Kulturë

Albert Vataj: Atentati që tronditi botën 45 vite më parë

Sot 45 vite më parë, më 13 maj 1981, Papa Gjon Pali II qëllohet dhe plagoset rëndë nga një turk i arratisur nga burgu, i quajtur, Mehmet Ali Agça, në Sheshin e Shën Pjetrit, Vatikan. Motivet e vërteta për të vrarë kreun e Kishës Katolike Romake edhe sot vazhdojnë të mbeten enigmë...

Lazim Miftari: Trilogjia e njeriut

Ky është udhëtimi i njeriut: nga hyjnorja tek robotika, nga drita tek errësira, dhe përsëri tek drita. Një rrëfim për degradimin, por edhe për shpresën. Një kujtesë se pjesa hyjnore nuk është zhdukur, por pret të zgjohet...

Albert Vataj: Djali që luante violinë në shi – homazh për Eliasin dhe tingullin që i mbijetoi terrorit të Holokaustit

Në histori, në atë rrugëtim fatesh të njerëzve dhe kombete, kah dete të trazimta mësyjnë me shtërngatë brigjet, dhe qiej të mrrylët ndërsejnë si shtazë të tërbuara, ka data që bien si kambana mortore mbi ndërgjegjen e njerëzimit, data që nuk mbahen mend vetëm për numrin e viktimave, por për heshtjen që lanë pas...

Visar Zhiti: Plumba në kurorë

Ka ditë që kujtesa njerëzore mbart një dënduri më të madhe emocionesh, shpesh dhe më tronditëse, jo thjesht prej ngjarjeve në vetvete, por dhe prej kuptimeve, përzierjeve të tyre, ku ndodh të ngrihet më lart një lutje dhe të vezullojë shpresë mbi gjakun e derdhur…

Driton Gashi: 70 Vjet Eurovision Song Contest

"Nëse këndojmë së bashku, nuk vritemi mes vete", pohon këngëtarja dhe aktorja gjermane Katja Ebstein në një debat televiziv, e cila mori pjesë tre herë në festivalin më të madh të muzikës së lehtë në botë. Edicioni i parë i kësaj ngjarjeje të rëndësishme kulturore...

Engjëllushe Sheme Koltraka: Dodona Pellazge

Në malet e Kolonjës Aty është Dodona Hijeshi merr dheu i tokës Kur shpërthen lule zonja.   Aromën e luleve e përhap puhiza Zemrën me malin njësh e ngjiza U ngjita honeve si një alpiniste Rrugën ma tregoi një rreze drite...

Poezi rumune nga Mariana Bingert

Në këtë maj, mali ka lulëzuar dhe lulja e diellit nuk ndalon t’i thotë se nuk ka plakur por vetëm një vit tjetër mbi supe i rritet. Ah... çfarë ditësh të varura në fijet e një përjetësie të heshtur dashuria, shfaqet në vepra si në kohët e panjohura...

Milazim Zeqiraj: Paqa, zog i humbur

Ne jetojmë, të lirë në rrugën tonë,   Në këtë kohën, stuhitë e zeza përplasen në qiell e detë.   Paqa, zog i humbur, në korridore pa dalje.   Troket në dyert e mbyllura, pa shpresë, me buzëqeshje të shtypura...

Sevdail Hyseni: Bishti…

Në Luginë nuk na buzëqesh zari, pesha e fjalës sa një koqe kandari, ku lajmet rriten si qimet në kokë, me kasnecët, bishtin deri në tokë.   I sheh në studio me gojë bilbili, ku fjala u del si tymi prej fitili, në rrjete sociale bëhen filozofë, e rrugëve heqin kësulë e gëzof...

Hamdi Hysuka: Tribunë e kujtesës, artit dhe bashkimit shpirtëror

Më 9 maj 2026 rruga më mori prej Matit drejt Rozhajës, në zemër të Alpeve Shqiptare, atje ku mali flet me heshtje dhe kujtesa ruhet si flakë nën hi. Udhëtuam përmes kthesave të thepisura, pyjeve me pisha të larta e peizazheve që dukej sikur mbartnin në kraharor historinë e një kombi të lodhur, por të pathyer...

