Gëzim Marku: Intervistë ekskluzive me këngëtarin e mirënjohur Salim Arifi

INTERVISTË ME KËNGËTARIN E MIRËNJOHUR SALIM ARIFI

EKSKLUZIVE NGA GËZIM MARKU

Sistemi komunist në Shqipëri po rrënohej, duke lënë pas një epokë të gjatë izolimi dhe kontrolli të rreptë. Çdo ndryshim, sado i vogël, kishte një peshë të jashtëzakonshme, ndërsa ardhja e teknologjive të reja shihej si një dritare e hapur drejt botës. Në këtë realitet, pajisje si magnetofoni, ende të rralla dhe të vështira për t’u siguruar, u shndërruan në simbole të një hapjeje të re kulturore. Për shqiptarët e Shqipërisë së asaj kohe, të mësuar me një muzikë të filtruar nga ideologjia dhe këngë të tipit “Rroftë Partia”, çdo tingull ndryshe ishte si një frymë e freskët që sillte larmi emocionesh dhe horizonte të reja muzikore.

Ndërkohë, në viset e tjera shqiptare, veçanërisht në Kosovë dhe Maqedoni, këngëtarët regjistronin dhe shpërndanin krijimtarinë e tyre në kaseta, duke i dhënë mundësi publikut të dëgjonte muzikë që shpesh nuk arrinte dot të dëgjohej në Shqipëri për shkak të izolimit dhe mungesës së pajisjeve si magnetofoni. Megjithëse sfidat nuk mungonin në Kosovë dhe Maqedoni, qarkullimi muzikor ishte gjithmonë më i dukshëm sesa brenda Shqipërisë së izoluar. Pikërisht nga ky kontekst erdhi edhe një nga albumet që la gjurmë të thella në kujtesën e publikut: “Iliriana” e Salim Arifit. Ky album nuk ishte thjesht një koleksion këngësh, por një ftesë për të përjetuar emocionet e një kohe të re. Në meloditë e tij ndjehej dëshira për të thyer kufijtë e izolimit dhe për të shpërndarë bukurinë e muzikës shqiptare nga një cep i trojeve shqiptare në tjetrin.

“Iliriana” u kthye në pikë reference për një brez që po mësonte ta përjetonte muzikën përtej stereotipeve të dikurshme, duke u shndërruar në simbol të ndryshimit, shpresës dhe ëndrrës për një të ardhme më të lirë dhe më të ngjyrshme. Edhe pas më shumë se 35 vjetësh, këngët e këtij albumi, veçanërisht “Fluturo moj flutur” dhe “Iliriana”, vazhdojnë të këndohen dhe të mbeten në kujtesën kolektive, si dëshmi e një kohe kur muzika ishte një dritare drejt botës dhe lirisë.

Muzika shqiptare ka njohur shumë emra që kanë lënë gjurmë, por pak prej tyre kanë arritur të ndërtojnë një identitet kaq të dallueshëm dhe të qëndrueshëm sa këngëtari i mirënjohur Salim Arifi. I lindur dhe i formuar në Kumanovë, ai ka qenë për dekada një zë i dashur për publikun, duke ndërthurur ndjenjën popullore, temat kombëtare dhe përvojën jetësore në krijimtarinë e tij muzikore, edhe pse vetë ai gjithmonë e ka përmendur modestinë dhe përkushtimin si shtylla kryesore të rrugëtimit të tij.

Në këtë intervistë ekskluzive për Zemra Shqiptare, Salim Arifi rrëfen rrugëtimin e tij artistik: nga ëndrrat e hershme sportive deri te suksesi i albumit të parë “Iliriana”, nga dasmat e panumërta deri te koncertet madhore. Ai tregon për përkushtimin, sakrificën dhe pasionin e sinqertë që ka shoqëruar çdo hap të jetës së tij, rrëfen kujtimet e fëmijërisë, sfidat dhe frymëzimet, bashkëpunimet ndër vite, filozofinë e jetës dhe vizionin për të ardhmen e muzikës, si dhe për të ardhmen e kombit shqiptar.

GM: Si do ta përshkruanit vendlindjen tuaj, Kumanovën?

SA: Kumanova është një qytet me histori të pasur dhe me një shpirt të gjallë. Ajo ka qenë gjithmonë një pikë takimi kulturash, ku tradita shqiptare, dhe komunitete të tjera bashkëjetojnë e pasurojnë njëri-tjetrin. Për mua, Kumanova është vendi ku ndihen rrënjët, ku njerëzit janë të ngrohtë dhe mikpritës, dhe ku çdo rrugicë ka një kujtim. Është një qytet që ka kaluar sfida, por gjithmonë ka ruajtur energjinë e tij, duke u bërë një vend i gjallë, plot gjallëri dhe potencial për të ardhmen.

