| E premte, 03.04.2026, 06:58 PM |
E vërteta që serbët nuk mund ta mohojnë: Shqiptarët autoktonë në Kosovë, serbët ardhacakë!
Shkruan: Prof. Dr.
Fejzulla Berisha
Historia që flet vetë
Në shekuj, narrativa politike ka
përpjekur të errësojë të kaluarën historike të Kosovës. Megjithatë, fakti që
vjen nga vetë historiografia serbe është i pamohueshëm: shqiptarët janë
popullsi autoktone, ndërsa serbët janë popullsi e ardhur. Profesori dhe
historiani serb Rade Mihajlçiq, ligjërues në Universitetin e
Beogradit dhe autoritet i njohur i historiografisë serbe, ka pranuar këtë
realitet të rëndësishëm në punimet dhe tekstet e tij akademike.
Migrimet sllave dhe zhvendosja e
shqiptarëve
Mihajlçiq shpjegon se migrimet e serbëve në Ballkan sollën ndryshime të mëdha
demografike, duke shtyrë popullsinë shqiptare drejt viseve malore. Në tekstet
shkollore serbe për nxënësit e klasës së gjashtë, thuhet qartë se shqiptarët
ishin popullsi vendase, ndërsa serbët u vendosën në territore të banuara tashmë
nga autoktonët. Ky pranim bie në kundërshtim me narrativat nacionaliste serbe
që kanë synuar të paraqesin Kosovën si tokë ekskluzivisht serbe.
Rëndësia akademike dhe ndërkombëtare
Ky pohim nuk është thjesht një interpretim i rastësishëm. Ai ka rëndësi të
jashtëzakonshme në tre plane:
1. Historikisht, konfirmon vazhdimësinë shekullore të
shqiptarëve në Kosovë.
2. Akademikisht, sfidon mitet dhe interpretimet e
deformuara, duke i dhënë një lexuesi një perspektivë shkencore mbi ngjarjet e
vërteta.
3. Ndërkombëtarisht, forcon legjitimitetin historik
dhe të drejtën e Kosovës, duke e vendosur çështjen mbi baza dokumentare dhe
fakte të pakundërshtueshme.
Reagimet nacionaliste serbe
Deklarimi i Mihajlçiqit ka shkaktuar reagime të ashpra nga qarqet nacionaliste
serbe, të cilët përpiqen ta mbajnë historinë në narrativat e tyre të
deformuara. Ky reagim vetë tregon fuqinë e të vërtetës historike: ajo nuk mund
të mohohet.
Mesazhi për të ardhmen
Historia nuk duhet të përdoret si armë për konflikte. Ajo është themeli mbi të
cilin mund të ndërtohet drejtësia historike, pajtimi dhe respekti ndërkombëtar.
Pranimi i Mihajlçiqit është një thirrje për njohje të së vërtetës, ruajtjen e
identitetit kombëtar shqiptar dhe konsolidimin e paqes në rajon.
Kosova mbetet shqiptare
Kosova nuk është tokë e ndonjë populli tjetër. Ajo është pjesë e pandashme e
trashëgimisë kulturore dhe historike shqiptare. Çdo përpjekje për ta mohuar
këtë është e destinuar të dështojë përballë fakteve dhe dëshmive shkencore. Ky
pohim nga historiografia serbe është një mesazh i qartë: shqiptarët janë
autoktonë, serbët ardhacakë, dhe historia nuk mund të fshihet më.