Kulturë

Atdhe Geci: Kujtesa e përlindjeve

Nëse dimë të jemi të zotët e vetes dhe të historisë, populli ynë kurrë s’do të kërcënohej më nga fqinjët pushtues. Ne s´bën t’i ndahemi kurrë aleatit tonë shpirtëror dhe strategjik SHBA-së, dhe shteteve që përkrahin çështjen tonë kombëtare. Historia, letërsia, arti dhe shkencat shqiptare, me krenari bartin të kaluarën...

Prend Buzhala: E bukura, gjakim i njeriut

E bukura- është gjakimi i njeriut për ta pasur hyjnoren brenda vetes, për ta pikësynuar këtë hyjnore në bërjen e në krijimin e një jete, dhimbjet e vuajtjet e lindjes që qëndrojnë mu në zgripin midis humnerës dhe parajsës te mikorkosmosi njerëzor, midis dilemës tragjike hamletiane dhe qëndresës...

Neki Lulaj: Kur të vish

Kur të vishDo ja sjellësh një det gazi vatrësNjë fllad pranveror zemra do të nxjerrë.Ah, kjo sëmundje të lëkundi si shkuma e valësMbi gozhdën e dashurisëSërish ujëvara  e fjalëve të ëmbla do të rrjedhë…

Përparim Hysi: Ëndrra e trembur

Ky tregim i jetuar është si një shtojcë apo epilog i tregimit " E gjeta,VANGJEL!". Nuk stërzgjatem,kur tregoj ,se e di mirë që lexuesi është pak si snob apo qibar. Nuk para i pëlqen historitë e gjata dhe aq më tepër e vështirëson punën me auditorin lexues një tregimtar i rëdomtë si puna ime...

Bashkim Saliasi: Katër stinët

Rrëzë Tomorrit më je TiSi kurorë malet të rrinë.Në ato pllaja me lajthi,Unë kalova fëmijërinë. Pranverë është stina jote,Plotë me lule e freski.Zogjtë vijnë në ditë shqote,Dhe folenë e ngrenë aty...

Ismail Aliu: Fatmir Halimi - Dy vdekjet e një jete

Dashuria te romani ‘Dy vdekjet e një jete’ i shkrimtarit Fatmir Halimit kap majat më të paimagjinueshme të sublimes, fisnikërisë dhe shenjtërisë, duke kulmuar kësisoj në stadiumin e përjetësisë, ku treten limitet-përkufizimet e kohës dhe hapësirës. ‘Dy vdekjet e një jete’ është romani më i arrirë artistikisht këtyre...

Resmi Osmani: Mbreti Agron

Salla e armëve e kështjellës në qytetin Lynhid[1],ishte përgaitur për takimin e sovranëve. Në ballinë ishte Dielli i Artë i Maqedonisë me gjashtëmbëdhjetë rreze. Sfondi i purport e bënte më të dukshëm, majtas dhe djathtas truporet e mermerta të Mbretit Filip dhe  Lekës, të skulptorit të famshëm Lisipit...

Nexhat Halimi: Vdekja e nënës

Vonë do të mësojë për çastet nën hënëPër vetminë e thellë, me mendje në KosovëPër lëngimet në largësi në AjovëPër ndarjen e shpirtit nga trupi yt nënë E kanë mbajtur fshehtë nga unë çdo fjalëM`i jepni këpucët të dal ta pres birin poet...

Edison Ypi: Armiku

I qetë pranë dritares duke vështruar socializmin që ndërtohej dhe Shqipërinë që shkatërrohej; i tërbuar duke çjerrë fytyrën nën jorgan para se të zinte gjumi; duke përplasur kokën pas muri në ndonjë skutë ku s'të shihte kush; e pamundur ti jepje një kuptim cilësimit "Armik". Sa më hollë ta mendoje...

Valbona Hadri: Dashuri pa lajka

Lakmia për ta puthë qiellin mbi ballin e nënës, nga dëshira dhe malli ëmbëlsohej me lëngun e luleshtrydhës që i rridhte vogëlushes nga buzët e një fëmije engjëllor, e cila, porsi flutur sillej rreth së ëmës pa ia nda sytë asnjëherë.Ajo me doçkat e saj merrte flokët e nënës ...