GM: Cilat janë disa nga kujtimet më domethënëse që ruani nga fëmijëria juaj?

SA: Nga fëmijëria ime ruaj kujtime që lidhen me thjeshtësinë dhe ngrohtësinë e jetës familjare. Më kujtohen lojërat e pafundme me shokët e lagjes, ku çdo rrugicë kthehej në një fushë futbolli apo në një vend imagjinate. Po aq të rëndësishme janë kujtimet e festave familjare, ku traditat tona kulturore merrnin jetë dhe ku ndihesha pjesë e diçkaje më të madhe. Një tjetër kujtim i veçantë është shkolla fillore, ku mësuesit më dhanë jo vetëm dije, por edhe besimin se mund të arrija më shumë. Këto momente më kanë formuar si njeri, duke më mësuar vlerën e bashkëpunimit, respektit dhe mirënjohjes.

GM: Përpara se muzika të shndërrohej në suksesin tuaj jetësor, ju ishit afër një karriere sportive si futbollist. Çfarë rrethanash ju tërhoqën larg futbollit?

SA: Sporti, sidomos futbolli, ka qenë gjithmonë një pasion i madh për mua. Kam kaluar shumë vite duke u stërvitur dhe duke ëndërruar një karrierë profesionale. Megjithatë, rrethanat shpesh na çojnë drejt një rruge tjetër. Në rastin tim, muzika filloi të më thërriste gjithnjë e më fort. Fillimisht ishte një hobi, një mënyrë për të shprehur ndjenjat dhe për të gjetur qetësi pas stërvitjeve. Por me kalimin e kohës, kuptova se muzika nuk ishte thjesht një pasion i dytë – ishte një thirrje e vërtetë. Ajo më dha lirinë të shpreh identitetin tim, të lidhem me njerëzit në një nivel më të thellë dhe të ndërtoj diçka që nuk kufizohej vetëm brenda fushës së lojës. Futbolli më mësoi disiplinën dhe punën në ekip, por muzika më dha kuptimin e jetës sime.

GM: Si u shënuan fillimet tuaja në muzikë, dhe cili ishte burimi kryesor i frymëzimit në atë rrugëtim? A patët ndonjë mësues apo mentor specifik që luajti një rol thelbësor në formimin tuaj artistik?

SA: Fillimet e mia në muzikë ishin të thjeshta, por shumë të ngrohta. Muzika hyri në jetën time si një mënyrë për të shprehur ndjenjat dhe për të gjetur qetësi. Fillimisht ishin këngët e dëgjuara në familje dhe shoqëri që më frymëzuan, duke më bërë të kuptoj se muzika ka fuqinë të lidhë njerëzit dhe të japë shpresë. Burimi kryesor i frymëzimit ka qenë gjithmonë përditshmëria ime – emocionet, sfidat dhe gëzimet që përjetoja. Sigurisht, nuk ka munguar edhe ndikimi i njerëzve të afërt. Kam pasur disa mësues dhe mentorë që më kanë dhënë shtysën e parë, duke më inkurajuar të besoj në talentin tim dhe të mos dorëzohem. Ata më mësuan jo vetëm teknikat e para muzikore, por edhe disiplinën dhe përkushtimin që kërkon arti. Pa atë mbështetje, rrugëtimi im nuk do të kishte marrë formën që ka sot.

GM: Cilat ishin sfidat më të mëdha me të cilat u përballët në fazat e hershme të karrierës suaj, dhe cilat strategji apo mësime ju ndihmuan t’i kapërcenit ato pengesa?

SA: Në fillimet e mia në muzikë, sfidat ishin të shumta. Nuk ishte e lehtë të gjeje studio, instrumente apo mbështetje profesionale. Po aq e vështirë ishte edhe të bindja njerëzit se muzika nuk ishte thjesht një hobi, por një rrugë serioze që meritonte përkushtim. Strategjia ime kryesore ka qenë këmbëngulja dhe besimi në vetvete. Kam mësuar të jem kreativ me pak, të përdor çdo mundësi që më jepej, dhe të mos dorëzohem përballë refuzimeve. Një mësim i rëndësishëm ishte se çdo pengesë është një shkollë: mësohesh të jesh më i fortë, më i durueshëm dhe më i përgatitur për sfidat e ardhshme. Përmes disiplinës, punës së palodhur dhe mbështetjes së njerëzve të afërt, arrita të kthej vështirësitë në motivim dhe të ndërtoj bazat e karrierës sime.