Resmi Osmani: Halili dhe Tanusha

Dhe pranvera erdhi. Lisat, ahat dhe blijtë u veshën me rroben e gjelbër. Bora shkriu dhe ujrat morën rrugën e detit. Livadhet u stolisën me lule. Në kurorat e drurëve këndonin bilbilat. Ishte mesditë. Halili, që mezi e kishte pritur këtë ditë,  kaluar mbi gjokun, u ngjit në kreshtën e bjeshkës, fill i vetëm...

Albert Vataj: "Nân" e Alis, plaga shqiptare që shndërrohet në art universal në Vjenën e Eurovision Song Contest 2026

Më 12-16 maj, kënga e re e kontinentit plak, do të shndërrojë Vjenën e gjigandëve të muzikës dhe artit, arkitekturës dhe mendimit, në kryeqendrën e kryengjarjeve. Me nisjen e gjysmëfinaleve në Vjenë këtë të martë, kryeqyteti austriak është...

Edison Ypi: Ndre Nika

Ndre Nika nuk është vetëm ai trashaniku që ka lojtur nëpër filma. Ndre Nika janë shumë. Njëri nga mizëria e Ndre Nikave që na i la peshqesh Diktatura, njëri nga ata që pretendojnë: Ja dëshmi gjenialiteti ja rash e vdiqa, është ai i kronikave të këtyre ditëve me hajdutllëqe, gjyqe, kafaze, puthje meshkujsh. Unë cinefili që kam parë...

Meti Rexhepi: Arti i sintezave jetike

Libri poetik “ANA TJETËR E JETËS” i autorit Prend BUZHALA, sipas renditjes së deritashme bibliografike është i tridhjetë e një (31) në radhën e botimeve të vëllimeve të tija poetike. Publikimi i radhës paraqet një fond të dukshëm sasior, që pa dyshim shkrimtarin BUZHALA e radhit te më të frytshmit poetë...

Ndue Dedaj: “MirditaGraf”

“Mirdita” titullohet botimi më i ri i zonjës austriake Marianne Graf, që vjen pas disa botimesh të tjera të llojit guidë-album. Personalisht do ta quaja “MirditaGraf”, pasi prej më se tridhjetë vjetësh, marrëdhënia mes Mirditës dhe Marianes ka qenë një simbiozë e gjatë dhe e frytshme, si me asnjë tjetër mik nga Europa...

Selman Etemi: Në njëvjetorin e zbulimit të bustit të Azem Bejtës në Grabanicë të Klinës

Kur dëshira e kahershme bëhet e realizuar, qetësia shpirtërore mbledh në vete të gjitha ato kujtime, qofshin edhe ato që na rënduan dhe na munduan në kohë. Tani ato më bëjnë krenar që, bashkë edhe me të tjerët, i kemi dëshmi të një rezistence të pathyeshme në kohë dhe rrethana të caktuara...

Hysen Ibrahimi: Hyrë Tejeci – Zëri që kurrë nuk u shua

Libri i autores Hyre Tejeci Murati i titulluar “ZËRI QË KURRË NUK U SHUA”, kushtuar figurës së Prof. Fetah Bahtirit përbën një kontribut të rëndësishëm në letërsinë shqiptare. Fjala është për pasqyrimin e një personaliteti që ka ndikuar jashtëzakonisht shumë në organizimin e shqiptarëve, sidomos në mërgatë...

Albert Vataj: Shyqyri Alushi, këngëtari që u bë shpirt i Shkodrës, zëri që i dha mallit tingull përjetësie

Më 10 maj, në ditën kur Shkodra i dha dritë njërit prej zërave më të dashur të shpirtit të saj, kujtesa jonë përkulet me mall dhe nderim përpara figurës së Shyqyri Alushi, bilbilit të ahengut, atij zëri që nuk këndonte vetëm këngë, por zgjonte kujtime, mall, dashuri dhe krenari qytetare. Ishte ai zë i ngrohtë e i kadifenjtë që...

