Kulturë

Luz P. Thaqi: E vërteta historike - besnike e pjesëmarrësve të saj

Autori Zeqa, me shëmbullin që vetë e ka përjetuar, i perkufizon ngjarjet me saktësi përmes 35 personaliteteve të Bashkësisë Lokale Grabanicës (Komuna e Klinës), të ditëve më të vështira, kur kataklizma mbi neve vetem sa ofrohej, ndërsa zhgënjimi nga faktori i jashtëm atëbotë sa vinte e...

Albert Vataj: Teodor Keko, zëri i shpirtit që u këput duke kënduar

Më 22 gusht 2002, Teodor Keko i dorëzohej vdekjes ende i ri në moshë, por me një jetë të mbushur me përjetim e me ëndrra, me zjarrin e vargut dhe me fjalën e tij që gjëmonte si kushtrim. Ai nuk jetoi gjatë në vite, por jetoi gjatë në thellësi, duke i dhënë kohës së tij një dendësi të rrallë...

Jashar Esati: Fragment nga romani Ura e Oqeanit

Vitet kalonin një nga një. Dila vijonte klasën e tetë. Ajo ishte ndër nxënset më të zgjuara në klasë së bashku me shoqen e saj,Shpresën dhe shokun e klasës Dinin,ishin më të dalluarit në shkollë.Ata merrnin pjesë edhe në aktivitetet e shkollës me rastin e festave shtetërore si në recitime, vallzime dhe...

Cikël me poezi nga Xheni Krypi

Më lër të jetoj edhe pak,o rrugë e vdekjes,se dua të përqafoj kujtimet,gjithçka që lashë pas: fëmijërinë që më buzëqesh,rrugën e gjatë të jetës,një dashuri që s'harrohet,nënën me duar drite,babanë që më pret në pragmotrat që më qeshin,vëllain që më thërret nga larg...

Visar Zhiti: Vera e së dielës...

Buzëqesha prapë kur po endeshim në shitoren e verërave, ku vemi zakonisht dhe, mes llojeve të shumta sirtarëve, gjeta sërish shishet me etiketat “The prisoner” dhe pak tej ato me “Unshackled”, - i burgosuri dhe çprangimi - ia përktheva vetes në gjuhën amë…

Jahja Drançolli: Mbetjet e rrënojave të Siparuntonit, qytetit antik të Pejës...

Zbulimet arkeologjike që datojnë të paktën që nga gjysma e dytë e shekullit të XIX tregojnë se zona ku ndodhet një pjesë e qytetit (pranë varrezave të vjetra të qytetit dhe Fabrikës së Baterive) dyshohet të ketë qenë qyteti i lashtë i Siparuntonit, i përmendur në Gjeografinë e Prolomeut...

Albert Vataj: Gëzuar ditëlindjen President!

Sot, më 19 gusht, nderojmë lindjen e një burri shteti që nuk ishte thjesht President i një superfuqie, por mik i një kombi të vogël me zemër të madhe. Bill Clinton, në momentet më të errëta për Kosovën, zgjodhi të mos qëndrojë spektator i vuajtjes, por të bëhet zëri i drejtësisë, dora e shpresës, dhe mburoja e lirisë...

Xhemail Mustafa: Kronikë e dramatizuar dhe e shpirtëruar

Ndërkaq, me romanin e tij të tretë “Shënimet e Gjon Nikollë Kazit”, autori i kapërcen kufizimet e mëparshme në planin tematik dhe, po ashtu, praktikën e vet krijuese, e plotëson dhe e zgjeron me elemente të reja të qasjes dhe të prosedeut artistik. Këto risi poetike i sugjeron vetë titulli i romanit...

Ndue Dedaj: Një burrë i vdekshëm

Habi e madhe do t’i duket gjithkujt, që do njihet me këtë ndodhi, që nuk do të ngurroja ta quaje ngjarje, por më parë po ju them se mua më është ngulitur në tru, se kam qenë dhe unë aty, atë ditë të largët motmoti, kur ndodhi ajo vdekje e pazakontë, sy për sy me ne. Kur ai burrë, pasi foli...

