E premte, 30.07.2021, 10:38 AM (GMT+1)

Kulturë » Mërkuri

Timo Mërkuri: Kur ikën një mik

Qysh në orët e para të mëngjezit, Agim Mato më dha lajmin e hidhur , mësuar në fb, të ikjes së Daniel Gazullit!Nuk e di pse, por e besova menjëherë këtë . Jo aqë nga toni serioz me të cilin mu tha, por nuk di pse, vetë qënia ime e përthithi këtë lajm dhe u vu në alarm nga helmi i tij, duke dëshmuar kështu vërtetësinë .Unë do jem shumë i lumtur sikur të jem gabuar, sikur lajmi të jetë i rremë dhe do ju ftoja dhe juve në këtë ...

Timo Mërkuri: Aristokracia ‘’Çenko’’ e këngës

Kur flasim për  identitetit tonë kombëtar, dytipare kryesore janë ato që  e bëjnë të dallueshëm kombin tonë nga popujt e tjerë kunjera[1] prej tyre është “iso-polifonia”, lindur në hershmërinë e formimit të etnitetit. Isopolifonia ka origjinën nga ligjërimet mortore, por  të  kënduarit e kësaj gjinie arti me nivel të lartë artistik...

Piluri këndon për Rexhep Qosen

Me rastin e  85 vjetorit të  lindjes së Akademikut Rexhep Qose, Kristo Çipa  më bëri të njohur një tekst kënge të tij, që Asambli “Bejka e Bardhë” i Pilurit ka kënduar para 5 vjetësh ( me rastin e 80 vjetorit), këngë që rastësisht nuk është regjistruar. Me miratimin e Kristo Çipës ju bëj të njohur tekstin e kësaj kënge...

Timo Mërkuri: Vazhdimësia…

Nuk mund të mbyllet ky libër pa evidentuar edhe dy kolosë të këngës himarjote, bashkëkohësit tanë, Dhimitër Varfi dhe Katina Beleri, jo vetëm si vazhdues të veprës së Neço Mukos, por si artistë që i dhanë kësaj kënge atë finesë, harmoni dhe ëmbëlsi shpirti që ka sot .Dhimitër Varfi është vazhduesi më i denjë i Neço Mukos...

Timo Mërkuri: Shënime mbi ciklin poetik të Beqir Musliut

Cikli i Prizerenit i poetit Beqir Musliu përbëhet nga  shtatë[2] poezi të shkruara në vitin 1986[3] në qytetin e Prizerenit dhe  të botuara si njëAlbum poetik nga Shtëpia Botuese “PLEJADA” e Prishtinës. Cikli është ilustruar dhe me pamje nga trashëgimia shpirtërore e Prizrenit. Botimi i Albumit...

Timo Mërkuri: Aty ku brezat marrin dritë

Në datën 5 Qershor 2021 në Pilur filloi “Festivali i dytë Folklorik” i quajtur “Netët e Bejkës së Bardhë”, Festival që u zhvuillua  në datat 5 dhe 6 qershor me pjesmarjen e tremnëdhjetë grupeve folklorike, nga tetë bashki, me një pjesmarje prej 130 artistë popullorë, nga të cilët 50 ishin të rinj dhe nëntë ishin fëmijë...

Timo Mërkuri: Lisat e shpirtit të Sabit Rrustemit

Në qoftë se pas leximit të librave poetikë  të serisë “Hyjnorja ime je ti” të Sabit Rrustemit do përballemi me thënien e Persi Shellit se:“Poezia është kujtesa e çasteve më të mira,më të lumtura të mëndjeve më të lumtura e më të mira” me siguri që këtë përkufizim do ta rezervonim pikërisht për poezinë...

Timo Mërkuri: Vargjet e bardha të një dashurie të ngrohtë jugu

Jemi njohur me poezinë e Fatmir Terziut nëpërmjet publikimeve të tij, kryesisht te portali “Fjalaelirë”  aqë të shpeshta, sa që po të rastisë  ndonjë ditë pa një poezi të tijën, ndjejmë një si mungesë brenda vetes. Si shumë miq edhe unë mendoja se kjo “ndjenjë mungese”  e kishte burimin pikërisht te ambientimi ...

Timo Mërkuri: Lefter Çipa i “panjohur”

Vetëm cilësori “i panjohur” nuk i shkon Lefter Çipës, sepse dhe ata që nuk janë takuar fizikisht me atë, kanë takuar poezitë dhe këngët e tij, duke krijuar në këtë mënyrë njohjen më të plotë me shpirtin e tij. Jashtë çdo dyshimi, shpirtipërmbanbrenda vetes vetëm ato që janëthelbësore nëtipin e njeriut, ato që përcaktojnë...

Timo Mërkuri: Vajtimi shndruar në këngë

Kur më 25 Nëntor 2005 u shpall vendimi i UNESCO për njohjen e iso-polifonisë shqiptare si kryevepër shpirtërore të njerëzimit dhe marrjen e saj në mbrojtje, ky lajm në popullin tonë, u përjetua si çasti i daljes së nuses në valle. Nuk ishte nevoja që të shkreheshin pushkët në ajër, u shkrehën në këngë mijra shpirtëra artistësh...

