Kulturë

Prend Buzhala: “Apologji për Skënderbeun” e Frang Bardhit

Gjon Keka: Të krijohet një fond për hulumtime shkencore dhe përkthime në gjuhë të ndryshme

Pa bashkimin e kokave gjeniale të kombit tonë, nuk mund të arrihet që të kemi arritje shkencore dhe nxjerrjen e fakteve historike të kombit tonë iliro-arbëror. Është një bekim i madh kur një komb, shtet apo popull i cili arrinë e i bashkon kokat e tij të dijes dhe punojnë sëbashku në fushën e shkencës, me vepra për nxjerrjen e së vërtetës për kombin e tyre dhe pasqyrimin e tij para botës...

Lekë Mrijaj: Historia e Kosovës nuk mund të mbetet peng i askujt, as i heshtjes institucionale dhe akademike

Sapo më ra në sy opinioni i z. Jusuf Buxhovi, i cili, siç shihet qartë, ka bërë një trajtim të drejtë, të guximshëm dhe të nevojshëm të një çështjeje që nuk mund dhe nuk duhet të anashkalohet. Në opinionin e tij në gazetën Koha të datës: 30. Qershor 2026 me titullin përmbjajtësor: "Ka akademik që ka marrë deri në 7 mijë euro në muaj e s'kemi një...

Albert Vataj: Tri betejat e Sokratit

Sokrati u rrëfente shpesh miqve të tij mbi peshën e jetës: - Gjatë ekzistencës sime, më është dashur të luftoj kundër tri fatkeqësive të mëdha, gramatikës, varfërisë dhe gruas sime. Duke u ushtruar në të parën, arrita ta mposht, fati i mirë më shpëtoi nga e dyta, kurse nga e treta, mjerisht, ende nuk kam gjetur shpëtim...

Ilir Muharremi: Sislej Xhafa në jubileun e Les Moulins

Një nga qendrat më të rëndësishme të artit bashkëkohor në Evropë, Les Moulins, pjesë e "GALLERIA CONTINUA", shënon këtë vit 20-vjetorin e themelimit me një program të pasur ekspozitash, instalacionesh dhe aktivitetesh kulturore që sjellin në një vend artistë me ndikim të madh në skenën ndërkombëtare. Që u prezantuan me...

Asllan Dibrani - Luani: Nënëlokja 112-vjeçare që u bë legjendë familjare dhe simbol i kujtesës shqiptare

Në Malësinë e Gollakut, në fshatin Gllogovicë, aty ku kodrat ruajnë kujtime, ku toka flet me gjuhën e të parëve dhe ku çdo shteg mban gjurmë jete, u shua një nënë lokë e rrallë shqiptare: Xhezide Hajdini, gruaja jetëgjatë e familjes Hajdini, një emër që do të mbetet gjatë në kujtesën e Gllogovicës, të Gollakut dhe të të gjithë atyre që e njohën...

Milazim Zeqiraj: Dita kur foli Kosova

Thirrja e brezave, Kosova Republikë, sakrificë e larë me gjak. - Me 2 korrik 1990, dryri nga frika mbylli derën, muret u pushtuan, por jo zëri...

Lekë Mrijaj: P. Fulvio Cordignano S.I. - “L’Albania”, Vëllimi II

Prej kohësh e kam siguruar këtë libër dhe, me ëndje të veçantë, kam filluar ta lexoj në versionin e tij të printuar. Fjala është për veprën “L’Albania”, Vëllimi II, të autorit P. Fulvio Cordignano S.I., një libër me peshë të veçantë për historinë kishtare, misionare, kulturore dhe shoqërore të shqiptarëve në periudhën e fundit të sundimit osman. Duke u nisur nga përmbajtja e kësaj vepre dhe nga rëndësia...

Gjon Marku: Kutia e duhanit

Sa herë mundohesha të kujtoja diçka nga ajo ditë, ndieja një trazim të madh. Eh, si është fjala e keqe, tamam si puna e gozhdës që ngulet sa më shumë që t'i biesh me çekiç, e gjithsesi, edhe po ta shkulësh, vrima mbetet e hapur për t'u kthyer pastaj në çerdhe vemjesh, që fillojnë të brejnë krejt dërrasën. Po, po, krejt ashtu...

Albert Habazaj: Poeti popullor – bleta mëmë për këngën labe

Perëndesha e gëzimeve dhe hidhërimeve tona  - Kënga Labe na mblodhi sot në këtë kuvend në mjediset e Universitetit “Ismail Qemali”, Vlorë, ngaqë bijat dhe bijtë e saj ndien dhembjet e shqetësimeve të shëndetit artistik, moral, identitar dhe kombëtar, që asaj iu shfaqën. Kujtoj se para një çerek shekulli, 25 vjet më parë...

