| E merkure, 14.01.2026, 06:52 PM |

SHBA kontribuon me 65%
të buxhetit të mbrojtjes totale të NATO-s
Mua do të më pëlqente më
pëlqente mbyllja sa më parë e saj, ku secili shtet, që i thotë vetës shtet le
të mbroj vetën e vet me forcat dhe armatimet e veta. Kjo Aleancë fallco deri
tani është mbajtur gjallë nga fondet e mëdha amerikane, sepse sikurse dihet
botërisht prej shumë vitesh SHBA kontribuon me 65% të buxhetit të saj për
mbrojtjes totale të Paktit Ushtarak ose NATO-s. Për më tepër, prania e antarëve
të rinj nuk është bërë mbi bazën e nivelit ekonomik, pra të klubit të vendeve
të pasura europiane, por vetëm ka rendur vetëm mbas sasisë numerike, duke
pranuar në gjirin e saj shtete shumë të varfëra të botës së tretë apo katërt,
si Shqipëria etj., e supërkorruptuara dhe që drejtohen nga narkoshteti i
marksist globalist K/Ministrit Ramaduro, që ska para për të paguar arsimin dhe
pensionet brenda vendit të tyre…
76,000 trupa amerikane
janë të vendosura në 20 vende evropiane sot. Të paktën 600-750 avionë
(F-35/F-16), qindra helikopterë, Black Hawk/Apache, 100 bomba bërthamore
gravitacionale B61-12 të ruajtura në Gjermani, Itali, Belgjikë, Holandë. Trupat
amerikane nuk kanë nevojë të pushtojnë Europën, sepse ne jemi ketu se ju na
ftuat.
Nga
Klajd Kapinova
Në samitin e NATO-s në
Hagë në vitin 2025, shtetet anëtare u zotuan të rrisin shpenzimet e mbrojtjes
në 5% të PBB-së në atë që quhet Plani i Investimeve në Hagë. Marrëveshja për 5%
Shpenzime Mbrojtëse deri në vitin 2035 ishte rezultati kryesor i Samitit të
NATO-s në vitin 2025, të mbajtur në Hagë, Holandë, më 24-25 qershor 2025.
Sipas kësaj deklarate, të
32 shtetet anëtare të NATO-s, përveç
Spanjës, e cila mori një përjashtim,
u zotuan të rrisin shpenzimet e tyre vjetore të mbrojtjes dhe sigurisë në 5% të
produktit të brendshëm bruto (PBB) deri
në vitin 2035, me progresin që do të
rishikohet në vitin 2029.
Nga ana e tjetër, Mbretëria
e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe vendet nordike shpresojnë të formulojnë një plan shumëvjeçar për të menaxhuar
shkurtimet e fondeve në rast se SHBA-të tërhiqen nga NATO.
Sipas këtij plani, vendet
europiane do të kontribuonin më shumë fonde për organizatën, sepse SHBA-të
kontribuojnë me 65% të buxhetit të mbrojtjes së NATO-s që nga viti 2025.
Për më tepër, NATO do të
propozonte një plan për t'i kërkuar Europës dhe Kanadasë të "rrisin
rezervat e tyre të armëve dhe pajisjeve me 30 përqind, gjë që do të bëhej mes
pasigurisë aktuale në lidhje me rolin e vazhdueshëm të SHBA-së në kontributin e
NATO-s.
Gjithashtu përpara
samitit, tre ministra të mbrojtjes të vendeve baltike diskutuan nevojën për
rritjen e kontributeve në NATO. Kështu, Ministri estonez i Mbrojtjes Hanno
Pevkur deklaroi: “Vendet baltike tashmë
kanë rritur shpenzimet e tyre, dhe tani ne (NATO) duhet të punojmë së bashku
për ta bërë këtë mirëkuptim më të qartë midis të gjithë aleatëve”.
Shtetet e Bashkuara
permes Presidentit të 45 & 47 të SHBA-së Donald J. Trump, kanë shprehur qëllimin e tyre për të bërë
që çdo shtet anëtar i NATO-s të kontribuojë të paktën 5 përqind të PBB-së së
tij në buxhetet e mbrojtjes.
