Kulturë

Adem Zaplluzha: Masakra e Tivarit

Në TivarHumnershëm po dënes një varrDy shtatë shtatëdhjetë mijë dhembjeSi delet e bardhaKullosin mbi plagët e një koheNë Tivar pamë varre të mbjellë mbi varrVetëm një dorë mizoreMe shpirt bisheMund të gjuajë batare plumbash...

Fran Gjoka: Mëma është e shenjtë, ajo nuk harrohet asnjëherë!

Sapo doli nga shtypi libri “Një ditë me Marigonë” i shkrimtarit Viron Kona,i cili përmban “Përmbledhje artikujsh, vlerësime dhe krijime letrare rreth monografisë “Marigoja shqiptare në Norvegji” dhe protagonistes shqiptaro-norvegjeze Emine S. Hoti, portreti i së cilës shfaqet i plotë, jo vetëm nëpërmjet librit të shkrimtarit, por...

Sevdail Hyseni: Ramazan në kohë Korone

Askujt s'i ka shkuar mendja pa mëdyshje,Se këtë Ramazan, do ta presim ndryshe! Në kushte të vështira dhe me pandemi,Imamët në Xhami e xhemati në shtëpi! Nuk ka "Taravia" e as luks "Iftare"...Nëpër restorante, sheshe, trotuare! Si dikur paria, që shtyhej si në gara,Për të na ofruar sa më shumë "Iftara"!...

Prend Buzhala: Skënderbeu ose heroi diellor i tokës arbërore

Që në fundvitet ‘60 të shekullit që e lamë pas, në Kosovë ishim mësuar tashmë me tre emra të mëdhenj të letërsisë së sotme shqipe: Ismail Kadarenë, Dritëro Agollin dhe Fatos Arapin. Tashmë librat me poezi të zgjedhura “Rilindja” e Prishtinës i kishte botuar dhe shkrimtarët mësoheshin në të gjitha nivelet e shkollimit...

Edison Ypi: Buçiti Lasgushi

Të mos më spiunonte katundari, të mos më gjakoste teli apo kafshuar qeni a sharruar kalashnikovi, arratisesha netëve "jashtë shtetit" duke dëgjuar radion.Një mesnatë me kufje në vesh dëgjova ca fjalë të mbytura si pëshpërima Shqip. S'mund të ishte Radio Tirana. Radio Tirana nuk ...

Timo Mërkuri: Tingëllimat e vetmisë

Por pikërisht në këtë kohë mungese, kur gati po harohet “shija e lartë artistike” e “soneteve” krijuesi i shumanshëm Anton Nik Berisha surprizon duke shkruar e dorzuar  te Shtëpia Botuese “Argeta LMG” Tiranë librin me sonete “SHTJELLË E VETMISË”. Pas vëllimit “Prushi i bukurisë” dhe “Sytë e heshtjes”...

Prend Buzhala: Ndjeshmëria tragjike e vetmisë

Drita Çomo (19 mars 1958-19 shkurt 1981), ja edhe një emër që hyn në Bibliotekën tragjike të letërsisë sonë. E internuar me prindërit që në moshën dyvjeçare, për shkak të nënës së saj të burgosur, ajo vdes nga kanceri në moshën 23-vjeçare. Sa ishte e re ka shkruar edhe poezi, por, siç thonë...

Jahja Drançolli: Pushtimi i Trojës me dinakëri!

Një hero dardan (Dardanus), tregohet nga legjenda si themeluesi i Trojës i parë qytet në Troadë të Dradanisë. Sipas mitografëve, Dardani pasohet nga i biri Eritoni; pastaj nga biri i Eritonit, Tros ose Troe (sipas të cilit mori emrin qyteti i Trojës); biri i Troe-s ishte Ilo; Ankise do të lindë nga pasardhësi i Asarakut, një...

Prend Buzhala: Shugurimi poetik e ilirik i vetënjohjes

Ragip Sylaj (1959-2018) është ndër krijues vlerash elitare: poet, prozator, dramaturg, kritik i vyeshëm letrar, por, mbi të gjitha, një njeri vlerash sublime njerëzore. Fitues i shumë çmimeve letrare, ai ishte edhe vetë ndër vlerësuesit dinamikë të letërsisë sonë. Po e veçojmë poezinë "EMËRSHENJTI I ILIRISË" nga vëllimi "Mëngjes ...

Përparim Hysi: Palimpsestët e mi (3)

Më kujtohet si sot, kur kam ndjerë emrin e LEON  TOLSTOIT. Kam qenë nxënës në klasën e VI-të (unike siç quhej atëherë-flitet për vitin shkollor 1953-1954) dhe mësuesja e gjuhës dhe e letërsisë, Profesorja ime aq e dashur (të më ndjejë atje ku prehet),VIOLLCA OMARI më mori për një vizitë në shtëpinë e saj...

