Kulturë

Anton Marku: Andrea Grill, një përkthyese që e do Shqipërinë

Vjenë, 19 shtator 2025: Lidhja e Shkrimtarëve dhe Krijuesve Shqiptarë në Austri ‘‘Aleksandër Moisiu’’ nisi një seri të bashkëbisedimeve me krijues letrarë. Mysafire e parë në kuadër të këtij koncept të ri ishte përkthyesja dhe shkrimtarja austriake Andrea Grill, e cila rrëfeu për përvojat e saja të para me Shqipërinë dhe shqiptarët...

Blerim Rrecaj: Lëmsh e përshesh

Qielli bujar ma dhurojNjë kurorë reje mbi kokëTë cilën po e bartNgado që po shkoj ...

Shyqyri Fejzo: 'Po' dhe 'Jo' lozonjaret e jetës

Eh! Me këto "po-të dhe jo- të" sidomos ato që dalin nga goja e njerëzve menjëherë dhe të dyja, çak-bam, ka ngjarje dhe histori që nga e vogla tek e madhja. Dy fjalët vogëlushe "po" dhe"jo" që i lidh zanorja "o" e përbashkët dhe i ndan "p"e "j" të cilat rrinë kurriz më kurriz, mendimet lakohen si të vinë...

Sevdail Hyseni: Arroganca

Në pazarin e madh të rrjeteve sociale,ku lavdia blihet me “like” pa ideale,artistët shëtisin me kurorën e zbehtë,me medalje plastike me çmim “ofertë”. Njëri shpallet gjeni në statusin e vet,tjetri e shet poezinë si sallam në paketë.Kritiku i rri mbrapa si papagall gojëtar,“Shumë i madh je, maestro!”- i paparë...

Albert Vataj: Hannah Arendt dhe rreziku i një bote pa të vërtetën

Ka momente kur njeriu e ndien se e vërteta nuk është më e sigurt. Kur fjalët rrëshqasin në sheshin publik, kur gënjeshtra vesh petkun e së vërtetës dhe e vërteta ngatërrohet me trillimin, atëherë lind frika më e thellë: humbja e aftësisë për të gjykuar...

Llesh Ndoj: Rreth veprës studimore dhe krijuese të Prof. Dr. Anton Nikë Berishës

Besoj biem dakort me shumë prej jush se kjo bota jonë është unike, është universale, se ajo lëviz sipas ligjësive të saj të natyrës, të njohura dhe të panjohura dhe se ajo çfarë secili prej nesh paraqesim, është vetëm një vështrim i mundshëm rreth saj, apo edhe një analizë ose studim...

Albert Vataj: Thirrja e Faik Konicës në Gazetën Albania, 1897, për shqiptarët krejt

Në fund të shekullit XIX, kur Shqipëria ishte ende e robëruar dhe e copëzuar, kur plagët e saj trupore ishin të shumta, por plagët e shpirtit edhe më të thella, Faik Konica ngre një thirrje që mbetet një nga testamentet më të fuqishme të mendimit rilindës. Në faqet e gazetës Albania...

Përparim Hysi: Lulet në oborrin poetik të Luan Xhulit

Poeti LUAN XHULI kishte ardhur nga ATHINA dhe, ngaqë do shkonte në DEVOLL, ku i ka rënë koka,  qëndroi në TIRANË, sa shkëmbyem nga një kafe malli. Jo vetëm kaq:më dhuroi librin e fundit, të porsabotuar, "Mos ma turbulloni puthjen" dhe kam që dje pasdite dhe deri tani që...

Albert Vataj: Ndahet nga jeta “kryeashiku i ahengut shkodran”, Agim Molla, zëri autentik i një tradite

Me ndarjen nga jeta të Agim Mollës, Shkodra humbi një nga figurat më të dashura dhe më autentike të shpirtit të saj muzikor. Ai nuk ishte i famshëm në kuptimin e skenave të mëdha, të festivaleve apo të ekranit kombëtar, por ishte i madh në atë që përfaqësonte...