GM: Cili ishte momenti vendimtar që ju bëri të kuptoni se do të bëheshit këngëtar profesionist?

SA: Momenti vendimtar erdhi kur për herë të parë performova para një audience më të madhe. Deri atëherë muzika ishte një pasion personal, një mënyrë për të shprehur ndjenjat e mia. Por kur pashë reagimin e njerëzve – emocionin, duartrokitjet, faktin që kënga ime prekte zemrat e tyre – kuptova se muzika kishte një fuqi më të madhe se sa e kisha menduar. Aty ndjeva se kjo nuk ishte thjesht një ëndërr, por një rrugë që duhej ta ndiqja me përkushtim. Ishte një çast i qartë, ku vendosa të lë pas çdo dyshim dhe të përqendrohem në ndërtimin e një karriere profesionale si këngëtar.

GM: Albumi juaj i parë, ‘Iliriana’, pati një sukses të jashtëzakonshëm në Shqipëri dhe, besoj, në të gjitha trojet shqiptare. Si lindi ky album dhe çfarë pritshmërish kishit për të?

SA: Albumi ‘Iliriana’ lindi nga një nevojë e brendshme për të sjellë diçka autentike, të lidhur ngushtë me rrënjët dhe kulturën tonë. Procesi i krijimit nuk ishte i thjeshtë – kërkonte shumë përkushtim, punë në studio dhe bashkëpunim me njerëz që ndanin të njëjtin pasion për muzikën. Një rol të veçantë në këtë rrugëtim e pati Demir Krasniqi, si autor, kompozitor dhe krijues letrar, i cili dha një kontribut të jashtëzakonshëm në formësimin e albumit. Këngët si ‘Iliriana’, ‘Fluturo moj flutur’ dhe të tjera u ndërtuan me kujdes, duke u bazuar në përjetime personale, histori të jetuara dhe frymëzime nga tradita shqiptare. Kur albumi u publikua, pritshmëritë e mia ishin modeste: doja thjesht që muzika të gjente vend në zemrat e dëgjuesve dhe të sillte një ndjenjë krenarie e identiteti. Suksesi i jashtëzakonshëm që pati, jo vetëm në Shqipëri por edhe në të gjitha trojet shqiptare, ishte një surprizë e bukur dhe një konfirmim se muzika e sinqertë dhe e vërtetë gjithmonë gjen rrugën e saj. Ky album më dha besimin se rruga ime artistike kishte filluar në mënyrën e duhur.

GM: Cilët artistë apo muzikantë i konsideroni si ndikimet më thelbësore në zhvillimin e stilit dhe identitetit tuaj muzikor?

SA: Gjatë rrugëtimit tim muzikor, kam pasur fatin të frymëzohem nga shumë artistë që kanë lënë gjurmë të thella në kulturën shqiptare dhe më gjerë. Muzikantët e traditës sonë popullore kanë qenë gjithmonë një bazë e fortë, sepse aty gjendet origjinaliteti dhe shpirti i vërtetë i muzikës. Në mënyrë të veçantë, bashkëpunimi me Demir Krasniqin, këngëtar, kompozitor dhe krijues i shumë veprave artistike, ka qenë një shtyllë e rëndësishme në formimin tim artistik. Ai më ka ndihmuar të kuptoj se muzika nuk është vetëm tingull, por edhe fjalë, mesazh dhe identitet. Përveç tij, kam ndjekur me vëmendje edhe artistë shqiptarë që kanë arritur të ruajnë origjinalitetin duke sjellë diçka të re, si dhe muzikantë ndërkombëtarë që më kanë frymëzuar në aspektin e performancës dhe profesionalizmit. Këto ndikime të ndryshme më kanë ndihmuar të krijoj një stil personal, ku tradita dhe moderniteti bashkohen për të sjellë diçka të sinqertë dhe të veçantë.

GM: Si e përjetoni tranzicionin nga koha e shpërndarjes fizike të muzikës (kasetat dhe CD-të) në epokën digjitale të sotme?

