Kulturë

Sevdail Hyseni: Plasi filmi

Një koprrac i madh, bëri një çudi,Vret tre familjarë, humbi çdo kufi.Gjykatësi e pyet, me plot ngarkesë:-Pse i vrave të gjithë, mos pate stres? -Po, këtu fillon historia ime e pafat,Vajzën e zura me dy djem në shtrat.Gjykatësi ndërhyn: -Eh, të plasi filmi?Jo, thash është e re, s'është faji i imi!...

Përparim Hysi: Jetë boshe

Për një pyllth anës lumit, për një bahçe pranë shtëpisëMë  ka kapur, mua të humburit, në kërthizë të pleqërisëSe i pata fëmijërisë dhe tani nuk i kam mëZë e prekem nostalgjisë, edhe lemza mua më zë. Se u prish dhe më nuk ndreqet, ç'ish ujdisur me ligjNuk është punë pse mua më teket,  por u ndanë si...

Bedri Tahiri: Kush nderon historinë, krijon ardhmërinë!

Ngjarje e paharruar ka mbetur edhe e marta e zezë e 18 tetorit 1920, kur togu ndëshkues ushtarak serb, i udhëhequr nga krimineli Rashë Pantiqi (i njohur edhe si kapiten Rasha, i cili, që nga vitet 1910-1912, i njihte mirë këto fshatra, ngase kishte lëvizur këndej pari, me hartë në dorë...

Ndue Dedaj: Vegjetariania, e sëmura nga ëndrra

“Ajo sjell ndër mend dy trupa të zhveshur, të pleksur me njëri - tjetrin si një bimë kacavjerrëse. Natyrisht, ky imazh e shokoi, megjithatë, sado e çuditshme, me kohë kishte pushuar së përceptuari si diçka seksuale. Trupat e tyre krejtësisht i mbulonte një fushë ku lulëzonin lule, në degë...

Engjëll Sedaj: Vepra e Pjetër Bogdanit nga aspekti i traditës kulturore të Kosovës

Duke lexuar me vëmendje veprën “Çeta e Profetëve”, sidomos parathëniet dhe përkushtimet, që i prijnë asaj, pastaj disa relacione dhe letra, kujtojmë se në jetën e tij të shkurtër, por shumë të vuajtur, pothuajse prej vitit 1630, deri më 1689, që është edhe viti i vdekjes së tij, Pjetër Bogdani, pjesën dërrmuese e...

Jusuf Buxhovi: Daullet hegjemoniste serbe në Bavari!

Të kesh simpati për një popull dhe ta duash atë, nuk do të thotë që meçdokusht  ta mbrosh atë nga  ato që nuk mund të mbrohet. Publicisiti i njohur austriak Malte Olshevski, megjithatë, tregoi të kundërtën dhe fare në mënyrë të paskrupullt përpiqet që serbët dhe klasën e tyre të tanishme...

Visar Zhiti: Mjegull dhe poezi... nga Katedralja e Prishtinës

Shoh Katedralen e Prishtinës në mbrëmjen plot mjegull si në një ëndërr, me dy kambanoret e bukura që lartësohen si krahë drejt qiellit… dhe më vjen të marr ndër duar librin tim me poezi, “Si është Kosova”, ta shfletoj, se dua ato emocione, kur ishim andej…

Gani Pllana: Në gjoksin eshtëror

Dikur, këndej e këtu,Të parët tanë, të uruar,Me një shokë në belPunonin me bukë e kripë.Udhëtonin cep më cep Arbërisë,Si gurë meteorësh për të mbijetuar,Që dallëndyshet të mos largoheshin nga vendi,Prore bëhej kuvendi!...

Albert Vataj: Qëndresa ndaj çdo vështirësie, na ka mësuar se si të ndeshemi në çdo betejë dhe të fitojmë çdo luftë

Ernest Hemingway shkroi dikur: "Mësimi më i vështirë që më është dashur të mësoj si i rritur, është nevoja e pamëshirshme për të vazhduar, pavarësisht se sa i copëtuar ndihem brenda."Kjo e vërtetë është sa e papërpunuar dhe universale. Jeta nuk pushon kur zemrat tona janë të rënduara, mendjet tona...

