Kulturë

Gani Pllana: Kongresi i Manastirit

delegatë të ardhurnga e gjithë shqiptaria,kryetar komisioniat Gjergj Fishta i madh. erdhën të bashkuar si vëllezër,shumë dijetarë;nga Trojt Etnike,me një qëllim të madh kombëtar:vendosën njëzëri,shkronjat latine të përdorenpër tërë shqiptarinë...

Ndue Dedaj: ''Zotni Mësues'' dhe protokolli i ''zotave''

“Zotni Mësues”... Kështu thirrej mësuesi dikur. Ishte i vetmi titull, qysh nga koha e Zogut, kur për të tjerët thuajse mungonte kjo fjalë. Më vonë hyri fjala “shoku”, me të cilën i drejtoheshe kryesisht nomekturës zyrtare.I vetmi “privilegj” i mësuesit ishin lulet, ashtu si dhe sot...

Albert Vataj: Zef Serembe, poeti arbëresh i dramës ekzistenciale

Zef Serembe është një ndër figurat më të ndritura të poezisë arbëreshe, një poet lirik që e përjetoi artin e tij si një shprehje të dhimbjes së brendshme dhe idealit të tij për lirinë dhe dashurinë. I përndjekur nga fatkeqësitë personale dhe zhgënjimet historike, ai krijoi një poezi të mbushur me ndjenja të thella, me një...

Fran Gjoka: Urime për punëtorët e dijes!

Kanë kaluar plot 138 vjet nga 7 Marsi 1887. Ato mbeten vite vitale, vite përpjekjesh, përkushtimi, djerse e mundimi për lartuar shkollën e parë shqipe, shkolla më e re e shfaqur “pas përpjekjeve të mëdha të rilindësve dhe atdhetarëve në kontinentin e plakur të asaj kohe...

Anton Nikë Berisha: Vepër që ndriçon mirëfilli rrjedhën e familjes së Bajram Currit

Me veprat e hartuara dhe të botuara deri më tani, Mark Palnikaj ka dëshmuar se është një gjurmues këmbëngulës dhe i përkushtuar që përmes dokumenteve ta ndriçojë të vërtetën, t’i afrohet asaj sa më shumë që të jetë e mundur. Them kështu për arsye se edhe vetë dokumentet i shkruajnë njerëzit dhe ata mund ta thonë...

Edison Ypi: Lidhja e Shkrimtarëve të vdekur

I leu dikujt në zemër, ngriti muzeun "Shtëpia Kadare".Shif rrushi-rrushin e piqu, pas tij, një tjetër, ndoshta po ai, hapi muzeun "Shtëpia Dritëro".Me gjirokastritin që shkrau romane me perandorira, ëndërra, kalorës të vrërët, luftra të përgjakshme, intriga, varre, të vdekur, dhe devolliun që thuri poeziçka me...

Përparim Hysi: Poezi për 7 dhe 8 Marsin

Mbi "PANJËN" e bukur, gjelbëroshe,Befas u lëshua një acarNjë kohë e keqe, kodoshe,PANJËN vendosi për ta vrarë. E shkulën nga vendi ku mbiuDhe tutje, e flakën  në harrim !Por "PANJA", për çudi, prapë mbiuDhe vendin e mbushi me blerim...

Lejla Gorishti: Një dhuratë e bukur që shkrimtarja Vilhelme Vrana Haxhiraj na dhuron në këtë 8 Mars

Të dashura Zonja ! Ju uroj Gëzuar Marsin, Ditën Botërore të Gruas !Soloni, ishte një burrë shteti, ligjvënës, filozof politik dhe poet arkaik athinas ka thënë: “Perënditë kanë bërë dy gjëra të mrekullueshme; gruan dhe trëndafilin.”Çfarë simbolike…?! E madhërishme, e bukur dhe me aromën e veçantë  të trëndafilit...

Albert Habazaj: Ruzhdi Gole, liriku I Vlorës, Durrësit, Kosovës dhe Shqipërisë

Dua të shkruaj nja dy mbresa për një poet, për lirikun shqiptar Ruzhdi Gole, vjershat e të cilit i kam për zemër dhe më duket se më shtyn një ndjesi që më del së brendshmi si detyrim moral e letrar, pa më kërkuar kurrgjë ky poet i mirë. Pra po e nis si të vijë...