Prend Buzhala: Simfonia e leximit

Hermeneutika te ne në Kosovë është studiuar që në vitet '70, si metodë leximi, komentimi, gjurmimi e studimi... Ndër kririkë letrarë të leximit, shquhet Harold Bloom, kritik i mirënjohur letrar anglez.Shqip ka të përthyer një libër të bukur, me titullin "Si dhe pse të lexojmë" (2008), të shqipëruar nga Albana Sala...

Vladimir Shyti: Rënkon Nënëmadhja

Dielli u rrëzua tutje mes malesh,Kafen gjerb nëna pranë votrës,Vendi u fsheh në gjirin e natës,Endërrat zbritën ngadalë,Që t'u sjellin njerzëve parajsën.Zbardh mëngjezi,Nëna pa buzëqeshje në fytyrë,Pranë votrës me lotë të patharë,Vegimin e ëndërrës vazhdon të jetojë,Megjithëse tashmë...

Kozeta Zylo: Bisedë me znj. Zelfina Sela kandidate për deputete në zonën 5, në Maqedoninë e Veriut

Zonja Sela ju po kandidoni për në Parlamentin e Maqedonisë së Veriut, cilat janë premtimet tuaja para votuesve dhe disa nga vështirësitë tuaja si kandidate?Shqiptarët si popull autokton në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe të dytët në bazë të numrit të përgjithshëm të popullatës pas maqedonasve...

Vahit Nasufi: Kurbetçar në Amerikë

Shumë e  dashura vendlindja ime,Pse vajton me ligjërime?Për bijtë e bijat që m`kanë ikë,Nëpër Europë dhe Amerikë... Plagë e rëndë për kombin tim,Diagnozë që s`ka shërimKjo plagë e rëndë qoft mallkuar,Brez pas brezi e kemi trashëguar...

Prend Buzhala: Shumësia e leximeve

Një krijimi letrar, mund t'i bëhet, përpos leximit të parë, edhe leximi i dytë, i tretë, i dhjetë... Nëse leximi i parë na i zbulon përjetimet e papërsëritshme, reflektimet që na dhurojnë përsiatje të freskëta, një mbushullim të pasur idesh; një lexim i dytë të shpie në të tjera shtigje emocionale e refleksive të leximit...

Kristaq Turtulli: Mendime për librin e tretë të Elvi Sidherit - Erdha, Pashë, Dashurova

Edhe pse kanë kaluar më se 30 vjet përsëri është e vështirë të pranohet ndryshimi, mendimi i ri, mendësia e re, zëri i ri. Shumë gjëra dhe disa krijues akoma duket se janë tabu dhe, nëse i lakon ose i prek qarku i mbyllur të vështron me mëri sikur u ke ngrënë bukën dhe ke bërë faj. Kjo vjen ngaqë jemi...

Haxhi Mehmetaj: Vrapuesja e Prizrenit në Muzeun Britanik

Nder veprat më të bukura të artit të skulpturës së imët,jo vetëm në Dardaninë qendrore ( Kosovën e stome), por edhe në Gadishullin Ilir do radhitur shtatoren e një vajze të gjetur në Prizren. Shtaroja e vajzës është derdhur në bronz. Ajo është veshur më një fustan (kiton), të gjatë e të hollë i cili i lë të zbuluar një...

Prend Buzhala: Alternativa letrare e zhanrit të lirë

Kur lexojmë letërsi, nuk ndjehemi keq, pikërisht për faktin pse na pëlqen kategoria estetike e së bukurës. Ndodh që, kur kemi aq shumë telashe jetësore, shoqërore, apo përplasje mes dëshirave dhe realitetit, letërsia është ajo që na ngushëllon. Dhe: kur nga letërsia an trazojnë zërat e shqetësuar, zërat e...

Koleksioni fotografik i Erich Liebert: Shqipëria e Veriut, 1902–1908

Eksploruesi austriak Erih Libert (1873-1951) ishte kirurg me profesion. Për herë të parë shkoi në Shqipëri në shtator 1902 ku shëtiti zonën e Pultit dhe malet në jug të lumit Drin. Në gusht 1903 shkoi në Shkodër dhe kaloi me shqiptarin Luigj Jakoviqi në Dushman, përgjatë bregut të majtë të Drinit...

Brahim Avdyli: Simbolika e shkrimeve të Thotit dhe krijimi i feve të tjera (VII)

Për të përcaktuar më mirë këto çështje, edhe të kufirit natyror, po nisemi së pari prej intervistës së Kujtim Matelit, të botuar në gazetën elektronike e të gazetës në Shqipëri, në “Fjala”[1], të nxjerrur edhe nga ana ime në portalin e FB, pas botimit të librit të tij, “Albanologjia dhe çështja e kufijve historikë...

