Speciale

Lutfi Alia: Shqiponja në stemat heraldike të familjeve dinastike arbërore (II)

Si rezulton në kronikat dhe dokumentat e shekujve XIV – XV, Kastriotët, ashtu si gjithë fisnikët e kohës, kishin stemën heraldike (mburoja me shqiponjën dykrenore me kurorat mbi kokat dhe me yllin gjashtëcepash); si referon Barleci kishin flamurin e kuq me shqiponjën e zezë dykrerëshe, që shpalosej mbi bedenat e kështjellave...

Sabile Basha: Gjon Serreçi - 'Të gjitha dhe gjithçka vetëm për nanën Shqipni'

Gjon Serreçi ka qenë njëri ndër intelektualët dhe personalitetet më të shquara dhe më me ndikim të Lëvizjes Nacional Demokratike Shqiptare të Kosovës. Gjoni, ishte i biri i Gjergj Serreçit. Lindi në Ferizaj më 11 shkurt të vitit 1920. Nëna e Gjergjit quhej Ankica, e gjinisë  Kurti, nga Prizreni. Mësimet e para i mori në vendlindje...

Lutfi Alia: Shqiponja në stemat heraldike të familjeve dinastike arbërore (I)

Në shekujt IX – XV, Albania – Arbëria përjetonte qytetërimin perëndimor, ishte pjesë integrale e Europës, por ishte e ndikuar edhe nga kultura lindore Bizantine. Albania – Arbëria ishte porta lidhëse mes perëndimit dhe lindjes. Kulturat europiane dhe ajo bizantine ishin të mishëruars dhe në heraldikën arbëror...

Qazim Namani: Serbët gjithmonë gënjejnë dhe falsifikojnë

Serbët gjithmonë gënjejnë dhe falsifikojnë, ata nuk ngopen me gënjeshtra kundër shqiptarëve.Sipër dokumentit, mund të shihni si manipulojnë, kinse shtëpia është blerë për emigrant nga Shqipëria, me të vetmin qëllim ndryshimin e strukturës së popullatës në Kosovë.Faksimili i fletëpagesës ku vendoset që shtëpinë dhe...

Xhemaledin Salihu: ‘Presheva dhe shqiptarët e Preshevës e veshën plisin e bardhë me krenari’

Preshevën në kohëra të ndryshme e sunduan Romakët, Bizantët, Sllavët, Turqit, Jugosllavët, mirëpo ajo asnjëherë nuk u dorëzua dhe me dinjitet dhe xhelozi ruajti dhe mbrojti traditën e kulturës popullore.Ajo nëpërmjet vallës dhe këngës, të veshur me veshje kombëtare edhe me plis të bardhë protestoi, kundërshtoi...

Sabile Basha: Ideologu i paepur i Lëvizjes Patriotike Ilegale Shqiptare Prof. Ymer Berisha

Profesor Ymer Berisha u lind më 1912 në Gjurgjevik të Madh, fshat afër Klinës. Shkollën fillore e kreu në Krumë të Hasit, shkollën Normale e kreu në Elbasan. Fakultetin e Shkencave Natyrore, dega e Historisë- Gjeografisë dhe Akademinë Ushtarake e kreu në Romë- Itali. Pas, kryerjes së fakultetit, u kthye në Shqipëri...

Sabile Basha: Marie Shllaku - shkodranja e dashuruar me Kosovën

Vend të rëndësishëm, në Lëvizjen Ilegale Patriotike të Kosovës zë shkodrania Marie Shllaku. Ajo u lind me 22 tetor 1922, nga babai Mark Simon Shllaku dhe e ëma Dile Shllaku.  Ishte studente e filozofisë në Universitetin e Romës. Ishte e pamartuar. Një kohë punoi ndihmëse në Çelen e Fishtës mandej ishte sekretaresh e Iliaz Agushit dhe Xhafer Devës...

Sabile Basha: Rexhep Kabashi (1922-1946)

Rexhep Abdylla Kabashi ishte i lindur më 1922, në fshatin Kabash, banues në Korishë, rrethi i Prizrenir. Ai ishte i biri i Abdullahit dhe i Qamile, e lindur Isufit. Në kohën kur u arrestua kishte vetëm 23 vjeç, ishte sekretar i Këshillit Komunal të Lubizhdës, ishte i pa martuar me gjendje...