Milazim Zeqiraj: Urime për ditën e parë të shkollës

Ore Tim, ore trim,je rritur,si zogu në fluturim.Nga lodrat në kopshti,e parashkollorëtani po e hap,,derën në shkollë. Si dielli në agim,me 16.9.2025,zgjohu ngadalë,çantën të pretme libra e fletore plot...

Sevdail Hyseni: Buka

Shkoi Shoku Enver një ditë drejtkazermave ushtarake me radhë,me pallto të gjatë e sy të mprehtë,të gjithë ushtarët në rresht si gardh. I largoi oficerët, mbeti me ushtarë,pyeti tre herë njësoj pa ndërprerë:- A ju del buka, o ushtri e popullit?- Na del e na tepron, shoku Enver!...

Armela Hysi: Cicërimat shqip në Parkun për fëmijët dhe kulturën

Po hyjmë pothuajse në dekadën e dytë që aktivitete të ndryshme në Ditën Ndërkombëtare të Shkrimit e Leximit, përkujtuar në fillim të Shtatorit, gjejnë edhe komunitetin shqiptar të Athinës në përkushtim të kësaj date të përzgjedhur, kundër analfabetizmit dhe të drejtave themeltare të njeriut për arsimim e dije...

Jahja Drançolli: Durrësakët, në krye të universiteteve prestigjioze europiane (1396, 1497)!

Bëhet fjalë për Gjon Durrsakun, rektori i parë i Universitetit të Zarës (Studium generale; Universitas Jadertina,1396), i cili lidhet me faktin se universiteti kroat në fjalë kishte trashëguar një pjesë të stafit të Universitetit të Durrësit, i cili u tërhoq në Zarë për shkak të trazirave në rritje nga...

Lekë Mrijaj: Këngëtari Neki Emra, bilbil i deshmuar i muzikës së mirëfilltë popullore shqiptare

Këngëtari i mirënjohur shqiptar, Neki Emra është një nga zërat më të dashur dhe më të fuqishëm të muzikës sonë popullore shqiptare. I lindur në kryeqytetin shqiptar të kulturës së Prizrenit, pra, nga një familje me tradita të pasura muzikore, kulturore dhe kombëtare...

Albert Vataj: Figura e gruas dhe zakoneve shqiptare, midis spektaklit dhe sakrificës, në romanin e Pashko Vasës, 'Bardha e Temalit'

Romani “Bardha e Temalit” i Pashko Vasës, është një vepër e rrallë dhe e rëndësishme në letërsinë shqiptare, jo vetëm për vlerat artistike, por edhe për rolin e saj në afirmimin e identitetit kulturor shqiptar në Europë.Pashko Vasa (Albanus Albano) e shkroi romanin në gjuhën frënge, me titullin “Bardha de Témal...

Albert Vataj: Lec Bushati, aktori që solli në artin skenik thellësinë shpirtërore dhe epikën e personazhit

Më shumë se me një talent të spikatur, Lec Bushati qe i privilegjuar nga natyra me një paraqitje karakteriale të dallueshme, unike, të papërsëritshme dhe të paimitueshme. Fytyra, zëri dhe qëndrimi i tij ngërthenin një solemnitet që nuk mund të shpikej me mjeshtëri teknike, por që buronte nga thellësia e shpirtit të...

Albert Zholi: Flet kompozitori i talentuar Enver Shëngjergji

Me kompozitorin e sinqertë Enver Shëngjergji kam rreh 28 vjet miqësi. Një kompozitor i veçantë. Dhe pse për rreth 33 vjet është i sëmurë ai ka një forcë dhe energji të brendshme që nuk dorëzohet. Kënga e tij "Mbrëmja e fundit", zuri vendin e parë në Anketën Muzikore të vitit 1970...