Mehmetali Rexhepi: Fluturojmë kaheve të panjohura

Sytë e mendjes rrokin një cep të lëmes Kashtës së hedhur të Kumtrit në lëmë të arave të kozmosit afshet e bymimit të kallinjve të yjve Një Amë mbarsur polli bymimin me shpërthime shkapërderdhen kokrra të pjekura për shirje kaheve të gjithanshme të pikë-spërkatjeve prej vlimit përplasur e të përbashkuar ndarë e mëvetësuar largueshëm...

Albert Vataj: 5 korrik 1946, erdhi bikini, veshja që tronditi botën, revolucioni i modës që Vatikani e shpalli akt heretik

Modelja ishte Micheline Bernardini, një kërcimtare ekzotike e Casino de Paris. Asnjë modele profesioniste nuk pranoi ta vishte krijimin e ri, sepse ai konsiderohej tepër provokues për kohën. Bernardini, e mësuar me skenën dhe me paragjykimet, pranoi sfidën. Fotografia e saj, duke buzëqeshur me vetëbesim ndërsa mban në dorë...

Lazim Miftari: Tri hyjnitë

Tek njeriu i sotëm në këtë tokë, Tri hyjni zbresin nga kozmosi, Shumë qetë na futen në kokë, Larg rrëmujës që mbjell kaosi. - Këto tri fuqi që vijnë janë hyjnore, Që nga krijimi janë të pavyshkura, Asgjë mbi to s'ka fuqi njerëzore, Në pafundësi, ende të paprishura...

Gjon Marku: Zanafilla dhe zhvillimi historik i Kanunit të Lekë Dukagjinit

Kanuni i Lekë Dukagjinit përbën një nga monumentet më të rëndësishme të së drejtës dokësore shqiptare dhe një ndër dëshmitë më të qarta të vazhdimësisë historike të organizimit shoqëror të shqiptarëve.1 Edhe pse mban emrin e princit arbëror Lekë Dukagjini, studiuesit pajtohen se pjesa më e madhe e normave të tij...

Shyqyri Fejzo: Partia e re bashkëkohore

-Sot, të dashur zonja e zotrinj jemi mbledhur për një problem të madh të gjërë, të thellë e të lartë, më i lartë se mali i Tomorrit, gati i afrohet malit Everest.- Ai mori frymë thellë, hodhi një shikim hithër, të shpejtë në sallë dhe vazhdoi. ...   -Ne sot do të shpëtojmë vendin nga lëngimet politike. Do të krijojmë partinë e...

Brahim Avdyli: Breshërimat e çasteve të trishta (9)

Ky është vetëm një rrëfim për personazhin kryesor, në vetën e parë dhe nuk e përmbanë tërë romanin, për trashëgimtarët. Ka edhe të tjera rrëfime që kryqëzohen në këtë roman. Pjesët e tjera të romanit janë të shkruara në vetën e tretë. Ndonjëherë kryqëzohet edhe me intermezzo dhe rrëfimet e tjera, pro e...

Hamza Halabaku: Te varri i Zejnullah Halilit

Verën që e lamë pas, pikërisht në gusht të vitit 2016, isha në “Gurinë” të mikut tim, Zejnullah Halilit. Që në Prishtinë isha pajisur me një tufë lulesh që t’ia lija Zejnës mbi varrin e tij. Gushti i vitit që përmenda, nuk ishte ndonjë përvjetor i ndarjes së Zejnës nga ne, apo i shkuarjes së tij në amshim. Po unë, si mik që e kisha Zejnën, ia kam borxh që...

Albert Vataj: Shkodra dhe arti i të qeshurës

Më 3 korrik 1958 u përurua Estrada Profesioniste e Shkodrës. Në kronikat e kohës kjo u regjistrua si lindja e një institucioni artistik. Në të vërtetë, ishte shumë më tepër se kaq. Ishte dita kur një qytet i dha një emër, një skenë dhe një institucion një tradite që kishte jetuar prej shekujsh në gjuhën, zakonet, mendësinë dhe shpirtin e tij. Sepse humori shkodran nuk lindi më 1958...

Cikël me poezi nga Oriada Dajko

Sot presim nga valët, sot presim nga deti të na sjellë një letër prej nesh, a ndo fjalë diku nga një tokë tjetër, prej ëndrrave që deshëm. O Zot, ku jemi kështu, në vendin tonë dhe sërish të mërguar edhe në shtëpi, edhe të huaj?! Gjithmonë në lindje të asaj që na pret, e në perëndim të asaj që presim, as ata që ishim, as ata që duam të jemi...

Gjon Marku: Xhaketa

Salla e Akademisë së Arteve po boshatisej pas shfaqjes së operës "Mrika". Mentori, Fabiola, Alma dhe Gjini pothuajse qenë të fundit që e lanë sallën. Kur po kapërcenin derën e jashtme të saj, vunë re se një shi i imët kishte lagur bulevardin kryesor, duke ia forcuar ngjyrën gri...

