Kulturë

Jahja Drançolli: Gjergj Spani, një mjek arbër i shekullit të 15-të

Dr. Gjergj Spani, djali i shkodranit bujar Ndre Spani, e kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij si internist dhe kirurg (physicus) në Paris, Padova, Kotorr dhe Dubrovnik. Prania e tij në Padova, një qendër e njohur e mjekësisë evropiane, dëshmohet nga dokumentet e noterit të Padovës...

Albert Vataj: Arnat në rroba, kujtesë e një kohe që vjen për të na treguar se çfarë është vërtetë lumturia

Kjo foto, e një gjysheje që arnon rrobat e mbesës së saj, i përket zonave rurale të Anglisë së viteve 1910. Po kaq, ky episod na tregon edhe vitet e socializmit në vendin tonë.Ndoshta jo të gjithë u rritëm me këto petka të arnuara, e bukën me racion.Varfëria dhe skamja, kryesisht në fshatra, rëndonte më...

Visar Zhiti: Një letër që na vjen pas vdekjes, nga Rudolf Marku…

Nuk e di a është ky libër në Panair tani, “Një letër që na vjen pas vdekjes”, paska ca kohë që është botuar, por mua më foli miku im Dine Dine, ai ishte takuar dhe me autorin Rudolf Marku dhe kishte mbetur me përshtypjet më të mira nga biseda e gjerë, dijet dhe empatia e tij, që unë i dija nga...

Edison Ypi: Text Syndrome

Me kompjuter tekstin e korrekton, fshin, kopjon, transferon, lehtësisht.Mirpo, nëse ndaj tekstit ke qasje perfeksioniste, kritike, dyshuese, tekstin gjithmonë e konsideron provizor, kurrë definitiv, dhe për të parë çfarë ke katranosur, tekstit heraherës i kthehesh ta lexosh...

Luma - Aleluja Shqipni

Luma - Aleluja Shqipni...

Uli Rothfuss: Faleminderit Kalosh Çeliku

Me rastin e botimit në gjermanishte të përmbledhjes së poezive të Kalosh Çelikut: Das boheme Mädchen gibt meinen Büchern die Brust (Cuca boheme u jep gji poezive të mia), përkthyer nga Arbër Çeliku dhe botuar nga shtëpia botuese gjermane POP Verlag, Ludwigsburg 2012...

Albert Vataj: Pavlina Mani – aktorja që i dha ngjyra artit shqiptar

Në ditëlindjen e saj, kujtimi i Pavlina Manit është më shumë se një përkujtim artistik, është një nderim për një brez që i dha skenës më shumë se lojë, i dha shpirt, nder dhe dritë, i dha traditës një vlerë pasurore, gjeneratave i solli shembullin më unik se si me pasion dhe përkushtim mund...

Albert Zholi: Panairi i 28 i librit hapet me shprehjen e të madhit Kadare

Dje në mbientet e Pallatit të Kongreseve u hap Panairi i 28 i librit. Në ceremoninë e nisjes së këtij edicioni, kreu i Shoqatës së Botuesve Shqiptarë, Ymeri tha se sot kemi një letërsi shqipe që po jep vepra shumë të mira që mirëpriten nga lexuesit, teksa renditi edhe disa problematika...

Tahir Bezhani: Shoqata e Intelektualëve “Jakova” në Gjakovë festoi 23-vjetorin e themelimit të saj

Me 12 Nëntor, 2025, në mënyrë solemne, ”Shoqata e Intelektualëve “Jakova” në Gjakovë, shënoi  23 vjetorin e themelimit e saj. Për rrugëtimin e 23 vjeçar, punën  dhe sukseset e arritura, sfidat në jetën e përditshme disavjeçare të veprimtarisë, foli Prof. Xhevat Koshi, më i vjetri anëtarë, njëri ndër themeluesit e kësaj Shoqate intelektualësh...

