Speciale

Jusuf Buxhovi: Lavdia dhe tragjika e akterëve të Pavarësisë së Shqipërisë

Theksime nga fjala në Akademinë përkujtimore në Gjakovë me rastin e 100 vjetorit të vrsjes së Bajram Currit - Pavarësia e Shqipërisë, akterëve të saj kryesor, u fali lavdi të përhershme, por  një pjese të tyre  edhe tragjedi. Pse ndodhi kjo, që shumë prej atyre që udhëhoqën kryenengritjet e  pranverës dhe verës së vitit  1912...

Sabile Basha & Tefik Basha: Galeria e Arteve – Tempulli i shprehjes dhe kujtesës artistike

Në zemrën e Kosovës, qëndron e patundur Galeria e Arteve, një hapësirë që shndërron heshtjen në ngjyra dhe mendimet në forma të pafundme. E themeluar në vitin 1979, ky institucion nuk është vetëm një galeri; është një portë drejt shpirtit të krijuesve, një tempull ku arti pamor rrëfen...

Sabile Basha: Mehmet Hajrizi – Atdhetari që nuk hesht

Emri i Mehmet Hajrizit nuk është një emër që kalon pa u vërejtur, as një zë që humbet në zhurmën e historisë. Përkundrazi, ai është i gdhendur thellë në ndërgjegjen kombëtare, si këndej, në zemrën e Kosovës, ashtu edhe andej kufirit, në të gjitha trojet ku rreh një zemër shqiptare...

Sabile Basha & Tefik Basha: Muzeu i Kosovës – Një thesar i trashëgimisë dhe kujtesës

Brenda këtij tempulli të heshtur të historisë, ku koha duket se ka ndalur frymëmarrjen për të ruajtur gjurmët e së kaluarës, jeton një pjesë e shpirtit të Kosovës. Aty ruhen dhe ekspozohen thesaret e trashëgimisë sonë kulturore dhe arkeologjike, një thesar i paçmuar që ndriçon rrugëtimin tonë nëpër shekuj...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gryka e Rugovës, epika e natyrës së gdhendur

Si një përrallë e skalitur në gur, Gryka e Rugovës qëndron krenare pranë Pejës, në zemër të Bjeshkëve të Nemuna. E njohur si një ndër kanionet më të gjata dhe më të thella të Kosovës, ajo shpalos një madhështi që flet për epokën e natyrës dhe fuqinë e saj krijuese...

Sabile Basha: Kur qielli fliste shqip - 78 ditët që ndryshuan historinë

Kushdo që thotë se kanë kaluar plot njëzet e gjashtë vjet nga ajo natë e marsit, kur qielli i Kosovës u drodh nga shpërthimet e para të NATO-s, le të më falë, por unë nuk mund ta pranoj si të vërtetë. Koha mund të ketë rrëshqitur në kalendarë, por jo në kujtesën time. Sepse për mua...

Vilhelme Vrana Haxhiraj: E ardhmja e kombit vjen e sigurt kur pranohet e shkuara dhe e sotmja

Këtë shkrim analitik po e nis me tri pyetje:Si mund të bëhet nesër vallë një fëmijë i shitur për adoptim qysh në embrion, kur ende është në bark të nënës?*Ç’shembulltyrë do të ketë një kombësi kur i kanë shitur apo ia kanë rrëmbyer padrejtëisht atë që i takon: jetën,tokën, pasuritë tokësore e nëntokësore,..

Jusuf Buxhovi: Rrënimi i autonomisë së Kosovës dhe fillimi i shkatërrimit të Jugosllavisë

Rrënimi i autonomisë së Kosovës nga ana e Serbisë, më 23 mars 1989 në rrethanat e gjendjes së shtetrrethimit, ishin pjesë e skenarit të Beogradit për riformatizimin e Jugosllavisë në një shtet  unitarist që do të mbikëqyrej nga Serbia. Demonstratat e 11 marsit 1981, me ç'rast u ripërsërit kërkesa për...