Kalosh Çeliku: Politikë “madhore” e dhive kryeneqe

Shkrimtari Kalosh Çeliku përdor metaforën tronditëse "Kosova – një Grua e vejë e shitur tri herë" për të kritikuar ashpër këlasën marramendëse politike, dhe gjendjes momentale të partive politike shqiptare  pas shpalljeve të partive politike pas “fitoreve” të pavarësisë të Republikës të Kosovës...

Albert Zholi: Qafa e Thanës

Ishte një mëngjes i freskët mali, kur një gjysh me nipin ndaluan në majë të Qafë Thanës për tu çlodhur. Ja kjo është Qafë Thana bir,-tha gjyshi. Poshtë shtrihej i qetë Liqeni i Ohrit, si një pasqyrë e lashtë që kishte parë gjithçka. Nipi u mbështet mbi një gur dhe pyeti gjyshin që po rrinte aty pranë...

Shefqet Dibrani: Dashuria si Univers i Metaforës Erotike

Në vëllimin “KASAFORTA EROTIKE” të Muhamet Halilit, motivi i poezisë erotike është ngritur në simbolikë ekzistenciale. Poeti arrin të ndërtojë një poezi mjaft të realizuar ku trupi dhe shpirti nuk ndahen. Ata ecin paralelisht si dy lumenj që derdhen në të njëjtin destinacion...

Viron Kona: Zonja

Në pritje të skuqjes së sardeleve që kërcisnin në tigan, unë dhe Zonja, me sytë e ngulur te tigani, prisnim që nëna të na gostiste me ndonjë sardele. Në familje tonë i konsumonim shpesh sardelet, pasi e kishim shtëpinë buzë detit dhe ishte ushqimi më i preferuar, por edhe më i lirë...

Përparim Hysi: Fllad maji

1.  Nuk e  di Nuk e di se ç'pëllumb t'u ul  mbi qepallë? Se i mbylle sytë sikur t'i vrau dielli Unë andej nga ti sytë, të ndjekë me mall Si peng i një misteri.   I hape qepallat dhe pëllumbi fluturoi Unë gozhduar.andej nga ti sytë Po ta them troç,mike moj: Për ty,m'u mbytën gjemitë...

Delo Isufi: Një vështrim kritik mbi katër poezi të poetit Kujtim Mateli

Duke lexuar vargjet e poetit Kujtim Mateli, nuk ka sesi të mos ndihesh i trazuar në shpirt e mendime. Unë, nga katër vëllimet poetike: “Kur mendon për të tjerët” “Qetësojmë shpirtin e trazuar”, “Eci mbi një fije shprese” dhe “Mos u mposhte o njeri”,  zgjodha nga një poezi për secilin libër...

Albert Vataj: Erdha n'Shkodër, tek'njaty ku m'bjen malli e m'presin kujtimet

Erdha, Shkodër, t'gjeta kredhun nan nji qiell gri, por me kumtin tand t'hirshëm, qendisun në shpirtjen qysh un t'shoh e t'ndij. Erdha tekku malli m'pruni, tue mos lan qi harrimi me ra mbi rrigët ku e shkuemja jeme rendi, tue m'kallxu shtegun kah e tashmja...

Sevdail Hyseni: Gjuha në ankand

Në rrjetet sociale shprehjet në rend: Po bëjmë një “post”, fort në “trend”, “Like”-et reshin si shiu i pranverës, e fjala “pëlqim” mbetet prapa derës.   Në çdo cep dialekti bëhet “standard”, nga veriu në jug - një kakofoni bajat: - Më shiko, “muje”, ta “dha”, o burrë...

Edison Ypi: Anije e Ngecur

E vetmja zeje që Shqipëria, kjo anije e ngecur, e ushtron pa u mërzitur, e vetmja shkencë që nuk e lodh, e vetmja punë që e kryen me cilësi, e vetmja detyrë që e plotëson pa i bërë naze, është vjedhja...

