar në projektin dhe strategjinë ruse. Ky projekt pansllavistë e ka zanafillën në klubin polak në Parisë. Klubi polak ishte mjaftë aktiv në dekadën e fundit të shekullit 18 dhe fillim të shekullit 19. Në këtë klub ishin anëtarësuar mjaftë student dhe të rijë nga trevat...

Jahja Drançolli: Skënderbeu në objektivin e historianit kosovar nga Ostrovica e Artanës

Kostadin Mihali i Ostrovicës (rreth 1435-1501), historian ushtarak, është një dëshmitar i rëndësishëm i dramës së pushtimeve osmane, veçanërisht në Novobërdë dhe rrethinat e saj. Kostadini me librin e tij kujtimesh ka krijuar një vepër unike humaniste të këtij zhanri. Sipas burimeve që disponojmë, Kostadini ka lindur në Ostrovicë të...

Xhemaledin Salihu: Presheva në Lëvizjen Kombëtare për Çlirim

Presheva, asnjëherë nuk u nda nga ngjarjet dhe ndodhitë në etnikumin shqiptar, por gjithmonë ishte pjesë e këtij etnikumi si dhe pjesë e Lëvizjes Mbarëkombëtare. Ajo mori pjesë në të gjitha proceset e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare.Presheva pati emra të njohur, personalitete të shquara, veprimtarë të...

Lutfi Alia: Meditime rreth kujtimeve të Prof. Dr. Albert Sotirit

Kur miku im Prof. Dr. Albert Sotiri më propozoi të shkruaj parathënien për librin e tij “Një jetë për themelimin dhe zhvillimin e bronkologjisë në Shqipëri”, jo vetëm u ndjeva i nderuar për ftesën, por dhe u preokupova, sepse ishte një përgjegjësi e madhe për t’u shprehur në atë lartësi, që kërkon...

Sabile Basha: Metamorfoza e ëndrrave

E pse të jetë e rëndësishmeCili vit ështëApo cili shekull E pse te jete e rëndësishmeStina...Apo ka rënë borëMbi kokat tonaApo, kanë ikur ëndrratPër netët e ardhura Sonte, gjumi më përqeshëMë qetë gjuhënËndrrat edhe më tejPësojnë metamorfozë...

Lutfi Alia: Nderim dhe respekte për kolegët mjekë që humbën jetën nga Covid-19

Urgjenca sanitare e krijuar nga pandemia e Covid-19 në vitet 2020 – 2021, e ndryshoi jetën tonë të përditëshme dhe shërbimin shëndetësor, i cili u riorganizua dhe u fuqizua, për t’i bërë ballë vëllimit të madh të punës dhe problemtikës mjekësore, që krioji ky virus i egër dhe tinzar. Gjatë kësaj pandemie...

Lutfi Alia: Arratisja e Kazanovës nga burgu i Plumbit

Don Zhuani joshës i femrave dhe Kazanova i joshur nga femrat, janë të dy figuramitike të shndërruar në legjenda. Si thekson Franko Kuomo në veprën “Elogio del libertino”, dhe pse janë dy sedutorëtprootipë, duhet t’i njohim dallimet mes tyre, për të shmang keqinterpretimet.Kazanova i joshur, nuk është Don Zhuan...

Fatbardha Demi: Emri i qytetit nga e ka origjinën miti i Adamit

Gjeja më e rëndësishme e shkencës është se nuk ka rëndësi se me sa shkencëtarë nuk ke mendim të njejtë. Në fundtëfundit fiton idea e drejtë. Shkenca nuk është demokratike, nuk ka të bejë me mendimin e përbashkët dhe as me popullaritetin. Galileu kishte të drejtë edhe pse idetë e tij nuk ishin popullore...

Sabile Basha: Formimi i organizatës ilegale ‘Komiteti Nacional-Demokratik Shqiptar' në Kosovë, 1943

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe zhgënjimit të thellë të një numri të madh të luftëtarëve shqiptar në Kosovë të cilët kishin luftuar për çlirimin e tokave të pushtuara shqiptare dhe bashkimin e tyre me Shqipërinë, dhe pas shuarjes me gjak të kryengritjes së këtyre luftëtarëve dhe duke mos u pajtuar me...

Qazim Namani: Gjurmët historike dhe arkeologjike në qytetin mesjetar të Bërvenikut

Bërveniku është fshat në Malësinë e Galabit, dhe shtrihet 33 km në lindje të Podujevës,  në brezin kufitar Kosovë-Serbi. Gjatë periudhës së antikitetit dhe mesjetës, Kështjella e Brainës dhe në mesjet Bërveniku njiheshin si vendbanime xehetare të zhvilluara.Sipas Jahja Drançollit, Bërveniku...

Lutfi Alia: Dante Alighieri në botën shqiptare

Dante Alighieri, poeti, prozatori, teoricieni i letërsisë, mendimtari politik dhe babai i gjuhës italiane, u lind në Firence në maj të vitit 1265 në një familje fisnikeme gjendje ekonomike modestedhevdiq në Ravenna më 14 shtator 1321. Në 700 vjetorin e vdekjes të madhit dhe të paharruarit Dante, në veçanti në Itali...

Lutfi Alia: Në përvjetorët e Shën Nënë Terezës shqiptare

26 gushti i 2021 u përkujtua 111 vjetori i lindjes të Nënë Terezës shqiptare.M? 26 shtator 1928, Gonxhja nisi udh?timin e misionares dhe nga kjo dit? vazhdoi pelegrine t?r? jet?n.M? 24 maj 1931, mori p?rkushtimin e përkohshëm të murgesh?s dhe m? 24 maj 1937, p?rkushtimin e p?rhersh?m t? murgesh?s.Më 15 gusht 1948...