Shyqyri Fejzo: Vetmia

Shkretëtirë pa hije, udhë rëre që djegE tillë është vetmia – e rëndë, e mjerë,Gazi i zemrës i humbur në çdo shteg.Vec trishtim, mirësi nuk ka nxjerrë Gabimet, mëritë, trishtimet e rënda,Me rulin e saj i rrafshoi krejt harresaLexime, filma,  e biseda na ka ënda...

Albert Vataj: Udha që të shpie te dija, sipas gjigandëve të mendimit filozofik

Që nga agimi i mendimit filozofik, udha drejt dijes ka qenë një udhëtim i brendshëm dhe i jashtëm, një përpjekje për të zbuluar jo vetëm të vërtetat e botës, por edhe të vetes. Filozofia, si art i të menduarit të kthjellët dhe i të pyeturit pa frikë, ka qenë udhërrëfyesi më i besueshëm në këtë...

Jahja Drançolli: Rruga e famshme Egnatia, me dy pikat e saj të fillimit në Durrës dhe Vlorë, dhe rëndësia e saj historike!

Rruga e famshme Egnatia, në kohët e lashta, lidhte Romën dhe Kostandinopojën, dy kryeqytetet e Perandorisë Romake. Kjo rrugë, e cila të çonte nga bregu Adriatik i Ilirisë në kryeqytetin e ardhshëm osman të Stambollit, ishte zgjatimi horizontal i Rrugës Apia, e cila shtrihej vertikalisht...

Visar Zhiti: Mitrush Kuteli, Shqipëria si s'ka fuqi ta kujtojë sot?

Ai erdhi në letërsinë shqipe si një gurrë e freskët, me prozën që rridhte si zë që nga lashtësitë ilirike dhe këngë e popullit me poezinë aq të dhimbshme e ëndërrimtare, krenare si me Poemin Kosovar…Po ai ishte dhe përkthyes brilant i mjeshtërve të letrave të...

Albert Vataj: Komedia që zgjon kujtesën e artë të Shkodrës së artit të vitit 1919

Shkodra, qyteti i dritës dhe i artit, ka ditur gjithmonë të ruajë një ritëm të vetin, ku fryma e krijimit përzihet me pulsimin qytetar dhe tingujt e bandave frymore shoqërojnë frymëmarrjen e përditshme. Nuk është rastësi që në këtë truall, të mbushur me kulturë e traditë, arti mori shpesh...

Milazim Zeqiraj: Hyjnorja Nënë Tereza, shkëlqimi që bekon

Nënë Tereza,me shkëlqim hyjnor,botën e shëndritë. Shën Tereza,me zemër  të madhe,kudo bekim mbolli,e rrite shpresa për jetë. Me duart e veta,shëroi plagë,dhe shpirta të vujtur...

Sevdail Hyseni: Qeveria në pritje

Po e presim Qeverinë,Të na vijë me të renë,Ç’e do kur zvarritenPunët si me tren..! Si me tren klasik,Që s’i dihet destinacioni,E me disa partiPa lidhje koalicioni! Pa një hap konkretDeri në pambarim,E me qindra votaQë lypin numërim…

Flutura Maçi: Më shihje si diell

Vjeshta e parëKish hyrë në kalendarDeti priste ende vizitorëPas kohësh të largëtaU takuam në plazhEcëm bregut kapur përdorë Dielli digjteEra frynteNe zhyteshim mes dallgëshE dilnim triumfatorë...

Prend Buzhala: Fatmir Halimi - Shkrimtari që bashkon fjalën, artin dhe virtytet

Shkoi në përjetësi Fatmir Halimi (1972- 2025), romansier, studiues letrar, poet, pedagog e publicist nga komuna e Besianëns (Podujevës).  Lajm i trishtë dhe humbje e madhe për familjen, për miqtë krijues e për letrat shqipe. Është humbje e madhe, sespe Fatmir Halimi ishte figurë...

Kadri Tarelli: Kush guxon më shumë poeti apo shkrimtari?