Po Shqipëria e narkoshtetit të Ramaduros!?
Polonia i është
përgjigjur kësaj kërkese përpara samitit të Hagës, duke i çuar shpenzimet e saj
të mbrojtjes në 4.7 përqind të PBB-së.
Në mënyrë të ngjashme, që
nga 13 qershori 2025, Kabineti holandez i përkohshëm ka vendosur të rrisë
buxhetin e mbrojtjes në 3.5% të produktit të brendshëm bruto. Përveç kësaj, ata
synojnë të shpenzojnë 1.5% të PBB-së për çështje që i sjellin dobi mbrojtjes,
me të cilat Holanda synon të përmbushë kërkesën prej 5%.
Në fjalimin e tij të parë
si Sekretari i Përgjithshëm i ri i NATO-s, Mark Rutte deklaroi se organizata
duhet të “kalojë në një mentalitet të
kohës së luftës dhe të rrisë prodhimin dhe shpenzimet tona të mbrojtjes”.
Sipas Reuters, një nga vetëm
pesë paragrafët e deklaratës përmbyllëse të samitit është të thotë: “Ne riafirmojmë angazhimin tonë të palëkundur
për mbrojtjen kolektive, siç përcaktohet në Nenin 5 të Traktatit të
Uashingtonit - se një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve”.
Që nga Samiti i Uellsit
në vitin 2014, NATO u ka kërkuar vendeve anëtare të ndajnë të paktën 2% të
PBB-së për mbrojtjen, një pikë referimi që shumë shtete e kanë pasur të
vështirë ta përmbushin.
Kërcënimet në rritje të
sigurisë, të tilla si pushtimi i Ukrainës nga Rusia, dobësitë kibernetike dhe
dyshimet rreth angazhimit të qëndrueshëm strategjik të SHBA-së, intensifikuan
thirrjet për një kufi më të lartë shpenzimesh.
Përpara samitit, Polonia
dhe shtetet baltike, të cilat tashmë po i afroheshin ose tejkalonin 4%,
mbështetën objektiva ambicioze, duke i përcaktuar shpenzimet më të larta si
pengesë thelbësore.
Nën administratën e re
Trump 2.0, SHBA-të u ndanë nga konsensusi dypartiak i politikës së jashtme,
bazuar në "...besimin e Trump se
NATO dhe aleancat e tjera të mëdha të Amerikës duhet të organizohen në mënyrë
të kjartë si mashtrime mbrojtëse dhe jo si partneritete".
Objektivi i shpenzimeve prej 5%
Udhëheqësit e NATO-s ranë
dakord për një formulë shpenzimesh me dy nivele: 3.5% e PBB-së për shpenzimet
kryesore ushtarake, personel, operacione, pajisje dhe mirëmbajtje. Kështu 1.5%
e PBB-së për shpenzimet, që lidhen me sigurinë, mbrojtja kibernetike,
qëndrueshmëria e zinxhirit të furnizimit, infrastruktura kritike, logjistika
dhe inovacioni në mbrojtje.
Udhërrëfyesit kombëtarë
që përshkruajnë se si të arrihet objektivi duhej të dorëzoheshin deri në mesin
e vitit 2026. Një rishikim kolektiv i progresit është
planifikuar për vitin 2029, me afatin përfundimtar të vendosur në vitin 2035.
Miratimi dhe reagimet
Në samitin e 24-25
qershorit në Hagë, deklarata u miratua me konsensus. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e përshkroi atë
si një “kërcim transformues”, për
mbrojtjen kolektive, ndërsa Presidenti i SHBA-së, Presidenti amerikan Donald J.
Trump, e quajti atë një arritje
historike, duke vënë në dukje se përfaqësonte një dyfishim të objektivit të
mëparshëm prej 2% dhe duke thënë se do të çimentonte rëndësinë e NATO-s.
Vendet e krahut lindor
europian si: Polonia, Lituania, Estonia e mbështetën fuqimisht këtë veprim,
duke e parë atë si të nevojshëm për parandalim.