Visar Zhiti: Mbi muret e kështjellës, tromba në errësirë

Nga andej sikur vjen ende zëri i Gjosho Vasijas, që na e tregon, i atij që do të bëhej nga i internuar aktor i dashur dhe me famë, teksa duket se vajton po ajo erë dimërore, jo, jo, është tromba e muzikantit të pushkatuar Gasper Çurçia, që buçet me gulshe…

Brahim Avdyli: Pusi i befasisë

Sado që të përpiqem që të gjëj të vërtetën e dhembjeve të pamatura të kësaj lulëkuqe, për mua është lulëkuqe e përjetësisë, që nëpër vetëdijen e të së vërtetës sime e gjëj kurdoherë në majen e litarëve të lojërave më të larta të fëmijve, duke kënduar këngën më të dhimshme për...

Albert Habazaj: Mero Baze vjen në Vlorë me atdheun e tij poetik

Më 28 Tetor të vitit që përcollëm [2024] lexova këtë shënim lakonik në rrjetin e Facebook-ut tek profili i gazetarit dhe publicistit të njohur, ing. Mero Baze: “Nën presionin disa vjeçar të Ilirian Zhupës, i cili qëmtoi një antologji të gjithë poezive të mija, nga koha studentore deri më sot dhe nën mungesën e plotë të mëshirës së Arben Bllacit...

Adil Fetahu: ‘’Heretiku’’ që tallet me njerëzit, me profetët, me Zotin dhe me shtetet

Për lexuesit e romaneve të mëparshme të Ben Blushit, që nga fjalia e parë  e këtij romani, jep të kuptohet se autori mbanë kontinuitetin dhe identitetin e kryepersonazhit (Simon Shuterit) qysh nga romani ‘’Kandidati’’, pastaj ‘’Komploti’’ edhe në romanin më të ri ‘’Parajsa artificiale’’...

Albert Vataj: Elvis Presley, një mbret i muzikës që kumtoi shëmbëllimin e një gjenerate ndryshesash të hovshme

Ai lindi për të mbetur në memorien e muzikdashëve dhe jo vetëm, një legjendë. Një ikonë e muzikës, aktrimit dhe e modës. Një kumt i hireve dhe sharmit mashkullor, cilësi që vetëm e yshti për më lart yllin e tij. Elvis Presley kumtoi shëmbëllimin e një gjenerate. Krejtçka sendërton kreshtën...

Hamza Halabaku: Cila Nënë

Cila nënë është më e madhe,se kjo tokë e gjithë ky dhe?Është Arbënorja që ka lindurtrimin e madh, Ty, Skënderbe! Cila nënë e ka zemrëntë madhe sa mali?Është Labemadhjaqë nënë e kish Ismail Qemali...

Vladimir Shyti: Magjia e dashurisë

Kopshti botës s’ka kufi,Mëndjen të merr si me magji,Ndërsa futesh thellë brenda,Do të hasësh edhe në gjemba, Kërko filizin e zemrës tënde,Këpute pa u vyshkur ende,Kujdesu, që të rritet në saksi,Thithë aromën e saj me dashuri...

Ismet Salihu: Libër - Monument i përjetshëm dedikuar atdhetarëve që u flijuan për Çlirimin e Kosovës

Autorja prof. dr. Sabile Keçmezi Basha, gjatë studimit disavjeçar, ka hulumtuar një temë, një çështje jashtëzakonisht të rëndësishme në aspektin historik, human, moral dhe, mbi të gjitha, patriotik. Në këtë studim, në këtë libër voluminoz, në baza shkencore, opinionit shqiptar ia prezanton biografinë dhe veprimtarinë e qindra...

Kadri Tarelli: Çamëria në përjetimet e shkrimtarit Hamit Gurguri

E trishtueshme të filloj librin me këto fjalë: “Dikur në antikë, dënimi më i rëndë ishte mërgimi, .......! - thotë Naumi. Janë pak fjalë, por me peshë të rëndë, që mbartin mbi shpinë filozofinë e shekujve, si mallkim që na ndjek ne ilirianëve nga moti në mot, aq sa nuk po gjejmë qetësi, madje më shumë sot...