Jahja Drançolli: Epopeja e UÇK-së

Epopeja e UÇK-së e udhëhequr nga Adem Jashari ndërgjegjësoi mbarë botën liridashëse dhe demokratike për fatin e një populli të shtypur që nuk dorëzohet kurrë. Kjo ngjarje e shënuar në historinë e Kosovës, mori karakterin e një ngjarjeje si krenare por edhe pikëlluese. Dhimbja dhe indinjata u kthyen në një forcë të re mobilizuese...

Emin Kabashi: Vlerësimi kritik i krijimtarisë së një krijuesi

Qoftë vetëm përpjekja për ta përkufizuar krijimtarinë letrare dhe atë të gazetarisë të Prend Ndue Bzhalës, siç ka bërë përpjekje Brahim Avdyli, është një punë e mundimshme, por shumë e vlefshme. Prandaj, edhe përkufizimi i temës sonë, është mbështetur në këtë gjerësi interesimesh të autorit të këtij vëllimi me shkrime kritike...

Albulena Pllana Breznica: Gjuha jonë

Gjuha jonë e bukurGjuha e Naimit,Nuk bën të lëndohet -Zëri i bilbilit. Po shohim e lexojmëQë nuk i vjen era shqip,Përdorimin e fjalëve të huaja -Largoje edhe ti, o nip. Secili duhet të ketë kujdesE të mos dalldiset me pahirë,Se kush e flet gjuhën pastërShpirtin përherë e ka të dëlirë...

Prend Buzhala: Filozofia e ''vendit të gabuar''

Kur gjendesh në një vend të gabuar, vlerësimi i të tjerëve mund të jetë i pavërtetë dhe i formuar nga perceptime të pasakta. Ndonjëherë, gjendemi në situata ku nuk e kemi kontrollin e plotë dhe na vlerësojnë për diçka që nuk është e drejtë ose nuk paraqet vërtet potencialin tonë. Që të jemi të vlerësuar...

Gani Pllana: Shekujt që ikën

kalimthipër shekujt, që ikën;lexoj,analizoj,gjej dëshmi,në Mesjetë,në lashtësi e parahistori. në çdo kontinentishin prezent arbënorët; dijetarë, luftëtarë, poetë, parlamentarë,aktorë,diplomatë,mjekë,inxhinierë,konstruktorë...

Albert Vataj: Një vepër që dëshmon mbi harmoninë dhe marrëdhënien simbiotike të muzikës me artin visual

Skulptura "La Musique, hommage à Claude Debussy" (1932), krijuar nga Aristide Maillol, është një vepër që flet për lidhjen e thellë ndërmjet muzikës dhe skulpturës, si dhe për mënyrën si arti mund të ndjekë ndryshimet e epokave. Maillol, pas një periudhe të vështirë me Bourdelle, mori përgjegjësinë në vitin 1929...

Sevdail Hyseni: Idioti me kravatë

Në çdo kohë e në çdo vend,Idiotin e mbajmë në mend.Dikur të thjeshtë me pak fat,Tani me kostum dhe kravatë. Hip në foltore e tund gishtin,E fjala boshe ia nxjerr bishtin.Sytë i zgurdullon flet me ton,Përdredh gjuhën si kameleon...

Llesh Ndoj: Shënime nga përkujtimi i 2 Marsit 1444 në qytetin e Lezhës

Me 2 Mars, për çdo vit Lezha përkujton me dinjitet Besëlidhjen Shqiptare të Gjergj Kastriotit - Skënderbeut, si një rit i cili paraprinë propozimet, tashmë edhe të institucionalizuara, që kjo datë të shënohet në kalendarin e pasur të festave kombëtare mbarëshqiptare. Ndoshta për simbolikën e kësaj date kemi...

Visar Zhiti: Dita Botërore e Shkrimtarëve

Unë isha në burg në atë kohë, i dënuar për shkrimet e mia dhe as që e dija se i ishte shtuar botës dhe kjo festë…për të nderuar shkrimtarët kudo, “solidaritetin” e tyre, - sa fjalë e ftohtë! - bashkësinë… Dhe të shkrimtarëve shqiptarë? - do të pyesja atëhere...

