Kulturë

Kristaq Turtulli: Shuplaka

Shumë vite kanë kaluar, gjysmë shekull  por e, sot e kësaj dite më përvëlon faqja nga shuplaka e parë dhe e fundit e tim ati. Ati im ndjesë pastë ishte burrë i heshtur, fjalëpakë veç, kishte dorë të rëndë. Im atë mdërroi jetë herët, kur isha ushtar, larg, në shërbim. Më ngeli peng, s' e gjeta gjallë, t'i merrja uratën,- foli trishtueshëm Nestori...

Mihal Gjergji: Refren arbërie

Shqipëria ime, si monedhë floriri!Kush i vrau perënditë e tua,ato që të rrinin mbi gju?Pjella jote të braktisi,varret mbetën këtu! Të gjithë heshtin,edhe barqet e zbrazuraHesht dhe Tomorri hyjnorPse s’i mblodhi rrufetë,t’i kishte në dorë?...

Idriz Zeqiraj: Kidnapimi i Presidentit Rugova dhe dërgimi i dhunshëm nê Beograd

Publicisti Gani Mehmetaj jetoi disa vite i dyzuar, në Tiranë dhe Zvicër, redaktor dhe drejtor i dy gazetave qendrore të Kosovës, "Rilindja" në Tiranë dhe "Bota sot" në Zvicër, njohu nga afër burra dhe djem të Kosovës dhe të Shqipërisë, përfshirë edhe mërgimtarët në Evropë...

Viron Kona: Mund “të shkurtoj” majën Everest, por jo romanin tim!

Shkrimtari i ri trokiti në derën e  Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve.-Urdhëroni zotëri, cilin kërkoni? – e pyeti portieri, që po hante një copë bukë me djathë e domate.-Dua të takoj kryetarin.-Nuk është, - i tha portieri dhe bëri t`i mbyllte derën.-Atëherë, nënkryetarin, të lutem!-Edhe ai nuk është...

Lëvizja e Deçanit: 620-vjetori i lindjes së Kastriotit, 6 Maj 2025, Sheshi Skënderbe, Prishtinë

6 Maji është dita e lindjes së heroit tonë kombëtar Gjergj Kastriotit - Skënderbeut.GJERGJ KASTRIOTI - Skënderbeu është heroi kombëtar që mbrojti popullin e tij me të gjitha forcat kundër Perandorisë Osmane pushtuese. Ai gjithashtu mbrojti Evropën nga zgjerimi osman...

Albert Vataj: Një faqe absurditeti nga tregtia e skllevërve

Më 6 shtator 1781, anija britanike Zong la brigjet e Afrikës Perëndimore me rreth 442 afrikanë të skllavëruar në bord. Ata nuk ishin shpirtra të lirë në udhëtim, por trupra të kthyera në mall, në inventar të gjallë, të përgatitur për t’u shitur si kafshë pune në plantacionet e Karaibeve. Sistemi i tregtisë atlantike të skllevërve...

Nue Oroshi: Malli për ta ndëgjuar këngën e pakënduar

Rreth një fushe te gjelbruar ku cicërimat e zogjëve shtegtarë bashkohen me palljet e gomarve apo magarve koktula dëgjohej një zë i veçantë. Ky zë i veçantë e ka tingëllimën sikur te jenë gurët që përplasen në natën e errët për të ndëgjuar këngën e pakënduar. Kënga e pakënduar është...

Gjon Keka: Festa e Pashkëve dhe ''Vallja e Skënderbeut"

Ditëve të Pashkës Arbëreshët luajnë dhe këndojnë vallen e quajtur "Vallja e Skënderbeut".Parakalimi i tyre i mrekulleshëm me Gjergj Kastriotin që i prinë e me flamurin e fitores në të dielën e Pashkës e risjellë edhe një herë kryezotin e Arbërisë në skenën e gjallë të...

