Editorial

Blerim Latifi: Rrëfimi im për ditët e para të Lirisë

Në ditën kur përfunduan luftimet në Koshare, kishte të shtëna të shumta armësh, nga të dy palët ndërluftuese. Me ndonjë përjashtim, ato ishin të shtëna në ajër.Do të thotë të shtëna gëzimi. Serbët shtinin të gëzuar se po largoheshin nga aty. Ne shtinim nga gëzimi se kishim fituar luftën dhe tani mund të zbrisnim në...

Blerim Latifi: Çfarë po ndodh sot? Huntington na e sugjeron një përgjigje

Samuel Huntington, mendimtari i famshëm i "Përplasjes së Civilizimeve", e ka një libër tejet interesant mbi historinë e zgjerimit të demokracisë në dy shekujt e fundit. Libri quhet "Vala e Tretë". Aty Huntington përdorë një figurë hidrologjike për ta përshkru procesin historik të demokratizimit të shoqërive. Sipas tij çdo valë e...

Blerim Latifi: Nata e 8 qershorit 1999

Ka qenë nata e 8 qershorit 1999. Një krismë pushke ma nxorri gjumin. Xhelal Abazi, bashkluftëtari im nga Shkupi, i cili po kryente rendin e rojës në transhenë tonë të përbashkët, më tha: Çka u bo? U çove i trembun! I thash: N'andërr e dëgjova nji pushkë të keqe dhe diqysh m'u duk se vinte andej nga Prekazi...

Blerim Latifi: 1944-2024

Si sot, 80 vjet më parë, nisi zbarkimi më i madh ushtarak në histori, zbarkimi në Normandi. Mijëra ushtarë amerikanë, britanikë, kanadezë e australianë do të vdisnin në atë që njihet si Dita D, e cila shënon fillimin e çlirimit të Francës dhe të gjithë Europës perëndimore nga Nazizmi...

Blerim Latifi: Patriotizmi, shqiptarizmi dhe lufta e UÇK-së shahen e përbuzen

Kam qenë i vogël, gjashtë vjeç. Nuk e di si ndodhi, por baba kishte një punë të Mehajt dhe më mori me vete. Kaluam luginën që ndan Brahajt me Mehajt dhe kur u ngjitëm në kodrën ku ndodhen shtëpitë e këtyre të fundit, përpara na u shfaq një shtëpi e rrënuar. Të gjitha shtëpitë rreth saj ishin në rregu?l, vetëm ajo qendronte...

Blerim Latifi: Dhuna është përpjekje e dëshpëruar për të kompensuar autoritetin e humbur

Është një rregull e njohur që nga kohët e moçme: sa më shumë që lëkunden themelet e një sundimi, aq më brutale bëhen sjelljet e tij ; pasi ka humbur autoritetin, sundimi përpiqet të mbahet në këmbë përmes dhunës. Sepse, siç argumenton Arendt, dhuna është përpjekje e dëshpëruar për të kompensuar autoritetin e humbur...

Blerim Latifi: Enveri ynë imagjinar

Shqipërinë e përfytyronim si  një parajsë të vërtetë mbi tokë, krijimi i të cilës ishte vepër e një njeriu, Enver Hoxhës. Në familjen time, si në mijëra e mijëra familje tjera kosovare, dashuria e pafundme për Shqipërinë dhe udhëheqësin e saj bashkëjetonte me bindjen e palëkundur se edhe Shqipëria...

Blerim Latifi: Hyjnizimi i jetës njerëzore

Dje, derisa po shetisja në katund dhe po shijoja rrezet e para të diellit pranveror dhe pamjen e bimësisë së sapoçelur, m'u kujtua njëri ndër tregimet ma të bukura të mitologjisë antike, tregimi mbi fatin e Persefonës.Ajo ishte e bija e bukur e Demetrës, perëndeshës së tokës. Fjala "demetër" do të thotë "nana tokë"...

Blerim Latifi: Në kujtim të nji vjetorit të vdekjes së babës

Çdo të hanë zgjohej ma i gzuem se ditëve tjera.S'e ajo ish ditë pazari n' Skënderaj e ai dilte me u pa me shokët e vjetër.Me pi s'bashku nga nji kafe e me llafu për kohën e tyre të mbetun pas.Kohën e tyre plot me vuajtje, plot me dhimbje, por edhe me kambëngulje e shpresa të mëdha...

