Pilo Zyba: Rruga drejt heshtjes (2)

RRUGA DREJT HESHTJES  

- vazhdim i novelës –

NGA PILO ZYBA

Në ato ditë më njoftuan nga Shtëpia Botuese, se ishte botuar libri im i parë , “Rruga drejt lirisë „ në gjuhën greke. Mu duk se diçka ndryshojë brënda meje. Marrja në duar librin tim në gjuhën greke, ( në gjuhën shqipe kisha disa rë botuar) më dukej se më rriste vlerat edhe si njeri, edhe si shkrimtar, edhe si pjestar i atyre njerzve që më mirëpritën.
Ngjarja e librit ishte e thjeshtë, por e dhimbshme. Një djalë 14 vjeçar nga Shqipëria, kishte ikur për të gjetur gjyshin e tij që e kishte prift. Babanë, me ikjen e gjyshit ja kishin burgosur. Libri pasqyronte jetën përpara viteve 90. Peripecitë e djalit nëpër të gjithë greqinë, vuajtjet e tij dhe qënin që kishin me vete, tregonin dhimbje, vuajtje, pasiguri. Një ditë prifti i një fshati e gjen pa ndjenja në oborrin e kishës së tij. E mërr dhe e çon në shtëpi. Në momentin që kërkon ti ndërrojë rrobat e lagura dhe të ngrira, nga gjoksi i fëmijës, bie një fotografi. Prifti e mërr dhe shikon veten në të. Ai kupton se ky djalë është nipi i tij...Lajmëron ambulancën dhe e çojnë në spital. Për tre ditë dhe net mjekët qëndrojnë te koka. Prifti, gjyshi i tij u thotë:
-Ky djalë duhet të jetojë, është nipi im, gjaku im, vazhdimësia e familjes time që kam lënë në shqipëri.
Drejtori i spitalit, i rrethuar nga mjekët i jep lajmin e hidhur:
-Ky djalë nuk mund të jetojë…
-Pse?
Ai vjen nga një botë e cila nuk jeton më, dhe me atë jetë që ka bërë atje, nuk mund të jetojë në këtë botë tonën.
Kjo ishte një bombë e madhe shpirtërore për gjyshin e tij…
Kur libri erdhi në fshat, të gjithë e rrëmbyen atë dhe e lexonin e shikonin me mirësinë e flakës së qiririt që bënte dritë në hapësirat e kishës. Kjo bëri që emri im të shikohej si një rast i veçantë. Ata më afruan të gjithë, qoftë pranë bisedave të tyre, qoftë në tavolinat e tyre apo me raste dhe në shtëpitë e tyre.
Familja e priftit dhe Panajotës, më shikonin me një dashuri tjetër, më të përkushtuar, më të dashur, aq sa më dukej se ata mburreshin me mua, me praninë time, me horizontin dhe me talentin tim…..
Më dukej se nënvleftësimi i fillimit u fshi. Më shikonin me një sy tjetër. Unë ndihesha krenar si për tu thënë se, edhe ne prej andej nga vimë, dime të jetojmë, sepse në ato vite propaganda Greke, punonte për të na paraqitur, si të pa shkolluar, të vakët, të varfër dhe të pa talentuar dhe të pa edukuar..
***
Kur u ngjita në katin e sipërm, koridori me parket më priti me një heshtje të butë, pothuaj të gjallë. Hapat e mi dëgjoheshin lehtë, si të mos donin të prishnin qetësinë e shtëpisë. Drita e zbehtë e llambës varej mbi mur, duke hedhur hije të gjata që lëviznin me çdo hap timin.
Dhe aty…Në gjysmerrësirën e korridorit, pranë derës së saj, qëndronte Elpidha.
E mbështetur lehtë në kornizën e derës, me një qëndrim që nuk ishte as pritje, as rastësi Ishte si të më kishte ndjerë që po vija.
Me një lëvizje të ngadaltë, hodhi flokët pas supeve. Gishtat e saj të hollë rrëshqitën mbi qafë, si një lëvizje e menduar gjatë. Nuk foli menjëherë. Vetëm më pa.
Dhe në atë shikim kishte diçka që më ndaloi për një çast — jo si ndalim i trupit… por i mendimit. Hyra në dhomën time. E lashë derën pak hapur. Jo rastësisht.
Më duhej të zbrisja përsëri për darkë… por ndoshta jo menjëherë.
Në harkun e derës u shfaq përsëri.
Drita që vinte nga brenda dhomës e preku në fytyrë. Sytë i shkëlqyen më shumë… ose ndoshta ishte vetëm mënyra si po e shikoja unë.
— Rrobat për t’u ndërruar… — tha me një zë të ulët — i ke mbi krevat. Janë të lara… dhe të hekurosura.
Bëri një pauzë të lehtë.
— Mbajnë aromën e duarve të mia. E shtyu derën pak më shumë. Në atë hapje të vogël kishte më shumë se një gjest i thjeshtë. Ishte si një ftesë… apo një provë.
