Kulturë

Lekë Mrijaj: Mikel Suma, arkipeshkëv shqiptar në udhëkryqet e historisë ballkanike, sipas librit të Dom Frok Zefit

Dom Frok Zefin, përmes studimeve dhe hulumtimeve të tij historiko kombëtare e kishtare, e njoh qysh para më shumë se dy dekadash. Më konkretisht, e kam njohur përmes librit të tij të rëndësishëm Shqiptarët Kelmendas në Hrtkovc dhe Nikinc (1737–1997), mbi të cilin kam pasur rastin të realizoj edhe një reflektim të thellë analitik. Që nga ai takim i parë me veprën e tij, kam vërejtur se Dom Frok Zefi...

Tahir Bezhani: Cikël me poezi

Si  të tregoj ëndrrën Që më trazoi shpirtin Si vetëtimë shkojnë mendimet Të rënda ishin  brenda meje përjetimet Kur  natën me shi vinte një stuhi Lodhja dridhej mbi rrudhat e ballit E harqet e vetullave  digjeshin në flakë Gjumi përkundej në djepin e vjetër Trupi ishte ndarë në dy pjesë Shpirti fluturonte në kullën e vjetër...

Albert Vataj: Arizbeth Dionisio Ambrosio, një grua, një nënë, një zemër e madhe

Në mes të shkatërrimit që la pas uragani Otis, i cili goditi qytetin bregdetar të Acapulcos me intensitetin e tij të tmerrshëm Kategorisë 5, njerëzit e zakonshëm u bënë heronj. Por ndër këta heronj spikat historia e Arizbeth Dionisio Ambrosio, një polici 33-vjeçare, nënë dhe profesioniste, e cila përtej detyrës së saj, tregoi një dhembshuri dhe humanizëm të jashtëzakonshëm që preku zemrat e të gjithë komunitetit...

Milazim Zeqiraj: Drita kundër hijeve

Shqipëria e lënduar rëndë,  nga bijt e vet të veshur më pushtet, - Kur ata e shitën vendin e rrënjeve tona, shqiptaret thyn heshtjen, botës i treguan, se  Shqipëria është vendi me diell e qiell...

Bedri Tahiri: Livadhi i Kolbibës

Ishte zgjuar herët, ende pa lindur dielli. Po të zuri drita e diellin në shtrat, të bëhet sëmundje! Kështu e kishte mësuar gjyshja, ndjesë pastë, që kur ishte kalama. Dhe, ashtu vepronte edhe sot e kësaj dite, si bari delesh. Ndonjëherë, që të mos i trazonte të tjerët, kambanën e madhe të ogiçit bridredhur, e mbushte me gjethe, dhe ia ndalte cingërimën, derisa dilte krye katundi...

Avdyl Buçpapaj: Si u njoha me shkrimtaren Vilhelme Vranari Haxhiraj

Në historinë e kulturës shqiptare ka personalitete që nuk maten vetem me numrin e veprave që lënë pas, por me forcën e mendimit dhe të shembullit të tyre njerëzor, me personalitetin intelektual dhe me gjurmën shpirtërore që vënë dhe lënë në kujtesën e bashkëkohësve, pse jo edhe të brezave që vijnë. Një prej këtyre figurave ishte shkrimtarja Vilhelme Vranari Haxhiraj...

Albert Zholi: Polifonia nuk shitet

Polifonia shqiptare nuk është thjesht një mënyrë të kënduari. Ajo është një univers më vete, një monument i gjallë i shpirtit kombëtar, një ADN kulturore që ka udhëtuar brez pas brezi deri në ditët tona. Ajo lindi dhe u rrit në trojet shqiptare, veçanërisht në Labëri, duke u bërë zemra dhe shpirti i maleve, i luginave, i jetës dhe i historisë sonë. Në këngën polifonike jetojnë kujtesa, dhimbja, krenaria, trimëria...

Albert Vataj: Një përballje e bukurisë në dy pasqyrime të të njëjtave tipare

Në muzeumin e kujtesës së artit shqiptar dhe atij europian, rrijnë ballë për ballë dy portrete, të heshtura, por rrëfimtarë të fuqishëm, “Motra Tone” e Kolë Idromenos dhe “Shqiptarja” e Jean-Baptiste Camille Corot. Të ndara nga kufij kohësh dhe përfytytimesh, këto dy figura femërore, të skalitura me penelë të ndryshëm, ndajnë një rrënjë të përbashkët, gruan shqiptare, të përjetësuar në një çast meditimi dhe...