Sabile Basha: Kajtaz Ramadani (1890-1946)

Kajtaz Ramadani, ishte i lindur në Kijevë, rrethi i Rahovecit, më 1890, nga babai Ramadani. Në kohën kur u arrestua kishte 55 vjeç. Merrej me bujqësi. Ishte i martuar dhe baba i tre fëmijëve. Ishte i pa dënuar ndonjëherë, me gjendje ekonomike të mirë, shërbimin ushtarak e kishte të kryer. Gjatë veprimtarisë...

Sabile Basha: Halim Spahia, një jetë e tërë në shërbim të Çështjes Kombëtare

Halim (Shaqir) Spahiu (1897-1946), lindi në Gjakovë, në një familje me tradita atdhetare. Atdhetar që gjithë jetën e pasurinë e vuri n? shërbim të çështjes kombëtare. Ndihmoi materialisht LNÇ-në, u zgjodh kryetar i Këshillit Nacionalçlirimtar (KNÇ) të Rrethit të Prizrenit dhe anëtar...

Lutfi Alia: Zef Jubani (1818 – 1880)

Folklori shqiptar në aspektet historiko – kulturore është ndër më të herëshmit në rrafshin europian. Pasuria folklorike është krijimtari popullore, është shpirti, kultura dhe kujtesa historike e popullit tonë, e transmetuar gojarisht brez pas brezi, kësisoj ka arrijt e pastër dhe origjinale deri në ditët tona . I pari studiues...

Jusuf Buxhovi: 'Zakoniku' i Dushanit – gurthemel i mashtrimeve të historiografisë serbe

Ndonëse rënia e ish Jugosllavisë, me shfaqjen e   shteteve të pavarura: Kroacisë, Sllovenisë, Maqedonisë, Bosnjës dhe Hercegovinës, Malit të Zi dhe së fundit Kosovës,  ndryshoi realitetet shtetërore, me çka te shumë nga këta popuj filloi edhe dekonspirimi i “amzës së jugosllavizmit” të mbështetur mbi platformën e “Naçërtanjes” së...

Sabile Basha: Më falë Itakë

Më falë ItakëQë të rrëfeva ëndrrënDhe drithërimën e funditNë prag të pranverës Më fal për të pabëratQë u desh ti bënimE si bëmë dot...

Lutfi Alia: Gjoni II Kastrioti (7)

Jeta dhe aktiviteti me dritë-hije i Dukës Gjoni II Kastrioti ka tërhequr vëmendjen e shumë studiuesve e ndër ata Volpicella, informon për ekzistencën e një dokumenti misterioz të majit 1499, i cili në fakt më pas ka humbur, por njihet përmbajtja dhe bëhet fjalë për një letër të mbretit Federiku I, i cili ankohet për marrëzitë e Gjonit...

Lutfi Alia: Gjoni II Kastrioti dhe Kostantin Arianiti Komnena

Projekti francez i kryqëzatës kundër Perandorisë Osmane, i shërbeu Karlit VIII për të realizuar objektivat dhe ambicjet e tij për të marrë mbretërinë e Napolit dhe të Dy Siçilive. Këtë nisëm e justifikonte dhe me të drejtën e koronës të Perëndorisë të Kostantinopolit, që i a dha Andrea Paleologu më 6 shtator 1494. Për...

Fotaq Andrea: Pena të arta franceze për shqiptarët (2)

Antuan Hudart DË LA MOT (1672-1731), letrar i njohur në fundin e shekullit XVII dhe fillimin e shekullit XVIII, poet e kritik, anëtar i Akademisë franceze. Fransua Frankër dhe Fransua Rebel, kompozitorë të Dhomës Mbretërore...

Dorian Koçi: Kontaktet politike e ushtareke arbërore-hungareze

Kontaktet arbërore-hungareze duhet të kenë qenë të hershme, që në momentet kur kurora hungareze zotëronte territore të gjera të Kroacisë dhe të Bosnjës së sotme. Dokumentacioni në dispozicion nuk na ndihmon shumë në këtë drejtim, por duke ditur se prania e arbërve qoftë si...