Kryeministri i Mbretërisë
së Bashkuar, Keir Starmer, u zotua të përmbushë objektivin prej 5% deri në
vitin 2035, me 3.5% për mbrojtjen direkte dhe 1.5% për qëndrueshmërinë, megjithëse
u ngritën shqetësime për mungesën e planeve të detajuara të financimit.
Kundërshtimet ishin nga Spanja, Belgjika, Gjermania dhe Italia shprehën rezerva. Spanja, mori një përjashtim, duke përmendur kufizimet e buxhetit
të brendshëm dhe prioritetet e mirëqenies.
Kritikët, paralajmëruan
se përfshirja e artikujve të lidhur me sigurinë mund t'u lejonte vendeve të
përmbushnin objektivat në letër pa rritur aftësinë ushtarake.
Industria e mbrojtjes: Një zhvendosje në të gjithë NATO-n në 5% mund të rriste ndjeshëm
shpenzimet globale të mbrojtjes, duke krijuar mundësi për firma si Lockheed
Martin, BAE Systems, Rheinmetall dhe të tjera për të zgjeruar prodhimin e
armëve dhe kërkimin dhe zhvillimin.
Ndikimi ekonomik: Për Evropën, arritja e
3.5% të shpenzimeve bazë vetëm do të kërkonte rritjen e buxheteve të mbrojtjes
me qindra miliardë në vit; duke përfshirë shpenzimet më të gjera që lidhen me
sigurinë, mund të çonte totalin mbi 1 trilion dollarë.
Qëndrimi i sigurisë: Angazhimi synon të rrisë aftësinë e NATO-s për të penguar dhe
për t'iu përgjigjur kërcënimeve - veçanërisht nga Rusia, lufta hibride dhe
teknologjitë në zhvillim.
Përjashtimi spanjoll
Spanja hodhi poshtë
mandatin e NATO-s për vitin 2025, që të gjitha vendet anëtare të rrisin
shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035. Spanja, e udhëhequr
nga kryeministri Pedro Sánchez, ka këmbëngulur se do ta kufizojë buxhetin e saj
të mbrojtjes në 2.1% të PBB-së, duke përmendur shqetësime fiskale dhe sociale
për shpenzimet.
Ky qëndrim shkaktoi fërkime me Shtetet e
Bashkuara, një anëtar i NATO-s dhe
eksportuesi më i madh i armëve në botë, me udhëheqësin e këtij të fundit, Presidenti
i 47-të i SHBA-së Donald J. Trump, i cili kërcënoi se vendi i tij do të paguhet
nga Spanja përmes tarifave. Analistët theksojnë se Spanja ka tendencë të
shpenzojë më shumë për mbrojtje sesa është buxhetuar, përmes kontributeve të
jashtëzakonshme, ndonjëherë, duke tejkaluar buxhetin zyrtar me 20% deri në 30%.
Spanja, kërkoi zyrtarisht
të përjashtohej nga objektivi prej 5%. Kryeministri Pedro Sánchez, në një letër
drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, e përshkroi
objektivin prej 5% si “të paarsyeshëm dhe
kundërproduktiv”.
Sánchez shpjegoi se një
shpenzim prej 5% i PBB-së për mbrojtje do të ishte "joproporcional dhe i
panevojshëm". Ai gjithashtu favorizoi përparimin në "autonominë strategjike" në vend, që
të mbështetej tepër në industrinë ushtarake të vendeve të tjera, duke
argumentuar se “nuk ka të bëjë me
shpenzimin më shumë, por me shpenzimin më të mirë dhe ta bëjë këtë në një
mënyrë të koordinuar. Nxitimi për të arritur në 5% vetëm sa do të përforconte
varësinë tonë [nga furnizuesit e huaj] dhe do të dëmtonte rritjen ekonomike
kombëtare”, dhe, së fundmi, ai argumentoi se përqindja e lartpërmendur
ishte e papajtueshme me një shtet që ofron mirëqenie për shtetasit e tij.
Ai deklaroi gjithashtu
se, në mënyrë që Spanja të arrinte objektivat e kapaciteteve të dakordësuara më
5 qershor 2025, Forcat e Armatosura Spanjolle kishin vlerësuar një shpenzim
prej 2.1% të PBB-së.
