Kulturë

Visar Zhiti: Si në tempull…

Po endeshim mesoreve dhe ku gjenim dyer të hapura, hynim, ndalnim për të parë mureve a për të lexuar ndonjë gjë…  Është sinagogë nga më të vjetrat… e stilit bizantin… Na kishin tërhequr vëmendjen dritaret dekorative, vitrazhet jashtë…dhe…

Visar Zhiti: Fëmija dhe atdheu i çmendur

Dikur kisha shkruar një poezi për fëmijët dhe keqtrajtimin që u bën një atdhe i çmendur, guxova të them, ndoshta i pari atëhere, “atdhe i çmendur” nga që isha në burg, çmendurinë e atdheut e kishim të gjithë. Poezinë e bëra me mend nën tokë, në minierë duke shtyrë vagonat dhe kur...

Albert Vataj: Ronald Tolkien dhe Edith Bratt, një histori dashurie në kufinjtë e legjendës

Historia më e madhe e dashurisë që Tolkien ka shkruar ndonjëherë nuk gjendet në “Zotin e Unazave”, ajo është gdhendur mbi dy gurë varri në Oksford, një histori 55-vjeçare në formim e sipër.Shumë kohë përpara se hobitët të niseshin drejt Malit të Fatit, para se elfët të këndonin në Rivendell, para se Unaza...

Bedri Tahiri: Vargje lapidar për gjeneralin shpëtimtar

Poetët i paraprijnë historisë. Ata u ngjasojnë orakujve që parashikojnë! I tillë është edhe i palodhuri, shkrimtari e studiuesi Xhemail Ali Peci.Kur po e përcillja gjeneralin amerikan të  NATO-s,  Wesley Clark, duke dëshmuar, aq bindshëm e aq realisht në Hagë, në mbrojte të Hashim Thaçit dhe...

Edison Ypi: Letarg

Kur linda, sapo dola, hodha sytë rrotull, u binda se Atdhjeu im nuk është vend interesant, nuk është për mua, këtu u ndodha gabimisht.U ktheva me hy nga dola. Nuk munda. Porta ishte mbyllur me dryna dhe lloza.Pas pak kohe, gjatë një ninulle shoqëruar me lëkundje, kur...

Albert Vataj: Fëmijët, ata që meritojnë një botë më të mirë

Vetëm ata, fëmijët besojnë se bota mund të ndryshojë, sepse vetëm ata e meritojnë një botë që duhet ndryshuar!Nëse bota u katandis kjo që është, me gjasë erdhi ngase nevoja jonë e ngutshme për tu rritur, e mbyti fëmijën brenda nesh, vrau çdo ëndërr që na bënte të jetonim në...

Sevdail Hyseni: Morrat me kravatë

Në lëkurë të botës rriten pa turp e pa zor,morrat e rinj e të vjetër me firmën “doktor”.S’kanë krahë, s’kanë mend, por kanë stomak,mbi kurriz t’popullit rrinë e ushqehen ngapak. Morri i kuq i zyrtarit t’sjell tifo e rrëmujë,ta luan trurin pa kafshim, s’e heq sapuni me ujë.Morri i pulës është modest, sa për një copë bukë...

Engjëllushe Sheme Koltraka: Kryqi Ujor, si Termopilet

Në Ferrë të Pashës u mbajtur ItifakuKryqi Ujor u mbyt prej gjakuNa tregon Bajram Hysen KovaçiQë provoj tortura e burgime Spaçi. Tash po ju tregoj një të vërtetë pa hileAjo që lufte e pastër civileKatër batalione me partizanë shqiptarëErdhën e bene një masaker të pa parë...

Albert Vataj: Në universin e piktorit shkodran, Gjergj Pali

Një ëndërr që u shpërfaq në çapitjet e hapave të parë, si një dritë e brishtë që kërkon të zgjatet mbi një horizont ende të pashfaqur. Një ëndërr që në fillim dridhej, më shumë se merrte formë, që lëvizte ngadalë nëpër damarët e një fëmijërie të mbushur me tinguj e ngjyra, derisa u shndërrua...

