Kulturë

Albert Zholi: Burrneshat, "Virgjëreshat e betuara" një rrëfim i shkurtër

Atë ditë kisha marrë rrugën drejt një fshati të largët malor në verilindje. U nisa herët, me një ndjenjë kureshtjeje që më shtynte përpara. Një mik më kishte folur për të – një nga ato gra që jeta i kishte kthyer në legjendë të gjallë: një "virgjëreshë e betuar". Rruga ishte e gjatë, e thyer, mes maleve që dukej sikur ruanin histori

Hamza Halabaku: Nëma

Nuk më kujtohet as data e as cila ditë e javës ishte, një vere të pas luftës së fundit në Kosovë, kur zdirgjesha nga semaforët kryesorë të Prishtinë, në drejtim të qendrës së qytetit, rrugës kryesore që e ndan Fakultetin Filozofik të Universitetit „Hasan Prishtina“ dhe Katedralen  „Nëna Tereze“. Isha nisur për në shesh që të takohesha

Poetesha rumune Georgeta Prodan në gjuhën shqipe

Endrrat më rrëshqitën në rrugë me hije Ngulnin si në një lojë domino, Zemra ime kishte ende të gdhendur Një gamë puthjesh që fillonte me do. Ti shënoje në qafë me gishta ngadalë Një çelës sol që trazonte egërsisht Metafora dhe aria të ndërtuara në kraharor Preludë purpure nga një koncert

Albert Vataj: Çfarë ndodhë gjatë një "Puthje franceze"

Puthja “gjuhë në gjuhë” nuk është thjesht një gjest sensual, është një ndërveprim kompleks biokimik, neurologjik dhe emocional, që përfshin një orkestër të tërë procesesh të sinkronizuara. Ajo që në dukje është një akt spontan, në thelb është një mekanizëm i sofistikuar i komunikimit njerëzor, ku trupi “lexon” dhe “përgjigjet” në mënyrë të menjëhershme.

Mihal Gjergji: Bashkëbisedim me veten

Gjumi thuajse më ka braktisur. Më ndodh shpesh të flas me atë fëmijën që përgjon brenda meje, si bufi që ruante hyjneshën Minervë. Eh, mosha! Kështu dua të besoj. Në kërkim të një jete më të mirë, të gjithë nxitojmë t’i ikim vendlindjes, por në fakt ikim tek ajo. Fëmijët mund të rriten pa prindër, por jo pa atdhe. Ngado që shkojmë

Visar Zhiti: Papa Françesku - Një vit në qiell…

Të takohesh… me Papa Françeskun, të shtrëngosh duart me Shenjtërinë e Tij, të vështrohesh në sy, të prarohesh nga drita e vështrimit të tij, e mirësisë, ku pëziehen një si ngazëllim qiellor dhe përkushtimi përdëllyes i Bariut, të shkëmbesh disa fjalë, ku Ai menjëherë të thotë atë që të duhet, edhe pse çastet pranë tij janë tejet të

Jahja Drançolli: A duhet ta kërkojmë Trojën buzë lumit Buna, Ulqin?!

Një studiues nga Ulqini debaton me një studiues venecian rreth asaj se kush e zbuloi Trojën në brigjet e lumit Buna. Ary pari kishte rastisur ipeshkvi i Ulqinit (1480-1485), kosovari i Novabërdës/Artanës, Martin Segoni (Martinus Segonius Nouamotanus), një doktor i arteve dhe i së drejtës kanonike

Albert Vataj: Charles Dickens, nënshtrimi me heshtje i jetës private të gjeniut

Në shekullin XIX, pak figura arritën të mishëronin me kaq forcë kontrastet shpirtërore të kohës së tyre sa Charles Dickens. Ai ishte një ndërgjegje publike që fliste me zë të lartë për padrejtësitë sociale, por njëkohësisht një shpirt që i ruante plagët në një heshtje thuajse asketike. Në një epokë ku shkrimtari po shndërrohej

Jeton Kelmendi: Lufta dhe njeriu i brendshëm: midis dehjes, dhunës dhe ndërgjegjes

Vepra “Lufta e fshehur, Anteu” e Jusuf Buxhovi paraqet një nga ato tekste të rralla letrare ku historia, përvoja njerëzore dhe refleksioni filozofik ndërthuren në një mënyrë të fuqishme dhe tronditëse. Nuk kemi të bëjmë vetëm me një rrëfim mbi luftën, por me një eksplorim të thellë të njeriut në kufijtë e ekzistencës së tij

Sevdail Hyseni: “Bubu”- rre(n)cat online

Na dolën “trimoshat” e tastierës pa emër, me mendjet e krisura, pa shpirt pa zemër. Dje “Rinia vendos”, me pankarta në dorë, sot “bubu” në komente, pa zgjedhur fjalor.