Blerim Latifi: Kjo është historia, pasojat e të cilës vazhdojmë t'i paguajmë edhe sot

Viti 1557. Perandoria Osmane, nën drejtimin e Sulltan Sulejmanit, vazhdon të sulmojë në drejtim të Europës Katolike. Trupat osmane kanë zaptuar pjesën më të madhe të Hungarisë dhe kanë arritur deri tek muret e Vjenës. Kisha Katolike në Ballkan, e shtrirë tek popullata arbnore (shqiptare), vazhdon të ushqejë shpresat për një...

Blerim Latifi: Rrëfimi im për 5 Marsin

Të gjithë ishim në gjumë. Aty rreth orës pesë të mëngjesit, në dyert e oborrit u dëgjua një e trokitur e fortë. U vesha shpejt dhe dola në oborr. Baba erdhi i shqetësuar nga takimi me njeriun që trokiti. Na tregoi se ishte Zymeri i Qazimit, një kushëri i yni. Zymeri kishte lajmëruar se në Ternavc, fshat ky në veri të Prekazit...

Blerim Latifi: Mirë se vjen o Shaban Polluzha!

Sapo kishte zbardhur dita e 21 shkurtit 1945. Një ditë e ftohtë dhe me shumë mjegull. Hasan Syla kishte dalë në oborrin e kullës së tij të moçme dhe po mundohej të shquante mes mjegullës tymin e shtëpive që po vazhdonin të digjeshin që nga nata e kaluar. Papritur nga pylli sipër kullës pa të dilte një rresht burrash të armatosur...

Blerim Latifi: Guxim ndaj njerëzve të kulturës, frikë nga vehabistët!

I sulen me guxim vigani një gruaje si Elena Kocaqi, ndërsa kur u del përpara një taleban si Ahmet Kalaja, ikin si pulat prej skyfterit.Mjerë pra kombi shqiptar e mjerë gjuha shqipe nëse ka ardhur puna që të merret në mbrojtje prej këtyre frikacakëve...

Blerim Latifi: Babë e bir në shërbim të kombit

Nëntë vite më pas, ndonëse në moshë të shtyrë, ai rroku pushkën dhe iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Me 23 shtator të vitit 1998 bie dëshmor i lirisë në ballafaqim të drejtpërdrejtë me ushtarët serbë në Malin Gamna të Galicës, pikërisht në vendin ku me 14 korrik 1924 ishte plagosur për vdekje Azem Bejta. Çfarë koincidence! Ishte në moshën 64 vjeçare. Emri i tij është Muharrem Misimi...

Blerim Latifi: 'Copëra të hutuara'

Johann Gottfried Herder është një ndër filozofët më të njohur gjermanë të Shekullit 18. Në historinë intelektuale të Perëndimit emri i tij lidhet me konceptimin kulturalist të kombit (nacionalizmi kulturor), me teorinë e releativizmit kulturor dhe etik, me literaturën e romantizmit gjerman, themelimin e studimeve të kulturës popullore dhe rrymën...

Blerim Latifi: Justifikimi i krimeve ushqen normalizimin e tyre

Kapet nga policia një mjek vahabist e pedofil, që ka abuzu me vite me një fëmi dhe mbushen ekranet me folës që mundohen disi ta shfajsojnë kriminelin. Del video e vrasjes mizore të një të riu nga dy delikuentë recidivistë dhe akuzohen mediat pse e publikojnë videon...

Blerim Latifi: Kujtesë në një natë të acartë janari

Deri vonë në shumë katunde të Kosovës ka ekzistu një ritual i vjetër sa vetë historia njerëzore. Quhej "Nata e tutjes së pemëve". Në një natë të acartë, si kjo e sontmja, burrat ngriheshin, merrnin sopatat dhe shkonin nga njëra pemë tek tjetra duke i kërcënuar se do t'i prisnin nëse nuk do të jepnin fryte verën e ardhshme...

Blerim Latifi: Njeriu që jetoi gjithë rrathët e ferrit serb

Avdyl Sejdiu u lind në vitin 1900. Në vitin e parë të shekullit të cilin të gjithë e përfytyronin si shekulli që do ta çonte përpara progresin moral të njerëzimit, por që doli të ishte shekulli i kasaphaneve më të mëdha në historinë e tij. Avdyl Sejdiu, nga Fshati Reçak i Kosovës, është njeriu që me jetën e tij simbolizon dimensionin...

