Speciale

Vepror Hasani: Maskrat greke mbi shqiptarët nuk patën të sosur

Mbledhja e shkollave shqip në Bukuresht çoi tek Sulltani në Vjeshtën e 3-të të vitit 1898, një tejshkronjë (telegram), ku i kërkonte lirinë për mësimin e gjuhës shqipe në shkollat që kishte çelur qeveria në Shqipëri.Telegrami ishte ky: Mbledhja e shkonjave të shqiptarëve u organizua nga vetë shqiptarët...

Sabile Basha & Tefik Basha: Parga e bukur mikpritëse

M’u kujtua se sa shumë e kam dashur emrin Janinë, aq sa, kur Beni (nipi im i vogël), ende nuk ishte lindur dhe ende nuk dinim gjininë e tij, në mendjen time kishte një plan të fshehtë: nëse na lind një vajzë, do t’i vëmë emrin Janinë. Por fati nuk e solli ashtu...

Sabile Basha: Një libër me dëshmi të shumta individuale dhe vlera shkencore

Anna Di Lellio “Jugosllavia u shemb në Trepçë”, botues Kosovo Oral History Initiative forumZFD -Forum Ziviler Friedensdienst e. V./ Forum Civil Peace Service, Prishtinë, 2025 - Ditë më parë, angazhimet e mia më kishin larguar nga Kosova, duke më çuar në një rrugëtim përtej kufijve, ku detyrimet dhe...

Sabile Basha & Tefik Basha: Në krahinën e Çamërisë

Çamëria, një vend magjik në zemër të Epirit të lashtë, shtrihet si një perandori drite përgjatë brigjeve lindore të detit Jon, nga Butrinti e Bistrica deri në Gjirin e Prevezës. Emri i saj i shenjtë lidhet ngushtë me çamët, popullin autokton që dikur mbushte këtë tokë të bekuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Rruga për në Selanik

Pas katër ditësh të mbushura me aktivitete dhe përvoja të paharrueshme, ne e pritem një aventurë të re, të mbushur me sfida dhe surpriza.Agoni, i cili kishte planifikuar çdo detaj të udhëtimit tonë me kujdes të veçantë, kishte menduar për çdo mundësi për të siguruar që ky rrugëtim të ishte një kujtim i çmuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gadishulli i Halkidikit – Një poemë e natyrës dhe historisë

Gadishulli i Halkidikit, një mrekulli e natyrës në jug të Selanikut, është një vend që flet me një gjuhë të veçantë të bukurisë. Me tre gadishuj të veçantë – Kassandra, Sithonia dhe Athos – ai paraqet një pasuri të pazëvendësueshme të ujërave kristalorë dhe peizazheve mahnitëse që shpërndajnë ngjyrat e smeraldit dhe blu...

Sabile Basha & Tefik Basha: Çamëria - Një udhëtim kaherë i planifikuar

Në ëndrrat e mia, shpesh kam endur rrugët e Çamërisë, një vend të cilin ende nuk e kisha prekur me këmbë. Greqinë e kishim vizituar shpesh, por Çamëria kishte mbetur një mollë e ndaluar, një mister që kërkonte të zbulohej me ngadalë. Rrugët e saj, sipas tregimeve, ishin të trazuara dhe...

Sabile Basha: Përgjegjësia historike e Serbisë dhe mungesa e pendimit

Kush guxon të thotë se njeriu mbetet i pandryshuar, se mendja e tij nuk evoluon dhe se shpirti nuk lëkundet përmes erërave të kohës? Çdo epokë lind një njeri të ri, të farkëtuar nga sprovat e përditshme, të ngjizur nga përvoja dhe të prirur të gjejë horizonte të reja. Njerëzit ndryshojnë jo vetëm në vështrimin e tyre ndaj botës, por edhe në...

Sabile Basha: Lufta brenda nesh - Përçarja që dëmton kombin

Me një dhimbje të heshtur, si një fletë vjeshte që bie pa zhurmë mbi tokën e njomur nga shirat e vjetra, lexojë e dëgjojë zëra që rëndojnë shpirtin, fjalë që helmojnë ajrin, si thika të mprehta që nuk lënë plagë të dukshme, por çajnë thellësitë e qenies. Fjala, kjo fuqi hyjnore që ndërton ura...

