Kulturë

Mihal Gjergji: Abaz Aliu

Tek rend mbi kal, se s’ndalesh dotTë vrasin prapë ca beduinëMbi dhimbjen tënde pikon lotëNjë hënë e ngrënë, që tret mërzinë Sa shumë lëngoi vendi ytMe nëmë e gjëmë e me zjarrmiJu dhe Atdheut me gjithë shpirtE kishe Mekë dhe perëndi!...

Agron Tufa: Vdekja e qytetit

Pasditeve dielli rrëmihte një shteg të fshehtë…Visore t’padukshme natën rrisnin shtatzaninë:e nesërmja hovte e tradhtohej në pandehmë…Pluskonin të prapmet e sendeve. Me zjarrminëdhe uji, dhe limfa zvetënoheshin në djersë.Shkarja, shkarrëzimi i madh, shkagonin kujtesë...

Edison Ypi: Ambasadore Poete

Zonja Ambasadore, Nancy Van Horn,E kam të qartë që ende nuk je Ambasadore. Por të lutem më lejo të drejtohem kështu. Për një arësye të thjeshtë. Dhe, pse jo, të pranueshme: Sepse dua me gjithë shpirt të jesh Ambasadore e Amerikës në Shqipëri. Si mundet me qenë një Ambasadore më e mirë se...

Prend Buzhala: Figura dhe kulti i rapsodit në traditën shqiptare

Ndër shekuj e mileniume, që nga kohët e lashta ilirike e deri më sot, populli ynë, krahas Kultit të Luftëtarit dhe Heroit, ka ngritur edhe Kultin e Rapsodit. Ka ndodhë kështu, sepse rapsodët ishin figura kyçe në ruajtjen dhe transmetimin e traditës gojore dhe muzikore të popullit tonë. Dikur rapsodi ishte...

Albert Vataj: Prej sot unë jam më i pasur

Vepra e plotë e Kadare, botim i “Onufri” bëhet pjesë e bibliotekës sime, i të drejtës për t’u krenuar, për të zotëruar një vlerë dhe trashëguar një testament.Pa dashur të justifikohem, librat nuk janë e gjithë jeta ime, dhe jo çdo lumturi erdhi te unë përmes fjalës dhe letrës, por nevoja për të besuar, më ka çuar gjithnjë te i njëjti altar,,,

Ilir Muharremi: Sislej Xhafa dhe Seminari

Veprat flasin, por edhe artistët flasin. “Kur vepra e hap gojën, autori duhet ta mbyllë”, shkruan Friedrich Nietzsche. Vepra sot nuk është avokate e mirë e vetes, aleanca e autorit me veprën kërkon një fuqi mirëkuptimi, zelli dhe ndihmë nga filozofët. Stili i stërholluar, kuptimi, pyetjet, arsyet...

Visar Zhiti: Papa Françesku dhe letërsia

Vazhdon të bëjë jehonë “letra e shkëlqyer” që Papa Françesku publikoi para ca ditësh mbi rolin e letërsisë në formimin e vetveteve dhe veçanërisht priftërinjëve dhe atyre që bëjnë “punë baritore”, pra, shpirtërore.Është një tekst që pohon leximin e poezisë dhe romaneve si “thelbësore” dhe, - sipas lajmit, - shpjegon arsyet...

Anton Nikë Berisha: Drama e jetës përballë dramës së vdekjes shprehur përmes artit

Përmes tekstit poetik të tregimeve të shtjelluara me mjeshtëri, Lera gërmon në të veçantat dhe të panjohurat e jetës e të shpirtit të personazheve dhe jo vetëm zbulon shumëçka të asaj bote përplot fshehtësi, po përmes tyre dhe shpreh karakterin e rrethanave shoqërore e kulturore të kohës e të mjedisit përkatës shqiptar...