SA: Tranzicioni nga koha e kasetave dhe CD-ve në epokën digjitale ka qenë një përvojë e veçantë. Në fillim, shpërndarja fizike kishte një magji të vetën – ndjesinë e të mbajturit në dorë një album, kujtimin e blerjes së tij dhe lidhjen e drejtpërdrejtë me muzikën. Ishte një kohë kur çdo kopje kishte vlerë emocionale dhe ruhej si një thesar. Epoka digjitale, megjithatë, solli një revolucion. Muzika u bë më e aksesueshme, më e shpejtë për t’u shpërndarë dhe më e lehtë për të arritur audienca të gjera, jo vetëm brenda trojeve shqiptare, por edhe në diasporë. Për mua, ky tranzicion ka qenë një mundësi e madhe: muzika ime mund të dëgjohet kudo, në çdo moment, pa kufij fizikë. Sigurisht, ka edhe sfida – konkurrenca është më e madhe dhe vëmendja e publikut shpërndahet më shpejt. Por mësimi kryesor është se arti duhet të përshtatet me kohën. Sot, digjitalizimi më ka dhënë mundësinë të jem më afër dëgjuesve, të komunikoj drejtpërdrejt me ta dhe të ndaj muzikën në mënyrë më dinamike. Në fund, qoftë kasetë, CD apo platformë digjitale, muzika mbetet ura që lidh zemrat e njerëzve.

GM: Sa i rëndësishëm është për ju bashkëpunimi me kompozitorë, tekst-shkrues dhe muzikantë të tjerë, dhe cilat nga këto bashkëpunime do të veçonit?

SA: Bashkëpunimi me kompozitorë, tekst-shkrues dhe muzikantë të tjerë është thelbësor për mua, sepse muzika është një art kolektiv. Çdo bashkëpunim sjell një perspektivë të re, një energji ndryshe dhe një pasuri që nuk mund ta arrish vetëm. Përmes këtyre bashkëpunimeve, kam mësuar se muzika nuk është vetëm talent individual, por edhe dialog mes ideve dhe përjetimeve. Nga bashkëpunimet e mia, do të veçoja ato me Demir Krasniqin, këngëtar, kompozitor dhe krijues i shumë veprave artistike, i cili ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në formësimin e disa prej projekteve të mia më të rëndësishme, si albumi ‘Iliriana’. Po ashtu, bashkëpunimet me muzikantë të rinj dhe me kolegë që sjellin frymë moderne kanë qenë shumë frytdhënëse, sepse më kanë ndihmuar të ndërthur traditën me risitë bashkëkohore. Në fund, çdo bashkëpunim është një shkollë më vete – më ka mësuar të jem më i hapur, më kreativ dhe më i përkushtuar ndaj artit.

GM: Cilat janë arritjet tuaja më të rëndësishme ose momentet e karrierës që ju kanë bërë më krenar?

SA: Gjatë karrierës sime ka pasur disa momente që më kanë bërë të ndjehem veçanërisht krenar. Një nga arritjet më të rëndësishme ka qenë publikimi i albumit tim të parë, ‘Iliriana’, i cili u prit me shumë dashuri në Shqipëri dhe në të gjitha trojet shqiptare. Ky sukses më dha besimin se muzika ime kishte gjetur vend në zemrat e njerëzve. Një tjetër moment i veçantë ka qenë performanca ime e parë para një audience të madhe, në darsma dhe çdo lloj tjeter i ahengjeve familjare ku ndjeva fuqinë e lidhjes së drejtpërdrejtë me publikun. Reagimi i tyre më konfirmoi se muzika ime kishte ndikim dhe se rruga që kisha zgjedhur ishte e duhura.

GM: Keni marrë pjesë në një numër të pafund dasmash dhe koncertesh. Cilat janë momentet më të paharrueshme nga këto përvoja?

SA: Çdo dasmë dhe koncert ka sjellë momente të veçanta, por disa kanë mbetur të paharrueshme. Në dasma, më ka emocionuar gjithmonë fakti që muzika ime bëhet pjesë e gëzimit familjar dhe bashkon njerëzit në valle e festë. Ka pasur raste kur kënga ime ka shoqëruar momente shumë intime, si hyrja e çiftit apo vallja e parë, dhe kjo më ka bërë të ndjehem pjesë e historisë së tyre. Nga koncertet, momentet më të paharrueshme janë ato kur publiku këndon bashkë me mua. Të shohësh mijëra njerëz që e dinë tekstin dhe e ndajnë emocionin në një zë të vetëm është një ndjesi që nuk përshkruhet me fjalë. Një tjetër kujtim i veçantë ka qenë performanca në diasporë, ku ndjeva se muzika ime ishte ura që lidhte shqiptarët me vendlindjen, duke sjellë nostalgji dhe krenari. Këto përvoja më kanë mësuar se muzika nuk është thjesht art, por është energji që bashkon zemrat e njerëzve dhe krijon kujtime të përjetshme.

GM: Si e vlerësoni situatën e sotme të muzikës shqiptare dhe si e shihni të ardhmen e saj?