U botua në SHBA, në platformat Amazon dhe Barnes & Noble, romani i shkrimtarit të mirënjohur Kristaq Turtulli, “Condemned for Love”

Të nderuar miq, me rastin e Festivalit të Librit në Toronto, u botua sot në SHBA, në platformat Amazon dhe Barnes & Noble, romani “Condemned for Love” (Dënuar nga dashuria). Po hedh për ju një fragment nga ditari i vajzës së bukur koreane May Lee, e internuar me vdekje në orizoret e Koresë së Veriut për shkak të dashurisë me një student shqiptar...

Lekë Mrijaj: Imzot Dodë Gjergji - 'O Dardan! A je kah shpia?'

Ka më shumë se një vit që gjatë një promovimi të një libri , imzot Dodë Gjergji, ipeshkëv i Dioqezës Prizren-Prishtinë, ma ka dhuruar librin O Dardan! A je ka’shpia?, dhuratë të cilën e kam pranuar me admirim, me nderim dhe me një dëshirë të veçantë për ta lexuar me kujdes, jo vetëm si lexues...

Albert Zholi: Arbëresha dhe Ylberi, dashuria kuqezi e dy të rinjve që jetuan dhe vdiqën për flamurin

Në atë fshat të Labërisë, por edhe në gjithë krahinën, askush nuk kishte emër më të veçantë e më të bukur se ajo. Arbëresha! Vetëm kur e dëgjoje emrin, të dukej sikur dëgjoje një këngë të vjetër trimërie. Që e vogël kishte treguar një dashuri të çuditshme për flamurin kombëtar. Nuk ishte si vajzat e tjera që ëndërronin...

Mark Tirta: Gjergj Fishta në optikën studimore të Gjon Markut

Në vitin 2024, studiuesi dhe autori Gjon Marku sjell në vëmendjen e lexuesit librin e tij studimor "Gjergj Fishta – shkrimtari me vetëdije të lartë kombëtare", kushtuar njërit ndër figurat më të rëndësishme të urdhrit françeskan, një personaliteti që ka lënë gjurmë jo vetëm në jetën kulturore...

Lekë Mrijaj: Këndvështrim analitik-letrar mbi librin “Rruga, e Vërteta dhe Jeta” në përkthimin shqip të Don Fran Sopit

Libri “Rruga, e Vërteta dhe Jeta” i autorit Marijan Radanovic, i përkthyer nga kroatishtja në gjuhën shqipe nga Don Fran Sopi, është një vepër me peshë të veçantë në fushën e formimit fetar, katekistik, moral dhe shpirtëror. Libri në fjalë nuk mund të lexohet thjeshtë si një tekst mësimor, as vetëm si një doracak i të...

Xheni Krypi: Grua e pathyeshme

Në gurët e tij rreh zemra e historisë, si një frymë e vjetër që s'pranon të shuhet, Berati ngrihet mbi heshtjen e shekujve dhe në dritë të Osumit ngadalë përkulet.   Në çdo kalldrëm fshihet një kujtim i gjallë, në çdo mur i bardhë një histori e vjetër, këtu koha nuk ecën — ajo ndalet, dhe shpirti i qytetit flet butë e i qetë...

Albert Habazaj: Evarist Beqiri dhe vlerat e shkrimit

Qysh në krye të këtij shkrimi reflektues, dua të shprehem: Faleminderit dr. Evarist Beqiri për shkrimin “Një roman me peshë historike” (kushtuar romanit “Halimi” i Petro Markos) Ky shkrim lakonik dhe me shumë vlera i Evaristit, birit të denjë tërbaçiot, dr. Evarist Beqiri për romanin...

Përparim Hysi: Era dhe Tufani

Së pari, për të shuar kuriozitetin e lexuesëve, nuk është që do flas për këto nominime atmosferike, por janë pseudonime të dy protagonistëve të tregimit tim.  Tregimi është lirik dhe nuk di sa do arrijë të sjellë tek lexuesit atë baladë dashurie të dy protagonistëve. I kam njohur që të dy dhe jo vetëm kaq: kam njohur dashurinë...

2 3 4 5 6
Në Fokus