Albert Habazaj: Pafajshmëria më e pafaj

Një emër, një jetë, një ëndërr, një dert,Ramizè Gjebrea: legjendë-realitetPulson vrullshëm historinë. Ti ishe koha, ardhmëria,Bota e femrës shqipëtare,Intelekti brilant i paskaj,Horizonti blu, cicërima,Pafajshmëria më e pafaj. Ti ishe malli i Atdheut,Teuta e Dora d’Istria ish...

Edison Ypi: Në Darsi, për qef

Po ikja me taku një mik në Gjyshaj, Ballagat. Sa bukur kur emrat e katundeve janë shqiptarë. Mund t'i bija shkurt nga Peqini. Por i rashë gjatë nga Belshi, kot, për qef. Por edhe me një dëshirë dhe shpresë të fshehtë, hë se po humb. Nga Belshi, mespërmes Darsisë, mendova të dal në Pajovë, e me rradhë, Peqin, pastaj lart...

Albert Vataj: Agnodice, gruaja që u dënua me vdekje, sepse u shkollua dhe shërbeu si mjeke kundraligjshëm

Agnodice ose Agnodike është një figurë legjendare e cilësuar si mamia ose mjekja e parë femër në Athinën e lashtë. Historia e saj tregohet nga autori romak Gaius Julius Hyginus në Fabulat e tij. Agnodice nuk besohet përgjithësisht të jetë një figurë historike, por historia e saj është vendosur si në mbështetje...

Hasan Hasanramaj: Profesorët e ish Shkollës Normale do të mbesin të pavdekshëm

Ish profesorëve të shkollës normale në Prishtinë e me vonë të Universitetit të Prishtinës, të cilët sot nuk janë në mesin tonë shkruan abetaren e parë, libra leximi, të gramatikës, të matematikës, të gjeometrisë, të gjeografisë, të historisë, si dhe të gjitha tekstet tjera shkollore, të cilat u nevojitshin nxënësve...

Mihal Gjergji: Varri i mbretit

Persia kish një mbret kavakMë shumë i çarë se trupbashkuarNdërtonte tempuj rretheqarkMe natën ëndrrat kish arnuar Se ishte mbret, por jo njeriJu mblodh urrejtja si litarDhe nuk mendoi ky fatziSe vdekja fshihej në një varr...

Ibrahim Hajdarmataj: Përurohen rrugë në emër të dëshmorëve....

Në qendër të Tropojës u bë një aktivitet mbresëlënës. Kishin ardhur familje të dëshmorëve të Atëdheut nga Malsia e Gjakovës-Tropoja ,nga Kosova martire,pushteti vëndor dhe nga OJF-ja. Aktiviteti filloji me hymnin Kombëtar ku modenator ishte Sali Çeku.Të pranishmit për mirëseardhjen i ...

Rexhep Shahu: Një ditë para varjes se Havzi Nelës

Një ditë para se me të varë ty Havzi, vëllezërit e tu në Kollovoz nuk kishin bukë për fëmijët e tyre për të ngrënë darkë atë natë, nuk kishin drithë për bukë, miell për bukë.Kishin flluar të gatuanin bukë me blidhe byku e mbeturina drithi...

Visar Zhiti: 'Si është Kosova'

Do desha të shfletoja librin, të gjeja atë poezinë që kisha shkruar në Mitrovicë, kur sapo kishte mbaruar lufta dhe ura ishte plot me ushtarë të huaj, të armatosur, që s’të linin të kaloje në anën tjetër…Por është poezia, po them me vete, me poezi kemi kaluar kufijtë, egërsinë, pengesat dhe kemi shkuar atje…

Timo Mërkuri: Një Odise sui generis ky i Niko Kacalidhës

Poezia "Odisea" e Niko Kacalidhës është një tribut poetik për heronjtë homerikë dhe një reflektim i thellë i udhëtimit shpirtëror të individit. Kacalidha, i ndikuar qysh në fëmijëri nga rrëfimet e gjyshes për Odiseun, sjell një ndjeshmëri të...