Sabile Basha: Takimi në Tivar

Sot,BabaU takuam përsëriSabile Keçmezi-Basha Në Tivar Në veshë më ushtin maletNga rafalët Ku je babaVetë më theSe linde  nga katrahuraNga këto brigjeCullak nga blerimi...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kosova – Shtet në zemër të Ballkanit

Kosova, që dikur njihte emrin Dardani, trualli ku historia dhe mitet gërshetohen, është një shtet i ri, por me një shpirt të lashtë. Në zemër të Siujdhesës Ballkanike, ajo shtrihet si një mozaik i gjallë, duke prekur kufijtë e Serbisë në veri dhe lindje, Maqedonisë së Veriut në juglindje, Shqipërisë në...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kosova – Vendi im që nuk falet, as nuk blihet

Si mund të heshtët zemra dhe të mbyllë faqet e këtij udhëtimi, pa thurur fjalë për atë që është burimi i çdo frymëzimi – Kosovën? Si mund të mos ndalemi dhe të mos përulemi përpara tokës që përmban të gjitha fillimet dhe përfundimet tona, ku rrënjët e jetës tonë janë ngulur thellë...

Sabile Basha: Libri ‘’Këngët e lirisë’’ ndërmjet dhimbjes dhe dritës

Ishin vitet kur rinia digjej si zjarr i pashuar nga etja për liri, kur ëndrrat lindnin më të mëdha se vetë realiteti, dhe zemrat e të rinjve rrihnin në të njëjtin ritëm me frymën e kohës — një kohë e rëndë, por e mbushur me idealizëm, me guxim, me zjarr që ndizej nga fjala dhe nga shpresa...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kthimi në Prishtinë

Në mëngjesin e ardhshëm, ndërsa agimi përhapej si një perde drite e shprese, filluam përgatitjet për kthimin tonë drejt Gumenicës. Qielli ishte i qetë, ndërsa valixhet mbusheshin me kujtime dhe ëndrra të reja për rrugën që na priste. Por një hall i papritur u shfaq, si një re e lehtë mbi këtë ditë të qetë. Që kur ishim nisur nga Selaniku...

Sabile Basha & Tefik Basha: Ishulli i Korfuzit që na bën për vete

Pas drekës, kur dielli na përshëndeste me rrezet e tij të ngrohta, dëgjuam një zhurmë të fortë që na bëri të ngremë sytë lart. Një aeroplan fluturonte mbi ne, duke u zhdukur pas pemëve të dendura, si një zog misterioz që lëvizte në qiellin blu. E habitur dhe e shqetësuar, e ndava këtë përvojë...

Fotaq Andrea: Botohet antologjia ''Faik Konica – Për një Shqipëri Europiane''

Kjo antologji, me mbi 900 faqe, e ilustruar edhe me rreth 50 foto e dokumente nga Jeta dhe Vepra e Faik Konicës, përfshin krejt korpusin e shkrimeve në frëngjisht të përlindësit shqiptar hartuar gjatë viteve 1897-1909 dhe botuar në revistën Albania. Pasuar nga artikuj, recensa, ese, promemorie, prozë...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kurfuzi, pjesa më e bukur e Mesdheut

Në tarracën e tragetit, u mbështetëm në muret e saj dhe u përpëlitëm nga bukuria magjepsëse që na rrethonte. Molin e madh e mbushnin anije të shumta, të ngjeshura si yje në qiell, dhe njerëz të ndryshëm që prisnin me padurim – disa për të udhëtuar më tej në aventura të reja, disa për të...

Sabile Basha: Mustafë Sh. Shyti – Dritë e pashuar në altarin e lirisë

(Bedri Tahiri, FLAKADANI I LIRISË: Monografi për mësuesin, poetin dhe dëshmorin Mustafë Shyti, Armagedoni, Prishtinë, 2025) Jehonën, mikeshën time të çmuar, e mbart në zemër me një afeksion të veçantë – një afeksion që buron jo vetëm nga miqësia, por nga ajo lidhje e padukshme që ngjizet mes...

Sabile Basha & Tefik Basha: Disa nga figurat e njohura arvanitase

Nëpër faqet e historisë së arvanitasve, shfaqen emra të artë që ndriçuan si yje të pashuar mbi qiellin e përgjakur të betejave dhe triumfeve. Këto figura të shquara nuk ishin thjesht njerëz të zakonshëm, por shpirtrat që mbartën në zemrat e tyre forcën dhe krenarinë e një populli të lashtë. Si gurë themeli, ata...