Ilia Karanxha: Gentile Bellini dhe Skënderbeu ynë

Qëllimi i këtij jetëshkrimi të shkurtër e të pjesshëm për veprimtarinë artistike të  Gentile Belinit është të nxjerë  në pah disa krijime të këtij artisti të madh  qysh në fazat e parë të veprimtarisë së tij,  si piktor portretesh,  kryesisht  deri aty nga vitit 1468.  Ky fakt do ndihmojë sadopak të njihemi...

Sabile Basha: Lidhja e Dytë e Prizrenit, 1943

Lufta e Dytë Botërore dhe shpërbërja e ish-Jugosllavisë, tek shqiptaret zgjoi shpresat për një zgjidhje të drejt të çështjes së tyre në rrethanat e reja të krijuara. Një pjesë e lëvizjes politike e ushtarake, gjatë asaj kohe në hapësirën gjeografike shqiptare ishte në krah të bllokut antifashist. Kjo radhitje jepte shpresë...

Sabile Basha: Jugosllavia përballë lëvizjeve ilegale shqiptare në Kosovë, 1945-1981

Që nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit, në botën shqiptare ekzistonte një program kombëtar i ruajtjes së tërësisë tokësore të atdheut, dhe i bashkimit kombëtar, mbi bazën e të cilit ishin hartuar gjithë programet e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare në vijim. Ky qëllim programor, i Lëvizjes Kombëtare...

Ilia S. Karanxha: Arti rilindas në Romë, Papati dhe Skënderbeu

Në kontekstin e ngjarjeve të kohës  një aspekt mjaft i veçanë është  pozicionimi i Skënderbeut edhe si mbrojtës i fesë kristiane e në mënyrë të veçantë asaj katolike ku tek papët e Romës shikonte aleatët e tij më natyralë. Ndërsa papati nga ana e vet, aq të interesuar për luftën e përgjithshme kundra ekspansionit turk, tek Skënderbeu...

Fotaq Andrea: Tablotë e Izanos, paradigma ekzistenciale të një “Prilli të Thyer” kadarean

Këto ditë më kanë ardhur tre albumet e tua me kushtimet e ngrohta brenda tyre.  Të falem gjithë nderim me dorë në zemër, malësorisht e shqiptarisht.Duke qenë se dy prej tyre i njihja dhe i kisha dhuratë nga Artan Shabani e Ylli Drishti, më tërhoqi veçanërisht vëmendje albumi...

Saimir Lolja: Trimëreshat suliote

Guximi i jashtëzakonshëm i grave shqiptare ka qenë shfaqur vazhdimisht në historinë e vendit, por një nga shembujt më të shquar ishte ai u bë i njohur për një degë të popullit Shqiptar të përfaqësuar prej Suliotëve, kur ato u rrethuan prej Ali Pashës më 1792. Suliotët formonin një bashkim gjysmë të pavarur që përmblidhte...

Fotaq Andrea & Dritan Muka: Portreti i vërtetë i Skënderbeut nga Belini, pasuri e çmuar e mbarë kombit shqiptar

Plot një muaj më parë, ne botuam në portalin tuaj të nderuar - që ndiqet rregullisht nga qindra mijëra dashamirës të ndezur nga ndjenjë e fuqishme atdhetare - portretin e vërtetë, origjinal të Skënderbeut nga Gentile Bellini, realizuar më 1467 në Venecie. Me të drejtë, ngjarja bëri bujë, sidomos në mediat virtuale...

Lutfi Alia: Letrat e Papa Kalisti III, dërguar Gjergj Kastriotit Skënderbeu në vitin 1457

Në shekujt XIV – XV Albania përjetonte qytetërimin perëndimor në tërë rrafshet e zhvillimeve politike, ekonomike dhe shoqërore; respironte kulturë europiane, ishte pjesë integrale e Europës. Aleks Buda vërente: “Gjatë mesjetës, Albania ishte e zhvilluar në nivele me vendet më të përparuara të Europës...

Saimir Lolja: Arb, Alb, Alp, Arbi, Albi, Alpi, Arba, Alba, Alban, Albania

ALBANIA ose SHQIPËRIA në perëndim të Gadishullit Ilirik, shtrirë në të dy anët ku bashkohen Deti Adriatik dhe Deti Jonë.Me sa thuhet, dijetari latin Claudius Ptolemaeus (100 – 170 e.s.) shkrojti ndoshta në vitin 130 e.s. librin Geographia. Aty, në Hartën X...

Pajazit Hajzeri: Kontributi i Klubeve, Komiteteve shqiptare në mërgim dhe brënda vendit për çështjen kombëtare – deri në shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë

Krahas dukurive të reja politike e shoqërore të kryengritjeve kundërosmane të viteve 1830/40, spikatën kërkesat për trajtim ndryshme të Shqipërisë dhe për administrimin e saj nga njerëz të vendit, për këtë lindi dhe u zhvillua në Shqipëri dhe në megrim një ideologji e re kombëtare...

Fotaq Andrea & Dritan Muka: Gjergj Kastrioti Skenderbeu - figura qe sintetizon dashurine dhe unitetin kombetar

Po te dergojme portretin real e origjinal te Skenderbeut te Belinit (1467) te pastruar me program kompjuterik te posacem nga studiuesi dhe piktori Dr. Perparim Carcani, i cili me shume dashuri i hyri punes kembengulese per ta bere sa me cilesor e per ta afruar me origjinalin kete portret 554 vjeçar te Skenderbeut...

20 21 22 23 24
Në Fokus