Neshat Mehmedi: Një thirrje e dhimbshme për kurbetin

Kënga "Ah moj shqipe vaj me det, djemtë e ri shkuan në kurbet" e vëllezërve Jashar dhe Idajet Sejdiu është një himn i dhimbjes, një klithmë e shpirtit shqiptar, që pasqyron një nga plagët më të thella të kombit tonë – mërgimin e detyruar. Me zërin e tyre të fuqishëm dhe interpretimin e ndjerë e që të rënqeth trupin, ata përcjellin një mesazh...

Milazim Zeqiraj: Në nderim të Adem Jasharit

Në çdo fillim marsi,Aty ku vendi u  m`vesh më heroizemAdem Jashari në Prekaz na bashkon. Një rrugë e gjatë, si në legjenda deri të liria.Adem Jasharin si një damarë gjakuLirin e rriti si nëna fëmijën. Nga marsi 1998 dëri më sotAi duke e mbrojtë pragun e shtëpis Kosovëqëndron në istikam e nuk luan nga aty...

Përparim Hysi: Ndjesi lirike në Mars

Ti i ngjet një peme plot kokrraKokrra që më joshin se jam i "uritur"I shoh me zili   dhe as kam turp nga botaSE gati nga mendja kam lajthitur. Bëhem si fëmijë dhe i nxintur nga nepsiZgjat duarët që"kokrrat" t'i kapDhe bashkë me nepsin, më pushton "oreksi"Gjithë" pemën" e zë dhe e"ha", pak nga pak...

Albert Vataj: Skënderbeu i Ardian Pepës, një strateg lufte, i ngjitur në fronin e një prijësi legjendar

Nga të gjithë jetësimet artistike, të emrit, jetës dhe veprës së Gjergj Kastrioti – Skënderbeut, ndoshta më imponuesja është ajo e një prijësi, e simbolizuar nga ajo që përfaqëson shtatorja e vendosur në Lezhë, përballë Memorialit të Skënderbeut, vepër e skulptorit Ardian Pepa, e inauguruar më 2 mars 2025, në kremtim të 581-vjetorit të Besëlidhjes...

Doli nga botimi romani “Ai dhe Ajo..., e Çmendura” i autores Vilhelme Vranari Haxhiraj

Një roman i dhembshëm, prej të cilit duhet të mësojë çdo njeri që nuk e kontrollon dot temperamentin e tij të shthurur! Mes dy a tri personazheve femra të nderuara, viktima të kohës së vrazhdët, që dhunohen si vazhdimësi e injorancës së mentalitetit mesjetar, u bëj thirrje gjithë atyre individëve apo...

Albert Habazaj: Naxhi Kasoruho - Një misionar fisnik i thesareve të kulturës popullore

Një miku im i mrekullueshëm i kulturës gjirokastrite, i palodhshmi Stefan Arseni ka vite e vite që më flet me aq pasion dhe admirim për të vërtetin Mjeshtër të Madh, Naxhi Kasoruho - këtë misionar fisnik të thesareve të kulturës popullore të Lunxhit, Dropullit e Gjirokastrës, Shqipërisë mbarë...

Albulena Pllana Breznica: Profesori i pagjetur

Pa ty KosovaS’do të bëhet rehat,Deri sa të mos ktheheshNë Krushë të Madhe,I gjallë, i bukur, i parë. Motra Myrvete Hoti-KasumiPohon se vëllai i dashurMund të jetë diku gjallë. Burgjet e SerbisëJanë si shpella piratësh,Atje, dikund është Ukshini,Atje, dikund dergjet Ukshini,I gjallë, i bukur, i parë...

Gani Pllana: Kosovë e dashur!

Me decenie jam larguarNga Ti,Kosova ime e dashur. U detyrova të largohem,Pas demonstratave të 68-ës;Isha i plagosur, në zemër e në trup;Nën vagonët e trenit,Natën pa hënë e yje,Ika nga barbarët,Kalova kufirin,Mëngjesi më çeli në Perëndim! ...

