Speciale

Fahri Dahri: Veprime brutale dhe përjashtuese greko-shqiptare ndaj shqiptarëve të Çamërisë

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (5)

Shkruhej se Fazli Grajçevci, bashkë me revolucionarë të tjerë shqiptarë, kishte kërkuar me këmbëngulje dhe pa u trembur që popullit shqiptar në Jugosllavi t’i njihej e drejta e Flamurit Kombëtar. Sot kjo kërkesë mund të duket e thjeshtë, pothuajse elementare. Por në atë kohë ajo ishte një akt i madh guximi dhe sfide...

Paulin Zefi: Lezha (Lisi) gjatë sundimit të mbretit të fundit ilir, Gentit

*Gjatë kohës kur në fron ishte mbreti Pleurati III (197 - 181 p.K.), Lisi përjetoi një zhvillim të madh ekonomik dhe vazhdoi të ruante vetëqeverisjen brenda Mbretërisë Ilire të Labeatëve. Mirëpo, vetëqeverisja u bë e vështirë, kur sundimtar i këtij shteti u bë i biri i Pleuratit III, Genti (181 - 168 p.K.) (1). Nga ana tjetër, zhvillimi...

Fejzulla Berisha: Nga Rambujeja te pavarësia e Kosovës: mitet e "garancive ndërkombëtare" dhe arkitektura reale e së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore (11)

Në diskursin publik dhe në kujtesën politike të proceseve të shtetformimit të Kosovës, shpesh hasen formulime që sugjerojnë se gjatë negociatave të Rambujesë apo në fazat pasuese, ekzistonin "garanci të nënshkruara" ose "premtime të qarta juridike" për pavarësinë e Kosovës...

Fejzulla Berisha: Kosova ndërmjet legjitimitetit juridik dhe sfidave të diplomacisë moderne (10)

Në historinë bashkëkohore të marrëdhënieve ndërkombëtare, rrallëherë ndodh që një shtet i ri të arrijë një fitore kaq të rëndësishme juridike në arenën ndërkombëtare, sikurse arriti Kosova me opinionin këshillëdhënës të Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të datës 22 korrik 2010. Ky opinion, sipas të cilit...

Fejzulla Berisha: Ndërmjet fitores juridike dhe diplomacisë pasive: rasti i Kosovës pas opinionit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (9)

Opinioni Këshillëdhënës i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (International Court of Justice – ICJ), i datës 22 korrik 2010, mbi përputhshmërinë e shpalljes së pavarësisë së Republikës së Kosovës me të drejtën ndërkombëtare, përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të shtetformimit të...

Fejzulla Berisha: Diplomacia pasive e Kosovës dhe sfidat e konsolidimit ndërkombëtar ( 8 )

Në sistemin bashkëkohor të marrëdhënieve ndërkombëtare, diplomacia nuk është më vetëm një instrument i jashtëm i komunikimit ndërmjet shteteve, por një mekanizëm i sofistikuar i mbrojtjes së interesit shtetëror, i ndërtimit të narrativës ndërkombëtare dhe i konsolidimit të legjitimitetit politik dhe juridik të një shteti...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (4)

Përveç protestave nëpër rrugët e qyteteve evropiane, mërgimtarët shqiptarë organizonin edhe mbrëmje përkujtimore, të mbushura me emocione, mall dhe dhimbje për heronjtë e rënë të kombit. Ato nuk ishin thjesht tubime formale apo takime të zakonshme të diasporës, ishin çaste të shenjta kujtese...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (3)

Vëllezërit Gërvalla dhe Kadri Zeka – shtyllat e demonstratave shqiptare në mërgim - Sot, kur lexohen këta rreshta, ato duken si një përzierje e dhimbjes, idealizmit dhe guximit njerëzor. Në to dëgjohet jehona e një kohe kur demonstrata ishte më shumë se protestë — ishte akt besnikërie ndaj atdheut, ndaj të rënëve dhe ndaj shpresës se...

Fejzulla Berisha: Konkurrenca gjeopolitike në Ballkan: Perëndimi përballë ndikimit rus dhe kinez (7)

Ballkani, në gjithë historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, ka përfaqësuar një hapësirë të ndjeshme strategjike ku kryqëzohen interesat e fuqive të mëdha. Pozita e tij gjeografike si urë lidhëse ndërmjet Evropës Qendrore, Mesdheut Lindor dhe Lindjes së Afërt e ka bërë rajonin një pikë kyçe të ekuilibrave të sigurisë...