Sabile Basha: Nga zgjedhjet te përçarja - A do të mësojmë të ecim së bashku

Në hapësirën e qytetëruar të njerëzimit, ekzistojnë disa ligje të pashkruara, të skalitura jo në gur, por në ndërgjegjen kolektive, në hijen e mendimeve të pjekura dhe në mirësjelljen që rritet me kohën si një pemë që shtrin degët për të dhënë hije e jo për të plagosur.E para ndër këto rregulla të heshtura është respekti për...

Sabile Basha: Ngjashmëritë dhe kundërshtitë mes protestave në Serbi dhe Demonstratave në Kosovë - 1968, 1981, 1989...

Ditëve të fundit, sikur një stuhi e papritur ka pllakosur Serbinë, e mediat—si pasqyra të zhurmshme të kohës - pasqyrojnë këtë trazim që po përfshin çdo cep të vendit. Nuk është një rrëfim i zakonshëm, as një lajm i radhës që humbet në harresën e kronikave të ditës; është një jehonë e...

Sabile Basha: Pavarësia e Kosovës - Një rrugëtim i dhimbshëm, një fitore e përjetshme

Ëndrra ime më e madhe, dëshira që ma ka shoqëruar çdo frymëmarrje, meraku që më ka rënduar shpirtin për dekada me radhë, ka qenë – të shoh Kosovën time të lirë, të pavarur, një shtet më vete, ku dielli i lirisë të mos fshihet më pas hijeve të errëta të pushtuesve.Dikur, kjo ishte vetëm një ...

Sabile Basha: Politika serbe - Arti i mashtrimit dhe skena ndërkombëtare

Historia, një dëshmitare e heshtur, por e pagabueshme, e ka shpalosur tashmë përpara botës atë që qarqet politike dhe diplomatike, si në arenën kombëtare, ashtu edhe në atë ndërkombëtare, duhet ta kenë kuptuar prej kohësh: politika serbe, sa herë që është ndjerë e rrethuar dhe e ngushtuar në hapësirat e manovrimit të saj...

Sabile Basha: Misioni i vështirë për gjetjen e të pagjeturve

Në një ditë të mbushur me kuptim dhe ndjenjë të thellë, një arsye e madhe na thirri drejt një vizite të veçantë - një vizitë që nuk ishte thjesht formale, por një takim me historinë, me përkushtimin dhe me peshën e kujtesës. Unë e Tefiku, (burrin tim), u ndalëm në zyrën e kolegut, Prof. Dr. Haki Kosumit, që udhëheqë "Shoqatën për Hulumtimin e Fatit të...

Sabile Basha & Tefik Basha: Shkupi e Maqedonia destinacionet tona më të shpeshta

Sa e sa herë kemi udhëtuar drejt Shkupit, dhe çdo herë, mes shëtitjeve nëpër rrugët e tij, kemi bërë plane për vizitën e ardhshme. Ishte si një thirrje e pashpjegueshme që na tërhiqte gjithnjë e më shumë drejt këtij qyteti, një ndjenjë e brendshme që nuk shuhej asnjëherë...

Sabile Basha: Krimet e luftës në Kosovë përmes dëshmive dhe fakteve

Sa herë që nis të shkruaj për një temë, qasja ime e parë është gjuha – ajo është themeli mbi të cilin ngrihet mendimi, drita që ndriçon udhën e kuptimit. Fjalori i Gjuhës Shqipe bëhet porta e parë, ku hulumtoj me kujdes çdo term, duke kërkuar në thellësitë e fjalëve esencën e së...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kosova është përjetësia jonë

Sot, megjithëse kalendari dëshmonte shkurtin e ftohtë, dita e kapërceu stinën dhe u shpalos si një pranverë e vonuar, e fshehur mes ditëve dimërore. Dielli i butë ledhatonte tokën me një ngrohtësi të pavendosur, ndërsa ajri mbante aromën e një drite që përkëdhelte degët e zhveshura, sikur t’i zgjonte nga një ëndërr e gjatë dimërore...