Valbona Hadri: Unë, urata jote baba

Kalimthi ndjeva aromën e dikurshmenjë aromë parfumi që më kujtoi shumëçka,ndjesia për ty më shpejtojë të rrahurat e zemrës që të mbante gjallë në mua. Me një valëvitje flokësh të merrja, baba,symbyllurazi shfletoj kujtimet e fundit,doja të të riktheja prapë në zemren time...

Selman Etemi: Opusi historiografik edhe me një libër

Të shkruash apo të flasësh për një libër, siç na është libri i titulluar “Vitet e krenarisë kombëtare”, i autorit Florim Zeqa, nuk është lehtë, por për mua të gjitha shtjellimet apo të paraqiturat në të me janë më se të njohura. Se, me autorin i bashkëjetuam edhe ditët e rinisë por dhe kohën të cilës i referohet...

Edison Ypi: Teksti i keq

Librat, gazetat, revistat, me tekste si proces verbale magazinash, po u ulërasin njerzve; Mos mu afro !Teksti duhet të jetë i lirë, këta ja thyejnë këmbët, ja këpusin duart, ja nxjerrin sytë, ja ndalin zemrën, ja thithin gjakun.Teksti duhet të jetë i ndjerë, këta e bëjnë prej druri...

Përparim Hysi: Lopa dhe gruaja ime

Jam  Murat Idrizi nga fshati Malas. Vetëm emri tregon që ishim një fshat malor. Më shumë rronim  me blegtori sesa me bujqësi. Kur fshatrat fushorë qenë kolektivizuar,e pamë  që ne, të malit,sikur qemë ca më mirë. Jo se hanim me lugëfloriri, por dhe ashtu siç na shihnin sytë me ata të  "fushës",sikur nuk...

Prend Buzhala: Seanca poetike

Poezia e psikologjia sugjerojnë ndërlidhjen me njëra-tjetrën. Nëse poezia shpreh botën e brendshme, shpirtërore; nëse poezia mjetin e saj kryesor të shprehjes krijuese e ka fjalën; atëherë edhe fjala psikologji e ka po këtë përafrim përmbajtjesor: psikë (psiko ????) dmth shpirt dhe "logos (?????)" fjalë...

Neki Lulaj: Nga sot

Nga sot korridoret e shkollës ndryshe frymojnëVarfërohen, shurdhërohen nga zërat e ëmbël.O, sa trishtim për këta zëra që mungojnëTek a bien në kllapi nga qetësia si një ëndërr. S’e dije, o klasë, se  nxënësit do të jenë të lire”Parajsa e dijes pushon nga pëshpëritja-jehonë...

Skënder Hoxha: Gjurmë të administrates turke në toponiminë e Dushkajës

Gjatë vjeljes së toponimeve nëpër katunde të krahinës së Dushkajës, sidomos në një pjesë të krahut jugor të saj e në ndonjë vendbanim tjetër, gjeta të gjallojnë toponime të formuara nga etnonimi Çerkez. Emërtime të kësaj rrjedhoje: Arat e Çerkezit, Kodra Çerkezit, Ledinat e Çerkezit...

Jusuf Zenunaj: Mjegulla

Mjegullën në kodërapo në fushëe do dhelpra,ujku a ndonjë arushë ?!Me mjegullën në popullsi dje edhe sot,politika jonë...

Sinan Gashi: Dr. Mirash Ivanaj, krijues letrar në dorëshkrime

Ndër ata krijues që, të mbetur në dorëshkrime, mbetën nën hije, gati sit ë paqenë, është edhe shkrimtari shqiptar Mirash Ivanaj. Mbase rrugëtimi i tij jetësor, gjithsesi i kushtëzuar, kishte bërë që ai të mos jetë i stacionua në asnjë vend jetese, po aq edhe obligimet e interesimet e shumanshme që ai...

Edison Ypi: Fshati i rënkimeve

Fshati i rënkimeve nuk ka krua me ujë të rrjedhshëm, nuk ka sokakë me kalldrëm, nuk ka kala të vjetër.Rruga për në fshatin e rënkimeve në perëndim të Lushnjes është e drejtë si të gjitha rrugët që të çonin në fshatrat e rënkimeve ku Gazi i Degës hynte e dilte si i tërbuar...

224 225 226 227 228
Në Fokus