Më pas, Spanja pranoi të
përjashtohej nga kërkesa prej 5% në tekstin përfundimtar të samitit, megjithëse
deklarata ende përcakton afatin kohor të vitit 2035 dhe datën e rishikimit të
vitit 2029.
Sekretari i ri i NATO-s Mark
Rutte, ndërsa njihte shqetësimet e brendshme të Spanjës, theksoi se të gjithë
aleatët pritet të rrisin investimet në mbrojtje. Ai e përshkroi qëndrimin e
Spanjës si “përjashtim fleksibël”,
por paralajmëroi se përjashtimet nuk duhet të dëmtojnë vendosmërinë kolektive.
Sfida e Spanjës
Presidenti i SHBA-së,
Donald J. Trump, kritikoi qëndrimin e
Spanjës, duke e etiketuar atë si “shumë
të tmerrshëm” dhe kërcënoi se “Spanja
do të paguajë dyfish”, në negociatat e ardhshme tregtare. Ai gjithashtu
sugjeroi që aleatët që nuk e përmbushin pragun prej 5% mund të “humbasin mbrojtjen e SHBA-së”. Trump
gjithashtu kërcënoi Spanjën duke deklaruar se ata “do të duhet të na e kthejnë
neve (SHBA) për tregtinë sepse nuk do ta lejoj këtë të ndodhë.
Qëndrimi i Spanjës, së
bashku me shqetësimet e shprehura nga Italia, Belgjika dhe Sllovakia, çuan në
negociata të brendshme intensive. Diplomatët e NATO-s riformuluan gjuhën
kryesore të samitit nga "ne angazhohemi"
në "aleatët angazhohen",
për të akomoduar mospajtimin duke ruajtur integritetin e marrëveshjes. Sánchez
pohoi se Spanja “nuk e bllokon kurrë
NATO-n, por përmbush përgjegjësitë e saj” dhe theksoi aftësitë e saj të vazhdueshme
sipas modelit 2.1%.
Sfida e Spanjës nxjerr në
pah një tension në rritje në NATO midis prioriteteve fiskale kombëtare dhe
angazhimeve të unifikuara të sigurisë.
Vendet e Evropës Lindore
dhe Mbretëria e Bashkuar mbështesin gjerësisht përshkallëzimin prej 5%, Spanja
argumenton se aftësitë e saj mbrojtëse të mbështetura nga personeli, vendosjet
dhe industria, janë të arritshme pa një përqindje të caktuar të PBB-së. Kjo
mosmarrëveshje ka nënvizuar gjithashtu dinamikën më të thellë BE-NATO.
Spanja vuri në dukje
strategjinë e saj më të gjerë të mbrojtjes evropiane, duke sugjeruar se kornizat
e konsoliduara të investimeve në mbrojtje të BE-së duhet të kenë përparësi mbi
mandatet unilaterale të shpenzimeve të NATO-s.
Një shqyrtim formal në
vitin 2029 do të vlerësojë nëse Spanja, e përjashtuar sipas rregullit 5%, ka
përmbushur objektivat e aftësisë dhe gatishmërisë në përputhje me nevojat e
aleancës.
Nëse Spanja nuk arrin t'i
përmbahet këtyre detyrimeve, ajo rrezikon izolim të mëtejshëm diplomatik brenda
NATO-s dhe presion të mundshëm politik ose ekonomik të SHBA-së.
Konflikti pasqyron sfida
të qëndrueshme në balancimin e solidaritetit aleat me kontekstet fiskale dhe
politike të vendeve individuale, në një kohë kur NATO kërkon të përshtatet me
kërcënimet e fuqive të mëdha në rritje.
Në tetor 2025, Trump tha:
“Ata nuk kanë justifikim për të mos e
bërë këtë, por kjo është në rregull. Ndoshta duhet t’i nxirrni nga NATO-ja,
sinqerisht”.