Mark Palnikaj: Kontributi i Skënderbeut për formimin e shtetit shqiptar

Ky fakt i njohur ndërkombëtarisht e ka spjegimin e vet krejtësisht të qartë. Skendërbeu, udhëheqës i Arbërisë dhe gjeneral ushtarak i njohur nga e gjithë Europa si “Kalorësi i Krishtërimit”, gjatë gjithë karrierës së tij ushtarake luftoi për mbrojtjen e vendit të tij dhe të vendeve të tjera europiane nga invazorët osmanë që...

Fejzulla Berisha: Dimensioni strategjik dhe ushtarak i pranisë amerikane në rajon (6)

Prania ushtarake dhe strategjike e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Evropën Juglindore, dhe veçanërisht në Kosovë, përfaqëson një nga shtyllat më të rëndësishme të arkitekturës së sigurisë euro-atlantike pas Luftës së Ftohtë. Ky dimension nuk duhet të kuptohet thjesht si vendosje fizike e forcave ushtarake...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (2)

Në trakt, një vëmendje e veçantë i kushtohej ardhjes së presidentit amerikan Ronald Reagan në Bon. Ai përshkruhej me gjuhën polemike të kohës si “kauboji Regan”, simbol i politikës agresive amerikane dhe i strategjisë së armatimit bërthamor që në sytë e demonstruesve kërcënonte paqen botërore. Në ato vite...

Fejzulla Berisha: Roli i SHBA-së në ndërtimin institucional dhe kushtetues të Kosovës (5)

Pas përfundimit të luftës në Kosovë në vitin 1999, filloi një etapë krejtësisht e re historike për popullin e Kosovës dhe për të ardhmen politike të shtetit të ri. Nga një territor i shkatërruar nga lufta, represioni dhe spastrimi etnik, Kosova u përball me sfidën më të madhe të historisë së saj moderne: ndërtimin e institucioneve...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (1)

Teksa po lëvizte disa materiale të vjetra, të strehuara dikur në heshtje nga koha dhe kujtesa, djali im, Agoni, më thirri me një ngazëllim të veçantë në zë. Në duar mbante një zarf të vjetër, të zverdhur nga vitet, sikur mbi të të kishte rënë pluhuri i një epoke të largët. Me kureshtje dhe entuziazëm më tha se gjatë rregullimit kishte...

Sabile Basha: Gratë dhe Besimi i Sovranit

Që në fillim të këtij shkrimi dua ta bëj të qartë një gjë: nuk e ndiej veten të rreshtuar nën flamurin e feminizmit, as të lidhur pas një ideologjie që ndan njerëzit në kampe të kundërta. Besimi im shkon përtej kufijve të emrave dhe përkufizimeve, ai mbështetet te barazia si një vlerë njerëzore, e pastër dhe universale...

Paulin Zefi: Kisha e Shën Mëhillit dhe Qela e Priftit në Kashnjet të Lezhës

Kisha e Shën Mëhillit ndodhet në pjesën jugore të fshatit historik të Kashnjetit (1), Njësia Administrative Ungrej, në një lokalitet të njohur nga banorët vendas si “Kodra e Qelës”. Ky toponim përfaqëson një rrafshinë të ngritur kodrinore, që arrin deri në një lartësi prej 457 m mbi nivelin e detit, duke krijuar kësisoj një pikë...

Fejzulla Berisha: Kosova si rast “sui generis” në të drejtën publike ndërkombëtare (3)

Shpallja e pavarësisë së Republika e Kosovës më 17 shkurt 2008 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të së drejtës publike ndërkombëtare dhe të marrëdhënieve ndërkombëtare. Kjo ngjarje jo vetëm që ndryshoi arkitekturën politike të Ballkanit Perëndimor, por njëkohësisht krijoi edhe...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (14)

Në përmbyllje të broshurës, autori përpiqet ta vendosë të gjithë argumentimin e mëparshëm në një kornizë të përmbledhur, duke i radhitur në mënyrë të shkurtër arsyet, shkaqet dhe pasojat e zhvillimit të dobët ekonomik të Kosovës. Në thelb, përfundimi e shtrin tezën se prapambetja ekonomike nuk ishte një gjendje...

Fejzulla Berisha: SHBA-ja dhe doktrina e ndërhyrjes humanitare në Kosovë (2)

Ndërhyrja e NATO-s në Kosovë në vitin 1999 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme dhe më komplekse në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, të sigurisë kolektive dhe të së drejtës publike ndërkombëtare. Ajo shënoi jo vetëm një kthesë të madhe në trajtimin ndërkombëtar të krizave...