Blerim Latifi: Adem Jashari ishte makthi i policisë serbe, ndërsa tash i vdekur ai është kthyer në makthin e krejt shtetit serb

Sandulloviq nuk është serbi i parë që flet për krimet e shtetit serb të kryera në Kosovë gjatë luftës. Ka pasur edhe të tjerë para tij, bile figura edhe më të njohura se ai.  Shkaku pse ai u arrestua dhe u torturua mizorisht nga BIA ka të bëj me faktin se Sandulloviq zgjodhi vendin i cili vazhdon të traumatizojë shtetin serb, pra varrin e Adem Jasharit në Prekaz...

Blerim Latifi: 'Unë jam Ahmet Delia, e ktij vendi i thonë Shqypni'

- Stoj!- i bërtiti roja që po ruante në hyrje të shtëpisë ku serbët po bënin hata mbi njerëzit e pambrojtur të saj.Plaku ia preu: - Unë serbishten hiç se di. Unë jam Ahmet Delia, e ktij vendi i thonë Shqypni.Ajo që ndodhi më pas, u kthye në kod të rezistencës me çdo çmim e deri në frymën e fundit kundër shtypjes dhe nënshtrimit...

Blerim Latifi: Një përputhje që veç tek UÇK-ja mund të gjendej

Po shikoja mbramë disa video dhe fotografi të 40 luftëtarëve të UÇK-së, të cilët bashkë me Mujë Krasniqin 25 vjet më parë ranë dëshmorë të lirisë në Malet e Pashtrikut. Mes gjërave të shpërndara gjithandej vendit të rënies, kamera kishte fokusuar çantën e njërit prej këtyre luftëtarëve, në të cilën ndodhej edhe ky libër "Tregime të zgjedhura amerikane"...

Blerim Latifi: Ka vetëm një rrugë për te dituria - të menduarit

Mbi 80 për qind e nxënësve në Kosovë nuk e kuptojnë atë që e lexojnë.Kështu ka vlerësu raporti i fundit i PISA-s.Pse ndodhë kjo?Për një arsye të thjeshtë, por fundamentale: Mungon hallka e domosdoshme midis të lexuarit dhe të kuptuarit, e cila është të menduarit...

Blerim Latifi: Jeta e civilizuar fillon me sigurinë

Brenda një kohe të shkurtër Policia e Kosovës ia doli t'i zbulojë dhe neutralizojë autorët e tri krimeve të randa, grupin kriminal që kreu plaçkitjen në Suharekë, grupin kriminal nga Maqedonia që kishte futur monedhat e falsifikume në tregun e Kosovës dhe autorët e krimit monstruoz në Bërnicë...

Blerim Latifi: Fuqitë autoritariste po përpiqen të ndezin konflikte gjithandej botës

105 vite më parë kur Lufta e Parë Botërore po përfundonte, njerëzit vrapuan ta besojnë thënien e një komentatori të kohës se "kjo do ishte lufta që do t'u jipte fund të gjitha luftërave".Por nuk shkoi shumë kohë dhe ia behu Lufta e Dytë Botërore dhe komenti i H.G. Wells doli të ishte thjesht një ëndërrim me sy hapur...

Blerim Latifi: Një shtëpi për veten në tokën e të parëve të tij

Ujgurët janë 11 milionë muslimanë që jetojnë në Kinë. Ata trajtohen mizorisht nga qeveria e Pekinit. Ua mohon të drejtat më elementare, përfshi të drejtën për ta praktiku të lirë Islamin. Praktikisht ata jetojnë në kushte të aparteidit dhe të kampeve të përqëndrimit. Askush nuk ngrihet për...

Blerim Latifi: Mashat terroriste të Rusisë nëpër botë janë aktivizu!

Mashat terroriste të Rusisë nëpër botë janë aktivizu! Me i ndihmu pak në Luftën e Ukrainës, duke ndezë vatra të reja ose të vjetëra konfliktesh të armatosura në botë.Dy javë më parë tentuan në veri të Kosovës, por dështuan keq. Sot e paskan shti në lojë Hamasin, terroristët e të cilit paskan hyrë në disa fshatra në jug të Izraelit duke vrarë secilin që hasin...