Atdhe Geci: Edukim i vetëdijes

Lirisë ju dha vendi  më  delikat  në jetëju dha udha e përballjes  me  të këqijtëmbrojtja saj  është dëshirë e natyrshmeliria për çmim  nuk guxon të mposhtet. Në luftërat për  liri  u  mundën burgjetme luftë u çlirua  dhe Kosova dardaneatdheun tonë  vet  duhet ta modelojmëna...

Visar Zhiti: Papa Françesku shkon në qiell, vizita e tij e fundit

Papa Françesku shkon në shtëpinë e Atit… E gjithë bota jep lajmin se ai ndërroi jetë sot në moshën 88 vjeçare…Papa aq i dashur për njerëzimin, që i shërbeu fuqishëm dhe po aq denjësisht Zotit dhe Kishës…Bota e gjithë sot flet për atë, jetën dhe veprën e tij… Bota është në zi…

Albert Vataj: Homazh për Papa Françeskun

Në mëngjesin e sotëm, qielli hapi portat për të mirëpritur një shërbestar të përulur, një pasardhës të Shën Pjetrit që e përjetoi papatin si një thirrje për të qenë bari i të vegjëlve, i të margjinalizuarve, i atyre që historia shpesh i lë në harresë. Papa Françesku, udhëheqësi i Kishës Katolike dhe zemra e një bote në...

Kadri Tarelli: Lindita Gera Rushiti - “E duam gjuhën shqipe”

Më 14, të muajit prill, 2025, u ndodha në një veprimtari mësimore, i ftuar në shkollën 9-vjeçare “Abedin Dino”, në zonën e Plazhit në Durrës, ku mësuesja Lindita Gera Rushiti, po realizonte përfundimin e projektit të saj mësimor. Një formë e re pune kualifikuese për mësuesit...

Emirjana Brisku: Kjo jam unë

Sikur furtuna pa logjike,Shpesh me gjen dhe mua.Por dhe si fllad pranveror,Qe perkedhel floket e tua. Porsi nje lule e sapoçelur,Te qendroje kurore mbi koke.Por dhe bime vdekjeprureseTe te rrezoje pa jete ne toke...

Albert Vataj: Paradoksi i lutjes së Jezusit: “Fali, o At, sepse nuk dinë çfarë bëjnë”

Shprehja legjendare e Jezusit në kryq, "Fali, o At, sepse nuk dinë çfarë bëjnë" (Luka 23:34), është një nga momentet më të thella dhe tronditëse të narrativës ungjillore. Ajo mbart një peshë të madhe religjioze dhe filozofike që përshkon thelbin e krishterimit dhe sfidon mendimin etik të njeriut përtej shekujve...

Visar Zhiti: Te varri I Krishtit, ku ndodhi ringjallja dhe jo vetëm aty...

…dolëm pas mesnate, herët, kur s’duhej të kishte turma nëpër qytet, që të mos pengoheshim dhe të shmangnim radhët e gjata.U futëm nga Porta e Herodit dhe po ecnim si grup rrugicave të ngushta, ku dritat zverdhnin si flakë qirinjsh dhe hëna sipër digjej si kemore meshe...

Visar Zhiti: Darka e Fundit...

Ështe Dita e Meshtarëve, e shërbimeve… dhe arti di të na çojë dhe ku shkojnë lutjet dhe dëshirat…“Darka e Fundit” është kudo, gjeniu Leonardo Da Vinci e “ka shtruar” në Milanon e tij dhe kujtoj se  edhe ne kemi vajtur atje dhe emocionet janë gjithmonë të tanishme...

Neshat Mehmedi: Një ditë e paharruar në shtëpinë-muze të dijes

Faleminderit nga zemra, i nderuar Hajredin Demiri! Sot pata nderin e rrallë të jem mysafir në shtëpinë tuaj, një shtëpi që nuk është thjesht një shtëpi familjare, por një monument i gjallë i historisë sonë kombëtare. Në këtë shtëpi, në ditët e para të themelimit të Universitetit të...