Jo, Spanja nuk po i
paguan 5% NATO-s; ishte i vetmi anëtar që refuzoi objektivin e ri të vitit 2035
(i cili përfshin 3.5% për mbrojtjen thelbësore dhe 1.5% për fushat përkatëse)
dhe siguroi një përjashtim, duke rënë dakord të synonte rreth 2.1% të PBB-së,
duke përmendur përparësitë e shpenzimeve të brendshme dhe presionet e brendshme
të koalicionit, një veprim që shkaktoi fërkime me SHBA-në, por lejoi që
marrëveshja më e gjerë e NATO-s të miratohej.
Si funksionon NATO ndërsa Presidenti Trump
kërcënon të marrë Groenlandën!?
Kërcënimet e përsëritura
të Presidentit Donald J. Trump për të marrë kontrollin e Groenlandës po i
tensionojnë marrëdhëniet me aleatët e SHBA-së në NATO dhe kanë shkaktuar një
paralajmërim se një veprim i tillë me forcë mund të shënojë fundin e Aleancës formale dhe fallco më të madhe të sigurisë në
botë.
Mua do të më pëlqente më pëlqente mbyllja sa
më parë e saj, ku secili shtet, që i thotë vetës shtet le të mbroj vetën e vet
me forcat dhe armatimet e veta.
Kjo Aleancë fallco deri tani është mbajtur gjallë nga fondet
e mëdha amerikane, sepse sikurse dihet botërisht prej shumë vitesh SHBA
kontribuon me 65% të buxhetit të saj për mbrojtjes totale të Paktit Ushtarak
ose NATO-s.
Për më tepër, prania e antarëve të rinj
nuk është bërë mbi bazën e nivelit ekonomik, pra të klubit të vendeve të pasura
europiane, por vetëm ka rendur vetëm mbas sasisë numerike, duke pranuar në
gjirin e saj shtete shumë të varfëra të botës së tretë apo katërt, si Shqipëria
etj., e supërkorruptuara dhe që drejtohen nga narkoshteti i marksist globalist
K/Ministrit Ramaduro, që ska para për të paguar arsimin dhe pensionet brenda
vendit të tyre…
Trupat
amerikane nuk kanë nevojë të pushtojnë Europën, sepse ne jemi ketu se ju na
ftuat
Këto ditë tensionet
diplomatike janë rritur vazhdimisht, midis disa prej anëtarëve të NATO-s, gjatë
dekadave, veçanërisht midis fqinjëve Greqi dhe Turqi. Por kjo do të vendoste
një precedent normal, nëse vendi i saj më i fuqishëm, SHBA, anekson me të drejtë territorin asnjanës ishullor. Danimarka e ka pushtuar atë
dikur, sikurse i kanë pushtuar dekada më vendet europiane ish kolonitë e tjera (Anglia ka pasur 92% të kolonive të botës në shumë shtete të
kontinentit të Afrikës, Azi, Amerikën Latine, ish disa shtete koloniale të
SHBA-së,
Kanada, dhe dikur Franca pushtoi dhe mbajti si koloni disa shtete të SHBA-së,
sikurse edhe 8 (tetë) shtete afrikane (sot fatmirësisht ata kanë fituar pavarësi), Spanja Amerikën Veriore, Amerikën Qendrore (Karaibet)
dhe Amerikën Latine (Jugut), Danimarka (Groenlandën), Hollanda, Portogalia
(Brazilin)
etj.) në kontinente të tjera të botës shumë dekada me parë.
Një marrje e Groenlandës nga SHBA-të
per arye te sigurise kombetare amerikane, fatmirësisht do të shënonte fundin e NATO-s, thotë kryeministri danez “Në një mënyrë ose në
një tjetër, do ta kemi Groenlandën,” riafirmoi Presidenti Trump më 11
shkurt 2026.
Shtëpia e Bardhë, nuk e ka përjashtuar
përdorimin e forcës ushtarake. Presidenti ynë Trump 2.0 tha se
dëshiron të parandalojë Rusinë ose Kinën nga marrja e kontrollit të ishullit të
Groenlandës dhe se arritja e një marrëveshjeje do të ishte “më e lehtë”.
Groenlanda, është
një ishull gjysmë-autonom, që është pjesë ish pushtuese e mbretërisë daneze.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se “nëse Shtetet e Bashkuara zgjedhin të sulmojnë
ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, atëherë gjithçka ndalet... përfshirë
NATO-n tone”.