Para pak kohësh, miku ynë i vjetër Viron Kona më dhuroi librin e tij më të fundit “Guximi i Poetit”, kushtuar poetit, publicistit dhe përkthyesit shqiptar në Suedi, Sokol Demaku.E falënderova, njëkohësisht i urova suksese për libra të tillë, ku përshkruhet veprimtaria dhe krijimtaria letrare e mikut tonë të hershëm Sokol Demaku...

Kalosh Çeliku: Popull me tre shtete, pa shtet shqiptar

Po, e them publikisht: Unë, Kalosh Çeliku. Edhe, e kam thënë dhe Dje, në sistemin e egër komunist jugosllav në shkrimet e mia publicistike dhe libra atristik me publicistikë letrare. Shkaku, se: me vite dhe shekuj, kemi plotë “Nana” dhe “Baba” të partive – politike shqiptare. Dhe, ende nuk kemi një...

Rushit Ismajli: Driton Gashi - Njerëz

Libri i titulluar aq thjesht, aq bukur, aq njerëzor, “NJERËZ”, i publicistit Driton Gashi, na sjell personalitete të rëndësishme të letërsisë, të kulturës, shkencës, estetikës, politikës, muzikës…, që kanë diçka të përbashkët – dëshirën për të kontribuar për Kosovën...

Visar Zhiti: Njerëz pa koka, turmë e hekurt – aq shumë dëshpëruese…

Sa i pashë nga larg, me ta kuptuar ç’ishin, doja të bërtisja…Në jug të Chicago-s, në Grant Park, mbi barin e blertë, një turmë e madhe njerëzish prej hekuri, por pa koka, - ashtu të shtangur më shtangën dhe mua…Instalacion monumental, me siguri vepër e  ndonjë skulptori nga vendet diktatoriale, - mërmërita dhe duke e...

Albert Zholi: Kamëza e ndryshimeve të mëdha, ne festën e filmit me 'Open Cinema 2025'

Buzë liqenit të Paskuqanit, aty ku gjelbërimi i parkut të madh përqafohet me horizontin e Kamzës, është ngritur një amfiteatër modern, i cili tashmë shënon një pikë referimi të re për jetën kulturore të qytetit. Me një vizion të qartë dhe investim serioz të shtetit dhe Bashkisë së Kamzës...

Albert Vataj: Në një moshë të tillë... kur ti guxon të jesh vetja

Nëpërmjet mënyrës se si mendon një grua që ka lënë pas vitet e rinisë, ne arrijmë të perceptojmë ngjyrën më të mistershme të harkut të ylberit, atë që mban dhe ushqen të gjitha ngjyrat.Po çfarë do të mendonte gruaja që ka kaluar pranverën e jetës dhe i gëzohet romantikës së vjeshtës, poetikës së...

Sadbere Emshiu: Koncerti i Korit të Filharmonisë së Kosovës në Hamburg – kujtesë, art dhe dinjitet në Diasporë

Gjatë viteve 2024–2025, Hamburgu u bë dëshmitar i një ringjalljeje të re kulturore shqiptare.Konsulli i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës, z. Misbah Mustafa, solli një frymë të re: diplomaci që ndërthuret me kulturën, një rreth miqësie ku politika dhe arti bashkëjetojnë si simfoni...

Edison Ypi: Bukuroshe Arbnore

Bukuroshja Arbnore nga Voskopoja në Vithkuq rrethohet me xhelozi dhe vigjilencë të skajshme nga malet për ta ruajtur nga syri i keq. Kjo është arsyeja që Bukuroshes nuk mundesh me ja pa Hiret as nga afër as nga larg. Bukuroshen Arbnore mundesh vetëm ta imagjinosh...

Eda Zhiti: Muri i Visarit në Salerno

Poezia në Salerno ka dalë nga faqet e librave dhe është shndërruar në një pjesë të gjallë të peizazhit urban. E mbetur përherë mureve…Në qendrën historike të Salernos në “Rione Fornelle” është Muri i Visar Zhitit. Aty kanë qenë shkruar vargjet e tij...

29 30 31 32 33
Në Fokus