Albert Vataj: Timo Flloko, më i epërmi kulm ku arti skenik nuk është thjesht mjeshtëri

Sot, më 26 prill, Timo Flloko shënon 78 vjeç. Është një e dhënë kalendarike, por vështirë të pranohet si përkufizim i një realiteti. Sepse midis tij si prani dhe numrit që shënon koha, ekzistojnë dy paralele që rrallë takohen. Koha mund të matetm mosha mund të numërohet. Por ajo që ai ka zgjedhur të jetë është përtej këtyre...

Edison Ypi: Xhaketa kthehet

Po kthehesha para do kohësh nga një humbje me dashje nëpër Mallakastrën magjike ku rashë e u bëra helaq me baltë te një përrua. Një mallakastriot i urtë që u ndodh aty, dhe rrëzimin tim në baltë e pa live, nuk përtoi, nuk u kursye, nuk u justifikua, më dha xhaketën e vet.

Ilir Muharremi: Eksodi si kujtesë e gjallë

Disa nga artistët pjesmarrës: Aferdita Merovci, Agron Mulliqi, Ahmet Gashi, Alma Brajshori, Anila Hetoja, Anxherka Mexelxhiu, Arbenita Kërgeli, Arianit Lakna, Ari Thaqi, Arsim Kajtazi, Artan Xhakli, Avni Behluli, Avni Islami, Bardha Buza, Bedrije Hamiti, Bije Jasiqi, Bislim Elshani, Dioneta Kabashi, Driton Kastrati, Dusi Sadri, Enver Rakovica, Faton Mazreku, Merita Myderrizi Maloku, Vjosa Bujari Maliqi...

Albert Zholi: Dembeli i Stambollit

Fjalën e urtë "Dembel i Stambollit" e dëgjon kudo edhe sot. Madje në shumë vende të botës si sinonim i njerëzve përtac, që duan të përfitojnë në mënyrë të padrejtë. Dhe mendimi të shkon në një kohë të largët, kur hijet e Perandoria Osmane shtriheshin mbi shumë vende të Ballkanit, rrugët e Stambollit ishin plot zhurmë

Sevdail Hyseni: Mbreti lakuriq

Ai ngre një piedestal pa tulla, pa gur, mbi të hip vetë, si hero me flamur. Nga lart të fal “këshilla” ngushëllimi, si mbreti i fshehur në fron mashtrimi.   Por një ditë, në këtë teatër pa regjisor, një zë i vogël thërret: “O Perandor!” Fijet të këputen si rrjeti i peshkatarit, populli t’i zbulon veset e bajraktarit.

Preng Gjok Lleshi: Kontributi shumëplanësh i Gjon Markut në ndriçimin e vlerave të Mirditës

Në një kohë kur fjala shpesh humbet peshën e saj dhe kujtesa rrezikon të zbehet, ka ende njerëz që e mbajnë gjallë historinë, traditën dhe identitetin përmes penës. Të tillë janë ata që nuk shkruajnë vetëm për të treguar, por për të ruajtur, për të ndriçuar dhe për t'i dhënë brezave një pasuri shpirtërore që nuk shuhet.

Tahir Bezhani: Gruaja e mashtruar

Dimri sapo kishte ikur, duke çaluar. Akoma stomeve të arave e lugjeve kishin mbetur lara të holla bore. Një ere  jugu as ato lara nuk i bënë ballë, u treten si floska. Mes marsi kishte filluar me lule të hershme si zakonisht, akaciet, lulebora,  kumbulla e tjera. Nuk vonoi prilli dhe e mbushi fushën me gjelbërim

Përparim Hysi: Krejt, rastësisht...