Historia: Organizata e
Traktatit të Atlantikut të Veriut, u formua nga 12 kombe në vitin 1949, për t’iu
kundërvënë kërcënimit të sigurisë që paraqiste Bashkimi Sovjetik, gjatë Luftës
së Ftohtë. Parandalimi i NATO-s funksionon nëpërmjet një pranie të fortë
trupash amerikane në Evropë, me armë bërthamore amerikane të stacionuara atje.
76,000 trupa amerikane janë të vendosura në 20 vende
evropiane sot.
Të paktën 600-750 avionë (F-35/F-16), qindra
helikopterë, Black Hawk/Apache, 100 bomba bërthamore gravitacionale B61-12 të
ruajtura në Gjermani, Itali, Belgjikë, Holandë. Trupat nuk kanë nevojë të pushtojnë, sepse ne jemi ketu dhe se ju na
ftuat.
Radhët e saj janë rritur që kur
Traktati themelues i Uashingtonit u nënshkrua në 32 vende pasi Suedia iu
bashkua në vitin 2024, e shqetësuar nga një Rusi gjithnjë e më agresive.
Në të vërtetë, NATO zyrtarisht i
konsideron kërcënimet e saj më të mëdha si Rusinë dhe terrorizmin ndërkombëtar.
Trump thotë se SHBA-të kanë nevojë për Groenlandën për sigurinë e Arktikut
Dyert e NATO-s janë të hapura për çdo
vend të varfër apo pasur europian, që dëshiron të bashkohet dhe mund të
përmbushë kërkesat formale dhe detyrimet, duke rritur keshtu numërat fiktive të
saj. Është e rëndësishme të theksohet se NATO merr vendimet e saj me konsensus,
kështu që çdo anëtar ka të drejtë vetoje.
Administrata Trump 2.0 me të drejtë, falë largpamësisë së
saj, ka vënë veton ndaj aplikimit të Ukrainës, duke eliminuar përshkallzimin
dhe fillimin e një lufte absurde të tretë botërore me Rusinë e fuqishme
bërthamore.
Që nga fillimi i funksionimit të saj,
dihet se NATO, është ndërtuar mbi parimin se një sulm ndaj çdonjërit prej
radhëve të saj, duhet të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve, garancia e
sigurisë kolektive e sanksionuar në Nenin 5 të traktatit. Besueshmëria e
organizatës, varet nga besimi i kundërshtarëve se të 32 aleatët do ta mbajnë
atë premtim.
Ky është një angazhim politik dhe jo një
detyrim ligjor, që mund të zbatohet nga
çdo gjykatë. E vetmja herë që është aktivizuar ndonjëherë ka qenë në vitin
2001, për të mbështetur Shtetet e Bashkuara pas sulmeve të 11 shtatorit në New
York-ut (Kullat Binjake në Manhattan, NY) dhe Uashington-it më 9 shtator 2001.
Neni 5: mbrojtje
kolektive kundër të jashtmëve, jo të brendshëmve Trump tha vitin e kaluar se
është i përkushtuar ndaj premtimit të Nenit 5, por gjithashtu ka nxitur dyshime
nëse do të mbronte aleatët, që nuk shpenzojnë mjaftueshëm për mbrojtje.
Megjithatë, kërcënimet e tij të përsëritura kundër Groenlandës i çojnë gjërat
në një nivel të ri.
Neni 5, do të ishte i
diskutueshëm në çdo konflikt SHBA-Danimarkë, pasi nuk do të kishte unanimitet
për ta aktivizuar atë. Përveç diplomacisë, NATO nuk ka një mënyrë të dukshme
për t'u marrë me konfliktin e hapur midis anëtarëve të saj. Zyrtarë të lartë
amerikanë dhe danezë pritet të zhvillojnë bisedime.
Nëse gjërat përkeqësohen, Danimarka mund të
aktivizojë Nenin 4 të traktatit për konsultime zyrtare, nëse mendon se
sovraniteti ose integriteti i saj territorial është i kërcënuar. Bisedimet e
Nenit 4, nuk çojnë automatikisht në ndonjë veprim ushtarak.