SA: Muzika shqiptare sot është në një periudhë shumë dinamike dhe të pasur. Ka një larmi të madhe stilesh – nga muzika popullore tradicionale që ruan rrënjët tona, deri te muzika moderne që ndjek trendet ndërkombëtare. Kjo shumëllojshmëri tregon se arti ynë është i gjallë dhe i aftë të përshtatet me kohën. Një element i rëndësishëm është fakti që artistët shqiptarë po arrijnë të depërtojnë edhe në tregjet ndërkombëtare, duke e bërë kulturën tonë më të dukshme dhe më të vlerësuar. E ardhmja e muzikës shqiptare, sipas meje, është premtuese. Brezat e rinj po sjellin energji të reja, ide kreative dhe guxim për të eksperimentuar. Nëse ruajmë balancën mes traditës dhe modernitetit, muzika jonë do të vazhdojë të rritet dhe të ketë ndikim jo vetëm në trojet shqiptare, por edhe më gjerë. Mësimi kryesor është se muzika shqiptare ka potencial të bëhet një urë kulturore që lidh shqiptarët kudo që janë, duke forcuar identitetin dhe krenarinë tonë.

GM: Cili është mesazhi ose filozofia kryesore që përpiqeni të përcillni përmes muzikës suaj?

SA: Mesazhi kryesor që përpiqem të përcjell përmes muzikës sime është ai i dashurisë, unitetit dhe krenarisë për identitetin tonë. Muzika për mua nuk është thjesht argëtim, por një gjuhë universale që lidh zemrat e njerëzve, pavarësisht vendit apo moshës. Çdo këngë është një rrëfim i sinqertë, një pasqyrim i emocioneve dhe përjetimeve që dua t’i ndaj me publikun. Filozofia ime është e thjeshtë: muzika duhet të sjellë shpresë, të ngrejë moralin dhe të kujtojë se kultura jonë është një pasuri që duhet ruajtur e promovuar. Përmes këngëve, mundohem të ndërthur traditën me frymën moderne, duke treguar se rrënjët tona janë të forta, por gjithmonë të hapura ndaj zhvillimit. Në fund, qëllimi im është që çdo dëgjues të ndjejë diçka personale në muzikën time – qoftë gëzim, nostalgji apo frymëzim.

GM: Si e shihni rolin dhe natyrën e konkurrencës në industrinë e muzikës sot? A e konsideroni atë si një forcë shtytëse pozitive apo si një sfidë në rrugëtimin artistik?

SA: Konkurrenca në industrinë e muzikës sot është një realitet i pashmangshëm. Ajo ka dy anë: nga njëra, është një sfidë e madhe sepse tregu është i mbushur me artistë të talentuar dhe publiku ka shumë zgjedhje. Kjo të detyron të punosh më fort, të jesh më kreativ dhe të gjesh mënyra origjinale për të dalë në pah. Nga ana tjetër, konkurrenca është edhe një forcë shtytëse pozitive – ajo të motivon të mos qëndrosh në vend, të përmirësosh vazhdimisht stilin dhe performancën, dhe të kërkosh gjithmonë cilësi më të lartë. Për mua, mësimi kryesor është se konkurrenca nuk duhet parë si pengesë, por si nxitje. Ajo të kujton se muzika është një rrugëtim i gjallë, ku çdo artist sjell diçka të veçantë. Nëse e sheh me sy pozitiv, konkurrenca të ndihmon të rritesh, të ruash origjinalitetin dhe të mbetesh i sinqertë me publikun. Në fund, arti nuk është vetëm garë – është mbi të gjitha komunikim dhe lidhje me njerëzit.

GM: Gjatë gjithë rrugëtimit tuaj muzikor, cili është mësimi ose zbulimi më thelbësor që keni bërë mbi veten tuaj?

SA: Zbulimi më i rëndësishëm që kam bërë për veten përmes muzikës është se arti ka fuqinë të më tregojë kush jam në të vërtetë. Muzika më ka mësuar se brenda meje ka një forcë dhe një ndjeshmëri që ndoshta nuk do ta kisha zbuluar ndryshe. Çdo këngë, çdo performancë më ka bërë të kuptoj se jam më i aftë të shpreh emocionet dhe të ndaj përjetimet e mia me të tjerët në një mënyrë që fjalët e zakonshme nuk do ta arrinin. Kam kuptuar se muzika nuk është vetëm pasion apo profesion, por një pasqyrë e shpirtit tim. Ajo më ka mësuar durimin, përkushtimin dhe rëndësinë e sinqeritetit. Mbi të gjitha, më ka treguar se lidhja me publikun është dhurata më e madhe që mund të marrë një artist – sepse aty kuptoj se mesazhi im ka prekur dikë dhe ka lënë gjurmë. Ky është zbulimi që më bën të vazhdoj me dashuri dhe përkushtim në këtë rrugëtim.