Malo Koçiu është miku im.  Ka një dyqan ku tregëton vegla për mekanikë,hidrualikë apo elektrik dhe,kur ka një zëvendësues aty,në dyqan, vjen e shkëmbjemë ndonjë kafe. Ai e di klubin ku pi unë dhe sot,pas kaq kohësh,u takuam.

Don Fran Sopi: Kisha “Zoja e Këshillit të Mirë” në Klinë, ikonë e qëndresës shpirtërore

Ka vepra në jetën e njeriut që nuk mbeten vetëm kujtime, por bëhen pjesë e frymëmarrjes së tij. Ato nuk treten me kalimin e kohës, sepse nuk janë thjesht ngjarje të jashtme, por vula të gdhendura në shpirt. Janë gjurmë që shiu i viteve nuk i lan, as era e harresës nuk i shlyen, sepse nuk janë shkruar mbi dhe, por mbi

Isuf B. Bajrami: Prometeu, Qosja dhe intelektuali i anatemuar

Në çdo kohë ekziston një figurë që nuk pajtohet. Një zë që nuk rreshtohet, një mendje që nuk pranon të bëhet pjesë e korit. Por kjo figurë nuk është kurrë vetëm estetike apo morale—ajo është gjithmonë politike. Sepse mendimi që del jashtë rreshtit nuk sfidon vetëm opinionin; ai sfidon rendin e vendosur të asaj që quhet "normalitet".

Brahim Avdyli: Breshërimat e çasteve të trishta

Qielli është i vrugtë dhe hija e rëndë përpiqet të mbulojë në zemër çdo gjë. Aty, së pari është edhe shpirti. Kur them se “përpiqet të mbulojë çdo gjë në zemër”, si duket, shpirti im nuk gjënë forcë të mjaftueshme që të largojë errësirën, e cila shpirtin po ma lëndon. Shpirti sikur nuk e ndanë kalimin prej errësirës

Albert Zholi: Gjyshja dhe historia e unazës së martesës

Që nga kohët më të lashta, njerëzit kanë kërkuar mënyra për të shprehur dashurinë dhe lidhjen e tyre të përjetshme. Një ndër simbolet më të fuqishme që ka mbijetuar ndër shekuj është unaza e martesës. Edhe sot, për shumicën e njerëzve, është e zakonshme që ajo të mbahet në gishtin e katërt të dorës së majtë

Meti Rexhepi: Libri i nënkresës

Të nderuar familjarë të Sherafedinit, e nderuara Zymrije, bija e bijë, miq e dashamirë! Ju shpreh ngushëllimet e mia të thella e të sinqerta për bashkëshortin, babin, vëllamin e gjyshin tuaj Sherafedin Fetah KADRIU! Miku ynë Sherafedin KADRIU luftoi gjatë dhe durueshëm për jetën

Tefë Topalli: Gjon Marku - "Gjurmë në identitet"

Për atë që nuk e njeh këtë libër, me titull domethënës "Gjurmë në identitet" -"Kumtesa I", (1) mëson se autori i kësaj përmbledhjeje bën një jetë aktive në publicistikë dhe si pjesëmarrës në veprimtari shkencore që zhvillohen në Shqipëri e jashtë saj, kryesisht në Kosovë.

Tahir Bezhani: Përkujtim dhe nderim heroit të popullit Fadil Hoxha

Me datën 21.prill,2026 Organizata e Veteranëve të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare të Kosovës, në bashkëpunim me Shoqatën e Intelektualeve “Jakova” të Gjakovës, në sallën solemne të Pallatit të Kulturës “Asim Vokshi” në Gjakovë, organizuan manifestim përkujtimor në shenjë respekti e nderimi të figurës

Pilo Zyba: “Rosaku Qafë Rjepur”, i Ladi Ndinit

Kallamata e asaj kohe, e para 30 vjetëve, kishte një dritë të veçantë. Jo vetëm nga dielli që përkëdhelte detin çdo mëngjes, por nga njerëzit që mbërrinin aty me histori të papërfunduara, me kujtime në xhep dhe me shpresa që ende nuk ishin dorëzuar.

Sevdail Hyseni: “Kohë pa shpirt” - një thirrje poetike për reflektim në kohët moderne

Të shtunën, më 25 prill, në ambientet e Bibliotekës “Fan S. Noli” në Gjilan, u përurua libri i parë poetik i autores Makfire Shala, me titull simbolik “Kohë pa shpirt”. Poetja, e cila jeton dhe vepron në diasporë, u paraqit para publikut me një vepër që sjell një zë të ndjeshëm dhe reflektiv në poezinë bashkëkohore shqipe.