Vladimir Shyti: Baraka buzë kënetës

Pas një stuhije përzier me shi që zgjati pak minuta, ujrat e gjolit u rrëkllyen edhe disa herë me radhë nga veriu në jugë dhe nga jugu në veri, gjersa gjetën drejtpeshimin e natyrshëm dhe ranë përsëri në plogështinë e shtratit të kënetës. Babai hapi me vrullë derën e barakës të sapo....

Sevdail Hyseni: Halim Hasani hyn në arkivin e urtësisë ne 5000 aforizma

Këto ditë festive të nëntorit, doli nga shtypi libri me aforizma i autorit Halim Hasani me titull: “5000 Aforizma (Fjalë të urta, konstatime, shprehje, frazeoligjzma). Krijimi i aforizmit si zhanër letrar mbetet një nga hapësirat më të rralla e deficitare në letrat shqipe...

Mihal Gjergji: Një zë i largët

Shpresa Ymeraj është një zë i vecantë në poezinë shqipe, doemos i largët. Meditime të gdhendura butësisht në vetëdijen e saj, tematika të përzgjedhura, simbolika gjithashtu. Nuk di cila shtysë i jep forcë t’i drejtohet nënës (Shqipëri)...

Përparim Hysi: Kosova e “klonuar” në një roman

Nuk e kam njohur më parë RESHAT SAHITAJT,  por, kur më njoftoi me e-mail, se do vinte për promovimin e romanit të tij "Iliriana" në Panairin e librit në Tiranë, sado i privuar shëndetërisht, shkova dhe   e takova. Qe  me  bashkëshorten, zonjën BEHARE REXHEPI dhe veç tyre...

Jahja Drançolli: William Tell, hero legjendar i Zvicrës

Sipas legjendës, Tell ishte një fermer nga Bürglen, në kantonin e Urit (Zvicër), i cili, në fillim të shekullit të 14-të, sfidoi autoritetin austriak, u detyrua të qëllonte një mollë në kokën e të birit, u arrestua për kërcënimin e Guvernatorit Gessler, iku rrugës për në burg, u arratis dhe më në fund...

Albert Vataj: Beso në diçka të lartë, mund të jetë Zoti, mirësia apo paqja shpirtërore

Ne mund të mos jemi të realizuar në ëndrrat dhe dëshirimet tona, sepse jo gjithçka është në dorën tonë, por të mbetemi të mirë është lehtësisht më e mundur, se sa të kërkojmë tek çdo gjë rreth nesh të keqen, për ta përdorur atë si kundërpeshë e asaj që na ka "ndëshkuar" dhe meriton "hakmarrjen" tonë...

Bedri Tahiri: Shenja të shenjta

Me shkrimtarin dhe studiuesin e palodhur, z. Xhemail Ali Peci, i cili, nga dashuria e madhe për librin, erdhi nga Londra dhe ia mësymë Panairit të 28-të të librit, organizuar në Pallatin e Kongreseve në Tiranë...Unë, përveç librit, kisha edhe një merak tjetër, ta vizitoja Surrelin!...

Stefan Martiko: Universi poetik i krijueses Armela Hysi

Me të marrë në dorë librin “Amazonë prej reje” të Armelës, nga poezia në poezi, verifikoja edhe një herë atë ç’ka aq shpesh ia kisha përsëritur vetes dhe të tjerëve: Isha para një zbulimi të një universi poetik. Ndaj u binda më shumë dhe tani po shkruaj këtë hyrje, si të hap një portë ku të tjerët do...

Vilhelme Vrana Haxhiraj: Akademisë së Shkencave dhe Artit, New York

Të nderuar Akademikë! Urime të përzemërta dhe të përbashkëta për këtë vit jubile të AShAShA !Jam dakord dhe e përgëzoj, për punën e madhe të akademikProf.dr. Mehdi Hysenit rreth problemeve social politike të etnive shqiptare që jetojnë në rajonin e Evropës juglindore. Është një punë...