Feti Tunuzliu: Zëri i ndërgjegjes

Me urtësi puthi dhe vuri në ballë dëshirat rinorepër hirë të çrrënjosjes së zakoneve fisnorepër t’pajtuar gjaqe e ngatërresa faqebardhëqë t’mos ketë vëllëzër t’armiqësuar, as t’përçarë. Kur të armiqësuarëve ua shtrinte dorën mes hasmërishdhe me butësi e menquri iu fliste dashamirësisht,o, farën  e...

Bedri Tahiri: Udhët e ferrit

-Ku të vete unë i ziu, ku?! -pyeste plot habi plaku ulok, shtatëdhjetepesëvjeçari Sokol Barja. I gjori, me dy këmbët e këputura në gjunjë në ofensivën e parë, qëndronte palmuç në karrocëzën invalidore. Këtu lërmë, këtu! Më mirë t'i lë eshtrat në pragun e shtëpisë sime sesa rrugëve, si i tretur humbëtar. Ti ik e...

Visar Zhiti: Heshtja e së Premtes së Madhe

?Vetëm për vetëm mbetate Varri i Krishtit,Rashë aty dhe po e përqafoja.?Rrasa e varrit mori drithmat e mishit,?Plagë mermeri më dha… mister…gozhda,?Që pa mëshirë iu ngulën dhe shpirtit,?Edhe ajrit, hyjnoren për të vrarë.?Po varri është bosh… Mrekullia e Birit?I kishte ikur vdekjes… ja, te ky varr!?Ngushëllomë, o Qiell, të përgjërohem...

Albert Vataj: Trashëgimia e dinastisë shkodrane të fotografisë “Marubi” në UNESCO

Shkodra, qyteti që ushqeu me frymë poetike dhe qytetare këtë dinasti fotografësh, bëhet për herë të parë një pjesë fizike dhe shpirtërore e Kujtesës së Botës. Ajo që nisi me aparatin fotografik të Pietro Marubit në mesin e shekullit XIX, u kthye në një epope kulturore me më shumë se 500 mijë negativë, të...

Albulena Pllana Breznica: Te semafori në qendër të qytetit

Andej kaloj çdo ditë me shoqe e shokëMarrim mësime çdo ditë në universitet,Te semafori në qendër pranë KatedralesGrumbull lypësish, pamje që të vret! Fëmijë të shëndoshë, fytyrëgjerë me flokë të shprishurDisa zbathur, të leckosur shtrijnë duart përbri,E vras mendjen pse të gjorët nuk janë në...

Tahir Bezhani: Lëreni njeriun të qajë!

Kur njeriun e prek dhimbja në palcëE zjarri djeg damarëve të zemrësShqetësimet lëvrojnë gjymtyrëve  të trupitVetëm mjegull shikon, dridhje ndienE   prushi brenda ndizet e fiket si vetëtimëPastaj shikon zharavën e shkriftëSi lëmashk loti, si rrëshirë... Lëreni  të çajë me lotin që...

Albert Vataj: Ferid Kola, zashmëria shkodrane e shpirtit krijues, mirësia si shëmbëllim vlerash përfaqësuese

Prej tana arsyeve me shku n’Shkodër, Ferid Kola, asht një kryeherë. Ferid Kola, asht nji shkas me nda me ju faktin se dashnin e Shkodrës, s’asht se munden me e mbajt mbi shpirtje, vetëm hiret dhe stolisjet e saj t’nusnimit t’kahmotshëm, pa ju ba gajret njata qi mëkimin e...

Përparim Hysi: Veç...

Qe një mbasdite vjeshte, me diell të ngrohtë si në  verë, ku nga  rruga pranë shtëpisë, na për shëndeti XHELALI. Babai jo vetëm  ia ktheu përshëndetjen, por edhe e ftoi që të shkëmbenin dy pare muhabet. Hyri në oborr dhe së bashku me timatë, u ulën mbi një stol të gjatë aty, në oborr. Unë...

Sevdail Hyseni: Pushtet, me gajret!

Po lëvizin shqiptarët,Sikur gjelat në arenë,Secili me një flamur,Veç kombit pa skenë. Nga Tirana n’Prishtinë,E n’Preshevën me siklet,Nuk kemi si dikur ideale,Pos kolltukut me pushtet! ...

