Kulturë

Dorian Koçi: Poezia "Mbreti i Tulës" në gjuhën shqipe: Ndre Mjeda dhe shqipërimi i parë i Gëtes

Një nga përkthimet më të hershme dhe më të bukura të letërsisë gjermane në gjuhën shqipe është padyshim përkthimi që Dom Ndre Mjeda i bëri poezisë së famshme të Johann Wolfgang von Goethe-s, Der König in Thule (“Mbreti i Tulës”). Ky shqipërim ka një rëndësi të veçantë jo vetëm për faktin se...

Xhevahir Cirongu: Qyteti hesht

Edhe vapa u struk dikuAjo iku me ditët si zjarre,Dhe hapi saj gjithë lozanjareSi një breshkë nëpër livadhe. Qyteti im fle pranë dallgëveSi pa dashur sytë i përgjum,Heshtja ‘’puthë’’ hënën në qiellKjo vapë mistrece të lë pa gjumë!...

Rexhep Shahu: Ne, të gjallët e vdekur

Në mos ne, të gjallët e vdekurTë vdekurit e gjallë do të vijnë një ditë patjetërDo t’i braktisin varret e do të vijnë të na shpëtojnëDo të vijnë ta ngjallin protestën tonë të vdekurT’i japin shpirt protestës tonë të coftë...

Bashkim Saliasi: Tragjeditë e Eskilit

Eskili në veprën e tij është shprehur qartë se, teprimi i pasionit, qoftë edhe në mbrojtjen legjitime bëhet shkas për imigrimin e "të drejtës" te kundërshtari yt, i cili, duke u përgjigjur me të njëjtën mënyrë bëhet shkas për brezni të tëra krimesh që shoqërojnë breznitë njerëzore...

Sevdail Hyseni: Kënga që s’u këndua

Derisa punonin në arë burrë e grua,Në periferi të fshatit, afër një krua.Në xhep burrit i vjen një mesazh,E fton dashnorja për një masazh. - Vdiq xhaxhai! - thotë burri lanet,Më shkruan kushëriri n’këtë moment.- Shko! - i thotë gruaja me pikëllim,Ara s’pret me lot, veç dorë dhe punim...

Dorian Koçi: Hora e Arbëreshëve

Hora e Arbëreshëvet, e njohur sot si Piana degli Albanesi, është një nga vendbanimet më të rëndësishme historike e kulturore të arbëreshëve në Itali. E themeluar më 30 gusht 1488 nga të mbijetuarit e eksodit shqiptar pas vdekjes së Skënderbeut dhe pas rënies së rezistencës shqiptare kundër osmanëve...

Sadbere Emshiu: Ymer Nurka – Një zë i kohës në Lirikën dhe Baladën shqipe

Kur tradita takohet me modernitetin, disa emra nuk mbeten thjesht në faqet e librave apo në kujtesën e një brezi; ata bëhen nyje të një zinxhiri shpirtëror që lidh poetët dhe prozatorët ndër mote, sikur lumenjtë e vjetër të Korçës dhe Pogradecit që rrjedhin nën diellin e mëngjesit, duke mbajtur të fshehur në rrjedhën....

Albert Vataj: Loro Kovaçi, shpirti i paepur që ngadhënjeu për të patur vendin e merituar në artin tonë skenik

Në historinë e teatrit shqiptar, pak figura kanë lënë një gjurmë kaq të thellë dhe të qëndrueshme sa Loro Kovaçi. I lindur më 30 gusht 1903 në Shkodër, në një familje zejtarësh, ai u rrit mes vështirësive, por me një pasion të pashuar për artin. Jetim që në moshën 12-vjeçare, u detyrua...

Don Fran Sopi: Gurthemeli i Kishës Zoja e Këshillit të Mirë në Klinë, një testament i gjallë i së kaluares qe do të flet nder shekuj

Në rininë time të hershme, në bankat e Gjimnazit Klasik të Pazinit, në Istër të Republikës së Kroacisë, një ditë e zakonshme mësimore u shndërrua në një përvojë që ndryshoi rrjedhën e shpirtit tim. Profesorët e mi, njerëz të dijes dhe të fesë, flisnin me zë të ulët, por me dhimbje të...