Edison Ypi: Rruga

Rruga që Qan, është rruga 22 kilometra nëpër kodra nga Ndroqi në Vorë. Tepër panoramike. Tepër turistike. Meqënse askush s'do me e shkel me këmbë ose me rrota makine, nga inati, rruga qan.Rruga Qiellore është një rrugë e shkurtër dhe e paasfaltuar nga Sinja e Beratit, në Aranitas të...

Fran Gjoka: Në kujtim të vepres së pavdekshme të shkrimtarit dhe poetit të talentuar vlonjat Pajtim Xhelo

U lind në qytetin e Vlorës, në një familje shumë të herëshme qytetare me tradita intelektuale dhe atmëmëdhetare nga të dy prindërit. Që në vitet e para të shkollës, shquhej për një përqëndrim të pazakontë në marrjen e dijeve. Mësuesit e tij thoshin që ky djalë nuk studionte për të marrë nota të mira...

Idris Dermyshi: Fshati mes bukurive

Mjaft bukuri natyrore e njerëzore rrinë përgjumshëm e rehatshëm në habitatet e tyre shekullore. Ardhja e miqëve, kalimtarëve apo turistëve i nxjerr nga dremitja , duke i vënë në sytë e të gjithëve. Pak muaj më parë  kaloi në këto vise Edison Ypi, publicist rebel e ngacmues,mendjehapur për shkrime befasusese...

Hasan Hasanramaj: Sinan Gashi - Gjimnazi 'Gjergj Kastrioti - Skënderbeu'

Studiuesi i përkushtuar mr. Sc. Sinan Gashi, i cili deri tashti ka botuar dyzet e një  vepra letrare e shkencore, monografi  këto ditë doli në opinion me veprën kushtua Gjimnazit të “ Gjergj Kastrioti – Skënderbeut në Drenas - monografi tejet e rëndësishme për sferën e saj, përkatësisht për arsimin e mesëm...

Bashkim Saliasi: Emri yt në breza do kujtohet

Ata që të njohën, të kujtojnë me mall,djalë i Nishovës, margaritar i rrall.u rrite me ujin e Tomorit, uji bekuar,ekselent në shkollë, mbete i parë. Poliçani të ushqeu me dije në mekanik,s'ta dhanë të drejtën e studimit për juridik.Ti për Nishovën ishe ikonë,i tillë do mbetesh përgjithmonë...

Mihal Gjergji: Zogu i fatit

Si mund t’i iki atij lumiQë kohë e ëndrra m’i përkundiDhe muzgu tretet, s’e merr gjumi? Atje është fëmijëria imeNjë fjalë e grisur në rënkimeNjë zemër-peng në përgjërime Eh, lumi im, që rrjedh lotuarDhe zërin ty t’a kam besuarDhe plagët, ti m’i mban në duar...

Feti Tunuzliu: Fati, ç'është ky?

Teksa njeriu me vullnet zhveshur rri e soditnjë fuqi magjike - paralajmëtare e zhvillimevengjiz befasitë – të kundërtat e pritjeve. Ky mister që mbëlton ngjarje shtigjeve t’jetës,dhe lypsarëve t’vet u dhuron rastësi të gjunjëzuara,lind edhe legjenda t’pa parashikuara …

Nga festimet e 25-vjetorit të vetëqeverimit në vitin 1937

Nga festimet e 25-vjetorit të vetëqeverimit në vitin 1937. Në qendër, Prek Cali...

Edison Ypi: Hektor

Edhe larg edhe xhep, Skrapari është më larg se larg. Shtoi largësisë së Skraparit edhe xhepat e vet Skraparit, merre me ment sa larg janë fshatrat e Skraparit. Në Skraparin e largët fshati më i largët dhe xhepi më i thellë është Backa.Hektor Bregasi u urdhërua të shkonte mësues në shkollën e...