Visar Zhiti: Rilindja Demokratike...

RD - britmë lirie, mendim ndryshe i beftë, vizion, emocion i Shqipërisë, që vendosi të ndryshonte, - kështu po e shikonim dhe besuam aq sa dinim…33 vjet më parë,në 5 janar 1991 doli numri i parë i gazetës së parë opozitare, që u lejua mbas një nate të gjatë diktature, më të egrës në...

Albert Vataj: Shkenca shpjegoi se pse kujtesa jonë dëmtohet me kalimin e kohës

Pse i harrojmë gjërat?Së pari, formimi i kujtimeve të reja bën që të vjetrat të zbehen dhe të zhduken. Me kalimin e kohës, kujtimet që nuk rikthehen apo përsëriten përfundimisht humbasin.Arsyeja e dytë është ndërhyrja. Kur keni dy kujtime që janë të ngjashme me njëra-tjetrën, ato fillojnë të përplasen dhe...

Milazim Zeqiraj: Ata nuk thirren vdekjen

(Kushtuar viktimave nga terrori në tregun e Krishtlindjeve në Brandenburg më 20.12.2024 ) Në telivizion  informacion i tmerrshëm,në Brandenburg në tregun krishtlindjëshijet e çmendura levizin. Në festën kur njeriu krijon paqe më Zotin,dashuris si mbeti gja tjetërveq për të kriju paqe më dritën...

Albert Habazaj: Këngë për ditën e ujit të bekuar

Që nga gjyshet vjen traditaPoçja plot me gurugoxhe,6 janar, sa zbardhet ditaNe, në shpirt na çelin gonxhe. 6 janari, mëngjes herëtNë lumë, në burim a detHedhin kryqin të krishterëtHedhim dhe ne bereqet...

Gani Pllana: Urnë e tretur

Ty,Të njoha rastësisht...Lëpiheshe, shtiheshe i ditur;Duke rrotulluar sytë,Dhe...ike nga unë. Ty,Të diktova e të lexova,Atë mendje të shterur...Boshllëkun tënd shpirtëror.Ndjenjat e tua tinëzare,Si telat e vjetër të një kitare,Këmbëkryq ulur edhe te të tjerët.Po unë, mos isha urnë e tretur!?...

Atdhe Geci: Pro Çamëria, Pro Patria!

Bashkohuni shqiptar kudo për atdheunsot e kemi një çështje ende të pakryernë Çamëri çamit po i kërcënohet qeniaÇamëria shqiptare s´rron më nën Greqi. Ara, kjo poezi do vijë e lavdishme tekti, do vijë e ngarkuar me gjitha epokatpyes, ai i duhet  sot  kjo poezi atdheut,kryetrimit  të  luftërave  dhe të paqes!...

Visar Zhiti: 470 vjet Meshar dhe një lutje Presidentit

Zdritje… Eh seh dasunit seh botesse saneh… Janë fjalë në gjuhën e vjetër shqipe, në atë që fliste dhe Skënderbeu dhe arbërit në trojet e tyre gjithandej. Siç e dimë. Është libri ynë i parë, u botua në vitin 1555, në 5 janar, si sot, pra 470 vjet më parë dhe e vetmja kopje që i ka shpëtuar rrebesheve të...

Nuhi Veselaj: Mohimi i historisë së përbashkët e fqinjësore shqiptaro-serbe, fobi e pravosllaves serbe (13)

Para se të kalojmë në shtjellimin e dy temave themelore: e para Kosova gjatë shpartallimit të Kralevinës  Serbo- Jugosllave deri në fund të LDB, 1941-1944  (3 vjet e gjysmë) dhe e dyta, Ripushtimi i Kosovës nga Serbo-Jugosllavia e kamufluar si komuniste 1944-1999 (55 vjet),  duke i lënë detyrë secilit lexues që...

Edison Ypi: 24 orë nga jeta e një Fatkeqi

Në jetën e Fatkeqit koha nuk rridhte në rend kronologjik.Ishte më se zakonshme që një ditë që niste, ta zemë, muajin e ardhshëm, të vazhdonte pardje, dhe të përfundonte pasnesër.Lidhja e jetës së Fatkeqit me Matematikën dhe Numerologjinë ishte diçka që sot e kësaj dite vet Fatkeqi...