Lëvizjet e saj u bënë më të buta, më të lirshme, si të ndiqnin një ritëm që vetëm ajo e dëgjonte.
Trupi i saj u zhvendos lehtë në hapësirë, jo për të treguar… por për të lënë të kuptohej. Pastaj u largua. Me hapa të lehtë, pothuaj pa zhurmë Flokët i valëviteshin mbi supe dhe më poshtë… si një valë e butë që tërhiqet, por lë gjurmë.
Qëndrova për një moment në vend. Më ngjante me një qenie të ardhur nga një botë tjetër…si një shtojzavalle që nuk i përket plotësisht realitetit.
Në tavolinën pranë krevatit ishte libri. E hapa. “Dashuria e parë”, e Turgenjevit.
Mes faqeve, një petale trëndafili. Dhe aroma e saj. Jo e fortë… por e mjaftueshme për të mbushur mendimin.
E mbylla librin ngadalë. Dhe për një çast nuk dija nëse po lexoja një histori…apo po hyja në një tjetër.
***
Kur zbritëm, tryeza ishte shtruar me një kujdes të veçantë. Drita e llambës krijonte një rreth të ngrohtë mbi tavolinë. Mbasi hëngrëm darkë. Tryeza u shtrua me mollët e qëruara, frutat e thata, gotat me bisht — gjithçka dukej sikur ishte vendosur për një rast më të madh se një darkë e zakonshme.
— Elpidha, — tha prifti, — shko në qilar dhe na sill një shishe nga vera e vjetër.
Ajo u ngrit menjëherë. Lëvizja e saj kishte një lehtësi të çuditshme — si një flutur që i bindet një instinkti të vetin.
Kur u kthye, mbante shishet me një kujdes të veçantë. Në fytyrën e saj kishte një dritë që nuk e kisha parë më parë. Jo vetëm bukuri…por një lloj vendosmërie të heshtur.
Andoni u vesh dhe u largua për mbrëmjen e fundjavës. Salla mbeti në një qetësi të ëmbël.
Gotat u mbushën.
— Gëzuar, — tha papa Vasili, duke ngritur gotën.
Sytë i ndritën.
— Ndihem mirë që të kam në shtëpi… më shumë sesa e kam thënë.
Pastaj shtoi, me një ton më të ulët:
— Jemi një gjak. Nënkuptonte, se ata ishin arvanitas, pra, ishim vëllezër të një gjaku.
Fjalët e tij ranë në tavolinë si një gur në ujë të qetë.
Unë i vështroja të gjithë.
Panajotën — të heshtur, të përmbajtur.
Priftin — të hapur, ndoshta më shumë se zakonisht. Dhe Elpidhën…
Ajo nuk mi hiqte sytë. Fytyra e saj kishte marrë një ngjyrë të butë purpuri.
Si një mollë që sapo ka prekur dritën e mëngjesit.
Ora kaloi pa u ndjerë. Prifti u ngrit, por këmbët nuk e mbanin mirë. Elpidha e mbajti.
— Nuk pi zakonisht, — tha ajo me një buzëqeshje të lehtë.
Panajota shtoi:
— Ndihet mirë me ju.
Fjalë të thjeshta… por të mbushura me kuptim.
Ata u larguan drejt dhomës së tyre. Shtëpia mbeti në një heshtje tjetër tani. Më intime.
— Ikim? — i thashë Elpidhës.
Ajo nuk foli.
Vetëm tundi kokën. Flokët i lëvizën lehtë… u dallgëzuan si fllokët e një shelgu kur i tund era mbi pasqyrën e ujit.. U afrova për t’u ngritur, por ajo më tërhoqi. Forca e saj ishte më shumë lojë sesa nevojë. Në atë tërheqje, ajo humbi pak ekuilibrin dhe ra mbi mua.
Qeshëm. Një qeshje e çliruar.
— Vera të ka zënë pak… — tha me një zë të lehtë. Më kapi për dore. Dhe më udhëhoqi drejt shkallëve.
Unë nuk kundërshtova. Ndoshta sepse nuk doja. Ndoshta sepse nuk mundesha.
Më çoi deri te krevati. Më uli. Më pa drejt në sy. Për një çast të gjatë. Pa fjalë. Pa lëvizje.Vetëm frymëmarrje.
Pastaj…
U përkul.
Puthja e saj ishte e lehtë. Por e vërtetë. Pa nxitim. Pa kërkesë. Si një prekje që donte të mbahej mend.
U tërhoq menjëherë. Sytë i ndryshuan. Si të ishte zgjuar nga një ëndërr.
Hapi derën. Dhe u largua. Shpejt. Si një flutur që nuk qëndron gjatë në një vend.
Dhoma mbeti e qetë. Por jo bosh. Aroma e saj ishte ende aty. Shija e puthjes… gjithashtu. U shtriva. Dhe për herë të parë pas shumë kohësh… nuk e kërkova gjumin. Ai erdhi vetë. Si një ëndërr që kishte filluar para se të mbyllja sytë.