GM: Cilat janë ndryshimet më të dukshme në stilin tuaj muzikor që nga fillimet e deri më sot?

SA: Stili im muzikor ka kaluar nëpër një proces evolucioni të natyrshëm që nga fillimet e mia deri më sot. Në fillim, muzika ime ishte më e drejtpërdrejtë, e mbështetur kryesisht në elementët tradicionalë dhe përjetimet personale. Ishte një periudhë ku kërkoja të gjeja zërin tim dhe të ndërtoja identitetin artistik. Me kalimin e kohës, kam filluar të eksperimentoj më shumë – duke ndërthur traditën me tinguj modernë, duke përdorur instrumente të ndryshme dhe duke i dhënë më shumë hapësirë arranzhimeve muzikore. Tekstet janë bërë më të thelluara, duke reflektuar jo vetëm emocionet personale, por edhe tema universale që prekin publikun më gjerë. Një ndryshim i dukshëm është edhe qasja ime ndaj performancës: sot jam më i vetëdijshëm për energjinë që dua të përcjell në skenë dhe për lidhjen me audiencën. Në fillim ishte thjesht pasion, ndërsa tani është edhe përgjegjësi – të sjell diçka autentike, por edhe profesionale, gjithmonë duke e ruajtuar muzikën burimore tradicionale shqiptare. Në thelb, muzika ime ka ruajtur shpirtin e sinqeritetit, por është rritur dhe pasuruar me përvojë, bashkëpunime dhe eksperimente që e kanë bërë më të plotë dhe më të pjekur.

GM: Si nis zakonisht procesi juaj i krijimit të një kënge të re: nga tekstet, meloditë apo ide të tjera?

SA: Procesi i krijimit të një kënge të re nuk ka gjithmonë një rrugë fikse – shpesh nis nga emocioni ose ideja që dua të përcjell. Ndonjëherë filloj me tekstin, kur kam një mesazh të fortë ose një histori që dua ta tregoj. Fjalët më udhëheqin drejt melodisë që i përshtatet. Në raste të tjera, është melodia ajo që lind e para – një tingull, një motiv muzikor që më frymëzon dhe më bën të ndërtoj rreth tij tekstin. Ka edhe momente kur një ide tjetër, si një kujtim personal, një ngjarje shoqërore apo një ndjenjë e papritur, bëhet nxitja kryesore. Pastaj, përmes bashkëpunimit me kompozitorë, tekst-shkrues dhe muzikantë, ideja merr formë të plotë. Për mua, muzika është gjithmonë një proces organik: nuk ka rregull të pandryshueshëm, por ka një qëllim të qartë – të sjell diçka të sinqertë dhe të prekë zemrat e dëgjuesve.

GM: Cilat nga këngët tuaja mbartin një domethënie më të thellë apo më speciale për ju personalisht?

SA: Duke pasur parasysh numrin e madh të këngëve të mia për gjatë gjithë karierës e deri tani normalisht që është shumë e vështirë të veçoj ndonjë këngë,  do t’i veçoja të gjitha këngët patriotike padyshim të cilat më japin emocione të veçanta gjithmonë, poashtu dhe albumi Iliriana patjetër.

GM: Çfarë ndjenje ju japin fansat tuaj, dhe a mund të ndani ndonjë moment të veçantë me ta?

SA: Fansat e mi janë forca më e madhe që më shtyn të vazhdoj në këtë rrugëtim. Çdo herë që i shoh duke kënduar bashkë me mua, duke duartrokitur apo duke më përqafuar pas një koncerti, ndjej një energji të veçantë që nuk mund të përshkruhet me fjalë. Ata më japin ndjenjën e përkatësisë, të dashurisë së sinqertë dhe të mirënjohjes që muzika ime ka prekur jetën e tyre. Një moment i paharrueshëm ka qenë kur gjatë një koncerti në diasporë, një grup i madh të rinjsh shqiptarë erdhën tek unë pas performancës dhe më thanë se këngët e mia u kujtonin vendlindjen dhe i bënin të ndiheshin më afër kulturës së tyre. Ishte një çast shumë emocional, sepse kuptova se muzika ime nuk ishte thjesht argëtim, por një urë që lidhte zemrat e njerëzve me rrënjët e tyre. Këto përvoja më bëjnë të kuptoj se pa fansat, muzika nuk do të kishte të njëjtën fuqi. Ata janë frymëzimi im i përditshëm.

