Don Fran Sopi: Kreshmët katërdhjetëditëshe dhe epika e kthimit, e rilindjes së ndërgjegjes sonë shpirtërore dhe kombëtare

Kreshmët katërdhjetëditëshe dhe epika e kthimit, e rilindjes së ndërgjegjes sonë shpirtërore dhe kombëtare

Shkruan: Don Fran Sopi

Kjo kohë e shenjtë e Kreshmëve, për Kishën Katolike dhe grigjën e saj, nuk është vetëm një periudhë përmbajtjeje apo një zakon kishtar që përsëritet çdo vit në kalendarin liturgjik, por është një kohë e thellë e hirit hyjnor: një moment vendimtar në historinë personale të secilit prej nesh dhe në ndërgjegjen e një populli të tërë. Është një kohë që na grish të ndalemi, të reflektojmë dhe të kthehemi te burimi i dritës.

Kreshmët, këto dyzet ditë të bekuara që po i jetojmë, janë një thirrje që zbret nga qielli dhe ngjitet në ndërgjegjen tonë si kushtrim shpirtëror. Ato janë zgjimi i njeriut nga gjumi i rehatisë morale; janë përballja me të vërtetën pa maska; janë kthimi në thelb. Fjala ungjillore e Jezu Krishtit që i shoqëron është e qartë dhe e prerë: “Kthehuni dhe besoni Ungjillin.” Në këtë thirrje përmblidhet e gjithë epika e Kreshmëve: kthimi si çlirim dhe besimi si ringritje.

Mbi të gjitha, Kreshmët janë shkretëtira e brendshme ku njeriu zhvishet nga iluzionet e veta. Në shkretëtirë nuk ka zbukurime, role apo duartrokitje; aty ka heshtje dhe të vërtetë. Aty rrëzohen arsyetimet e rreme me të cilat kemi mbrojtur gabimet tona. Aty bie maska e hipokrizisë. Aty shpirti përballet me vetveten. Është koha kur Hyji nuk flet me zhurmë, por me një zë të butë e të thellë që depërton në ndërgjegje dhe thotë: “Kthehu.” Kjo fjalë nuk është vetëm një ftesë; ajo është njëkohësisht gjykim dhe premtim. Është dritë që zbulon plagën, por edhe balsam që e shëron atë. Hyji nuk na e zbulon mëkatin për të na dënuar, por për të na shpëtuar; nuk na thërret për të na poshtëruar, por për të na ringritur në dinjitetin tonë si bij të Tij.

Sot, jetojmë në një kohë ku duket sikur flaka e ferrit është ndezur në shumë drejtime. Shohim përçarje në familje, padrejtësi në institucione, korrupsion që maskohet si mençuri, rebelim e anarkizëm që paraqiten si liri, indiferencë që shitet si neutralitet. Shohim dhunë në fjalë, ashpërsi në gjykim dhe ftohtësi në marrëdhënie. Por e vërteta e hidhur është kjo: flaka e ferrit nuk ushqehet vetëm nga ata që bëjnë të keqen hapur; ajo forcohet nga heshtja e atyre që mund ta ndalonin, por zgjedhin të heshtin. Indiferenca është terreni ku rritet padrejtësia. Kur shohim të keqen dhe nuk reagojmë, kur dimë të vërtetën dhe e fshehim, kur justifikojmë gabimin për hir të interesit apo frikës, bëhemi pjesë e errësirës që na rrethon.

Prandaj Kreshmët janë thirrje për ta ndalur këtë rrjedhë të rrezikshme. Janë kohë për ta larguar mëkatin jo vetëm nga veprimet tona, por nga vetë vullneti ynë. Sepse mëkati nuk fillon në dorë, por në mendje; nuk lind në veprim, por në qëllim; nuk forcohet në rrethana, por në kompromis. Kompromisi i vogël me të keqen është fara e kaosit të madh. E vetmja udhë e vërtetë për njeriun është drejtësia. Jo drejtësia e ashpër që kërkon vetëm ndëshkim, por drejtësia që lind nga e vërteta dhe ushqehet me dashuri. Drejtësia që rikthen rendin hyjnor në zemrën e njeriut, çliron ndërgjegjen dhe i jep dinjitet jetës. Kjo drejtësi duhet të fillojë në familje. Familja është altari i parë i kombit tonë shqiptar. Aty formohet ndërgjegjja e brezave. Aty mësohet dallimi ndërmjet së drejtës dhe së padrejtës. Aty mësohen fjalët “falje”, “sakrificë” dhe “ndershmëri”. Nëse prindërit nuk jetojnë në të vërtetë, fëmijët mësojnë dyfytyrësinë; nëse mungon falja, rritet krenaria; nëse mungon drejtësia, lind përçarja, e cila depërton më pas në shoqëri dhe në kombin tonë.