Migena Arllati: Drama e një shpirti që kërkon njohje, drejtësi dhe dritë për një komb

Intervista ekskluzive me shkrimtarin dhe publicistin Brahim (Ibish) Avdyli, e realizuar nga gazetari Dashnim Hebibi, paraqet një rrëfim të thellë, emocional dhe reflektues mbi jetën, veprën dhe filozofinë jetësore të një intelektuali të përkushtuar ndaj kombit dhe kulturës...

Bashkim Saliasi: Teodor Drajzer - 'Viktima e dashurisë së gabuar'

Romani “Viktima e dashurisë së gabuar” e shkrimtarit Teodor Drajzer, një aktualitet i ditëve tona. Drajzer me një gjuhë të thjeshtë na përshkruan me mjeshtëri se, shtresat e shoqërisë në çdo kohë janë të ndara në klasa dhe i varfëri...

Visar Zhiti: Zëra lirie si dëshmi e një diktature që egërsohej

Kur shpresat ishin më të mëdha, ndodhi dhe e keqja më e madhe…Këtë na tregoi dokumentari për Bjellorusinë, që pamë në Universitetin e Chicago-s.Autori, profesori dhe dramaturgu Andrei Kureichik, emigrant politik, e kishte kthyer kameran e tij tronditëse në...

Albert Vataj: George Orwell tregon "Pse shkruaj" në një ese të vitit 1946

Orwell fillon me disa detaje rreth fëmijërisë së tij jo shumë idilike - e plotë me babanë në mungesë, talljet dhe ngacmimet në shkollë, si dhe një ndjenjë të thellë vetmie - dhe gjurmon se si këto përvoja e udhëhoqën drejt shkrimit, duke propozuar që mikrotrauma të tilla të hershme janë...

Shyqyri Fejzo: Akademia e Hajdutërisë

Me  Veselin, shokun tim të fëmijërisë dhe shkollës, kishim vite pa  u parë. Më në fund, një ditë përplasëm pallat dhe këmbët na cuan drejt e tek kafene “Skifteri”.-Po ku je more Zarif?  Nga je zuzarisur kaq kohë?- Unë në Greqi. Po ti o shejtan, nga ke buditur?-Në Italinë fqinjë. Po si e ke kaluar në Greqi? Ka...

Albert Habazaj: Motra e kompozitorit

Mësueses Luljeta Gjini Gërmenji - motrës së kompozitorit Kastorit Gjini, Migjenit të Pentagramit shqiptar...

Sevdail Hyseni: Iku për lesh!

Bilbordi i politikanit, ngritur në shesh,Një ditë papritur u zhduk - iku për lesh!Si dikur ato statuja e përmendore statike,Ua lëshuan vendin muraleve artistike. Qyteti ngulfatet me figura portretizimi,Humb kuptimin e lirë arti, qytetërimi...

Edison Ypi: Planshet

"Më hodhën" ushtar në Vlorë. Diku mes Lagjes Çole dhe Fushës së Aviacionit. Në baterinë kundërajrore që "mbronte" Vlorën. Që ditën e dytë të "hedhjes", e deri ditën e fundit pas tre vjetësh, punova në prapavijë, në ofiçinë, tornitor. Për asnjë meritë. Thjesht se isha i vetmi që e njihja atë zanat...

Gani S. Pllana: Çështje të zhvillimit të terminologjisë së Letërsisë në Studimet Letrare të profesor Isak Shemës

Profesor Isak Shema lindi në Beguncë të Vitisë, më 10 shkurt 1940. Pas përfundimit të shkollës fillore, në vitin 1950, vazhdoi klasën e parë të shkollës së mesme (Shkollë Administrative Shqipe) e kreu në Kaçanik, ndërsa progjimnazim në Kabash. Është diplomuar në Shkollën Normale të Prishtinës, në vitin 1959...

Albert Vataj: Tre brezat e familjes Ajnshtajn në një foto

Në vitin 1932, një fotografi e rrallë kapte Albert Ajnshtajnin me të birin, Hans Albertin, dhe nipin, Bernhard Caesar.Në jetën e Albert Ajnshtajnit, shkenca dhe familja u ndërthurën shpesh në mënyra të papritura. Ai quhej një ndër mendjet më të ndritura që njerëzimi ka njohur, një njeri që ndryshoi themelin e mënyrës se si e kuptojmë...

