Speciale

Sabile Basha: Viti i Ri 2025 - Viti i mbarë për Kosovën dhe njerëzimin

Çdo fund vit, sikur të ndjekim një ligj të pashkruar të zemrës, mblidhemi në frymën e një rituali familjar që na ka rrënjosur kujtimet dhe traditat më të çmuara. Me kujdes dhe dashuri, përgatitemi të dërgojmë urime te çdo mik, çdo njeri që ka prekur jetët tona, dhe te familjarët që na...

Sabile Basha: Ish të Burgosurit Politikë Shqiptarë - Dhembja që lindi Lirinë

U bënë shumë vite, që jam hyrë në një rrugëtim të thellë, të pandalshëm dhe intensiv të hulumtimit dhe shkrimit për të burgosurit politik shqiptar të Kosovës. Ky angazhim nuk është vetëm një përpjekje akademike apo profesionale, por një thirrje e brendshme, një detyrë morale që më lidh me historinë dhe dhimbjen e popullit tim ...

Sabile Basha & Tefik Basha: Polonia, vendi që më nxiste që ta vizitoja

Kam dëgjuar me vite të tëra përshkrimet që Tefiku më fliste për Poloninë – një vend që në fjalët e tij ngjante si një kornizë e artë, ku kultura dhe bukuria natyrore bashkoheshin në harmoni të përkryer. Ai e kishte vizituar Poloninë herë si udhëtar i vetmuar, herë me miq të tij që...

Sabile Basha: Bashkimi Kombëtar dhe dialogu me babain

Të qash – ky akt i thjeshtë dhe i fuqishëm, një shpërthim i pastër i ndjenjave që dëshmon se brenda trupit tonë të brishtë rreh një zemër e gjallë, e ndjeshme. Lotët, qofshin ata të gëzimit apo të hidhërimit, janë vula e përjetshme e humanizmit tonë. Ata janë zëri që shpërthen kur fjalët nuk...

Sabile Basha: Sarajeva – Qyteti i dhembjes dhe i krenarisë

Ishte dhjetori i vitit 2003, kur Besa Luzha,  si Koordinatore e Programit në Friedrich Ebert Stiftung (FES) në Kosovë, një fondacion gjerman që promovonte zhvillimin e politikave ekonomike-sociale dhe çështjeve gjinore në bashkëpunim me partitë politike dhe projekte të orientuara...

Qazim Namani: Kolonizimi i Malësisë së Galabit gjatë viteve 1876 - 1912 me shqiptarë ortodoksë nga Mali i Zi

Gjatë mesjetës  së hershme popullata në Malin e Zi, përbëhej prej disa fiseve me origjinë arbërore, që kishin marrëdhënie të ngushta me dalmatët dhe fiset tjera ilire.Në shekullin XVII fisi Kuqi i tëri ishte shqiptar (1614, chuzzi Albanesi del rito Romano)[1], që sot pjesa dërmuese e këtij fisi është sllavizuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Nju Jorku, qyteti që nuk fle kurrë

Rrugën nga Bostoni drejt Nju Jorkut vendosëm ta përshkojmë me autobus, sikur të shijonim një udhëtim të gjatë në një vend ku distancat janë si frymë në hapësirën e madhe të botës. Këtu, ku qielli dhe toka duket se zgjaten pafund, 300 kilometra na dukeshin si lojë, një shaka e...

Paulin Zefi: Akrolisi - Historia, arkitektura dhe misteret e tij

Në lindje të qytetit të Lezhës ngrihet një kon i madh me majë shkëmbore, i thepisur nga të gjitha anët, që formon një këndvështrim të dukshëm nga larg, të cilin udhëtari nuk e humbet nga sytë, duke nisur nga lartësitë e kodrave pranë Durrësit dhe deri në bregun verior të liqenit të Shkodrës...

Luan-Asllan Dibrani: Përdhunimet ndaj grave shqiptare të krishtera nga ushtarët e Perandorisë Osmane me qëllim të pranimit të konvertohen në fenë islame!

Përdhunimet dhe dhuna ndaj grave të krishtera nga ushtarët e Perandorisë Osmane janë ngjarje të dokumentuara në histori dhe kanë ndodhur gjatë periudhave të ndryshme të sundimit osman, veçanërisht gjatë ekspansionit të Perandorisë dhe në periudhat e krizës, gjatë periudhës së Luftës Ballkanike...