Përparim Hysi: Një dhuratë si urëmiqësie

Isha në  një promovim libri të mikut ntim, SEJDO  HARKA,  dhe atje zura një mik "me hajmali". Miku kish ardhur enkas nga RRËSHENI  dhe m'u prezantua: FRAN NIKOLL BROZI. Jo vetëm kaq, por, kur mori vesh,  që unë kisha qenë  mësues,  më dhuroi një libër shumë sinjifikativ:" 65-vjet të Gjimnazit RRËSHEN, 1960-2025". Më poshtë, po në kopertinë:"MARIE DONA, NIKOLLI(BROZI), ish-nxënëse...

Lazim Miftari: Dëshmitarët e detit

Në horizont kaosi lindi detin, valët e larta nuk patën fund, Gjithësia e ruan mirë sekretin – çdo gjë në këtë botë u lëkund. Uji përplasi me vrull bregdetin, dallgët anijen e kanë përkund. - Kapiteni aspak nuk u përkul, edhe stuhitë u kthyen në lojë, rrebeshi i egër keq iu vërsul, por ai ekipën di si ta mbrojë. Dallga anijen s'mund ta shkul, as rrufeja s'guxon ta shpojë.

Albert Vataj: Protesta si shkurorëzim i autoritetit të nënshtrimit, anatomia e një zgjimi

Sot dita e 17-të e protestës. E njëjta pjesmarrje, e njëjta energji, e njëjta narrativë. Historia e shoqërive shpesh shkruhet përmes thyerjeve dramatike në marrëdhënien midis pushtetit dhe individit. Megjithatë, kthesat më të rëndësishme nuk ndodhin kur ndryshojnë kodet ligjore, por kur përmbyset kodi psikologjik i një kombi. Ajo që po dëshmojmë sot në rrugët e Tiranës dhe në hapësirat ku frymon rinia shqiptare...

Brahim Avdyli: Indoktrim i çuditshëm

Kaherë më përcjellë hija e zbehtë e thënies së vjetër e vjen me arsytimet e veta, - veçantinë e njerrë nga indoktrinimi nxirrën teza jasht rrethit të natyrshëm sikur i pandershmi qenka i pari dhe i nxjerrë të gjitha fjalët e potershme...

Albert Zholi: Erosi, martesa dhe familja

Erosi është marrëdhënia e cila lidh ose më mirë bashkon  dy njerëz me besim, përballë pasqyrës së tjetrit. Dashuria është një vulë qe erosi mund ti rezistoj kohës dhe se ne jetojmë për njeriun tonë dhe ai për ne. Seksi është gjithmonë një grackë. Jep një kënaqësi të pamatë dhe ndoshta mbylljen në vetvete deri në takimin për të shijuar sërish kënaqësinë. Por nëse gjatë kësaj periudhe pritjeje, ngulitet në mendje...

Blerim Rrecaj: Alarm aktual

Shqipërisë kush Ju paska turr Për me ia ndërtu' edhe një mur Po shqiptari më s'duron Të gjitha muret po i rrënon...

Albert Vataj: Moikom Zeqo, i shumëdituri, i vlerti i veprave krijuese dhe hulumtuese

Ai nuk është prej 6 vitesh, por vepra e tij e vëllimshme, puna e tij ngulmëtare, e epërmja e shpirtjes krijuese, janë në kohjen tonë, thesar dhe testament. E megjithatë, e vërshimshmja e së sotmes narciziste ka lënë të pakohë dikënd të kujtohët për të. Dhe, sot ai është një i ikur i dritur, që dot nuk mundi ta linte në ne të ndezur diellin e mirënjohjes dhe kujtesës...

Ilir Muharremi: A e zëvendëson ChatGPT shkrimtarin?

Në pamje të parë, ardhja e inteligjencës artificiale duket se e ka relativizuar rolin e shkrimtarit. Sot një program mund të ndërtojë poezi, tregime, ese dhe madje edhe romane me një shpejtësi që njeriu nuk e arrin dot. Ai mund të imitojë stile, të prodhojë metafora, të ndërtojë dialogë dhe të krijojë tekste që, në sipërfaqe, duken të plota dhe të...

Albert Zholi: Rapsodi për Xhevat Limanin

Nga brigjet e Strugës ku Drini këndon, u ngrit një zë që zemrat pushton, një zë që s'u përkul nga stuhia as moti, por mbeti i shqiptarisë zëri dhe loti. - Në skenat e botës ai flakë u bë, me fjalën e bukur që shpirtrat rrëmbeu, si shqipe mbi male, si këngë mbi gur, mban gjallë një komb krenar e plot nur...