Adil Fetahu: Tregime në veten e parë

Më pëlqejnë librat me tregime, sepse tregimi si zhanër i letërsisë, me pak fjalë shtjellon një ngjarje, një lëvizje a një situatë në mënyrë letrare-artistike interesante dhe përmban një porosi jetësore. Madje vet titulli i tregimit reflekton përmbajtjen.  Paçka se është prozë e shkurtë, që lexohet lehtë, me një frymë, siç thuhet...

Albert Zholi: Shoqata Atdhetare Kulturore Labëria - 'Gjuha shqipe identiteti ynë'

Faik Konica duke folur për gjuhën është shprehur: "Erdhi më në fund edhe për gjuhën shqipe koha e lulëzimit, kohë shpresë! Në të katër anët, një zjarr i bukur zien në zemër të djalërisë dhe plot me dëshirë, trimoshët e dheut tonë po përpiqen për zbukurimin e shqipes". Me fjalë zemre një nga...

Tahir Bezhani: Orë letrare në Oden e Kullës së Gecëve në Llukë të Poshtme të Deçanit

Me 15 Nëntor, 2025 me iniciativën e aktorëve Rrustem Latifaj, Halil Tetaj, mbështetur nga shkrimtari Adem Lushaj, u mbaj orë  letrare në kullën e Rrustem Gecaj,  biznesmen i njohur e autoritar i spikatur për çështjen kombëtare  shqiptare.  Ora letrare ishte pagëzuar nga...

Milazim Zeqiraj: Fitorja e mundi urrejtjen

Përpara Shqipëri,Përpara Shqipëri, zëri i jonë jehoji.Me 11 tetor 2025 Serbia po dridhet,në Leskovc loja filloj. Në mbrëmjën e 11 tetorit,urrejtja u përhap në çdo shikim,Një lojë, u ngrit si flakë,në mes të errësirës si një trishtim. Tribunat e mbushur më urrejtje, nga fillimi deri në mbarim,britma si ulërimë pa pushim....

Jahja Drançolli: Në Katedralen e Shën Jakobit në Shibenik (Kroaci), në absidën e parë ruhet një gravurë e Skënderbeut

Në Katedralen e Shën Jakobit në Shibenik (Kroaci), në absidën e parë ruhet një gravurë e Skënderbeut. Katedralja në fjalë, e ndërtuar midis shekujve XV dhe XVI, konsiderohet si një nga monumentet më të rëndësishme arkitekturore të Kroacisë. Për shkak të vlerës së saj të...

Albert Vataj: Gjergj Spani, shkodrani që u doktorua në Paris e Padova, mjeku personal i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut

Historia e Mesjetës shqiptare, shpesh e mbuluar nga hijet e pushtimeve dhe rrëfimeve fragmentare, ruan në thellësinë e saj figura që i kanë dhënë dritë jo vetëm kulturës arbërore, por edhe vetë qytetërimit europian. Një prej këtyre figurave është Gjergj Spani, biri i një familjeje fisnike shkodrane...

Visar Zhiti: Sot lindi prapë Bilal Xhaferi

Me baba të pushkatuar, çami i përndjekur Bilal Xhaferri, i kishte të gjitha rrugët e së ardhmes të mbyllura. Ai dhe një jetë të zakonshme si jetët e tjera në diktaturë nuk mund ta bënte dot, jo më të lejohej të bëhej shkrimtar.Është punëtor krahu. Në shkollë të lartë as që bëhet fjalë se...

Mahir Mustafa: Mësim e studim për të nesërmen!

Discere (nga lat. mësim) do të thotë veprim për ndryshime e zhvillim. Si proces, mësimi fillon nga vetëmotivimi i brendshëm për të mësuar diçka të re. Por nxitja për të mësuar mund të vijë edhe prej ngacmimesh të jashtme, nga kureshtja ose nga nevoja, prandaj të rriturit (prindërit, edukatorët, mësimdhënësit, mjeshtrit, profesorët, akademikët...

Fahri Dahri: Vlerat historike të lashtësisë Thesprote

Banorët e krahinës më jugore të etnisë shqiptare, ishin të betuar ndër breza për ruajtjen, mbrojtjen dhe sigurinë e vazhdimësisë.Çamëria ishte atdheu i thesprotëve legjendarë, vendi i mitologjive; vend i lashtësive para Homerike; vend i mikpritjes; i begatisë; vend që ka shkëlqyer edhe në veprat...