Kadri Tarelli: Kuvend letrar në shkollën 9-vjeçare “Fushë-Prezë”

Në kuadër të “Muajit të Letërsisë”, shkolla 9-vjeçare “Fushë-Prezë”, Qarku Tiranë,  zhvilloi një takim letrar me dy shkrimtarë nga Durrësi, Kadri Tarelli dhe Ali Balliu, të njohur në fushën e letrave jo vetëm në Durrës, por në mbarë trevat Arbnore.Shkrimtari Kadri Tarelli, ish mësues dhe drejtues shkollash...

Albert Vataj: Kush është Gloria Steinem, gruaja e sfidave të pamundura që u shndërrua një ikonë e feminizmit

Para se të bëhej një ikonë e feminizmit, ajo veshi veshët e lepurushit dhe hyri nën mbulim për të ekspozuar atë që të gjithë refuzonin ta shihnin.Në vitin 1963, Gloria Steinem hyri në Playboy Club të Nju Jorkut e veshur me çorape rrjete, një korse dhe veshë lepurushi prej pushi. Ajo nuk shkoi aty për t’u argëtuar me...

Shoqata “Trojet e Arbrit” shtyn demonstratën e 28 nëntorit në Prizren për Muranën e Gjergj Kastriotit deri në vendimin e institucioneve të Kosovës

Shoqata "Trojet e Arbrit" njofton gjithë opininin shqiptar se demostrata që është planifikuar të mbahet më datën 28 nëntor 2025, në Prizren për Muranën e Gjergj Kastriotit   është shtyrë. Pas konsultimeve që ka bërë kryesia e Shoqatës "Trojet e Arbrit" dhe këshillat nga miqtë tanë nga...

Bashkim Saliasi: Romani “Simboli i humbur” i shkrimtarit Dan Brown

Në romanin “Simboli i humbur”, Dan Barwn i sjell njerëzimit sekretet e mistereve antike të fshehura, të cilat kanë pjellë shumë mite, midis tyre ka edhe trillime.Të dhënat historike përmbajnë dëshmi të padiskutueshme, që Urtësia e fshehtë e ka përcjellë gjatë epokave, pasi kishte dalë, me sa dukej, nga shkollat e misterit të Egjyptit të Lashtë...

Shefqet Sulmina: Oda shqiptare

Lindja e Fjalës dhe e Njeriut Në fillim nuk kishte fjalë. Kishte vetëm zhurmë.Britma e erës, hungërima e bishës, rrëmuja e botës që nuk dinte të dëgjonte veten. Njeriu ishte ende i përzier me gjithçka që bërtiste. Derisa një ditë — u nda.U bë një ndarje e madhe, e qetë, e padukshme:nga zhurma doli fjalaa...

Albert Vataj: I përkas asaj vetmie

Paralajmërimi i Dostoevskyt për vetmitarët dhe domethënia e vetmisë si ndriçim, sipas mendjeve të nditura“Mos e sfido kurrë njeriun që është në paqe me vetminë e tij dhe nuk ka problem të jetë vetëm, sepse gjithmonë do të humbasësh.”, shkroi Dostoevsky, sepse nuk duhet kurrsesi...

Ilir Muharremi: Vështrim për ekspozitën 'Çfarë duhet të qëndrojë?'

Mbi idenë e filozofisë se “Çfarë duhet të qëndrojë?”, ajo që tashmë ekziston ose duket që ekziston a në fakt shndërrohet dhe pas disa çastesh më nuk ekziston. Gjithçka duket si e jetuar, por vazhdon në momentalen drejt ardhmërisë së “re”. Koncepti kuratorial i Bora Kelmendi Beqiraj në...

Visar Zhiti: E kemi të gjithë nga një 8 Nëntor… por si?

Për shumë e shumë e shumë njerëz kudo mund të jetë një ditë e zakonshme në kalendar, që bie si gjethet verdhane në këtë vjeshtë të tretë…Por është dhe ditëlindje gëzimi diku, ditë vdekje e pikëlluar diku tjetër, ditë e një kujtimi të pashlyeshëm, natë dashurie, mengjes operacioni, ikje e beftë, takim pasditeje...