Një familje e rrënuar nga egoizmi, mashtrimi dhe mungesa e respektit është një gur i lëkundur në themelin e atdheut. Harmonia nuk është rastësi; ajo është fryt i përpjekjes së përditshme, i sakrificës së heshtur dhe i drejtësisë së jetuar me përulësi.

Një nga plagët më të rënda të kohës sonë është mendësia e rreme se “qëllimi justifikon mjetin”. Kjo ide ka helmuar histori, ka shkatërruar sisteme morale dhe ka deformuar lirinë e njeriut. Kur njeriu e vendos veten mbi ligjin e Hyjit, duke justifikuar të keqen për një qëllim që e quan të mirë, lind kaosi. Kaosi në jetën publike nuk është rastësi; ai është pasqyrë e ndërgjegjes së turbullt. Nuk mund të presim drejtësi nga strukturat, nëse nuk ka drejtësi në zemrat tona. Reforma e vërtetë fillon nga brenda.

Dimensioni atdhetar i Kreshmëve është po aq i thellë sa ai shpirtëror. Historia jonë kombëtare shqiptare nuk është vetëm një varg datash e ngjarjesh; ajo jeton në ndërgjegjen tonë. Ne jemi bij të një populli që ka kaluar përmes vuajtjeve, sakrificave dhe sfidave, por që ka mbijetuar sepse ka ruajtur besimin, nderin dhe dinjitetin.

Nëse sot duam një të ardhme më të drejtë për atdheun, nuk mjafton të kërkojmë ndryshim nga institucionet; duhet ta kërkojmë nga vetja. Atdheu nuk ndërtohet me slogane, por me moral. Nuk forcohet me zhurmë, por me ndërgjegje të pastër. Një komb që humb drejtësinë humb shpirtin e vet; një komb që ruan të vërtetën mbetet i gjallë dhe i fortë.

Kreshmët na japin mjetet për këtë rilindje: lutjen që ndriçon mendjen dhe e lidh zemrën me Hyjin; agjërimin që disiplinon trupin dhe forcon vullnetin; bamirësinë që hap zemrën ndaj tjetrit dhe mposht egoizmin. Këto nuk janë formalitete, por armë shpirtërore. Me to njeriu mposht krenarinë, shuan urrejtjen dhe pastron ndërgjegjen.

Kur ndërgjegjja pastrohet, fillon transformimi i vërtetë – një transformim që prek familjen, shoqërinë dhe kombin. Epika më e madhe nuk është ajo e betejave të jashtme; epika më e madhe është beteja kundër vetvetes. Të fitosh mbi egoizmin, mashtrimin, frikën dhe indiferencën – kjo është fitorja që e ndryshon historinë. Një njeri i kthyer është dritë. Një familje e pajtuar është fortesë. Një popull me ndërgjegje të pastër është shpresë për të ardhmen.

Andaj, unë, si meshtar i Kishës Katolike, nuk e shpall këtë fjalë si një gjykatës, por si bashkudhëtar në këtë udhë kreshmore. Edhe unë kam nevojë për kthim. Edhe unë jam në këtë betejë të brendshme. Përpara Kryqit jemi të gjithë të barabartë – të varfër në mëkate, por të pasur në mëshirë. Përpara Kryqit lind shpresa më e madhe, sepse Kryqi nuk është fundi; ai është porta e Ngjalljes. Pas pendesës vjen paqja. Pas lotit vjen drita. Pas errësirës lind agimi.

Le të jetë kjo kohë e Kreshmëve një pikë kthese në jetën tonë personale, familjare dhe kombëtare. Le të jetë një rilindje e ndërgjegjes sonë shpirtërore e kombëtare. Le të jetë një betim i heshtur për drejtësi, për të vërtetë dhe për dritë.

Dhe kur të kthehemi me gjithë zemër dhe të besojmë Ungjillin, flaka e ferrit do të shuhet nga drita e Hyjit, sepse drita gjithmonë ka fjalën e fundit – dhe ajo fjalë është jetë.

Pejë, më 15 mars 2026.