Shefqet Dibrani: Libër me porosi për jetën dhe shëndetin e njeriut

Këto ditë, Shtëpia Botuese "DritaPress", e drejtuar nga Naser Vitija, nxori nga shtypi librin e mësuesit veteran Idriz (Ibrahim) Shabani, "SI TA PËRTËRIJMË JETËN", meditime dhe frymëzime. Ky libër është botuar falë humanizmit të kushërinjve të autorit dhe vjen në kuadër të 90-vjetorit të mësuesit të parë në

Lekë Mrijaj: Një mbrëmje shenjtërie me njërin nga pinjollët e martirëve të Karadakut – Imzot Mark Sopin

Nata kishte zbritur ngadalë mbi Prishtinën e Dardanisë. Nuk kishte rënë rëndë, siç zbret nganjëherë nata mbi qytete të lodhura, kur dritat mezi e mbajnë gjallë frymën e mbrëmjes dhe rrugët duken sikur pushojnë nga pluhuri i ditës. Ajo natë kishte ardhur ndryshe: e butë, e kthjellët, pothuaj e përshpirtshme.

Viron Kona: Libra dhe trëndafila

Vogëlushi hyri në hollin e katit të parë të bashkisë dhe s’po dinte nga të shkonte. Përpara tij u shfaq një grua me fytyrë të qeshur, e cila e pyeti: -Po ti vogëlush, ku do që të shkosh, si mund të të ndihmoj?  - Zëri i saj ishte i ëmbël dhe miqësor...

“Trojet e Arbërit”: Ngushëllim për Klara Mirakaj Merlika

Shoqata "Trojet e Arbrit" me pikllim të thellë e mori lajmin e hidhur për kalimin në amshim të antarës sonë Klara Mirakaj Merlika. Klarën në moshën 10 vjeçare e ndoqi një fat i zi vetëm e vetëm për shkak se i takonte një familje atdhetare që punoj për bashkimin e trojeve etnike shqiptare. Ajo kishte babë atdhetarin

Viron Kona: Skënder Kamberi - Mjeshtri i Madh i pikturës

Skënder Kamberi, “Piktor i Popullit”, “Mjeshtër i Madh”, ndër piktorët e  spikatur të vendit tonë në 30 vitet e fundit të shekullit të kaluar dhe në vazhdim të mijëvjeçarit të ri, derisa mbylli  sytë në prill të këtij viti (2026). Ai ishte kurdoherë mbresëlënës me karakterin e tij të papërsëritshëm, por mbi të gjitha me vlerat e larta artistik

Hazir Mehmeti: U promovua romani “Revolta e Sizifit” i autorit Bardhyl Mahmuti

Romani botohet në përkujtim të viktimave të gjenocidit në fshatin Poklek.   “Të gjitha personazhet e romanit dhe ngjarjet që kanë të bëjnë me shtëpinë kremator në Poklek të Vjetër, ku u krye një ndër aktet më të rënda gjenocidale gjatë luftës në Kosovë, janë personazhe dhe ngjarje të vërteta. Përgjegjësia për aspektin artistik

Hamza Halabaku: Gjyshja

E tërë natyra kishte marrë ngjyrë purpuri të dielen e fundit të muajit të tretë. Dielli ishte shumë afër majave të Maleve të Sharrit. Donte të fshihej pas lartësive të atyre bjeshkëve, por dukej se i bënte me sy fushës së mbuluar me shtresën e hollë të borës, sikur donte të thoshte se, për sot, nuk pata fuqi tua heqë atë shtresë bore

Albert Habazaj: Takova Robert Goron

Në Skelë përhumbur ecja, si i pa orientuar Një zë më foli në emër, si kumbim Joni, Ky zë në kujtesë me diell qe regjistruar, Me diellin e 40 viteve që s'ishim parë më foli.   Sikur 40 ëngjëj m'u ulën mbi supet e rëna Më falën hoje të ëmbla nga shpirti i pastër, Nga gurrat e shpirtit buroi vargu dhe kënga Peneli me motive i djalit të Bregut të kaltër.

4 5 6 7 8
Në Fokus