Mëngjesi nuk erdhi si zakonisht. Nuk pati atë ndarjen e prerë mes natës dhe ditës.
Ishte më shumë si një vazhdim i heshtur i asaj që kishte ndodhur — një dritë e butë që hyri në dhomë pa më zgjuar menjëherë, sikur të kishte frikë të prishte diçka.
U zgjova me sytë gjysmë të mbyllur. Për një çast nuk e dija ku isha. Pastaj ndjeva aromën.
Ajo nuk ishte zhdukur.
Ishte më e lehtë tani, më e shpërndarë… por ende aty. Në jastëk. Në ajër. Në mendim. E preka me dorë vendin ku kisha fjetur. Si të kërkoja një gjurmë që nuk shihej. Dhe atëherë… më erdhi kujtimi.
Jo si një imazh i plotë, por si një ndjesi që të kap për brenda — ajo përkulje… ajo afërsi… ajo puthje.
Qëndrova për pak çaste pa lëvizur. Jo për ta kujtuar… por për të parë nëse ajo ndjesi ishte ende e vërtetë.
U vesha ngadalë. Çdo gjë që bëja kishte një kujdes të tepërt, sikur çdo lëvizje mund të më nxirrte nga ajo gjendje.
Kur hapa derën, korridori ishte i qetë.Drita e mëngjesit kishte zëvendësuar llambën e natës dhe parketi dukej më i ftohtë, më real.
Zbrita shkallët. Zhurma e lehtë e enëve dhe aroma e kafesë më sollën në botën e zakonshme. Por unë nuk isha më i zakonshëm.
Ata ishin të gjithë aty. Panajota pranë sobës, me atë qetësinë e saj që nuk ndryshonte. Papa Vasili ulur, me fytyrën pak të rënduar nga vera e mbrëmjes, por me një butësi në sy.
Dhe…Elpidha.
Ajo ishte ulur përballë vendit tim.
Kur hyra, nuk më pa menjëherë. Ose bëri sikur nuk më pa. Pastaj ngriti sytë. Një çast i vetëm. Por i mjaftueshëm. Nuk kishte asnjë buzëqeshje të hapur. Asnjë shenjë të drejtpërdrejtë. Vetëm një dritë e lehtë në sy…dhe një pyetje që nuk u tha.
U ula.
— Fjetët mirë? — pyeti Panajota, duke më zgjatur filxhanin.
— Mirë, — thashë. Por zëri më doli pak më i ngrohtë nga zakonisht.
Papa Vasili buzëqeshi lehtë.
— Vera ndihmon ndonjëherë, — tha.
Unë e ktheva gotën e ujit në dorë, pa nxituar të përgjigjem.
— Po… — shtova — por ka raste kur njeriu fle mirë edhe pa të.
Një heshtje e shkurtër.
Elpidha uli sytë. Dhe me majën e gishtave rregulloi një fije të padukshme mbi tavolinë.
— Ka gjumë që vjen i qetë… — tha ajo papritur, pa ngritur kokën, — dhe ka gjumë që të mban zgjuar edhe kur fle.
Panajota e pa për një çast.
— Çfarë do të thuash?
Elpidha ngriti sytë ngadalë.
— Nganjëherë, — tha, — një mendim i vogël… të bën të mos e ndjesh natën. Fjalët e saj ishin të thjeshta. Por mënyra si i tha… ishte si të më kishte prekur përsëri.
Unë mbështeta bërrylin lehtë mbi tavolinë.
— Ka edhe mendime, — thashë, — që nuk të lënë të flesh… sepse nuk do që të ikin.
Papa Vasili qeshi lehtë.
— Ju të rinjtë keni gjithmonë mendime më të bukura se ne.
Por unë nuk po e dëgjoja plotësisht. Sepse ajo po më shikonte. Drejt. Pa frikë.
— Ndonjëherë, — tha ajo përsëri, duke marrë një copë kek, — njeriu nuk është i sigurt nëse ajo që ka parë ka qenë ëndërr… apo diçka tjetër. E theu kekun me kujdes. — Dhe nuk di nëse duhet ta kujtojë… apo ta lërë ashtu.
Panajota buzëqeshi lehtë.
— Ëndrrat janë të bukura kur nuk i shpjegojmë shumë.
Unë mora filxhanin. E afrova pranë buzëve, por nuk piva menjëherë.
— Ka ëndrra… — thashë ngadalë — që nuk harrohen edhe sikur të duash. Dhe për herë të parë…ajo buzëqeshi. Jo hapur. Por mjaftueshëm sa të më jepte përgjigjen që kërkonte.
Drita kishte hyrë plotësisht tani në dhomë. Çdo gjë dukej e zakonshme. Tryeza. Filxhanët. Zëri i priftit që fliste për rrugën që do merrnim. Por nën këtë zakonshmëri…rridhte diçka tjetër. Një marrëveshje e heshtur. Një sekret i vogël që nuk ishte më vetëm i saj…as vetëm i imi.