Lutfi Alia: Dinastia Muzaka në Albania dhe në Itali (3)

Dorëshkrimi memorial i Gjon Muzakës - Dhespoti i Epirit, është e vetmja vepër e shkruar në shekullin XVI, që tregon historinë e familjes fisnike arbërore të Muzakëve. Në kujtimet e tij Gjon Muzaka ka shtuar pjesë dhe me histori të familjeve të tjera arbërore si të Arianitëve, Kastriotëve, Dukagjinëve etj...

Sabile Basha: Çmenduria

Aty pranQetësiDhe për një fije flokuÇmenduria të rritet në gishta Si nuk ditëm njëherëNe të mos jemi neE bari të rritet në lëkurat tona Të ëndërronim vertikalishtPa hy fare në ëndërr...

Ndue Dedaj: Maria, 'turkina' e krishterë që tronditi Perandorinë Osmane

Nuk do ta kishim besuar atë histori, sa njerëzore, aq dhe misionare e perandorake, nëse nuk do të na e kishte përshkruar me imtësi argjipeshkvi i Shkup-Prizrenit, me qendër në Prizren, italiani Dario Buçareli, njëherësh protagonist i ngjarjes, përkundrazi do të na ishte dukur si një mit, edhe pse Marie Kaçinari...

Lutfi Alia: Dinastia Muzaka në Albania dhe në Itali (2)

Fitoret e Andrea II Muzakës kundër bullgarëve dhe dyndjeve serbe, e entuziasmuan Perandorin e Bizantit, i cili krahas titullit sevastokrator i njohu të drejtën të përdori në stemën e Muzakëve, stemën perandorake me shqiponjën dykrenore me krahët e hapura, me kurorat mbi kokat dhe yllin gjashtëcepa në sfond blu mbi kokat e shqiponjës...

Sabile Basha: Rrethanat historike dhe politike në Kosovë, kur u themelua GRK

Pas vitit 1945, Kosova përsëri u robërua. Shqiptarët, vendosën të qëndronin dhe të rezistonin. Edhe më tutje në rend të obligimeve historike mbeti obligimi dhe qëllimi suprem i lëvizjes ilegale-çlirimi i trojeve të mbetura nën sundimin e huaj dhe bashkimi i tyre me shtetin amë...

Sabile Basha: Me bo vaki sonte

Me bo vaki sonteMe i qel sytë nata para koheQoftëlargut do të zihet frymaNë ëndrrën tonë të fjetur Me bo vaki sonteLëkura copë-copë të bie nga shtatiGjaku të rrjedh si kruaMe duart tona të lodhuraTë heqim ndryshkun nga udhët...

Lutfi Alia: Dinastia Muzaka në Albania dhe në Itali (1)

Disa vepra dedikuar historisë së Albanisë dhe familjeve fisnike arbërore, ende nuk janë studiuar thellësisht, për të evidencuar të dhëna të rëndësishme dokumentare, që ato përmbajnë. Ndër këto vepra rendis:1. Monografia me shumë vlera e Franz Babinger dedikuar dinastisë Arianiti: “Das Ende der Arianiten...

Sabile Basha: Ëndërr e rëndë

Uh, bre.Çfarë ëndërr e rëndë, kjoKurrë nuk mund të besojaSe një ditë,Bash me muaMortja do hedhë valle Më thanëTë gjitha rrugët u mbyllënDynjaja pësoi kataklizëmLulëkuqet më qanin në gishtaUnë,Edhe më tejHaja thonjtë e gurtëNë kohen beronjë...

Lutfi Alia: Duka i Gjoni II Kastrioti, i implikuar në konflikte tregtare dhe në proçese gjyqësore

Më 12 mars 1495, Gjoni II Kastrioti përfshihet në një konflikt tripalësh me tregtarët venecianë Giovanni e Marko Bragadin dhe me dorëzënësin e tij Nikolla Barone jurist dhe presidenti i Dhomës të Përmbarimit. Giovanni Bragadin, i dha 130 dukate Gjonit II Kastrioti dhe i premtoi t’i dorëzoi në Lecce...