Sabile Basha: Himni për Nënën

Gjithmonë, si një pëshpërimë që ngrihej nga thellësitë e shpirtit tim, ka jetuar një zë i butë, një melodi e heshtur që i ngjan frymës së parë të mëngjesit, asaj që zgjon petalet e trëndafilave dhe u fal një jetë të re. Ishte një thirrje që nuk jehonte me zë të lartë, por prekte qetësisht çdo qoshe të qenies sime, duke më ftuar...

Bedri Tahiri: Epopeja që ndërroi rrjedhat e historisë

E enjte, 5 mars 1998. Ora 5 e 30 minuta. Toka u trand në themel. U zgjuam frikshëm. Shkreptinte moti a dridhej toka?! Jo, as njëra, as tjetra. Prekazi i Poshtëm, veçan Jasharët, po bombardoheshin nga qielli e nga toka. Në cak familja e madhe atdhetare e Shaban Murat Jasharit...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gratë arvanitase – Bubulina, kapitenia e lavdishme

Në shoqërinë tradicionale arbëreshe, gratë ishin si malet e forta që ngriheshin mbi horizontin e jetës së përditshme, me forcë dhe ndikim që tejkalonte pritshmërinë. Ato nuk ishin thjesht pjesë e zjarrit të familjes, por bartëset e historisë, të së tashmes dhe të ardhmes. Në krahët e tyre...

Vepror Hasani: Maskrat greke mbi shqiptarët nuk patën të sosur

Mbledhja e shkollave shqip në Bukuresht çoi tek Sulltani në Vjeshtën e 3-të të vitit 1898, një tejshkronjë (telegram), ku i kërkonte lirinë për mësimin e gjuhës shqipe në shkollat që kishte çelur qeveria në Shqipëri.Telegrami ishte ky: Mbledhja e shkonjave të shqiptarëve u organizua nga vetë shqiptarët...

Sabile Basha & Tefik Basha: Parga e bukur mikpritëse

M’u kujtua se sa shumë e kam dashur emrin Janinë, aq sa, kur Beni (nipi im i vogël), ende nuk ishte lindur dhe ende nuk dinim gjininë e tij, në mendjen time kishte një plan të fshehtë: nëse na lind një vajzë, do t’i vëmë emrin Janinë. Por fati nuk e solli ashtu...

Sabile Basha: Një libër me dëshmi të shumta individuale dhe vlera shkencore

Anna Di Lellio “Jugosllavia u shemb në Trepçë”, botues Kosovo Oral History Initiative forumZFD -Forum Ziviler Friedensdienst e. V./ Forum Civil Peace Service, Prishtinë, 2025 - Ditë më parë, angazhimet e mia më kishin larguar nga Kosova, duke më çuar në një rrugëtim përtej kufijve, ku detyrimet dhe...

Sabile Basha & Tefik Basha: Në krahinën e Çamërisë

Çamëria, një vend magjik në zemër të Epirit të lashtë, shtrihet si një perandori drite përgjatë brigjeve lindore të detit Jon, nga Butrinti e Bistrica deri në Gjirin e Prevezës. Emri i saj i shenjtë lidhet ngushtë me çamët, popullin autokton që dikur mbushte këtë tokë të bekuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Rruga për në Selanik

Pas katër ditësh të mbushura me aktivitete dhe përvoja të paharrueshme, ne e pritem një aventurë të re, të mbushur me sfida dhe surpriza.Agoni, i cili kishte planifikuar çdo detaj të udhëtimit tonë me kujdes të veçantë, kishte menduar për çdo mundësi për të siguruar që ky rrugëtim të ishte një kujtim i çmuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gadishulli i Halkidikit – Një poemë e natyrës dhe historisë

Gadishulli i Halkidikit, një mrekulli e natyrës në jug të Selanikut, është një vend që flet me një gjuhë të veçantë të bukurisë. Me tre gadishuj të veçantë – Kassandra, Sithonia dhe Athos – ai paraqet një pasuri të pazëvendësueshme të ujërave kristalorë dhe peizazheve mahnitëse që shpërndajnë ngjyrat e smeraldit dhe blu...