Albert Habazaj: Shkrimtari shqiptaro-amerikan nga Struga Medi Çoma me rrënjë të pashkëputura në Vlorë

Biblioteka Publike "Shevqet Musaraj" e Vlorës, mirëpriti shkrimtarë, poetë, njerëz të kulturës dhe artit, si edhe personalitete të qytetit, në përurimin e librit "Rrënjë të paprekshme atdhedashurie dhe patriotizmi"  të autorit shqiptaro - amerikan me origjinë nga Struga z. Medi Coma...

Gani Pllana: Ura e re mbi Ibër

Në Mitrovicë, ku era fëshfërin mes plepaveQëndron një urë që mban mbi supe kujtimet e vjetraE re në emër, por me shpirt të lashtëKa parë lot, ka ndjerë shpresë, ka duruar urate Nëpër Ibër rrjedh uji i qetë e i vrullshëm, bilurSi zemrat që digjen, në heshtje e në zhurmëNjëri breg shikon nga e kaluara e...

Përparim Hysi: Ç'kërkon vesa mbi qerpik?

Shoh një pikë vese mbi qerpikun tëndDhe dua atë"pikëves" ta lëpiPastaj,për "çlodhje",dua syrin tëndDhe,pastaj,"tulatem" tek yti gji...

Kristinë Oroshi: Lufta e heroit Ndue Përlleshi në dritën e folklorit

Heroi i kombit Ndue Përlleshi përveç që ka lanë gjurmë në studimet historike përmes shumë studiuesve që kanë botuar shkrimet e tyre në aspektin historik një rol të rëndësishëm për ndriçimin e veprës heroike të Ndue Përlleshit e ka ndriçuar edhe kënga folklorike shqiptare...

Hazir Mehmeti: Rexhep Rifati, frymëzues e krijues i pandalshëm

Në sallën e bukur të Institutit Albanologjik u prezantuan vepra të autorëve nga mërgata, mes tyre ishte Rexhep Rifati me librin i tij të njohur “Arbëreshët fotosintezë e shpirtit tim”. Rreth  kësaj vepre kushtuar arbëreshëve, shkruan kritik e figura të njohura,  mes tyre At Antonio Belushi...

Visar Zhiti: Dy poetë dhe bronzet e tyre

Kanë lindur në të njëjtën ditë, si sot në 28 gusht, në vende të ndryshme dhe në shekuj të ndryshëm, u përkasin gjuhëve të ndryshme dhe kulturave të ndryshme, njëri ka madhësinë e kombit të tij të madh, që i ka dhënë botës, tjetri fatin e kombit të tij të vogël e të copëtuar nga bota…John Wolfgang von Goethe dhe Ali Podrimja...

Hamdi V. Thaçi: Xhemë Tërnafci – Shembull i luftëtarit të lirisë

Duke filluar që nga titulli i librit, autori të bënë kureshtar, të cytë, nuk të lenë të qetë, të ngutë të mësosh e të zbulosh për Sugarin e Çetës së Azem Galicës, i cili në realitet është edhe strumbullari i kësaj teme të rëndësishme, të thurur me mjeshtri e art krijues nga pena plot elokuencë e profesorit Bedri Tahiri...

Mihal Gjergji: Bexhet Nivica

Bexhet Nivica, i njohur kështu në reagimet e tij të publikuara në gazetën “Demokratia” (gazetë e Xhevat Kallajxhiut e cila doli në Gjirokastër më 28 nëntor 1925 dhe vijoi deri më 1939), apo Bexhet Malaj siç njihej nga bashkëfshatarët e tij niviciotë, prej kohësh ka hyrë në mendimet e mia...