Sabile Basha & Tefik Basha: Amerika – Ku fryma e letrave jeton - Key West i Hemingway-t

Jeta në Boston rridhte me ritmin e saj të vrullshëm, si një simfoni e qytetit që nuk ndalej kurrë. Ditët ngjanin me dallgët e detit aty pranë, të pafundme në energjinë e tyre dhe plot gjallëri që mbushte çdo cep të kësaj metropole. Planet tona, si zogj të lirë, fluturonin nga një ide në tjetrën, dhe në atë natë pritjesh ...

Sabile Basha: Pse duhet Atdheu

Shpesh mendimi im humbet në kufijtë e misterit të madh, duke kërkuar përgjigje për atë forcë të pashpjegueshme që na lidh me atdheun si një nyjë e shenjtë, e paprekshme nga koha dhe harresa. Çfarë është vallë kjo dashuri, e thellë dhe e pangjashme, që i tejkalon të gjitha ndjenjat e tjera, duke...

Sabile Basha & Tefik Basha: Në Shqipërinë Nënë (2)

Pas viteve të '90-ta, një horizont i ri u shfaq për ne, dhe çdo hap që ndërmerrnim na çonte drejt saj – Shqipërisë, të cilën gjithnjë, me një përzierje dashurie dhe dhimbjeje të thellë, e quanim thjesht dhe me shpirt, NËNË.Në errësirën e asaj kohe robërie, ku shpresa dukej e zbehtë...

Paulin Zefi: Katedralja e Shën Nikollit - Memoriali i Vendvarrimit të Gjergj Kastriotit

Katedralja mesjetare e Shën Nikollit, mbi të cilën është konceptuar dhe ndërtuar Memoriali i Vendvarrimit të Gjergj Kastriotit-Skënderbeut në vitet 1979-1981, përfaqëson një ndër objektet më të rëndësishëm të Trashëgimisë Kulturore Kombëtare në të gjithë hapësirën shqiptare, duke iu referuar peshës specifike...

Luan-Asllan Dibrani: Historia dhe Miqësia e Popujve Shqiptar dhe Izraelit

Një nga momentet më të rëndësishme të miqësisë mes shqiptarëve dhe izraelitëve ndodhi gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur Shqipëria, një vend që ishte nën pushtimin fashist italian dhe më pas nën atë nazist, shpëtoi një numër të konsiderueshëm hebrenjsh nga persekutimi nazist...

Paulin Zefi: Ura e Plakut Gjon në Rraboshtë

Rrënojat e Urës së Plakut Gjon, Plakogjenit ose Plakagjonit ndodhen në skajin më jugor të fushës së Zadrimës, në pjesën fushore të fshatit Rraboshtë dhe në një distancë shumë të afërt me lumin Drin (270 m). Mbi vjetërsinë e saj ka dy mendime të ndryshme, sepse Ermanno Armao e përcakton si ndërtim të periudhës paraturke...

Sabile Basha & Tefik Basha: Vatikani, shtëpia e Krishtërimit

Ne ende ishim nën qiellin italian, por momentet po kalonin si një ditë që zbutet ngadalë në horizontin e largët. Arta, e ndjeshme ndaj ndarjes që po afrohej si një hije e gjatë, me gjithë dashurinë dhe kujdesin e saj, ndihmonte në përgatitjen tonë për këtë pjesë të fundit të udhëtimit...

Sabile Basha & Tefik Basha: Në gjurmët e diellit – Udhëtimi në Bullgari

Bullgaria, vendi i qëndrimit të shumë rilindasëve tanë, një hapësirë ku çdo gjë duket se ndriçon me një dritë të veçantë të historisë dhe kulturës së lashtë. Në verën e vitit 1976, pas përfundimit të provimeve në fakultet, unë dhe Tefiku morëm një vendim që do të na shoqëronte për vite me...