Sabile Basha: Serbia midis nostalgjisë dhe mashtrimit - Kosova, një shtet që ecën përpara

Dje, krejt rastësisht, në YouTube më ranë në vesh fjalët e Nenad Çanakut në një intervistë—tingëllimë e qartë, zë i sigurt, fjalë të peshuara me kujdes. Ishte ai lloji i rrëfimit që nuk të lë indiferent, që të detyron të ndalesh, të reflektosh, të pyesësh veten nëse ka ende zëra të tillë, të kthjellët e të vendosur, në një botë...

Sabile Basha: Prekën ëndërrat vallë...

"Dëgjo… dëgjo..." – më tha Tuna, me një zë që mbante një tension të fshehur në fjalët e saj. "E di, mbrëmë e pashë Zamirin... dhe, a e di se ku?" – pyeti me nguti, duke hedhur një shikim të shpejtë përreth, sikur t'i druhej që dikush mund të dëgjonte sekretin që ajo mbante brenda...

Sabile Basha: Homazh për Gani Sylën - Atdhetari qe jeton përjetësisht

Sot, në një çast qetësie dhe reflektimi, përfundova tri librat e Gani Sylajt. Ishte një udhëtim i thellë, një shtegtim mes faqeve që mbartnin jo vetëm fjalë, por edhe frymën e një njeriu që jetoi për idealin dhe të vërtetën. Në çdo fjalë, në çdo kapitull, ndjeva jehonën e një jete të mbushur me përkushtim, me sakrificë dhe me dashuri për Atdheun...

Sabile Basha: Nga Lufta në Paqe - Rruga e Lavdisë së UÇK-së

Besimi im është i palëkundur, i gdhendur në shpirtin dhe qenien time, se nuk ka bir shqiptari që nuk e ka përjetuar si dritë në terr, si shpresë në errësirë, lindjen dhe rritën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ishte si dielli që shpërthen në ag, si rrëkeja që çan akullin e dimrit të gjatë, si flaka që...

Qazim Namani: Kozmologjia e artit popullor dardan e aplikuar në punimin e gurëve të oxhaqeve

Kozmologjia e artit popullor dardan e aplikuar në punimin e gurëve të oxhaqeve në fshatin Shajkoc nga mjeshtri popullor Jetullah Kurtolli - Fshati Shajkoc, rreth 7 km, në anën e djathtë nga qyteti i Besianës. Ky fshat që shtrihet në jug-lindje të rrafshit të lumit Llap, dhe rrëzë Malësisë së Galabit...

Sabile Basha: Holokausti i harresës - Kur bota hesht për Kosovën

Në këto ditë të akullta të janarit, kur dimri shtrëngon me acarin e tij, ekranet televizive shpesh mbajnë gjallë kujtimet e dimrave tjerë—atyre të errët e të pafund të historisë njerëzore. Një rrymë imazhesh dhe tregimesh shpërthejnë përmes ekranit, duke rikthyer përmes filmit një nga tragjeditë më të mëdha që ka njohur njerëzimi...

Sabile Basha: Shqiptarët - Kombi i shenjtëruar nga historia

Që prej çastit kur historia e familjes sime u bë dritë në kujtesën time, një ndjenjë e thellë rrënjëzoi në shpirtin tim – ajo e përkatësisë absolute ndaj qenies shqiptare. Të dish se çdo fije gjaku që të përshkon është shqiptare, jo thjesht njëqind, por dyqind për qind, më bën të ndihem si një lis i lashtë...

Sabile Basha: Llogaridhënia - Çelësi i Besimit

Një natë, në ekranin e televizorit, duke kaluar spontanisht nga një stacion në tjetrin, pashë sa e sa tubime elektorale që kishin përfshirë të gjitha qendrat e Kosovës. Një panoramë e zakonshme zhurmash, ku fjalët përplaseshin si dallgë të paqeta, kritikë pas kritike, premtim pas premtimi. Ishte një lojë e njohur, një rit i përsëritur...

Sabile Basha: Historia, historianët dhe Instituti i Historisë

Të thuash se e dua historinë mund të tingëllojë si një deklaratë e tepruar, thuajse një shpallje klishe, sepse në thelb, a ka ndonjë njeri që nuk e dashuron historinë? Përtej fjalëve, ndoshta të gjithë e ndiejmë historinë si një gjurmë të përhershme që na lidh me të kaluarën, që na jep kuptim në të tashmen dhe që na orienton drejt të ardhmes...