Mehmetali Rexhepi: Shoku im, dëshmitar i ëndrrës për atdhe

Shoku i rinisë sime, Ilmi Ramadani, paska ikur në botën e amshimit!Pikëllimi është i natyrshëm për mua…Në këto çaste më rikthehen copëza kujtimesh: ndejat në odën e Malajve, të Hasanit e të Rexhepit me Nijazi Korçën, Fazli Abdullahun e ndonjë tjetër, e rregullisht me Ilmiun te Selku, siç e thërrisnim babain e tij...

Viron Kona: Ligjëruesi 'modern'

E kishin kërkuar vetë atë ligjërues,prof.me gradë të lartë në ekonomi,por ndonëse të përqendruar tek ai,s`po e kuptonin dot ligjëratën e tij. S`dukej si ligjëratë, por si labirint,përzierje shprehjesh frazeologjike,hyrje - dalje pa fund nëpër fjalorë,komente situatash e idesh politike...

Albert Vataj: Kur era, të bukurën e bën me faj dhe të përbetuarin e grish në tundim

Kur era, me lojën e saj të papërmbajtur, i rrëfen botës të fshehtën e së bukurës, ajo e bën të pafajshmen me faj. Dhe aty, përtej murit të lartë të përbetimeve dhe kodeve të rrepta të ndalimit, predikuesi vihet në sprovën e brishtësisë së mishit përballë dritës së shpirtit...

Sevdail Hyseni: Pishpiriku

Sipas rregullit të lojës, pa keqkuptim,fjala “pishpirik” nuk është nënçmim.Në shumë raste ka vlerën më të arrirë,se pika, xhandari, dhjeta e dyshi i mirë. Shih si luajnë politikanët tanë pishpirik:tre letra të fshehta, një përmbi – taktikë.Marrëveshjet në ajër, me qesh e ngjesh,parullat në ekran – tatari e marrtë vesh!...

Blerim Rrecaj: Valëbardha jonë

Qofsh valëbardhë ShqipëriQofsh e gjelbëruarE luleshumëE mrekullueshme jeO kopsht harmonieMë e bukur mund të jeshMë të bukur mund të bëjmë...

Albert Vataj: Postmortum për Artur Zhejin

Një zemër pushoi, por jo një zë, një prej atyre zërave të gjëmimshëm, mëtimeve të përkora dhe mendimeve të shuguruara në dritën e dijes. Një trup u nda nga fryma. Një mendim që s’u këput nga kafshimi i terratisës i Amokut. Një jetë u mbyll, por jo jehona e saj, ajo që kaploi krejtkund...

Miradije Gashi: Mësuesit që lanë gjurmë në jetën time

Që në hapat e parë të shkollimit, kam mësuar të respektoj çdo mësues e profesor, pa dallim. Por disa prej tyre kanë mbetur të gdhendur thellë në kujtesën time.Në shkollën e vendlindjes, kujtimet më të forta më lidhen me mësuesit Latif Gashi, baba i arsimit për Drenasin, dhe Fadil Shala, muzikant i talentuar....

Visar Zhiti: Dritë që ecën zbathur

Në atdheun e Nënë Terezësbraktisja i ngjan rënies së muzgjeve,që kanë mbuluar pllajat dhe fushëtiratme ato rrënojat e banuara në mes dhe elegjitë e atyre që s’janë,por vijnë rrotull bashkë me korbat,ndërsa në qiell pasqyrohen udhëkryqe  si një varrezë në ajërdhe qytetet janë të përmbysura...

Albert Vataj: Rikthehet në jetë zemra antike e olimpizmit në Amantian ilire

Në ditën e dytë të “Vajza Fest 2025”, Amantia u ngrit si një orakull i ringjallur, ku mijëvjeçarët u përkulën para një çasti të vetëm. Në atë amfiteatër të gurtë, ku koha ka gdhendur heshtjen e saj madhështore, tingujt e sotëm u përzien me jehonën e largët të lashtësisë. Gurët, të tharë nga shekujt...

Brahim Avdyli: Dy fjalë për etimologjinë e emërtimit 'Arb-ban'

Disa përcjellës të parë të një lajmi të shkurtër, lidhur për themelimin iliro-shqiptar të Perandorisë Bizantime, qoftë në publikimin e ALB BANIA, me datën 13 gusht 2025, në shkrimin e tyre të shkurtër, „Ja dhe themelusit e Bizantit, shikoni vetë, të gjithë me plisa në kokë...