Jahja Drançolli: Dy monumente kultit të lavdisë justiniane

Restaurimi dhe konservimi si dialog mes kulturave: Dy monumente kultit të lavdisë justiniane, Bazilika Euphrasia në Poreç (Kroaci) dhe Bazilika San Vitale në Ravena (Itali), pjesë e monumenteve të Trashëgimisë Botërore UNESCO, që nga vitet 1996, 1997, përfaqësojnë një model konkret se...

Sevdail Hyseni: Receta e romes

Shkoi një rome me problem shëndetësor,Të bënte te mjeku kontrollin mjekësor.Nuk kishte me vete librezë shëndetësie,Madje, ç’është e keqja, asnjë lek për fije. Mjeku pyeti shkurt, me kokën lart në tra:- Ku ke parë, moj shoqe, mjekim pa para?- A bën, shoku mjek, të them ashiqare,Veç një pyetje, nëse s’të prish punë fare...

Dorian Koçi: 'Motra Tone' e Kol Idromenos - Një portret i gruas shqiptare në prag të modernitetit

“Motra Tone” është pikturuar nga Kol Idromeno në vitin 1883 dhe përbën një nga ikonat më të njohura të artit pamor shqiptar. Idromeno, i formuar në traditën akademike italiane por i rrënjosur fort në realitetin e Shkodrës së fund-shekullit XIX, arrin të krijojë një vepër...

Përparim Hysi: Pse në Librazhd?

Titulli i këtij tregimi vërtet është si një pyetje retorike dhe,sado që mundohem t'i jap një përgjigje të saktë,prapë se prapë, diçka mbetet e pazbuluar. Ndodh si me atë thënien e Nobelstit FRANCRZ,ANDRE GIDE që ka thënë:" Sado që "zhvishesh" për të treguar qoftë dhe për vete,prapë...

Hamza Halabaku: Si e pashë këtë verë Prishtinën time

Si e pashë këtë verë Prishtinën time, kryeqytetin e Republikës së Kosovë,  është një shkrim që do të përpiqem ta shtjelloj pikërisht në verën e vitit 2025.Pasi i kisha siguruar biletat e aeroplanit, që të fluturoja nga qyteti gjerman ku banoj qe më shumë se 35 vite për në Prishtinë, gëzimi nuk kishte kufi që një mbrëmje të javës së...

Nue Oroshi: Një libër enciklopedik që ruan historinë e nacionalizmës shqiptare

Historia shqiptare gjatë përiudhes se diktaturës dhe masakrimit komunistë kundër shqiptarëve atdhetarë është shkruar edhe sot shkruhet në dy drejtime. Historia e vërtetë që është paraqitë nga studiuesit, profesorët, historianët e vijës atdhetare që është shkruar me metodologji shkencore...

Kadri Tarelli: Përshëndetje!

Para pak ditësh, më saktë më: 08, të gushtit, 2025, në mjedisin e lokalit “Hana”, pranë Gjykatës, ose siç e quajmë ne “Kafe Oborri”, në Durrës, u përurua libri im, “Filxhani m buzë të kafshuar”. (Tregime)Të ftuar ishin krijues, miq e shokë, nga Durrësi, Tirana, Lushnja, etj. Të gjithë meritojnë...

Albert Vataj: 18 gushti i vitit 1850, nata e fundit e Honore de Balzak, sipas Viktor Hygo

Ishte mbrëmja e 18 gushtit të vitit 1850. Viktor Hygo kishte pak kohë që ishte bërë mik i Balzakut, tregon Stefan Cvajg, një mik i mirë, një mik që e përcolli deri në pragun e fundit tokësoren e këtij “shenjtori” pa altar. Ishte ai, që do të mbetej kontakti i fundit i një gjeniu. Një gjeni që do të fliste...

Viron Kona: Piromani s’do t’ia di!