Mehmet Kraja: 'Muzika shqiptare si krijimtari, interpretim, muzikologji dhe edukim artistik'

Duke qenë shumë kohë i lidhur ngushtë më aktivitetet kulturore në Kosovë, kam pasur rastin të njoh nga afër një gjeneratën e parë dhe të dytë të krijuesve muzikorë, kompozitorë, muzikologë dhe etnomuzikologë, në përgjithësi njerëz të muzikës, qoftë përmes paraqitjeve publike, ose përmes aktiviteteve të institucioneve të...

Aristotel Mici: Karvani i Pavarësisë

Vjeshta e tretë e vitit 1912 ishte në mbarim. Ditët qenë shkurtuar fare dhe dukej sikur mblidheshin dhe tkurreshin gjithnjë nga retë e dendura dhe mjegulla. Frynte erë jugu dhe binin shira. Udhët qenë tërë baltë dhe fushat ngjanin si gjysmë të përmbytura...

Bashkim Saliasi: Robert d’Angely - 'Enigma'

Romani autorit Robert d’Angely paraqet një tabllo të së kaluarës, që shumë autor grek, serb, bullgar etj, e mohojnë prejardhjen e gjuhës shqipe. Albanologu Robert d’Angely duke u nisur nga hulumtimi dhe krahasimi i disa gjuhëve europiane nxjerr në pah, se ashtu sikundër ka të panjohura...

Albert Vataj: Lotët që mbajnë ende të gjallë edhe sot pas 600 vjetësh pikëllimin biblik

Lotët e dhimbjes biblike që pikëllojnë ende edhe sot pas gjashtë qindvjeçarësh, janë sa të vërtetë aq dhe trishtues. Është një dhimbje gruaje që ka hyrë në një tablo pikture për të mbetur aty e gjallë edhe kaq e kaq vitesh. Në art, Maria Magdalena, gruaja nga e cila Jezusi dëboi shtatë demonë...

Ndue Dedaj: Botohet “Psikologjia dhe Pedagogjia” e At Ambroz Marlaskajt

Mund të pritej që një botim i tillë të bëhej prej ndonjërit nga departamentet e këtyre disiplinave të Univertisteteve tona, duke nisur nga ai i Tiranës etj., mirëpo ai është bërë nga një njeri në pamje të parë jo i fushës, Ndoc Frroku, me profesion ekonomist, që rron prej shumë vitesh familjarisht në Kanada. Shtysa ka...

Ilir Muharremi: Fryma e Gështenjës me peizazhe magjike

Natyra është frymëzim për çdo artist, melodia e gjetheve, aroma e luleve, kaltërsia e qiellit të pafund prek ndjenjën artistike e cila rrafshon nën tingujt e ngjyrës. Peneli tregon mprehtësinë aty ku qielli e toka krijojnë sonete. Natyra ringjallet brenda bukurisë së saj, optika e syrit ndez fenerin...

Albert Vataj: E paimagjinueshmja, në një realitet mahnitës krijimi

Kjo vepër madhështore e Agostino Fasolatos, e përfunduar rreth vitit 1750, është një nga dëshmitë më të jashtëzakonshme të mjeshtërisë baroke në skulpturë. Përbërë nga më shumë se gjashtëdhjetë figura të ndërthurura, kompozimi ngrihet si një vorbull e ngrirë në mermer, duke përshkruar çastin dramatik të dëbimit të...

Sevdail Hyseni: Lidhja e gjakut

Në një mbretëri me plot llafe e kafe,Hyri një burrë me kravatë rreth qafe.Kokën përpjetë, hundën lart mbi trarë,Thoshte: “Unë jam politikan i paparë! Unë zgjidh probleme, sfida edhe halle,I mësoj qytetarët të jetojnë me ideale.”Mbreti, sa e dëgjoi, dha urdhër të prerë:“Bëje kalin tim kokëfortë të sillet pa frerë!”...

22 23 24 25 26
Në Fokus