Albert Habazaj: Andi Meçaj – mjeshtri që hollësitë jetësore i qëndis me art poetik

Andi Meçaj është një poet, që me plot gojën e them, është në ballë të poezisë qytetare bashkëkohore, që prodhohet në Vlorë. Për Andin kanë shkruar emra të lartë të kritikës dhe studimit të letërsisë shqipe, si, fatmirësisht mësuesi im i shkollës së mesme në Tiranë, Sulejman Mato, poet i mirënjohur shqiptar, prof.dr. Roland Zisi ...

Albert Vataj: T'falem nderës!

Imagjinojeni një burrë shtatlartë, të drejtë si lis, me një shprehje kalorsiake në fytyrë, thue sapo asht kthy prej nji lufte. Me sytë që i struken thellë në zgavrat e nji kafke të skalitun nga krijimi, kqyr sikur shigjeton me shndritje që i buron nga çdo pore e nerv, si nji çlirim. Hirin e njasaj ashpërsie ndriçuese që reflekton mirësi në fytyrë, mundesh me i'a...

Tahir Bezhani: Përurim librash të autorit Ragip Ballata

Me iniciativën e Drejtorisë për RKS e në bashkëpunim me Shoqatën e Intelektualëve “Jakova” në Gjakovë, sot,( 12.06.2026), në sallën solemne të Pallatin të kulturës “Asim Vokshi në Gjakovë, si dhe në kuadër të  ditës së Çlirimit të Kosovës, u përuruan dy libra të autorit tani të njohur për lexuesit anekënd vendit, z. Ragip Ballata, një studiues i dëshmuar që pesë dekada...

Mikel Gojani: Një roman me realizëm të fortë dhe ngarkesë emocionale

Letërsia dhe publicistika shqiptare kanë njohur shumë autorë që me përkushtim kanë kontribuar në ruajtjen dhe pasurimin e kulturës kombëtare. Ndër ta zë një vend të rëndësishëm shkrimtari, publicisti dhe studiuesi mirditor Gjon Marku, i cili me krijimtarinë e tij ka lënë gjurmë të dukshme në letërsinë, publicistikën dhe studimet kulturore shqiptare...

Albert Zholi: Albana dhe Edmondi, dashuri e pamundur

Albana ishte vajza e vetme e deputetit Artur K.... Një vajzë e bukur, e zgjuar dhe ambicioze, 23 vjeçe, studente në vitin e fundit të Mjekësisë. Prindërit krenoheshin me të dhe e shihnin si një të ardhme të sigurt në botën akademike. Në shtëpinë e tyre punonte prej vitesh Edmondi, shoferi personal i Arturit. Edmondi ishte 29 vjeç, i gjatë, i pashëm, i sjellshëm dhe tepër korrekt. Arturi...

Përparim Hysi: Po t'më besonte Zoti?!

Po t'më besonte mua ZOTI Dhe çelësat si SHËN PJETRIT për  në Parajsë, Unë asnjë burrë në Parajsë nuk qas. - Burrat (dhe unë) janë veç "derra të  kënaqur"  * Në Parajsë vetëm gratë qasë, SE të gjitha gratë janë "SOKRATË  të vuajtur"...

Nexhmije Mehmetaj: Bisedë me mësuesen Doruntina Demelezi

Shkëmbimi i përvojave ndërmjet mësuesve është një nga mënyrat më të vlefshme për ngritjen e cilësisë së mësimit plotësues të gjuhës shqipe në diasporë. Me këtë qëllim, pata kënaqësinë të takohem në Gjenevë me mësuesen e gjuhës shqipe në Nyon të kantonit Vaud, Doruntina Demelezi...

Hamza Halabaku: Gjyshërit e mi

Gjyshi im, Qerim Halabaku (1 janar 1878 -13 qershor 1960), dritë pastë, ishte një plak që i kishte kaluar të tetëdhjetat, por ishte i kthjellët dhe i ditur deri në çastet e fundit të jetës. Kur u nda nga jeta gjyshi, unë isha në moshën 12 vjeç e nëntë muaj. Ai njihej për burrë bujar të fshatit tonë dhe të rrethit të Anamoravës. Në rininë time, kur më pyeste dikush...

Nikolin Sh. Lëmezhi: Janë shqiptarët për ty Shqipëri!

Shqipëri, o Nënë e shenjtë, n'historinë tënde të rrallë. Do të jem unë bir i denjë, do të jem një gur i gjallë. - Ti je Nënë gjithmonë me nder, ti je toka e larë me gjak. E pamposhtur je përherë, je shqiponja mbi bajrak!...