Vijojnë zjarret e s’mbarojnë,flakët përhapen në Shqipëri,digjen pemë përvëlon vendi,piromani s`do t`ia di! Miliona pemë rriten në pyje,jetë për ne, edhe për breza,kur një pyll bëhet shkrumb,aty shkrumbohet dhe jeta!...

Atdhe Geci: Uni i prushit poetik

Në një shëtitje  të  trishtuar në Prishtinëpashë një rënie të njeriut për të tashmennjë rënie të dashurisë për më të dashuritdhe një trishtim të përgjithshëm për jetën. Unë s´di a di  ta vlerësoj saktë e si duhetnjë grua të dashur të ëndrrave të ëndrrës...

Dorian Koçi: Piktori austriak Leopold Forstner dhe Shqipëria

Leopold Forstner (1878–1936), një ndër përfaqësuesit më të shquar të Jugendstil-it austriak dhe pjesë e lëvizjes së njohur Secession të Vjenës, la pas një trashëgimi të pasur ku mjeshtëria dekorative bashkohet me ndjeshmërinë artistike. I specializuar në mozaik dhe pllaka dekorative, ai përdorte...

Albert Vataj: Përvjetori i një kryevepre të letërsisë

Sot mbushen plot 80 vite qëkur erdhi në ëndjen për të lexuar, për të menduar dhe për të reaguar, një nga monumentet e letërsisë botërore. Ka libra që nuk plaken kurrë, sepse fjala e tyre nuk i përket vetëm kohës në të cilën u shkruan, por ecën përtej saj, duke e sfiduar çdo epokë me të njëjtën forcë. Një i tillë është “Ferma e Kafshëve” i George Orwell...

Tahir Bezhani: Puhizë bjeshke

Duke ecur humbësirave të kohësVetmia ime ngacmonte heshtjenBuzëqeshjet ,të kalbta janë si leckaTelave të rrymës së shkuar rinoreEmetim fëminor i dëshirave të plakuraNë bebëza të lodhura, të rrudhuraHerë herë  dilte tymi i verdhëE pabesuar,sa lehtë ndizej zjarriMajave të largëtaSi fije kashte  në vera të thara...

Milazim Zeqiraj: Sytë tanë shofin larg

Për të jetuar më mirëkëgën e parë e kënduam vet. Ne jemi këtu, dem baba demNuk lëvizim,edhe kur vendi mbulohet me zjarr. Në rrugëtimin tonë,ne ecnim ngadalë, në trasen e diellit,të sigurt në heshtje,dhe në heshtje prisnim,ditën me dritë si shpërblim...

Albert Zholi: Intervistë me autoren e filmit, “Imazhi yt mbi re” i skenaristes dhe folëses Angjelina Xhara

Duke sfiduar moshën kineastja Angjelina Xhara Papalilo vjen në këtë behar me filmin e saj dokumentar suprizë, “Pandeli Palilo, imazhi yt mbi re”; një film që ishte projektuar me kohë të realizohej në mëndjen e saj prej kohësh. Lexojmë në ekran me titra Viti 1969, mbasi shohim...

Visar Zhiti: Donja Maria e poetit kuban Nicolás Guillén dhe Shqipëria në anën tjetër

Shohim nëpër anketa dhe intervista të bëhet dhe pyetja për librat që të kanë ndryshuar jetën dhe përgjigje nga më të ndryshmet, të bukura dhe me të papritura, por unë them se ka dhe poezi me ndikim të fuqishëm, që sjellin ndryshime jo vetëm brenda teje, por edhe jashtë, mund të ndryshojnë dhe ngjarje dhe rrjedhën e tyre…

Përparim Hysi: Burra me pantollona të shkurtëra

Atë kohë banoja në SANT PETËRSBURG të FLORIDËS (atje kam jetuar 12-vjet) dhe një mbasdite erdhi miku im nga FIERI, LEANDËR LENA dhe më mori me makinën e tij për një kafe. Sa mirë që bëre, -i thashë LEANDRIT, por para se të vemë në STARBUCK për kafe, më ço tek dyqani i...