Sabile Basha & Tefik Basha: Mali i Zi - Ulqini, Tivari dhe shqiptarët

Gjatë kohës së ish-Jugosllavisë, çdo plan apo dëshirë për të udhëtuar dukej se varej nga një kapërcyell i pashmangshëm: Mali i Zi. Ky vend i vogël bregdetar, me një peizazh që përqafonte male të larta dhe ujëra të pafund blu, ishte porta që lidhte shumë shqiptarë me bregdetin dhe horizontet e tjera...

Sabile Basha: Familja Jashari - Heroizmi përtej kohëve

Gjatë këtyre viteve që merrem me shkrime, si në një udhëtim përmes kohës dhe dhimbjes, kam shkruar punime e libra që përpiqen të kapin frymën e asaj që nuk duhet harruar kurrë. Lufta heroike e Kosovës ka qenë për mua një burim i pashtershëm frymëzimi dhe një detyrim moral për...

Sabile Basha: Shaban Haxhia - Masakra e Gjilanit

Dikur, ndër rreshtat e një libri të vjetër a një copë letre të harruar, hasa emrin e komandantit të Brigadës së Shtatë Kosovare, Shaban Haxhia. Thuhej se ai kishte lënë pas kujtime nga Lufta e Dytë Botërore, kujtime që rrëfenin për flakën dhe dhembjen, për trimërinë dhe betejat e asaj kohe...

Sabile Basha: Flaka e Janarit – Kujtesë dhe amanet i lirisë

Që nga çasti i parë kur shpërtheu drita e parë e “Flakës së Janarit”, unë jam ndier si një pjesë e pandashme e këtij manifestimi të flakët. Ishte si një thirrje që rezononte në shpirtin e secilit, një ftesë për të qenë dëshmitar të zgjimit të një fryme që nuk shuhet, për të ndjerë dhe për të jetuar...

Sabile Basha: Masakra e Gjilanit

Sot, kur po shenjëm 80 vjetorin e njërës prej tragjedive më të errëta të historisë sonë, Masakrën e Gjilanit, kujtesa jonë kolektive na fton të ndalemi e të reflektojmë mbi një nga aktet më apokaliptike që ka ndodhur në këto troje. Ky përvjetor nuk është vetëm një moment përkujtimi, por edhe...

Avzi Mustafa: Dr. Ibrahim Temo, një zë mbrojtës i popujve të Ballkanit

E tërë veprimtaria e tij në gjuhën osmane-turke ose në gjuhet e Perëndimit, sidomos në gjuhën frënge, e zbulon dr. Ibrahim Temon si një zëdhënës jo vetëm të popullit shqiptar, por edhe të turqve, maqedonasve, serbëve, vllahëve dhe rumunëve. Historiografia shqiptare, në bazë të...

Sabile Basha & Tefik Basha: Udhëtimi për studime në Beograd (2)

Afati i provimeve u afrua si një stuhi e butë, e mbushur me tension dhe pritje. Çdo ditë përgatitesha me një ndjesi të dyfishtë: një kureshtje për të parë rezultatet e punës sime dhe një pasiguri për të kuptuar ku ndodhesha në këtë rrugëtim të ri. Ishte si një pasqyrë që do të reflektonte...

Sabile Basha & Tefik Basha: Udhëtimi për studime në Beograd (1)

Pas përfundimit të shkollës së mesme, një dëshirë e thellë më shtynte përpara – ajo për të përmbushur amanetin e babait, një fjalë e thënë me dashuri dhe besim, kur ende isha vetëm një nxënëse e shkollës fillore. “Vazhdo studimet,” më thoshte ai me një zë të qetë, por të ngrohtë...

Sabile Basha: Pse vonon Këshilli Europian për pranimin e Kosovës në gjirin e saj

Kohët e fundit, në valën e pritjeve të gjata dhe ëndrrave të papërmbushura, dëgjojmë se Kosova ende duhet të pres jashtë dyerve të Këshilli Evropian. Dhe shtrohet pyetja: edhe sa do të zgjasë kjo pritje? Sa kohë duhet të qëndrojë Kosova në këtë korridor të pafund, duke u shtrirë drejt një horizonti që herë...

8 9 10 11 12
Në Fokus