Ilir Çumani: Kombi në tryezën e paqes globale, ndërsa Rama endet në hijen e diplomacisë

KOMBI NË TRYEZËN E PAQES GLOBALE, NDËRSA RAMA ENDET NË HIJEN E DIPLOMACISË

Nga Ilir Çumani

Në diplomacinë ndërkombëtare, përjashtimi nuk artikulohet me nota zyrtare dhe as me deklarata publike. Ai ndodh në heshtje, në mënyrë elegante dhe të pamëshirshme njëkohësisht: përmes mungesës së ftesave, tryezave që mbyllen pa ty, karrigeve që mbeten bosh jo nga rastësia, por nga një vendim.

Pikërisht aty nis kriza e vërtetë e përfaqësimit — jo kur një shtet refuzohet, por kur një individ që e drejton pushon së qeni i dëshiruar.

Mospjesëmarrja e Kryeministrit Edi Rama në ceremoninë e Bordit të Paqes, ku ftesa ishte adresuar Shqipërisë si subjekt shtetëror, nuk ishte një keqkuptim protokollar.

Ishte sinjali i ftohtë i një realiteti politik të hidhur, ku Shqipëria nuk është përjashtuar, por është shmangur nga kjo tryezë vetëm Rama. Dhe kjo ndarje mes shtetit dhe individit është pikërisht ajo që Kryeministri përpiqet të fshehë me çdo mjet.

Në vend të një sqarimi të qartë, institucional dhe serioz, Kryeministri Rama bëri atë që di të bëjë më mirë: u kthye në Kuvend për ta përdorur këtë institucion të lartë jo si hapësirë llogaridhënieje, por si skenë varieteje politike.

Aty ku faktet zëvendësohen nga metaforat dhe figurat letrare, ku dështimi maskohet me batuta dhe ku ironia shërben si alibi për mungesën e përgjegjësisë.

Sjellja e tij parlamentare nuk ishte mbrojtje, por shmangie e rafinuar; nuk ishte transparencë, por mjegull e qëllimshme.

Rama nuk foli si kryeministër i një vendi që kërkon peshë dhe respekt në arenën ndërkombëtare, por si një individ i rrethuar, i detyruar të sulmojë për të mos u ekspozuar.

Është një refleks klasik i pushtetit në rënie: kur humbet aksesin në tryezën e madhe, përpiqesh të domino­sh zhurmën e sallës së vogël.

Ndërkohë që Donald Trump ishte epiqendra e forumit ndërkombëtar ku po ridizenjohen linjat e reja gjeopolitike, Edi Rama zgjodhi një skenografi dytësore, pa protokoll, pa peshë dhe pa ndikim real.

Ta paraqesësh këtë zgjedhje si sukses diplomatik nuk është thjesht naivitet, por një akt i hapur pandershmërie politike.

Administrata Trump, veçanërisht në mandatin e dytë, funksionon mbi hierarki të rrepta dhe kufij të panegociueshëm.

Familja nuk është qendër vendimmarrjeje dhe afërsia sociale nuk konvertohet në kapital shtetëror.

Çdo përpjekje për ta anashkaluar këtë realitet përfundon jo në ndikim, por në ekspozim — dhe shpesh në tallje të heshtur nga establishmenti që nuk harron dhe nuk fal lehtësisht.

Në këtë panoramë, kontrasti është brutal: ndërsa Kryeministri shqiptar prodhonte retorikë mbrojtëse në Tiranë, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ishte fizikisht dhe politikisht aty ku zhvillohet diplomacia reale.

Prania e saj krah Presidentit Trump nuk ishte produkt i rastësisë, por rezultat i një leximi korrekt të momentit historik dhe të rolit shtetëror.

Ky fakt e shemb narrativën e Ramës nga themelet. Sepse, nëse Shqipëria do të ishte e padëshiruar, as Kosova nuk do të kishte qenë e pranishme.

Por realiteti është tjetër: problemi nuk është kombëtar, por personal. Nuk është Shqipëria që po përjashtohet, por Kryeministri i saj.

Pretendimi i Ramës në Kuvend se kishte marrë një lloj “miratimi personal” nga Presidenti Trump për mungesën e tij nuk është thjesht i pabesueshëm, por edhe fyes për inteligjencën publike.

Diplomacia ndërkombëtare nuk funksionon me leje private dhe as me marrëdhënie imagjinare. Presidenti i SHBA-së nuk menaxhon axhendat e kryeministrave të botës.

Kjo narrativë tregon ose një mosnjohje alarmante të realitetit ndërkombëtar, ose një përçmim të hapur ndaj publikut.

Sot, Edi Rama ndodhet në një pozicion të paqartë gjeopolitikisht, të konsumuar politikisht dhe të ekspozuar personalisht.

Retorika e tij parlamentare nuk është shenjë force, por simptomë ankthi dhe pasigurie, frika e një individi që e ndien se heshtja ndërkombëtare po bëhet gjithnjë e më e zëshme.

Në politikë, ka momente kur bota flet pikërisht duke mos folur. Dhe sot, heshtja e diplomacisë ndërkombëtare ndaj Edi Ramës është më domethënëse se çdo shfaqje e tij nga foltorja e Kuvendit.

Në tryezën ku ishte Donald Trump, Shqipëria nuk u përfaqësua nga Kryeministri i saj. Por kombi shqiptar nuk mungoi. Ishte atje, me zë dhe me figurë. Me dinjitet.

Ai u përfaqësua përmes Vjosa Osmanit. Ky është fakt politik, jo interpretim. Dhe faktet, sado të hidhura, nuk zhbëhen as me ironi, as me propagandë, as me akrobaci parlamentare.

Ky është dallimi thelbësor mes një shteti që kërkon të ecë përpara dhe një individi që po mbetet gjithnjë e më vetmitar, jashtë sallës ku merren vendimet.

Tiranë, e premte - 23 janar, 2026