GM: Këngëtari dhe kompozitori tashmë i ndjerë, Demir Krasniqi, që ka pasuruar ZSH-në me qindra materiale, është shprehur disa herë pozitivisht për ju. Si e keni njohur dhe si e kujtoni si artist dhe si njeri?

SA: Me Bacin Demir, ashtu si e thërrisja unë, jemi njohur shumë vite më parë. Padyshim, e konsideroja si prind në radhë të parë, dhe i jam falënderues për gjithë jetën për atë që i dha artit shqiptar në përgjithësi. Veçanërisht, karriera ime muzikore nuk do të ishte kjo po të mos isha njohur me Bacin Demir Krasniqi. Kontributi i tij në karrierën time ishte krucial, pasi për mua ai ishte shtylla kryesore e karrierës sime.

Demir Krasniqi ishte, në radhë të parë, njeri i ngritur, i urtë, me vlera të larta njerëzore dhe artistike. Do të jemi falënderues pa fund për kontributin dhe vlerat e tij artistike e kombëtare. Ai tani nuk jeton mes nesh, por krijimtaria e tij artistike do të jetojë brez pas brezi.

GM: Ju keni kënduar me pasion për shumë figura të ndritura të kombit tonë. Cilat personalitete të përmendura në këngët tuaja do të veçonit?

SA: Baza dhe themelet e muzikës time padyshim janë këngët patriotike. I kam kënduar atdheut dhe kombit gjatë gjithë karrierës sime dhe do të vazhdoj ta bëj këtë deri në frymën e fundit. Po ashtu, i kam kënduar të gjithë heronjve që gjatë jetës së tyre dhanë kontributin më të madh për kombin dhe shtetin shqiptar. Megjithatë, do të veçoja të gjithë dëshmorët e kombit tonë, duke filluar nga Adem e Hamzë Jashari dhe të gjithë të tjerët, pa harruar mendjet e ndritura të kombit, veçanërisht Rilindasit, të cilët ishin shtylla kryesore e mendjes së kombit tonë.

GM: Si e vlerësoni aktualitetin e kombit shqiptar dhe cilat janë parashikimet, shpresat apo sfidat kryesore që shihni për të ardhmen e tij?

SA: Aktualiteti i kombit shqiptar sot karakterizohet nga një energji e re kulturore dhe shoqërore, por edhe nga sfida të dukshme në zhvillimin ekonomik, politik dhe ruajtjen e identitetit kombëtar. Shpresa kryesore është që brezat e rinj, të arsimuar dhe të lidhur me botën digjitale, të sjellin një frymë të re për integrim dhe përparim, ndërsa sfidat mbeten emigracioni, stabiliteti politik dhe ruajtja e traditës në një botë gjithnjë e më globale. Kombi shqiptar sot është në një udhëkryq mes traditës dhe modernitetit. Ai ka energji të madhe, talente të shumta dhe një diasporë të fuqishme, por duhet të përballet me sfida si emigracioni dhe stabiliteti politik. E ardhmja duket premtuese nëse ruhet balanca mes rrënjëve kulturore dhe hapjes ndaj botës.

GM: Gjatë dekadave të karrierës suaj, cili është mësimi më i rëndësishëm që keni nxjerrë dhe çfarë zbulimi thelbësor keni bërë për veten tuaj?

SA: Përgjatë dekadave të karrierës sime, mësimi më i rëndësishëm që kam marrë është se muzika nuk është thjesht një profesion, por një mënyrë jetese dhe një pasqyrë e shpirtit. Kam zbuluar se forca e vërtetë e një artisti nuk qëndron vetëm te talenti, por te përkushtimi, durimi dhe aftësia për të qenë i sinqertë me publikun. Muzika më ka mësuar se çdo këngë është një udhëtim i brendshëm – një mënyrë për të kuptuar më mirë veten dhe për të ndarë këtë përvojë me të tjerët. Zbulimi më thelbësor ka qenë se arti më ka bërë më të ndjeshëm, më të hapur dhe më të lidhur me njerëzit. Çdo emocion i im, kur kthehet në këngë, merr jetë të re dhe bëhet pjesë e kujtimeve të dëgjuesve. Në fund, kam kuptuar se muzika është ura që më lidh me botën dhe se mesazhi i sinqertë është ai që mbetet përjetësisht.

GM: Cila është filozofia ose motoja që ju shoqëron në muzikë dhe në jetën e përditshme?