Fejzulla Berisha: Ballkani pas Luftës së Ftohtë dhe rikthimi i rolit amerikan (1)

Pas përfundimit të Luftës së Ftohtë dhe shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, Ballkani u shndërrua në një nga hapësirat më të ndjeshme të sigurisë evropiane dhe ndërkombëtare. Konfliktet etnike, luftërat civile, spastrimet etnike dhe krimet kundër njerëzimit prodhuan një krizë të thellë politike, juridike dhe humanitare...

Bajram Çeliku – Bali: Kërçova nën sundimin e Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene

Iku pushtuesi turk, dhe erdhi ai serb, edhe më i zi se ai turk, rrëfente gjyshi. Shtypja dhe masakra nga më të egrat që i kishte përjetuar populli shqiptar, digjeshin shtëpi, vriteshin burra, gra, pleq e fëmijë. Shqiptarët e pushtuar iu gëzuan shpalljes së pavarsisë në Vlorë nga Ismail Qemali, por hordhitë serbo barbare mësynë trojet...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (13)

Teksti me titull “Vullkani i protestës” ndërton një figurë të fuqishme për të shpjeguar gjendjen shoqërore dhe psikologjike të shqiptarëve të Kosovës në një realitet ku pabarazia, shtypja dhe shfrytëzimi nuk ishin thjesht nocione teorike, por përvoja konkrete që depërtonin në jetën e përditshme. Metafora e “vullkanit”...

Sabile Basha: Zgjedhjet, liria dhe e ardhmja demokratike e Kosovës

Më kthehet shpesh në kujtesë ajo kohë e zgjedhjeve të para parlamentare, si një faqe e hapur rishtas në historinë tonë politike, ku çdo gjë dukej ende e brishtë, por e mbushur me shpresë dhe kujdes të veçantë. Ishte një periudhë kur fjala kishte...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (12)

Në trajtesën “Propaganda shoviniste e Beogradit nxit urrejtjen në mes punëtorëve”, vëmendja vendoset mbi një mekanizëm të njohur të pushtetit politik, përdorimin e propagandës për ta zhvendosur konfliktin nga sfera e problemeve reale sociale dhe ekonomike te sfera e përplasjes etnike...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (11)

Në punimin me titull “Kushtet e vështira të punës rrezikojnë shëndetin dhe jetën e punëtorëve”, vëmendja përqendrohet te një dimension thelbësor i realitetit social-ekonomik, fakti se puna, e cila në parim duhet të garantojë dinjitet, siguri dhe...

Sabile Basha: Në emër të çlirimtarëve dhe kohës që nuk fal

Idhulli im, gjyshja ime e dashur, ishte si një dritë e ngrohtë që nuk shuhej kurrë në kujtesën time. Zëri i saj kishte një butësi të rrallë, por brenda atyre fjalëve të thjeshta fshihej një mençuri që vetëm vitet dhe zemra e pastër mund ta lindin. Ajo më thoshte shpesh: “Nono, njerëzit që nuk kanë gjëra të mira për të të dhënë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (10)

Në punimin “Humbjet ekonomike – barrë e rëndë për punëtorët” paraqitet një panoramë e kthjellët e varfërisë strukturore dhe e shtrenjtimit të vazhdueshëm të jetesës, të cilat, në fund të viteve ’80, po shndërroheshin në përvojë të përditshme...

Sabile Basha: Aeroplanin që e prisja të zbriste në oborrin tonë të vogël

Kur isha e vogël, qielli i fshatit tim Koretin, ishte për mua si një faqe e kaltër dhe e pafund, ku rrallëherë shkruhej ndonjë shenjë e pazakontë. Vetëm ndonjëherë, shumë rrallë, mbi atë hapësirë të qetë shfaqej ndonjë aeroplan, dhe ardhja e tij dukej si një ngjarje e veçantë, pothuajse si një festë e papritur në mes të ditës...

Nexhmije Mehmetaj: Në Gjenevë u kujtuan dëshmorët e kombit dhe rruga e gjatë drejt lirisë

Në një atmosferë të mbushur me emocion, kujtesë historike dhe ndjenjë të thellë kombëtare, më 8 maj 2026, Shoqata Komuniteti Shqiptar në Gjenevë organizoi një mbrëmje përkujtimore kushtuar 5 Majit – Ditës së Dëshmorëve të Kombit...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (9)

Në panoramën e përvojave shoqërore të shqiptarëve në ish-Jugosllavi, kurbeti shfaqet si një nga plagët më të thella, më të gjata dhe më të dhimbshme, jo vetëm në kuptimin ekonomik, por edhe në atë njerëzor, kulturor dhe identitar. Ai nuk përkufizohet thjesht si lëvizje e lirë e individëve drejt vendeve të punës...

1 2 3 4 5
Në Fokus