Qazim Namani: Gjurmë të Xehetarisë në Malësinë e Galabit

Dardania si mbretëri u krijua në zemër të Gadishullit Ilirik. Nëpër territoret e  Dardanisë kalonin shumë rrugë të rëndësishme antike, gjeostrategjike, sepse si rajon i pasur me minerale në këtë trevë u kryqëzuan rrugët që  kanë lidhur lindjen me perëndimin dhe pjesën bregdetare të...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kujtim nga muaji i mjaltit, 1979

Pas kthimit nga studimet në Prishtinë, jeta vazhdoi të rrjedhë me ritmin e saj të zakonshëm, ndërsa kujtimet e udhëtimeve na ngushëllonin si një strehë e ëmbël. Shpesh rikujtonim ato ditë të stuhishme studentore, që ishin kthyer në temën tonë të preferuar për biseda. Erdhi vjeshta, dhe...

Qazim Namani: Miniera e Leçes në komunën e Medvegjës, miniera më e madhe e arit në Evropë

Për fat të keq, gjatë krizës lindore dhe luftërave, në vitin 1878, Malësia e Galabit, tërësisht u pushtua nga ushtria serbo-ruse, por me marrëveshjen e Kongresit të Berlinit, më shumë se gjysma e territorit të Malësisë së Galabit, mbeti brenda territorit të Serbisë së sotme, e cila u zgjerua shumë...

Avzi Mustafa: Mbi Abetaren origjinale të Mehmedali Hoxhës

Mehmedali Hoxha bën pjesë në grupin e atyre shkrimtarëve që vuajtjet dhe padrejtësitë të çdo lloji i mban të heshtura, por para fëmijëve e hap zemrën që t’u sjellë një botë të lumtur nëpërmjet fjalës së bukur. Dihet se shkrimtarët për fëmijë e dinë fare mirë me sa mund e me sa mjeshtri e me...

Qazim Namani: Trashëgimia Kulturore dhe Plotësimi i Standardeve për Pavarësinë e Kosovës 1999 - 2006

Pas luftës së viteve 1998-1999, filloi krijimi i institucioneve në Kosovë. Në administratën e përkohshme të UNMIK-ut, u themelua Departamenti i Kulturës, i cili veproi deri në vitin 2002, kur u themelua Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit (MKRS). Administrata e UNMIK-ut filloi punën në...

Sabile Basha & Tefik Basha: Qiproja Veriore, ishull që mahnit me bukurinë e saj

Ishte një fillim korriku me një shije të ëmbël të diellit dhe dëshirës për të udhëtuar, por horizonti ynë mbetej pezull, si një ëndërr e gjatë e verës që ende nuk po bëhej realitet. Për disa vite, kishim dëshiruar me të madhe një pushim që na çonte larg, në brigjet e Qipros së ngrohtë, mes aromës së detit dhe...

Qazim Namani: Rrugët më të rëndësishme që kalonin nëpër Malësinë e Galabit

Burim i rëndësishëm për studimin e rrugëve gjatë periudhës romake janë të ashtuquajtura itineraret (nga latinishtja rrugë), të cilat paraqesin lista rrugësh në harta grafike, janë të njohur Tabula Peutingeriana dhe itineraret e Antonit dhe ai i Buraigalës.Në kohën romake është e rëndësishme dhe “Tabula Peutingeriana...

Feti Tunuzliu: Materiali 'tepër sekret' i Organit të Punëve të Brendshme në Mitrovicë për aksionet e UÇK në janar 1999

Sekretariati i Punëve të Brendshme në Mitrovicë në shkurt 1999 me siglën "Tepër sekret" kishte hartuar materialin zyrtar titulluar: "Informata mujore mbi gjendjen e sigurisë publike në territorin  e Sekretariatit të Punëve të Brendshme të Mitrovicës (tani: Mitrovica e Veriut) për muajin janar të vitit 1999"...

Qazim Namani: Galabrët e Dardanisë fisi më aristokrat në antikitetin e vonë

Malësia e Galabit, si rajon gjeografik dardan, shtrihej në pjesën qendrore dhe veri-lindore të Dardanisë duke përfshirë një territor mjaftë të madh dhe të rëndësishëm në rajon. Duke u bazuar në të dhënat nga terreni dhe në literaturën e konsultuar, kamë bërë përpjekje të japë një...

Sabile Basha & Tefik Basha: Bratisllava, qytet i bukur e i qetë i Sllovakisë

Udhëtimet tona, zakonisht ishin thjesht unë dhe Tefiku – një ritëm i ngadaltë, i mbushur me biseda të qeta dhe çaste të paharrueshme. Ndonjëherë Arta ose Agoni na bashkoheshin, duke sjellë me vete një shkëlqim tjetër, por gjithmonë udhëtimet tona kishin një magji të veçantë, një elegancë të heshtur që i shoqëronte në kujtesën tonë...