Ndue Ukaj me libër të ri: 'Mund të jetë si në fillimet e kohëve'

Shkrimtari Ndue Ukaj ka kënaqësinë të njoftojë botimin e librit të tij më të ri me poezi, “Mund të jetë si në fillimet e kohëve”, nga Shtëpia Botuese “Onufri”.Ai shpreh mirënjohjen e tij ndaj Anton Berishajt, Elsa Skënderit dhe Kadia Dedjajt, që lexuan dorëshkrimin dhe, me sugjerimet e tyre të çmuara, e pasuruan atë. Falenderon gjithashtu Bujar dhe Enxhi Hudhrin...

Albert Vataj: Mary Ellen Pleasant, gruaja me ngjyrë që punonte si shërbyese dhe ndërtoi një perandori

Po, ajo ishte Mary Ellen Pleasant, revolucionarja e heshtur që ndërtoi një perandori dhe luftoi për lirinë dhe barazinë racore, për t'u shndërruar në legjendë, përjashtuar nga historia dhe ngjitur në altarin e kujtesës.Ajo pastronte shtëpitë e tyre. Ata as që imagjinonin se ajo po regjistronte çdo gjë...

Agron Tufa: Fragment nga romani 'Bija e Minotaurit'

Fragment nga romani më i ri i shkrimtarit të mirënjohur Agron Tufa, “Bija e Minotaurit”, të cilin mund ta gjeni në Panairin Kombëtar të Librit që nis më 12 nëntor:...Makina la oborrin. Sytë pikëllimtarë të nënë Hyjries morën pamjen e fundit duke përcjellë me vështrime të pikëlluara derën me një dry të vjetër...

Ndue Dedaj: 'Fija e barit vdes si heroinë'

Shkruan fjalë nazike në tjegullën e fatitbeson se mrekullia ndodhi për herë të parëdhe fluturon si shterg, zgalem, albatrospo deti askund nuk duket në horizont... Rrathët e lisit s’vizatohen në flamurgjurmët e dëborës tretën në ujë e në gur,i vërtetë është veç plisi i dheut me vlagëfija e barit që lind e vdes si heroinë...

Sevdail Hyseni: Bojkoti si proces

Dashamir i demokracisë bojkotistançe,Nuk e ke vështirë heshtjen politikançe. Kur s’do të merresh me punë - bojkoto!Kur s’do të kesh përgjegjësi - bojkoto! Kur nuk di çka për të thanë - bojkoto!Kur të zë haku i premtimeve - bojkoto!...

Prend Buzhala: Formula e pagëzimit, nga fjala e shenjtë te fjala kombëtare

Më 8 nëntor 1462 u shkrua në gjuhën shqipe, me alfabet latin, “Formula e pagëzimit”, teksti më i vjetër i njohur i shqipes së shkruar. Autor i saj është Pal Engjëlli (1416–1470), klerik katolik arbër dhe kryepeshkop i Durrësit.Pal Engjëlli ishte mik, bashkëpunëtor dhe këshilltar...

Illo Foto: Resmi Osmani - 'Princesha zadrimore Jerina Dushmani'

Na është bërë shprehi të shohim  novela , me nga  njëqin e më shumë faqe , sikurse , nuk na besohet se ka  romane me më pak se mbi njëqind  faqe . Rekomandimet   e gjithëhereshme të kritikëve , kanë  qenë ,  që të shkruarit  shkurt  është  elegancë, në të trajtuarit parësor të   prozës së gjatë...

Shyqyri Fejzo: Mendja njerzore dhe kthimi i emigrantëve

E deshëm të drejtën, të vërtetënNdërruam sistem, jo dijen njerzoreS’ndërruam të brendëshme a xhaketënThesarin mendje e lamë pas dore Pasuritë tona tani i gëzon botaI dhamë falas, keq veten gënjyemShteroi dhe burim i punëve të kotaMe asnjë dollar nuk e ngjyem...

23 24 25 26 27
Në Fokus