Atdhe Geci: Kambanat e poezisë

Muzë e poezisë, poezinë më fali për armëmë dha pasion dashurinë për  atdheun, qëjeta ime të rend përjetësisht  drejt  këngës Pellazgë ilirët  e  kanë  thënë identitetin ee tyre shqiptar, nuk ka gjuhë pa popull nathoshte mësuesi i lëndës për gjuhën latine...

Hamza Halabaku: Kur vinin Esad Mekuli e Rexhai Surroi

Si nxënës i shkollës fillore, pesëdhjetë e sa vjet më parë, po edhe më vonë, kur vijoja shkollën e mesme, kisha mësuar përmendsh vargje të Esad Mekulit.Vjershën “Gjykimi” e kisha recituar edhe në programet festive në Shtëpinë e Kulturës, kur i orga­nizonin mësuesit e shkollës në fshatin tim të lindjes...

Gani Pllana: Loti...

I njelmëtsi uji i detit Loti trand gurët në bjeshkënë sy gëzimi e hidhërimi binjakë Përherë një rrjedhë e ngrohtëedhe në verë edhe në të ftohtë Loti burimin në zemër e kaçdo gjë peshohet nga e mira...

Vladimir Shyti: Pasaporta Evropiane

Si macja që gërhet,kur e përkëdhelin,Një ekstazë vizatohet,në fytrën e lëvdonjësit,Predikon lumturinë,por e habitshme,Se, shumë njerëz,humbin paqen e shpirtit. Lartëson mbi atë çka kemi,harron dëshirat,Si nuse zbukuruar,me florinjë e diamante,Që zvarritet në tapetin e kuq...

Kozeta Zylo: Në Albany, kryeqytetin e Nju Jorkut mësohet Shqip nga Alba Life

Edhe pse është një shkollë e re e hapur, më 17 janar, mësuesit dhe nxënësit po ecin suksesshëm dhe vetëm në rritje për të arritur në objektivin dhe detyrat e larta që i kanë venë vetes për të mësuar gjuhën tonë hyjnore, Gjuhën Shqipe...

Albert Vataj: Simone de Beauvoir, gruaja që i’u imponua botës me modelin e triumfueses

Simone de Beauvoir është një prej grave që u shndërruan në flamuj revolucionesh. Pakkush guxoi si ajo. Gjithëçfarë bëri mbetet një kontribut i qenësishëm për të futur rolin e gruas në një erë ndryshimesh, duke e udhëprirë atë në një ardhmëri sfidash...

Albert Vataj: Historia e një fotoje dhe e vërteta e Kajë Gale - Selmanja, malësores që u shndërrua në legjendë

Foto e kësaj gruaje malësore e fillimshekullit të shkuar, është stampuar në kartolinat e kohës me mbishkrimin “Kujtim nga Shqypënia”, “Nuk a grue por ashtë Krajlic/ Katër Krêna i pret n’sakic”. Përkundër një stampimi tjetër, ndoshta i mëvonshëm që mbanë mbishkrimin frëngjisht “Souvenir de Scutari d’Albanie”, më e plotë si imazh...

Agron Tufa: Sot mora një dhuratë luksoze

Sot mora një dhuratë luksoze, mbretërore nga SHBA prej mikut tim, studiuesit Thanas Gjika - antologjinë me shkrimet publicistike, shënime kritike dhe epistolarin e zgjedhur të kolosit Faik bej Konica me titull "Për një Shqipëri europiane". Është një punë heroike e studiuesit dhe përkthyesit të njohur Fotaq Andrea...

Albert Vataj: Helen Dukas, jo vetëm sekretarja e Ajnshtajnit

Kjo fotografi prekëse dhe intime na fut në botën e përditshme të një prej mendjeve më brilante të shekullit XX, Albert Ajnshtajn, duke na e shfaqur atë jo në laborator apo në podium, por në ambientin e tij të qetë, në shoqërinë e Helen Dukas, sekretarja, bashkëpunëtorja dhe...

44 45 46 47 48
Në Fokus