Blerim Latifi: Përsëri tregimi me popa, armë dhe rusë

120 vjet më parë, në marsin e vitit 1903, në fushën e Morinës, në Drenicë, ishin mbledhur rreth 4000 burra. Një shqetësim i madh e kishte nxitur atë kuvend. Në Mitrovicë sapo ishte vendosur konsulli rus, i cili me të marrë detyrën nuk kishte humbur kohë dhe kishte nisur me aktvitetet e tij propagandistike dhe subversive, në funksion të Serbisë...

Blerim Latifi: Historiani britanik, whisky skocez dhe UÇK

Më ra këto ditë në dorë libri më i ri i historianit të njohur britanik Timothy Garton Ash, “Homelands - A Personal History of Europe”. Në këtë libër autori i trajton ngjarjet kryesore që shënojnë historinë europiane nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore deri në prag të agresionit rus në Ukrainë (2022)...

Blerim Latifi: Kush ishte heroi që kishte guxuar të përballej me përbindëshin?

Ky lajm gazete është i vitit 1938. Në të paraqitet vrasja e Arkanit të kohës së Kralit, Mili? Kërsti?it. Shkrimi më poshtë flet kontekstin e kësaj ngjarje.Në të drejtën romake ekzistonte figura e "homo sacer". Ajo përfshinte njerëzit e përjashtuar nga çdolloj e drejte e ligji. I dehumanizuar, i zhveshur nga çdo e drejtë...

Blerim Latifi: Kombi shqiptar tepër mirë i ka punët, kur kemi parasysh faktin se çfarë hajvanash i kanë pasur në dorë fatet e tij!

Në vitin 1985 presidenti amerikan Ronald Regan i jep Nënë Terezës Medaljen e Lirisë. Në fjalimin të cilin e mban me këtë rast, Regani bën një lapsus: i referohet Nënë Terezës si "bijë e Jugosllavisë". Shkaqet e këtij lapsusi janë krejt të qarta: Jugosllavia abuzonte me faktin se Nënë Tereza kishte lindur në Shkup...

Blerim Latifi: Shkatërrimi i bibliotekës së fshatit dhe rënia në dashuri me librin

Tetë vite zgjati ekzistenca e bibliotekës time. Në shtator të vitit 1998 ushtarët serbë u futën në shtëpinë tonë dhe ia vunë flakën asaj. Flakët e përpinë edhe bibliotekën time. Vetëm pak libra prej saj arritën të shpëtonin, për shkakun se i kisha dërguar në Prishtinë pas fillimit të studimeve. Sot ato i trajtoj si të ishin diçka e shenjtë dhe sa herë i marrë ...

Blerim Latifi: Personazhe të panjohura që na thonë shumë

Sabri Lutfiun e kam shok të fëmijërisë. Jemi rritur bashkë, në një kohë të zymtë në të cilën fëmijët e kishin të vështirë të jetonin si fëmijë. Sherret e përbashkëta fëmijnore me Sabriun, sot janë ndër gjërat më nostalgjike në librin e kujtimeve të mia. Ai dallonte prej gjithë ne të tjerëve me çiltërsinë e tij të natyrshme. Ky tipar edhe sot...

Blerim Latifi: Pse gjuajmë me armë në dasma?

Kjo gjuajtja me armë nëpër dasma është relikt i një forme të vrazhdë të martesës, e cila ka qenë e përhapur gjithandej botës së lashtë, asaj mesjetare e deri në fillimet e modernitetit. Fjala është për atë që quhet "martesa me rrëmbim". Një fenomen i tillë ka qenë i shprehur kryesisht në shoqnitë ekzogame...

Blerim Latifi: Figura e fundit madhështore e qytetërimit romak

Gërmimet në bazilikën e shekullit të gjashtë, e cila u zbulua vjet në Ulpianë, kanë nxjerrë në dritë një zbulim tjetër fantastik:  një mozaik që përmban një dedikim për kishën nga perandori bizantin Justiniani i Parë dhe gruaja e tij Teodora...

Blerim Latifi: Mbi historinë e një nofke

Tipi që u dënua, në fjalinë kërcënuese drejtuar Avdullah Hotit e kishte quajtuar këtë të fundit "bugar". Bugar është forma në serbisht e emrit bullgar.Prej të gjitha ushtrive pushtuese që kanë qëndruar në Kosovë në kohë e rrethana të ndryshme historike, më së paku mbahen mend ushtritë bullgare. Folklori hesht për...

2 3 4 5 6
Në Fokus