Neshat Mehmedi: Për vendlindjen time

Dashuria, mallëngjimi, ëndrrat për vendlindjen gjithmonë na e prishin rahatinë kudo që të ndodhemi në mërgim, punë, gjumë,... na trazojnë ndjenjat e pa përshkruara aq mbresëlënëse e të bukura për të afërmit, fqinjët, farefisin, bashkëkatundarët, shokët e fëmijërisë, lojërat, punët e ndryshme dhe ndihma...

Cikël me poezi nga Anton Marku

I përzënë nga lutjasi një farë e hedhur skaj rrugësnë lotët e një gruaje të vejëgjeti dhembjenqë i ngjante dhembjes së tij Sytë iu harxhuanduke parë të njëjtën ëndërrçdo natë Pasi thagjithçka që pati për të thënë...

Albert Vataj: Mrekulli e familjes në botën e mahnitshme të gjigandëve me shpirt të butë në natyrën e egër

Kjo foto është postuar nga National Geographic, ku tregohet një familje elefantësh që po fle. "Kjo shkrepje mahnitëse ajrore është realizuar nga Agjencia e Lajmeve Xinhua / CCTV, duke nxjerrë në pah lidhjet e forta familjare dhe sjelljen sociale të këtyre gjigantëve të butë...

Gani Pllana: Ndjenja e dashurisë

Shpesh njerëzit kanë menduarSe, duke folur në gjuhë tjetër,Duken më interesantë,Më të kulturuar;Por vlerën e tyre të pavërtetë,Si njerëz të këtij planeti,E kanë shfaqur pikërishtNë grindjen e parë,Duke sharë në gjuhën e tyre...

Luan Asllan Dibrani: Lotët e Mesnatës me Ty dhe për Ty, Nënë

Përmes mjegullës së natës, në një fllad të heshtur,Një foto e vjetër na ktheu pas, nënë, ti ishe aty,Në një botë ku kujtimet shuhen, midis fjalëve të harruara,Në një imazh të thyer, që më plagosi shpirtin dhe më afroi. Në ato çaste, ti ishe pranë me mua,Dhe baba, me plisin e bardhë mbi kokë,Kujtimet e tij shkëlqenin...

Rrezart Kalaja: Kur Zuzarët e Pushtetit Tërhiqen Pas Maskave, Populli Rindërton Shpresën

Zuzarët e pushtetit, me sy të verbuar,Në errësirë shkelin, pa shpirt dhe pa ndjenjë,Nën maska rrenash dhe ngjyra të ftohta,Të tjerë përkëdhelnin, për të shkatërruar çdo ëndërr. Por populli ngrihet, si një flakë që nuk shuhet,Në zemrat e tij, dashuria shpërthen, si vullkan që s'pushohet,Në duar të njoma...

Kadri Tarelli: Pse u mbyll shkolla ''Normale'' e Elbasanit, ''Ikona e Arsimit Shqip''?

Festa e mësuesit “7 Marsi” po afron dhe si mësues i vjetër që e nisa dhe e grisa jetën në arsim, mendoj t’i bëj një urim e përshëndetje kolegëve të hershëm e të rinj, të cilët unë i quaj “Misionarë të dijes dhe edukimit”. E meritojnë...

Neshat Mehmedi: Karnavalet Ilire në Bozovcë dhe Tetovë - 2025

Më 15 shkurt në Bozovcë dhe më 16 shkurt 2025 në Tetovë, u mbajtën me sukses Karnavalet Ilire, një festë e mrekullueshme e trashëgimisë sonë kulturore. Ky manifestim nuk do të ishte kaq madhështor pa pjesëmarrjen dhe përkushtimin e jashtëzakonshëm të të gjithëve...

Gjon Keka: Kontributi i madh i dardano-arbërorëve katolik e protestant në historinë e kombit tonë

Zërat që mohojnë kontributin e atdhetarëve dardano-arbëror katolik e protestant janë të kota dhe vetëm sa e rrejnë veten dhe ata që bien pre e rrenave të tyre, sepse faktet janë kokëforta, mjafton të lexohet historia jonë dhe poashtu ta shikojnë listën e gjatë të kontribuesve të klerit...

54 55 56 57 58
Në Fokus