Përparim Hysi: Telashe të "vogla" të një njeriu të ndershëm

Heroi i këtij tregimi nuk është shpikja ime. Përkundrazi: ka qenë komshiu im dhe, tek shkruaj për të,  gjithmonë më bren meraku në do jem i zoti që ta paraqesë para lexuesit me gjithë atributet që kishte si një njeri të ndershëm, siç është ndershmëria. E kam fjalën për MANO OSMAN MAKËN nga PETOVA e FIERIT. MANO  MAKA...

Kristinë Oroshi: 'Zanat e Lirisë' - libër poetik që tregon ndjenjat shpirtërore të atdhetarëve Antikomunistë

Libri "ZANAT E LIRISË KËNGË KRESHNIKE ANTIKOMUNISTE" BOTUAR NË L'ALBANIE LIBRE 1947-1968 nga shumë autorë, të mbledhura dhe të përgaditura në njëlibër nga autorja Bianca Maria Gjomarkaj është një libër i rrallë që tregon shpirtinantikomunistë të shumë intelektualëve atdhetarë të cilët asnjëherë nuk heshtën...

Dorian Koçi: Pejsazhi heliocentrik në Apolloni

Apolonia është gjithmonë një frymëzim. Qyteti i lashtë, i ngritur buzë lumit Aos dhe pranë detit që dikur i jepte frymëmarrje, mbetet një prej atyre vendeve ku antikiteti nuk është vetëm kujtim, por një praninë e gjallë që të bën të mendosh për jetën, bashkëveprimin dhe shtegtimin e ideve...

Albert Vataj: Thirrja e dritshme e artit që sjell hyjnoren e biblikes

Në Bazilikën e Lajmërimit në Nazaret, aty ku toka dhe qielli sikur shkëmbejnë frymë, qëndron e gdhendur në mermer vepra e Andrea Vici-t: “Lajmërimi”, një reliev i lartë që e shndërron çastin biblik në një dramë të përjetshme artistike...

Hazir Mehmeti: Hanëmshahe Ilazi, zë i përkushtuar në letërsi dhe publistikë

Në orën letrare organizuar nga Lidhja e Krijuesve Shqiptarë në Mërgatë u prezantua si e ftuar e veçantë, krijuesja dhe veprimtarja e njohur Hanumshahe Ilazi, prezantoi veprën e njohur të saj “A vriten engjëjt?!”, kushtuar fëmijëve të vrarë nga barbaria serbe në Kosovë...

Paulin Z. Zefi: Kroi i Shehrit në lagjen Varosh të Lezhës

I vendosur në lagjen historike të Varoshit, në verilindje të Kështjellës së Lezhës, Kroi i Shehrit përfaqëson një nga ndërtimet më të hershme hidraulike në kontekstin e infrastrukturës tradicionale, duke u shquar si monument me vlera të spikatura historike, arkitekturore, funksionale dhe kulturore...

Agron Tufa: Sajza

Jam symadhja Sajza.Kam pasur sytë më të bukur, më të mëdhenjtë e më të habiturit në botë. Vdiqa kur po mbushja 8 vjeç.Tani jam bijë e ujit. Rrjedh dhe bares – shpirt i trazuar ujërash. Zanat e Korabit, thoshte gjyshja, kanë qenë të bukura si unë. Por jo sa unë. Nuk quhet fare koha kur po vdisja… Isha skelet…

Sevdail Hyseni: Dhia në karrocë

Në pranverë blinte dhinë qumështore,pastaj e therte për pastërma dimërore.Kështu vepronte për çdo vit pandarë,derisa një dhi i doli e sojit të mbarë. Vendosi ta ruante kafshën me kënaqësi,mirëpo katundi e kishte një hall të zi.Ekzistonte i vetëm një cjap për çiftim,ku banorët përballeshin me shqetësim...

36 37 38 39 40
Në Fokus