Lekë Mrijaj: Shefqet Dibrani - 'Anatomia e brymës'

Shkrimtari mirënjohur Shefqet Dibrani perveq se është një intelektual e atdhetar i formuar, është edhe një ndër poetët dhe publicistët shqiptarë që përmes frymës së tij të lirë letrare, e ka skalitur në fjalë golgotën dhe kataklizmat e popullit të tij, mërgimin dhe përpëlitjet e thella të shpirtit mes...

Bashkim Saliasi: Provimi

Herët në mëngjes, mora rrugën për në qytetin e Kamzës. Na ishte dhënë porosi që në ora 6 e 30 të paraqiteshim pranë ZA-së.-Kush nuk vjen në orar, - komunikoi shefi i personelit të ZA-së, - penalizohet deri në pushim nga puna.-Kur të zë, të zë. S'ke çfarë bën, mos e zgjat! -  tha shoku që kisha në krah...

Spica Metalike: Tradhtia ka emër

Tradhtia më e rëndë është ajo politike,me dinakëri e buzëqeshje plastike.Kur del në ekran, politikani në kolltuk,premton “rrugë, shkolla, ujë me bollëk”. Thotë: “Do ta luftoj hajninë e pushtetit!”E sot ka katër vila, në çdo anë të qytetit!Kur e pyetën për popullin, tha me hoka:“Ata janë mirë, të zënë me TikTok-a!”...

Mihal Gjergji: As rroj, as vdes

I ngujuar në burgun e fjalësAs jetoj dhe as vdes (në hapsanë!)Ndërsa prita ndëshkimin e radhësM’a grabitën lirinë dhe më vranë Si në ëndërr më shfaqet “cigarja”Dorën zgjat të më djegë përsëriKy kodosh më i keq se murtajaMë plagosi dikur në rini...

Rrethi i mbyllur i dashurisë së plagës

Poezia “rrethi cirkuit” e Armela Hysit vjen si një përplasje e mprehtë mes vetes dhe tjetrit, ku kufijtë mes “unë” dhe “ti” treten, bashkohen e prapë ndahen, e shfaqur kjo në një mënyrë që më së shumti i ngjan një pasqyre të dyzuar. Në këtë poezi, ‘unë’ dhe ‘ti’ nuk janë dy brigje të ndara nga një...

Baki Ymeri: Poeti i një dhurate hyjnore me aromë arbërore

Remzi Basha na ofron poezi të bukura, sentimentale, të frymëzuara dhe të shkarkuara nga zemra dhe shpirti. Autori shkruan një poezi reflektuese që shpaloset në disa shtresa medituese. Jehona e vargut të tik lind rezonanca të bukura dhe tronditëse. Në vargjet e Remziut projektohen imazhe...

Agron Tufa: Havzi Nela - Pse t'më dhimbset jeta

HAVZI NELA (20 nëntor 1934 – 10 gusht 1988) është bërë gjerësisht i njohur (ndonëse jo aq sa duhet dhe sa e meriton), falë rrethanave të tij tragjike të burgimeve të gjata politike, papërkulshmërisë dhe karakterit burrëror që tregoi gjatë gjithë proceseve dhe kohës së vuajtjes së dënimit dhe...

Edison Ypi: Cuca me Nishana

Kush e di sa ka përparuar sot Radomira prej kohës së cucës me nishana, tashmë kur kooperativa nuk ekziston, kooperativisti është i lirë, buka, bulmeti, mishi, zarzavatet, janë me bollëk, dhe bio.Nga Bulqiza te Ura e Cerenecit, Rruga e Arbërit shkon përgjatë një lugine të gjerë...

Resmi Osmani: Përsiatje në një çast vetmie

Inxhinier Struga, vëren nga dritarja që sheh nga lindja.E bukur dita: e ndritur, e ngrohtë, e kthjellët.Fillim pranvere.Ka pirë kafen, ka dëgjuar lajmet që si zakonisht happen me kronikën e zezë. Po më pas? Dita si gjithë ditët, e zymtë, gri, pa gëzim. Ndryshon vetëm data, hiqet një fletë nga...

37 38 39 40 41
Në Fokus