Sabile Basha & Tefik Basha: Çamëria - Një udhëtim kaherë i planifikuar

Në ëndrrat e mia, shpesh kam endur rrugët e Çamërisë, një vend të cilin ende nuk e kisha prekur me këmbë. Greqinë e kishim vizituar shpesh, por Çamëria kishte mbetur një mollë e ndaluar, një mister që kërkonte të zbulohej me ngadalë. Rrugët e saj, sipas tregimeve, ishin të trazuara dhe...

Sabile Basha: Përgjegjësia historike e Serbisë dhe mungesa e pendimit

Kush guxon të thotë se njeriu mbetet i pandryshuar, se mendja e tij nuk evoluon dhe se shpirti nuk lëkundet përmes erërave të kohës? Çdo epokë lind një njeri të ri, të farkëtuar nga sprovat e përditshme, të ngjizur nga përvoja dhe të prirur të gjejë horizonte të reja. Njerëzit ndryshojnë jo vetëm në vështrimin e tyre ndaj botës, por edhe në...

Sabile Basha: Lufta brenda nesh - Përçarja që dëmton kombin

Me një dhimbje të heshtur, si një fletë vjeshte që bie pa zhurmë mbi tokën e njomur nga shirat e vjetra, lexojë e dëgjojë zëra që rëndojnë shpirtin, fjalë që helmojnë ajrin, si thika të mprehta që nuk lënë plagë të dukshme, por çajnë thellësitë e qenies. Fjala, kjo fuqi hyjnore që ndërton ura...

Sabile Basha: Nga zgjedhjet te përçarja - A do të mësojmë të ecim së bashku

Në hapësirën e qytetëruar të njerëzimit, ekzistojnë disa ligje të pashkruara, të skalitura jo në gur, por në ndërgjegjen kolektive, në hijen e mendimeve të pjekura dhe në mirësjelljen që rritet me kohën si një pemë që shtrin degët për të dhënë hije e jo për të plagosur.E para ndër këto rregulla të heshtura është respekti për...

Sabile Basha: Ngjashmëritë dhe kundërshtitë mes protestave në Serbi dhe Demonstratave në Kosovë - 1968, 1981, 1989...

Ditëve të fundit, sikur një stuhi e papritur ka pllakosur Serbinë, e mediat—si pasqyra të zhurmshme të kohës - pasqyrojnë këtë trazim që po përfshin çdo cep të vendit. Nuk është një rrëfim i zakonshëm, as një lajm i radhës që humbet në harresën e kronikave të ditës; është një jehonë e...

Sabile Basha: Pavarësia e Kosovës - Një rrugëtim i dhimbshëm, një fitore e përjetshme

Ëndrra ime më e madhe, dëshira që ma ka shoqëruar çdo frymëmarrje, meraku që më ka rënduar shpirtin për dekada me radhë, ka qenë – të shoh Kosovën time të lirë, të pavarur, një shtet më vete, ku dielli i lirisë të mos fshihet më pas hijeve të errëta të pushtuesve.Dikur, kjo ishte vetëm një ...

Sabile Basha: Politika serbe - Arti i mashtrimit dhe skena ndërkombëtare

Historia, një dëshmitare e heshtur, por e pagabueshme, e ka shpalosur tashmë përpara botës atë që qarqet politike dhe diplomatike, si në arenën kombëtare, ashtu edhe në atë ndërkombëtare, duhet ta kenë kuptuar prej kohësh: politika serbe, sa herë që është ndjerë e rrethuar dhe e ngushtuar në hapësirat e manovrimit të saj...

Sabile Basha: Misioni i vështirë për gjetjen e të pagjeturve

Në një ditë të mbushur me kuptim dhe ndjenjë të thellë, një arsye e madhe na thirri drejt një vizite të veçantë - një vizitë që nuk ishte thjesht formale, por një takim me historinë, me përkushtimin dhe me peshën e kujtesës. Unë e Tefiku, (burrin tim), u ndalëm në zyrën e kolegut, Prof. Dr. Haki Kosumit, që udhëheqë "Shoqatën për Hulumtimin e Fatit të...

10 11 12 13 14
Në Fokus