Albert Vataj: Boris Pasternak, shembulli unik i fuqisë së penës përballë makinerisë së censurës dhe persekutimit

Boris Pasternak, një nga shkrimtarët më të njohur rusë të shekullit të 20-të, është ndoshta më i njohur për romanin e tij Doktor Zhivago (1957), i cili u bë një vepër emblematike e letërsisë ruse. Romani, i vendosur gjatë Revolucionit Rus dhe pasojat e tij, eksploron në mënyrë të ndërlikuar temat e...

Albert Vataj: Patër Anton Harapi, kleriku që bëri kaq shumë për atdheun dhe u ekzekutua si armik i tij

Sot 137 vite më parë më 5 janar 1888 lindi në Shirokë të Shkodrës, biri i Loros dhe i Çiles, Anton Harapi. I ati merrej me peshkim, të cilin e kishte traditë. Në fëmijëri bashkëmoshatarët e thërrisnin në emrin e pagëzimit, Gaspër. Që në moshë të re hyri në Kolegjin e Jezuitëve dhe më pas në Kolegjin Françeskan...

Dorian Koçi: Libri shqip mori udhë përmes fjalëve të shenjta në 5 janar 1555

Kultura arbërore nuk ishte jashtë zhvillimeve të kulturës europiane. Në Mesharin e Gjon Buzukut që mori udhë më 5 janar 1555 , idealet e Rilindjes Europiane pasqyrohen përmes theksimit të humanizmit, dijes, përgjegjësisë individuale dhe rilindjes kulturore . Duke vënë në qendër...

Gjon Keka: Gjuha arbërore si pjesë e grupit trako-ilir

Historia e Arbërisë (Shqipërisë) dhe e banorëve të saj shkon prapa në parahistori të trako-ilirëve,Ashtu sikur Straboni, pastaj Leibniz,von Hahn etj kanë dëshmuar mjaftushëm se Iliro-arbëroët ishin aty që nga fillimi.Trako-Ilirë - Sikur shkruan H.B., në vitin 1885: "Kjo familje përbëhet nga dy ndarje, të lidhura shumë ngushtë, dhe më...

Neki Lulaj: Vargjet gdhendin kujtimet

Krijuesit e mirëfilltë të artit kanë një lloj vetmie në intuitën e vet, kanë unin e vet të veçantë ,ata kanë tri dashuri/ muzën /frymëzimin /dhe vetminë/. Ata rrinë duke e vjedhur kohën në identifikimin e vetvetës.Të njejtën gjë e bën edhe poeti i Dardanisë ,pejani i vyer  Agim Desku dhe poezia e tij , kështu që opusi i  tij lirik dhe poetik ka...

Visar Zhiti: Adrian Lesenciuc - 'Balada'

Një titull për një titull, që kumbon sërish madhërishëm dhe në këtë vepër, - botim i “Onufrit”, i shkrimtarit rumun Adrian Lesenciuc, i cili erdhi dhe në Tiranë në përurimin e veprës në shtëpinë muze “Kadare”, që u zgjodh me qëllim.Që në kopertinë të botimit lexohet “Një roman biografik për kompozitorin e madh rumun Ciprian Porumbescu...

Ervin Nezha: Paqja e përgjakur e Adamit - "Simulakrumi i një mëkati”

Atje ku ka një Adam ka edhe një plagë të hapur në brinjë, një Evë, një djall dhe një paqe të prishur. Kjo është përmbledhtazi e gjithë panorama simbolike e romanit “Paqja e përgjakur e Adamit” e shkrimtarit Agron Tufa — mbi këtë shasi strukturore qëndrojnë “të montuara” të...

Xhemaledin Salihu: Raporti i Punës i SHTKK-së për vitin 2024

Në fillim të vitit 2024 hartuam disa projekte, me të cilët u konkurua në Ministrinë e kulturës në Prishtinë dhe në Beograd, bile edhe në disa fondacione të tjera.Në janar të vitit 2024 hartova Njoftimin-Ftesën për Konferencën shkencore :”Figura me vlera shkencore e...

61 62 63 64 65
Në Fokus