Një sulm i SHBA-së është
pothuajse i sigurt se do ta ndajë (shkrij) apo shkatërroj përfundimisht NATO-n.
Kjo ndodhi kur Shtetet e Bashkuara udhëhoqën një sulm ndaj Irakut në vitin
2003, me mbështetjen e Britanisë dhe Spanjës, ndërsa Franca dhe Gjermania udhëhoqën një grup të tjerësh, që e kundërshtuan
me force SHBA-në. Dhe ne, nuk
harrojmë kollaj.
Sot NATO është më e dobët pa udhëheqjen,
trupat, pajisjet ose asetet e tjera ushtarake të SHBA-së
Ky është realiteti i ri. Është
pothuajse e pakonceptueshme, që ndonjë aleat të shkojë në luftë me të, e lëre
më të shpresojë të fitojë. Puna e përditshme në selinë e aleancës në Bruksel
drejtohet nga ish-kryeministri holandez Mark Rutte.
Si zyrtari më i lartë
civil i NATO-s, ai kryeson takimet e ambasadorëve në Këshillin e Atlantikut të
Veriut shumicën e javëve. Ai kryeson NAC të tjerë në nivel ministror dhe samite
të krerëve të shteteve dhe qeverive. Rutte drejton selinë e NATO-s, inkurajon
konsensusin dhe flet në emër të të gjithë 32 anëtarëve. Kjo fatmirësisht nuk do të ndodh më.
Një nga detyrat e tij
kryesore është të sigurojë që SHBA-ja të mbeten të përkushtuara ndaj NATO-s. Si
rezultat, ai nuk e kritikon Trumpin dhe të hënën ai anashkaloi pyetjet në
lidhje me Groenlandën dhe çdo tension të NATO-s për ishullin.
“Të gjithë aleatët bien dakord për rëndësinë e Arktikut dhe sigurisë së
Arktikut, sepse e dimë se me hapjen e rrugëve detare ekziston rreziku, që rusët
dhe kinezët të jenë më aktiv”, u tha Rutte gazetarëve.
I pyetur nëse NATO ishte
në krizë për Groenlandën, Rutte tha: "Jo, aspak". Selia ushtarake e
NATO-s është e vendosur afër në Mons, Belgjikë. Ajo drejtohet gjithmonë nga një
oficer i lartë amerikan. Komandanti aktual suprem i aleancës, ose SACEUR, është
Gjeneral Lejtnant i Forcave Ajrore Alexus Grynkewich. Trump është komandanti i tij i përgjithshëm.
Groenlanda, thotë se nuk
mund ta pranojë pushtimin e Groenlandës "në asnjë rrethanë". Ishulli
vetëqeverisës thekson se është anëtar i NATO-s, e cila po shqyrton përmirësimin
e mbrojtjes së Arktikut, përmes Danimarkës.
Qeveria e Groenlandës ka
thënë se “nuk mund ta pranojë në asnjë
rrethanë” dëshirën e Presidentit Donald J. Trump për të marrë kontrollin e
Groenlandës, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se
organizata po punonte për mënyra për të forcuar sigurinë në Arktik.
Presidenti amerikan Trump
rishprehu interesin e tij për territorin e vendosur strategjikisht dhe të pasur
me minerale, duke thënë se SHBA-të do ta merrnin atë “në një mënyrë ose në tjetrën”.
Presidenti amerikan ka
tronditur BE-në dhe NATO-n, duke refuzuar të përjashtoj forcën ushtarake, për
të pushtuar Groenlandën, e cila mbulohet nga shumë prej mbrojtjeve të tyre pasi
Danimarka u përket të dyjave.
Ministrja e jashtme e
Groenlandës, Vivian Motzfeldt, dhe homologu i saj danez, Lars Løkke Rasmussen,
do të takohen me sekretarin e shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, në Uashington.
Danimarka, e cila ka theksuar se një traktat i vitit 1951 tashmë i lejon
SHBA-së të zgjerojë ndjeshëm praninë e saj ushtarake në territor, ka thënë
vazhdimisht se Groenlanda nuk është në dispozicion dhe shpreson që të gjendet
një zgjidhje diplomatike.