SA: Filozofia që më shoqëron si në muzikë, ashtu edhe në jetën e përditshme, është sinqeriteti dhe përkushtimi. Motoja ime është: ‘Muzika duhet të vijë nga zemra dhe të prekë zemrat e të tjerëve.’ Besoj se çdo këngë, çdo performancë, duhet të jetë e ndërtuar mbi ndjenjën e vërtetë dhe respektin për publikun. Në jetën e përditshme, kjo filozofi më udhëheq të jem i thjeshtë, i përulur dhe i hapur ndaj njerëzve. Muzika më ka mësuar se vetëm kur je i sinqertë dhe i përkushtuar, mund të krijosh lidhje të vërteta – qoftë në skenë, qoftë në marrëdhëniet e përditshme. Për mua, arti dhe jeta janë të pandashme: të dyja kërkojnë dashuri, durim dhe besim se çdo gjë e bukur lind nga zemra.

GM: A keni ndonjë pasion ose aktivitet jashtë muzikës që ju ndihmon të çlodheni dhe të rifitoni energji?

SA: Po, kam disa pasione jashtë muzikës që më ndihmojnë të çlodhem dhe të rifitoj energji. Një ndër më të rëndësishmet është natyra – shëtitjet në male dhe pranë lumenjve më japin qetësi dhe frymëzim të ri. Aty gjej paqe dhe shpesh lindin ide të freskëta për këngë të reja.  Gjithashtu, leximi është një tjetër aktivitet që më pasuron shpirtin. Librat historikë dhe kulturorë më ndihmojnë të kuptoj më mirë rrënjët tona dhe shpesh ndikojnë në tekstet e mia. Nuk mungon as koha me familjen dhe miqtë, e cila është burimi më i madh i energjisë pozitive. Për mua, këto momente janë po aq të rëndësishme sa muzika, sepse më rikujtojnë se arti merr kuptim vetëm kur je i lidhur me njerëzit që do.

GM: Çfarë këshillash do t’u jepnit të rinjve që duan të krijojnë muzikë dhe të ndjekin ëndrrat e tyre?

SA: Të rinjve që duan të krijojnë muzikë dhe të ndjekin ëndrrat e tyre, do t’u thosha para së gjithash të jenë të sinqertë me veten. Muzika nuk është thjesht tingull, por është pasqyrim i shpirtit, ndaj çdo këngë duhet të vijë nga zemra. Këshilla ime është të mos kenë frikë nga sfidat dhe nga konkurrenca – ato janë pjesë e rrugëtimit dhe të ndihmojnë të rritesh. Të punojnë me përkushtim, të mësojnë vazhdimisht dhe të mos ndalen së eksperimentuari, sepse origjinaliteti është çelësi që të dallon nga të tjerët. Gjithashtu, është e rëndësishme të ruajnë lidhjen me kulturën dhe identitetin e tyre, sepse rrënjët janë baza mbi të cilën ndërtohet çdo sukses. Dhe mbi të gjitha, të mos harrojnë se muzika është dashuri dhe komunikim – nëse arrijnë të prekin zemrat e njerëzve, atëherë kanë arritur qëllimin më të madh.

GM: A mund të ndani me publikun ndonjë projekt të ri muzikor, dhe cilat janë planet ose projektet tuaja kryesore për të ardhmen e afërt?

SA: Patjetër që kam projekte dhe plane për të ardhmen. Besoj se shumë shpejt, brenda këtyre ditëve në vazhdim, do të sjell dy ose tre projekte të reja, të cilat do t’i lë si surprizë për publikun, deri në momentin e publikimit ose lansimit të tyre.

GM: Për në fund, duke ju falënderuar për intervistën, cili është mesazhi juaj për shqiptarët kudo që ndodhen?

SA: Mesazhi im për shqiptarët kudo që ndodhen është të ruajnë gjithmonë dashurinë për vendin dhe kulturën tonë. Pavarësisht ku jetojmë – në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni, apo në diasporë – ne mbetemi pjesë e një kombi me histori të pasur dhe me rrënjë të forta. Të mos harrojmë gjuhën, traditat dhe këngët tona, sepse ato janë ura që na lidhin me njëri-tjetrin.

Shpresa ime është që të jemi gjithmonë të bashkuar, të ndihmojmë njëri-tjetrin dhe të punojmë për një të ardhme më të mirë. Kombi shqiptar ka energji, talent dhe krenari të madhe – le ta përdorim këtë forcë për të ndërtuar një shoqëri më të drejtë dhe më të zhvilluar. Dua t’u them shqiptarëve kudo që janë: mos harroni se jeni ambasadorë të kulturës sonë. Çdo sukses personal është një dritë që ndriçon emrin e Shqipërisë. Të jemi krenarë për atë që jemi dhe ta mbajmë gjithmonë gjallë frymën shqiptare.