Sabile Basha & Tefik Basha: San Marino, Perla e Evropës

Në vitin 2015, Arta fitoi një bursë për Bolonjë, Itali, për të ndihmuar në zhvillimin dhe mbarëvajtjen e mësimit me studentët. Kur vendosi të marrë edhe fëmijët me vete, na ftoi që t'i bashkoheshim, dhe ne, me gëzim, menduam se ky ishte një rast i mrekullueshëm për të kaluar më shumë kohë në këtë vend dhe për ta njohur më mirë...

Sabile Basha & Tefik Basha: Brukseli - Selia e Komisionit Evropian dhe Këshillit të Bashkimit Evropian

Pasi menduam se kishim shkelur çdo cep të Parisit dhe kishim ndier gjithë bukurinë e tij, befas një mendim i ri na goditi, si një fllad i freskët pas një dite të gjatë. Agoni, me një shkëlqim në sy, tha: "Babë, a shkojmë në Belgjikë? Të vizitojmë Brukselin!" Një ide e papritur, por e mrekullueshme...

Sabile Basha & Tefik Basha: Parisi – Kulla Eiffel dhe Bulevardi Elysees

Shpesh, fjalët janë ato që mbushin hapësirat tona, duke kapur copëza përvojash që rrinë fshehur në thellësitë e shpirtit. Njerëzit flasin për vendet që u kanë lënë gjurmë, ato që shkojnë përtej peizazhit të dukshëm dhe hyjnë në një botë të padukshme, ku emocionet zgjohen...

Sabile Basha & Tefik Basha: Portugalia- Lisbona e Porto, vende që ia vlen të vizitohen

Është e habitshme, por ndonjëherë jeta sjell befasi që s’i ke parashikuar kurrë, as në ëndrrat më të largëta. Për shembull, nuk do ta kisha menduar se vitet e fundit do të udhëtoja drejt Lisbonës. Kina, ndoshta. Por Lisbona? Kurrë nuk më kishte shkuar në mendje. Jo që nuk e çmoja këtë...

Sabile Basha & Tefik Basha: Austria – Vendi i Artit dhe Kulturës

Pas disa orësh të mbushura me kujtime nga Bratislava, vetura jonë fluturonte drejt Vjenës, duke përshkruar pa u ndalur ato 60 kilometra rrugë të hijshme. Tefiku ishte i ulur përpara, i qetë, ndërsa unë, Albina dhe Beni i vogël në karriget e pasme, zhytur në biseda që na bënin të harrojmë çdo lodhje...

Qazim Namani: Lojërat Olimpike në artin popullorë të zbuluar në Dardani

Dardanët ishin banorët më të hershëm, që jetuan në pjesën qendrore të Evropës Juglindore, duke përfshirë territore të Kosovës së sotme, Serbisë Jugore dhe Maqedonisë veriore. Në shekujt VI e V, para erës së re, u konsoliduan si fise duke e themeluar mbretërinë dardane. Koha e zhvillimit intensiv të jetës dhe kulturës...

Jusuf Buxhovi: Neotomanizmi - Antihistorik, antiturk dhe antishqiptar

Një përqasje historike sado kalimthi e periudhës së fundit të Perandorisë Osmane (nga Kriza Lindore deri te luftërat ballkanike si dhe rrënimi i saj përfundimtar në vitin 1923 kur do të shpallet Republika e Turqisë) jep për me kuptue se tendencat e sotme neootomane dhe kalifatiste në drejtim të vendeve europiane...

Sabile Basha & Tefik Basha: Turqia – Stambolli, qyteti që të magjeps si një ëndërr me sy të mbyllur

Në përfundim të udhëtimit tim akademik, kur vitet e studimeve po arrinin perëndimin dhe provimet e fundit po mbyllnin rrethin e përpjekjeve të gjata, ndjeva një përzierje çlirimi dhe lamtumire që përshkoi zemrën time. Ishte viti 1977, një vit që mbante në gjirin e tij kujtimet e sakrificave dhe mundimeve të shumta. Në Beograd...

9 10 11 12 13
Në Fokus