Kalosh Çeliku: Erdhi “armiku i padukshëm” dhe më trokiti te dera

Eci rrugës, vetë me duar në xhepa“Bit-Pazarin”, e ka zënë gjumi.Mëkot, sot kërkoj raki rrushiBirrë “Rrapi”. Nuk gjej askund.Dje, i shpalli “haram” Kur’ani”Sot, i ka burgosur Koronavirusi. Eci rrugës, vetë me duar në xhepaRrapin, e kanë shti në Karantinë...

Albert Habazaj: Qaj me lot ulliri

Iku me guximin e heshtjes,Të lundrojë yllësisht mes yjesh,Me ecjen e dritës që s'ndalet ...Iku Fatos Arapi ynë në krahë balade..Mbijnë ullinj të gjelbër në Zvërnec,Në kodrat e buta mbi Vlorë,Pikon lotë zie Lirika shqiptarePa të bezdisshmet funerale gjigande...

Edison Ypi: Ti nuk lexon

Ti ha, pi, vishesh, mbathesh, zbavitesh. Por nuk je i qetë. Nuk ndjehesh i lumtur. Ke ankesa. Nuk të rreh mirë zemra. Nuk të mbushet mushkëria. Nuk e shijon dhe nuk e tret si duhet ushqimin. Mirë të bëhet. Do vuash derisa të vdesësh. Sepse ti nuk lexon.Vendi yt ka vuajtur diktaturën më kriminale ...

Prend Buzhala: Kënga për vuajtjen, një refren i gjatë i fatit tragjik

Tragjiku Havzi Nela (1934-1988), me jetën e tij po e përmbyllte ciklin e një gjysmëshekulli dhune të shtetit totalitar edhe mbi krijimtarinë letrare: mbas Luftës së Dytë Botërore. Përmbledhja e zgjedhur e poezive "Pa nji ditë lumnie" hyn në kuadrin e librave të burgut...

Rami Memushaj: Vepër madhore e leksikografisë sonë dygjuhëshe

Frazeologjia është ajo pjesë e thesarit të një gjuhe që ndihmon të kuptohen karakteristikat psikosociale të bartësve të saj, mënyra se si ata e konceptojnë botën e jashtme që i rrethon dhe se si e pasqyrojnë botën e tyre të brendshme në gjuhën e vet. Pikërisht studimi i krahasuar i frazeologjisë së gjuhëve përbën një fushë me shumë...

Prend Buzhala: Figura e pelegrinit modern

Te libri poetik “Fletorka e mesnatës”, e shohim poetin Dritëro Agolli, duke biseduar me miqtë, me aleatët dhe kundërshtarët, me njeriun ashtu siç është. Është një bashkëbisedim i prekshëm e i trishtë, ndryshe nga fazat e mëhershme të lirikës së tij, këtë komunikim të ngrysur ai e nis që nga vëllimi “Pelegrini i vonuar”...

Edison Ypi: Heroi i Punës Socialiste

Shqipëria gëlonte nga mizëri heronjsh; të popullit, të guximit, të vetmohimit, të heshtur (të spiunllëkut), të ditës, natës, luftës, naftës, kombinateve, fabrikave, uzinave, 5 vjeçarëve, Artit, letërsisë, muzikës, kinematografisë etj. etj.Ama heroi i heronjve, superheroi, ishte Heroi i Punës Socialiste...

Fatmir Minguli: Dram? e triumfit t? shkrimtarit atdhetar

T? shkruash p?r krijimtarin? e shkrimtarit, dramaturgut, poetit dhe publicistit Kalosh Çeliku duhet t? njihesh mir? me begatin? e veprave t? shkruara prej tij. T? shkruash p?r librin e tij “Dudumi g?rhet p?r liri” botim i vitit 2018, duhet t? kesh shum? mir? parasysh se ky lib?r ?sht? rrjedhoj? e shum? librave t? m?parsh?m t? autori...

Prend Buzhala: Mbishkrimi i përjetshëm lirik i shqipes

Gjuha vjen e para. Gjuha ndërton vetëdijen. Këto dy tipare i shquan krijuesi Nehat S. Hoxha Hoxha (1951 – 2017) në poezinë e tij “Nojma e shqipes “që e morëm për lexim.1.Nehat s. Hoxha ishte një penë që i jepte shkëlqim artit poetik. Në skenën e letrave shqip u shfaq nga vitet ’70, me poezi, tregim...