Timo Mërkuri: Zagoria ose jeta me këngë

I-Prezantimin me fshatrat e Zagorisë e ka bërë  më së miri Andon Zako Çajupi te poezia “Fshati im” kur shkruan: “Malet me gurë/Fushat me bar shumë/Arat plot me grurë/Më tutje një lumë/Fshati për karshi/Me kish e me varre/Rrotull ca shtëpi/ Të vogëla fare..Panorama ështëtepër fantastike, poetike, por gjithsesi i...

Timo Mërkuri: Lezetet e Lunxhërisë

I-Duke parëvallen e kënduar lunxhiote, mahnitesh me ‘tëdhe  bindesh që kjo krahinë ka shumë e më shumë lezete se sa na thotë kënga shoqëruese “Lunxhëri plot lezete/Ç’bukuri ke mbi vete”. Në fakt kjo valle dhe kjo këngëjanë  lezetet e para të Lunxhërisë që sheh në momentin kur je spektator i saj...

Timo Mërkuri: Drita e yllit që u shua

Në orën 1.15 pas mesnate të datës 18 shkurt 2021 u shua në shtëpinë e tij në Himarë poeti Lefter Çipa “Nderi i Kombit”. Duke njohur kontributin e tij, shumëkuish këtë shuarje e hamendësoi si fundi i një epoke në iso-polifoni, por unë nuk mendoj aspak kështu. Unë mendoj se, në fakt hyrja e Lefter  Çipës në fushën...

Timo Mërkuri: Arian Shehu i ergjëndtë

Një nga grupet iso-polifonike me karakteristika interesante është Grupi “Ergjëria”1 i Gjirokastrës me drejtues artistik Arjan Shehun. Themi se është një grup interesant për arsye se ky grup këndon një tip kënge iso-polifonike që, për tonalitetin e tij me ngjyrim të ngrohtë dhe mënyrën e shtruar të  të kënduarit, është “pagëzuar” me emrin...

Timo Mërkuri: Fjalë për Lefter Çipën

Pilurjotë kudo që jinni dhe ju vëllezër himariotë të 53 fshatrave!Ju burra shteti që e doni Shqipërinë si Lefter Çipa dhe ju miq e shokë që emrin e Lefter Çipës e lexonit Lefter Shqiptari apo Lefter kënga; më dëgjoni!Një lajm i zi si një tërmet njëqint ballë na goditi ...

Timo Mërkuri: Për poezinë popullore të dashurisë

Është e natyrëshme që sot më 14 shkurt , ditën që gjithë të rinjtë flasin e mendojnë për dashurinë, ne krijuesit ta kthejmë vëmëndjen te poezia e dashurisë.Të gjithë e kemi provuar se sa e vështirëështë të shkruash një poezi dashurie dhe në këtë moment na vjen ndërmënd fjala e  Roberto Benignit kurthoshte...

Timo Mërkuri: Fyejt magjik të Pilurit

Jehona e këngës iso-polifonike të grupit të Pilurit, qysh nga ajo ditë tetori e vitit 1973 në skenën e Festivalit Folklorik të Gjirokastrës e më pas, koncert pas koncerti e Festival pas Festivali, u përhap mbi gjithë hapësirën e vendit  dhe: si valë të një shpërthimi atomik, kapërceu hapësirën ballkanike dhe eci nëpër Europë...

Timo Mërkuri: Apostujt e këngës pilurjote

I-Si kudo në fushën e artit edhe këngët iso-polifonike, të “mëdha” i bëjnë këngëtarët  që janë vërtet të mëdhenj. Sepse autori i tekstit mund  të krijojë një “kryevepër poetike” si tekst kënge, drejtuesi muzikor mund të krijojë një vijë melodike të “artë”, por  në qoftë se nuk ke bashkë me ‘to edhe  këngëtarët e...

Timo Mërkuri: Kristo Çipa ka veshur mjegullën e Pilurit

Thuhet shpesh se: që ta kuptosh poezinë duhet të “njohësh” vendin ku jeton poeti. Ja që në rastin tonë, për të njohur Pilurin, mjafton të lexojmë poezitë e Kristo Çipës “Mjeshtër i Madh”  të përmbledhura në vëllimin poetik “Vesha mjegullën e hollë”, pa qënë nevoja të marrësh rrugën përpjetë malit. Kjo ndodh...

Timo Mërkuri: Baladat nuk kanë kohë për të vdekur

“Kënga e Dhoqinës” egziston dhe në variantin e Labërisë[1], madje në këtë variant është në një këngë me 117 vargje, e cila ka si “trung” tekstin e variantit prej 50 vargjesh, mbi të cilin janë “shartuar” dhe kanë “mbirë” filiza, që e rritin dhe zgjerojnë “kurorën” e saj. Mund të mos ndaleshim te ky variant, porn a detyron fakti që ka disa ...




Gallery

Pëllumb Gorica: Magjia e bukurive të nëntokës sulovare
Fotaq Andrea: Një vështrim, një lot, një trishtim – o Zot sa pikëllim!
Pëllumb Gorica: Grimca kënaqësie në Liqenin e Komanit
Shkolla Shqipe “Alba Life” festoi 7 Marsin në Bronx
Kozeta Zylo: Manhattani ndizet flakë për Çamërinë Martire nga Rrënjët Shqiptare dhe Diaspora