Albert Zholi: Margarita Xhepa një shekull në skenën e shpirtit shqiptar

Njëzet e një intervista, njëzet e një dritare, Mbi jetën e artistes së madhe shqiptare, Dhe prapë mbetet deti i kujtimeve pa fund, Se arti i Margaritës nuk matet me askënd. - Në skenë si mbretëreshë, në jetë e thjeshtë grua, Me zërin që drithwron aty ku zemra më   prek mua, Ajo i dha teatrit shpirtin e saj të artë, Dhe çdo rol e ngriti në një piedestal të lartë...

Kadri Tarelli: Letërsi që flet, këndon e dëgjon shqip

Pak ditë më parë, në fillim Qershori, 2026, doli në qarkullim libri “Ka ndodhur e do të ndodhë”. Ese. Publicistikë. 5, të shkrimtares së mirënjohur vlonjate Vilhelme Vrana Haxhiraj. Me këtë libër të fundit plotësohet seria e 72 librave, të botuara në 30 vjet krijimtari, që nga viti 1996-2026. Përjetohet e shijohet si letërsi që flet, këndon dhe dëgjon shqip...

Albert Zholi: "Puthja ka emrin tënd", një mozaik poetik i shpirtit njerëzor

Në letërsinë bashkëkohore shqiptare, vëllimi poetik "Puthja ka emrin tënd" i poetit Tomorr Balla vjen si një dëshmi e fuqisë krijuese të një autori që e njeh mirë fjalën artistike dhe e përdor atë me finesë, ndjenjë dhe kulturë poetike. Me rreth njëqind poezi, ky libër shpalos një univers të pasur emocionesh, kujtimesh, portretesh...

Blerim Rrecaj: Jakup Tërnava - 'A je i sigurt se je në...udhe'

Libri "A je i sigurt se je në...udhe" i autorit Jakup Tërnava është një libër që fton për ngritje të vetëdijes individuale e shoqërore. Dhe pastaj kjo vetëdije të na çojë te rezultatet praktike, te ndryshimi e përmirësimi që synojmë. E ne, duke qenë dëshmitarë se shumë gjëra që na rrethojnë e janë pjesë përbërëse e...

Milazim Zeqiraj: 10 qershor — një datë që flet për kombin

10 qershor 1878. Në Przren, një fjalë u mboll: - 28 nëntor 1912. Në Vlorë, fjala u bë flamur, por zemra mbeti e ndarë. - 10 qershor 1999. Në Kumanovë, Guri u vendos, Stuhija kapitulloj Liria mori frymë...

Lazim Miftari: Kënga e femrës shqiptare

- Në oborr të blertë, lule e bardhë, Sytë nga qielli, shpresë e pashuar, Me ninulla rritet, si filiz i gjallë, Vajzë shqiptare, shpirt i kulluar. - Me këngë dasme e valle në prag, Urë mes shtëpive, me bukë e derë, Sjell dritë e hijeshi, si dielli nga larg, Nuse shqiptare, me nder, me vlerë...

Albert Vataj: Nadje, n'Shkodrën e andjeve e andrrave t'mija

Nadja e mirë, prej njaty ku me ditën lindin tana dritat e dielluna n'shpirtje! Prej njaty ku malli dhe andja, tue ju dhan dëshirimit, bahet i tamëlti mëkim qi n'za t'nji zogu bylbylshëm këndon. E mir’ u kjoft nadja tanve ju, qi t'bardhin shpirt ua dritt dita. E lumnue kjoft njajo andja, e gëzume njaj shend, për tankend që njiherash...

Albert Zholi: 'Syri i Ciklopit' në grykën e Krrabës

Atë ditë po shkoja për vizitë tek Syri i Ciklopit. Kisha dëgjuar shumë për atë vend misterioz në grykën e Krrabës, mes shkëmbinjve të egër dhe ujërave të kaltërta të Erzenit. Rruga gjarpëronte mes kodrave, ndërsa ajri mbante aromën e shkurreve të egra dhe të dheut të lagur. Kur ndala pak për të pushuar e për të soditur natyrën, pashë një bari...

Nexhmije Mehmetaj: Festë e gjuhës, kulturës dhe identitetit shqiptar

Argau, Zvicër, 6 qershor 2026 – Në një atmosferë festive, të mbushur me emocione, krenari kombëtare dhe dashuri për gjuhën shqipe, Lidhja e Arsimtarëve dhe Prindërve Shqiptarë (LAPSH) në kantonin Argau organizoi manifestimin e saj tradicional kulturor-arsimor, duke mbledhur qindra nxënës, prindër, mësues dhe mysafirë nga komuniteti shqiptar në Zvicër...

3 4 5 6 7
Në Fokus