Sevdail Hyseni: Hajdutët

Dikur moti në Opojë, tre hajdutë me përvojë. Nisen natën me mendimin ta grabitin Nastradinin. - Sapo hynë brenda në shtëpi, në katin e parë panë me sy, një viç të madh, lara-lara, si s’kishin hasur më përpara...

Visar Zhiti: Festa e madhe! – 250 vjet

4 KORRIK- që nga Shtëpia e Bardhë në Washington e deri tek ambasada më e largët e saj në botë, nga kupola e Capitol-it hijerëndë e deri te duart e vogla të një fëmijë, kudo, nëpër dritare e ballkone deri në qiej e rrugëve e dyerve, mes pemëve kopshteve - Flamuri i bukur Amerikan… yjet dhe shiritat e kuq me të bardhë fërgëllojnë bashkë...

Ndue Dedaj: Shtëpia e Bardhë

E kishte andërr me e pasë shtëpinë të bardhë, por nuk kishte mujt me gjet gëlqere, me e lye kullën nga të katër anët, përveç portikut dhe qosheve që e stolisnin. Dikush i thoshte si me të qeshun se nji kusi gëlqere duhet me i ba bardhë si bilori krejt muret e nxime, dikush tjetër i thoshte se për të zbardhun gjithë atë gërdallë kulle...

Gjon Marku: Kisha e vjetër

Gjergji hodhi edhe një herë vështrimin te mbishkrimi që tregonte vendin ku ishte varrosur ai, në mesin e sallës kryesore, të cilën e ndante me dhomën e tij një fije e vetme muri. Dy dritare të vogla si frëngji lejonin aparaturat filmike që, prej shiritit, t'i jepnin publikut filmat e regjistruar në të...

Albert Vataj: Sot 36 vite nga 2 Korriku 1990

Krisja e Madhe kishte ndodhur. Muret e diktaturës pas plasaritjes në Shkodër me rrëzimin e torsit të Stalinit, më 14 janarit 1990, troket 2 korriku 1990, i cili shpërfaq si marsh funebër i një regjimi në agoni, i një zezone që po jepte shpirt. Kronika e një lirie të rrëmbyer, u ngjit mbi muret e ambasadave për të mbërritur qiellin e lirive të mohuara...

Gjon Marku: Thirrja e Atdheut

Ç'është ky varg që vjen pa nda, Me flamuj valë mbi makina? Rend e rend, pa u përçarë, Si vetëtima mbi kodrina. - Si shqiponjat lart në qiell, Drejt Shqipërisë vijnë si rrufe; Amaneti sot thonë po sjell Nga çdo anë për në atdhe...

Lazim Miftari: Jam i lashtë

Jam i lashtë sa vetë toka, gur i palëvizshëm në zemër të kohës. Koha më rrethon si rreth pa fillim — dëshmitar i vetvetes dhe i botës...

Albert Vataj: Zef Valentini, jezuiti që ia kushtoi jetën Shqipërisë, kolosi i albanologjisë

Ndërsa vetëdija dhe përkatësia jonë identitare si komb dhe si kulturë, na thërret, ishin të shumtë ata që e ngjitën në apogje thesarin tonë shpirtëror, dhe i’a dhanë dritës së njohjes atë çfarë rrezikohej nga harrimi ose tjetërsimi, At Zef Valentini mbetet zëri dhe vullnesa që arriti të inte një vend dominues...

Gjon Marku: Fshati në male

Frynte një erë e ftohtë që të priste si brisk. Shtëpitë përdhese të fshatit dukeshin tek-tuk, si yjet e një nate të vranët, ngulur në shpatin e pjerrët të malit matanë lumit. Shtegu drejt bjeshkëve çante mespërmes një pishnaje, e cila, disi trazueshëm, mbështillej nga era e furishme që frynte. Gurgullima e përroit që rridhte në këmbë...

Sevdail Hyseni: Vapa

Populli, nën hije të një kumbulle të tharë, pret reshjet si pensionisti pagën e parë. - Në Tiranë protesta, në Prishtinë debate, dikush kërkon zgjedhje, dikush mandate...

Albert Vataj: Dëshmia e një fotoje, 1920, kur studentët shqiptarë në Vjenë i rezervonin një pritje solemne Aleksandër Moisiut

Kjo fotografi e 106 viteve më parë nuk ruan vetëm dritën e një çasti, por edhe frymën e një epoke. Ka imazhe që nuk dëshmojnë thjesht praninë e disa njerëzve në të njëjtën tavolinë, por bëhen kronikë e një ideali. Një fotografi e realizuar më 29 qershor 1920 përjetëson darkën solemne të organizuar nga studentët shqiptarë në Vjenë...

1 2 3 4 5
Në Fokus