Ulku: Si në treg plaçkash

Si në treg plaçkash të mbajturaShëtiten lirshëm dhe sallamadiXhambazët edhe tuxharëtGjuetarë shtrigash, hordhi... Njërët matin me kut...Të tjerët shënojnë me çeteleKa dhe të tillë makutëQë presin me këmbesëEdhe kokë njeriu për deleMjerrë, o mjerrë shqiptarët...

Jusuf Zenunaj: Kush është Hashimi

Është ligji është vendimi,êshtë gjykatë e kushtetutë,flet ëmbël e pret "butë". !?Syrin pishë e duart e gjata;thotë është ditë , kur bie nata,kështu nuk ish as Ali Pasha !Flet e përflet ç'të dojë mileti,miqtë e fortë i ka mbas veti...

Prend Buzhala: Ofshamat poetike të Ali Podrimjes

E dëgjonim dhe e lexonim, gjatë viteve ’70 e ’80, ofshamën poetike të Podrimjes: “Oh ç’m’u këput litari te Guri i Prevezës”. Porse, te kjo lektyrë nacionale poetike, lexojmë edhe vargjet e poetit për Çamërinë, me titullin "Ai që nuk të pa Çamëri".Lektyra e etnisë nacionale, gjatë atyre viteve...

Kozeta Zylo: Lamtumirë Rikard Ljarja!

Çdo kohë dhe sistem ka figurat e ndritura të tij, figura që përzgjidhen përjetëisht vetëm nga populli.  Brezi im është rritur me artin dhe intpretimin e pashoq ne kinematografi të Rikard Larjes.Unë me miket e mia studente aq artdashëse mezi prisnim të shikonim filmat që kishin për aktor Rikard Larjen...

Ndue Dedaj: Asgjë s'është si më parë

Vitet më rrinë përherë e më ngusht,ndërsa këpucët përherë e më lirë. Asgjë nuk është si më parë,pemët lëshojnë më shumë hije,dielli perëndon më shpejt,deti si një bujtinë për pleq. Asgjë nuk është si më parë,sidomos kalendari monoton...

Edison Ypi: Zemërhekur

Lindi në një fshat malor në verilindje të Elbasanit, në një vend me pyje, pisha, liqene të kthjellët, lëndina të blerëta, mijëra aroma, miliona ngjyra. Kur u bë njëzet vjeç vendosi të zbriste nga ai vend i lartë, i freskët, i pastër, por i pa jetueshëm, në një vend më të ulët, më të ngrohtë, më pak të pastër, por të jetueshëm...

Luan Kalana: Mergimtaria - Argjentinasia Devolleshe

-Ashtu si shume burra e djem devollinj, qe shkonin ne mergim, edhe Elmaz Kaso , nga fshati Vidoheve i Devollit, emigraoi ne SHBA, dhe me pas ne Argjntine.Aty benenin pune te rende , qe nga punetor ne minierat e me pas sherbenin neper lokale.Me kursimet e me nikorqillek mund te hape nje...

Përparim Hysi: Palimpsestët e mi (2)

Objekti i shkrimit tim të sotëm, është për KARL MARKSIN (1818-1883). Natyrshëm,  që e kam  shumë të vështirë për të shkruar për një mendje të gjerë e të thellë si  ajo e MARKSIT, Por nuk mund të rri pa parashtruar mendimet e mia që, gjatë kohës, natyrshëm janë zgjeruar dhe, po kështu, kanë ndryshuar...

Prend Buzhala: Dashnia, kjo hyjni e shpëtimit të botës

Lirisht e pa drojë e themi që Abdullah Konushevci (1958- 2013) është ndër poetët elitarë të poezisë bashkëkohore shqipe. Që në vitet '70 ai u dallua si penë e mprehtë: në poezi, eseistikë, po edhe në shkrimet kritike-letrare e në përkthime. La pas vetes veprat poetike Pasqyrë...

Brahim Avdyli: Paradokset e kohës sonë

Bota fillone derdhet nga urrejtjanë një pus të fëlliqur ndjenjash, nga të gjitha kontinentetfillon të derdhetaty ku nuk ka qeniee njerëz të përkryer...

Shyqyri Fejzo: Kurajo Qytetare

Opozita jo partiake e ShqipërisëËshtë kurajo qytetare pa njollëNjëra nga shtyllat e demokracisëPa atë demokracia është e hollë Disa parti kur nuk ja dolën dotDuan të nxitin situatë revolucionareKërkuan të gjejnë mish për topTë bëjnë të tyren kurajon qytetare...

239 240 241 242 243
Në Fokus