Visar Zhiti: Takimi në SHBA me Arshi Pipën

Po ndieja dëshirën të shfletoja “Librin e Burgut” të Arshi Pipës, s’e di pse, vetë dita sikur e donte, a ngaqë ma kishte dhuruar dikur në Uashington, apo nga letra absurde që një ish-kongresmen amerikan, emigrant arbëresh, por që sigurisht e kishin njohur njëri-tjetrin, ia dërgonte nga New Yorku kryebashkiakut në Tepelenë...

Albert Vataj: Arshi Pipa, disident në jetë dhe në vepër

Asht pak me than, se Arshi Pipa mbetet nji prej figurave ma t’njimendta të vetëdijes dhe veprimtarisë ngadhënjyese demokratike. Ai ishte shumë më shumë se kaq. Ai ishte dhe mbeti nji za i kurajshëm i vlerave, dinjitetit dhe kuntributeve. Ndoshta do ta kishit t’pamujtun për me e gjet nji personifikim...

Hazir Mehmeti: Ornela Radovicka, zëri arbëresh në Seminarin e Mësuesve nga Diaspora

Seminari i radhës, tani i 17 – ti me radhë u mbajt në Prishtinë organizuar nga qeveria e Kosovës dhe e Shqipërisë.  Takimet gjithëpërfshirëse të mësuesve nga diaspora nisen 21 vjet më parë në Bern, duke kaluar në seminarin të parë (2005 ) në Prishtinë organizuar nga Ministria e Arsimit të Kosovës...

Fatmire Duraku: Simfonia blu

Nebih Muriqi (1943-2024) është një artist shumëplanesh  i njohur për kontributin e tij si në letërsi ashtu edhe në artet pamore. Veprat e tij shpesh pasqyrojnë rryma të thella emocionale dhe tema kulturore, duke e bërë atë një figurë të rëndësishme në poezinë dhe artin bashkëkohor...

Timo Mërkuri: Itaka e zemërs së Niko Kacalidhës

Gjatë leximit të krijimtarisë poetike të Niko Kacalidhës të bie në sy fakti se ai u referohet shpesh miteve homerike, veçanërisht Odiseut dhe Itakës, për disa arsye të thella artistike dhe filozofike që përfshijnë vlerën universale të miteve, lidhjen e tij personale me ato dhe përdorimin e tyre si mjete...

Mehmet Kraja: Përvjetori i Bajronit

Kur isha nxënës gjimnazi në Ulqin, në vitet ’60, në bibliotekën e vjetër të qytetit pata gjetur tre libra që do t’i mbaj mend për një kohë të gjatë, të botuar në Prishtinë, por që ishin ribotime të botimeve të hershme të Tiranës: “Eugjen Onjeginin” e Pushkinit, përkthyer nga Lasgush Poradeci, librin e parë të “Faustit” të Getës...

Blerim Rrecaj: Edhe unë takova Kadarenë

Dita që shkoi sërish do kthehetVetëm se si degë e drurit-kujtesëNjë erë do e tund-shkund pareshturE dorë e saj tak-tak do trokas në dritare e derë Kushedi sa do të presë para praguSi pemë para derës në oborrDegëzhveshur a plot fruta të pjekurSa kohë para shtëpisë ashtu do qëndroj...

Edison Ypi: Qafa e Martës

Koka në majë të Ostrovicës, gjerdani me perlën e madhe Backë varur poshtë gushës, ca perla më të vogla rrotull qafës, pylli i flokëve, supet e lëmuara, gusha e mermertë, qafa më e bukur e botës, Qafa e Martës, i ngjan qafës së femrës.Po ashtu si qafa e femrës lëviz vazhdimisht në kërkim të...

Gazmend Freitag: Martin Camaj

Zemra dhe shpirti më tërheqin të pikturoj gjenialitetet shqiptare se ato i dua. Është pikërisht kufizimi dhe trishtimi, sakrifica, që më bën falënderues ndaj arritjeve të mia, për atë ç’ka ndjej, për ta sjellë tek “ju” nëpërmjet pikturës. I lindur dhe i dehur nga dashuria dhe arsyeja për të përjetësuar...

74 75 76 77 78
Në Fokus