Jusuf Buxhovi: Ngjarja që ndryshoi kahun e politikës së Europës

Për popujt e Evropës dhe jo vetëm të Evropës, Kongresi i Berlinit i vitit 1878 shënon një ngjarje të rëndësishme, meqë nga rrjedhat dhe vendimet e tij do të ndikohen jo vetëm realitetet shoqërore të kohës, por edhe ato historike në përgjithësi, të cilat do të marrin kahun e krizave që do të vazhdojnë në forma të ndryshme...

Sabile Basha: Rëndësia historike dhe aktuale e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878)

Sot, kur po përkujtojmë përvjetorin e 145, të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, besoi se të gjithë shqiptarët kudo që janë, me mirënjohje i japin vendin e merituar kësaj ngjarjeje kulmore, historike dhe aktuale. Dhe, se, s’ka dyshim, se LSHP, në historinë e popullit shqiptar, përbën...

Lutfi Alia: Illyrii Proprie Dicti – Ilirët e Vërtetë

Banorët më të hershëme në trojet tona, janë shfaqur rreth 210 000 vite më parë, të zbritur nga Europa veriore. Prania e njeriut primitiv në trojet tona, konfirmohet me veglat e punës prej stralli të gjetura në fshatrat Rusinjë dhe Peshtan të Fierit etj. Në periudhat e paleolitit të lartë (35 000 – 10 000 vjet para K)...

Fotaq Andrea: Pena të arta franceze për shqiptarët (1)

Gijom Adam, i njohur ndryshe Gulielmi i Adës (1270-1341), kryepeshkop katolik francez i Tivarit në vitet 1324-1341. Ka lënë dëshminë më të hershme të njohur deri më sot se gjuha shqipe kishte arritur nivelin e gjuhës së shkruar të paktën gjer në gjysmën e parë të shekullit XIV...

Lutfi Alia: Portreti i Dukës Gjoni II Kastrioti

Gjatë shtypjes pesë shkullore nga barbarët osmanë, vendi ynë kaloi situata tepër të vështira. Barbarët osmanë krahas gjenocidit të arbërorëve, grabitën, dogjën, çdukën, shkatërruan shumë vlera artistike; një pjesë të kishave shekullore i dogjën, të tjerat i shndërruan ne xhami; ndaluan të flitej e të...

Dorian Koçi: Bota kulturore arbëreshe në gazetën “Shqiptari i Italisë” (1848)

Në shekullin XIX, emërtimin etnik mesjetar për shqiptarët – arbër -kujtesa kolektive e ruante si një kujtim të largët. Më së shumti, ky emërtim përdorej dhe lëvrohej në qarqet e elitës së shkolluar shqiptare, kryesisht në ato që përdornin latinishten dhe kishin njohuri për epopenë arbre të Skënderbeut në shekullin ...

Lutfi Alia: Mozart, Lorenco Da Ponte dhe dy protagonistat 'Albanezë' në operën 'Kështu bëjnë të gjitha'

Kompozimi i muzikës për këngët, sonetet, serenatat, balladat, operetat dhe operat është i lidhur ngushtë me tekstin dhe libretin, sepse kompozitori do t’i shprehi me nota muzike temën e hartuar nga poeti, apo libretisti. Në historinë e artit muzikor përmenden shumë autorë tekstesh kenge dhe autorë ...

Jusuf Buxhovi: Mashtrimet e Kishës Ortodokse Serbe me autoqefalinë dhe pasojat për shtetin e Kosovës

Ngritja e shtetit hegjemon serb nga autonomia në vitin 1830 (në përmasat e pashallëkut të Beogradit) dhe pranimi shtet në Kongresin e Berlinit 1878 e deri te zgjerimi me tokat shqiptare gjatë luftërave Ballkanike 1912-1913, me ç’rast Kosova dhe Maqedonia do t’i njihen Serbisë, u bë mbi “tapitë shpirtërore” të kishës ortodokse serbe dhe...

Qazim Namani: Objektet kishtare brenda citadelës në Kështjellën e Artanës

Punët konservuese dhe restauruese të kryera në Kalanë e Artanës, nga viti 2015 deri më 2017, janë bërë me fondet të Këshillit të Evropës dhe nën mbikëqyrjen e UNESCO-s. Hartimi i projektit për konservim e restaurim është bërë nga kompania kroate “Omega Engineering”, ndërsa punët ishin kryer nga firma beogradase...

16 17 18 19 20
Në Fokus